Przeciwwskazania stosowania leku Androcur. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Produkt leczniczy Androcur, zawierający 50 mg cyproteronu octanu w postaci tabletek, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które wymagają szczególnej uwagi przy kwalifikacji pacjentów do terapii. Przeciwwskazania różnią się częściowo w zależności od płci pacjenta oraz wskazania klinicznego, dla którego lek jest stosowany. Należy bezwzględnie zapoznać się z nimi przed rozpoczęciem leczenia.¹

Przeciwwskazania u kobiet

U pacjentek płci żeńskiej stosowanie leku Androcur jest przeciwwskazane w następujących przypadkach:²

• Nadwrażliwość na cyproteron octan lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie³
• Ciąża – lek jest przeciwwskazany u kobiet ciężarnych ze względu na potencjalne działanie teratogenne⁴
• Karmienie piersią – substancja czynna może przenikać do mleka matki⁵
• Choroby wątroby – ze względu na hepatotoksyczność substancji czynnej⁶
• Zespoły cholestazy: zespół Dubina-Johnsona oraz zespół Rotora⁷
• Zaburzenia związane z ciążą – żółtaczka w wywiadzie lub uporczywy świąd w trakcie poprzedniej ciąży, jak również przebyty herpes gestationis (opryszczka ciężarnych)⁸
• Nowotwory wątroby – zarówno istniejące, jak i przebyte⁹
• Choroby wyniszczające – stany kachektyczne i wyniszczające organizm¹⁰
• Ciężka, przewlekła depresja¹¹
• Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe – zarówno czynne, jak i występujące w wywiadzie¹²
• Ciężka cukrzyca ze zmianami naczyniowymi – ze względu na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych¹³
• Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa¹⁴
• Oponiak – zarówno istniejący, jak i przebyty¹⁵

Dodatkowo, w przypadku leczenia skojarzonego produktu Androcur z preparatem Diane-35 w cyklach, gdy występują ciężkie objawy androgenizacji, należy również uwzględnić przeciwwskazania wymienione w charakterystyce produktu leczniczego zawierającego progestagen i estrogen.¹⁶

Przeciwwskazania u mężczyzn w terapii tłumienia popędu w dewiacjach seksualnych

W przypadku stosowania produktu Androcur u mężczyzn w celu tłumienia popędu w dewiacjach seksualnych, przeciwwskazania obejmują:¹⁷

• Nadwrażliwość na cyproteron octan lub na dowolną substancję pomocniczą produktu¹⁸
• Choroby wątroby¹⁹
• Zespoły cholestazy: zespół Dubina-Johnsona oraz zespół Rotora²⁰
• Nowotwory wątroby – zarówno istniejące, jak i przebyte²¹
• Choroby wyniszczające²²
• Ciężka, przewlekła depresja²³
• Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe – zarówno czynne, jak i w wywiadzie²⁴
• Ciężka cukrzyca ze zmianami naczyniowymi²⁵
• Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa²⁶
• Oponiak – zarówno istniejący, jak i przebyty²⁷

Przeciwwskazania u mężczyzn w leczeniu antyandrogenowym nieoperacyjnego raka gruczołu krokowego

W przypadku stosowania produktu Androcur u mężczyzn z nieoperacyjnym rakiem gruczołu krokowego, lista przeciwwskazań jest nieco odmienna i obejmuje:²⁸

• Nadwrażliwość na cyproteron octan lub na dowolną substancję pomocniczą produktu²⁹
• Choroby wątroby³⁰
• Zespoły cholestazy: zespół Dubina-Johnsona oraz zespół Rotora³¹
• Nowotwory wątroby – istniejące lub przebyte, o ile nie są one przerzutami raka gruczołu krokowego³²
• Choroby wyniszczające – z wyjątkiem nieoperacyjnego raka gruczołu krokowego³³
• Ciężka, przewlekła depresja³⁴
• Istniejące zaburzenia zakrzepowo-zatorowe – należy zauważyć, że w przypadku terapii raka prostaty przeciwwskazane są tylko istniejące zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, a nie również przebyte w wywiadzie³⁵
• Oponiak – zarówno istniejący, jak i przebyty³⁶

Uwagi dotyczące składników pomocniczych

Produkt Androcur zawiera 105,5 mg laktozy w jednej tabletce, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁷

Różnice w przeciwwskazaniach między wskazaniami

Istotne różnice w przeciwwskazaniach między różnymi wskazaniami do stosowania produktu Androcur dotyczą:

• W terapii raka gruczołu krokowego nowotwory wątroby stanowią przeciwwskazanie tylko wtedy, gdy nie są przerzutami raka prostaty³⁸
• W przypadku raka prostaty choroby wyniszczające stanowią przeciwwskazanie z wyjątkiem sytuacji, gdy wyniszczenie jest związane z samym nieoperacyjnym rakiem gruczołu krokowego³⁹
• W leczeniu raka prostaty tylko istniejące zaburzenia zakrzepowo-zatorowe stanowią przeciwwskazanie, podczas gdy w innych wskazaniach przeciwwskazanie obejmuje również zaburzenia zakrzepowo-zatorowe występujące w wywiadzie⁴⁰
• W terapii raka prostaty nie wymieniono wśród przeciwwskazań ciężkiej cukrzycy ze zmianami naczyniowymi ani niedokrwistości sierpowatokrwinkowej⁴¹

Szczególne uwagi kliniczne

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Androcur należy wykluczyć wszystkie powyższe przeciwwskazania. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

• Historię zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, które mogą nasilać się podczas terapii cyproteronem⁴²
• Wywiad w kierunku oponiaka, gdyż długotrwałe stosowanie cyproteronu może zwiększać ryzyko rozwoju tego nowotworu⁴³
• Stan funkcji wątroby, który należy monitorować ze względu na potencjalną hepatotoksyczność substancji czynnej⁴⁴
• Stan psychiczny pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem depresji, która stanowi przeciwwskazanie bezwzględne⁴⁵

U kobiet stosujących terapię skojarzoną Androcur z preparatem zawierającym estrogen należy dodatkowo uwzględnić przeciwwskazania charakterystyczne dla preparatów estrogenowo-progestagenowych.⁴⁶