rabdomioliza
Rabdomioliza to zespół objawów klinicznych i biochemicznych będących następstwem uszkodzenia mięśni poprzecznie prążkowanych i uwolnienia ich składników do krążenia. Charakteryzuje się podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej (CK) w surowicy, mioglobinemią oraz mioglobinurią.
Najczęstsze przyczyny rabdomiolizy obejmują urazy, nadmierny wysiłek fizyczny, leki (statyny, fibraty), substancje toksyczne (alkohol, narkotyki), zaburzenia metaboliczne, infekcje, porażenie prądem oraz długotrwałe unieruchomienie. Klinicznie manifestuje się bólem mięśni, osłabieniem, obrzękiem oraz ciemnym zabarwieniem moczu.
Diagnostyka opiera się na oznaczeniu aktywności CK (zwykle >5000 j/l), mioglobiny w surowicy i moczu oraz ocenie funkcji nerek. Powikłania rabdomiolizy obejmują ostre uszkodzenie nerek (do 40% przypadków), zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiperfosfatemia, hipokalcemia), zespół ciasnoty przedziałów powięziowych oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe.
Leczenie polega na eliminacji czynnika wywołującego, intensywnym nawadnianiu dożylnym (forsowana diureza), monitorowaniu i korekcji zaburzeń elektrolitowych oraz w ciężkich przypadkach zastosowaniu technik nerkozastępczych. Rokowanie zależy od nasilenia rabdomiolizy, chorób współistniejących oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Darunavir Synoptis 300 mg
Darunavir Synoptis jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na darunawir lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, glikol propylenowy (E1520) oraz barwnik żółcień pomarańczowa FCF (E110) w tabletkach 300 mg i 600 mg. Nie zaleca się stosowania u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Przeciwwskazaniem jest także jednoczesne podawanie ryfampicyny, która jako silny induktor CYP3A obniża stężenie darunawiru, oraz preparatów zawierających lopinawir i rytonawir, a także produktów ziołowych z dziurawcem zwyczajnym (Hypericum perforatum), które mogą prowadzić do utraty skuteczności terapeutycznej darunawiru.
alfuzosyna, alkaloidy sporyszu, amiodaron, arytmia komorowa, astemizol, awanafil, beprydyl, chinidyna, cyzapryd, dabigatran, dapoksetyna, darunawir, dławica piersiowa, domperidon, dronedaron, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, elbaswir, induktor CYP3A, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, iwabradyna, klasyfikacja Child-Pugh, kolchicyna, kwetiapina, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lomitapid, lopinawir, lowastatyna, lurazydon, midazolam, nadwrażliwość, naloksegol, niedociśnienie ortostatyczne, pimozyd, rabdomioliza, ranolazyna, ryfampicyna, rytonawir, sertindol, syldenafil, symwastatyna, terfenadyna, tętnicze nadciśnienie płucne, tikagrelor, triazolam, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosuvastatin Krka 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi u mniej niż 4% pacjentów, które w większości są łagodne i przemijające. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego, w tym bóle mięśni, miopatia oraz rzadziej rabdomioliza, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) wzrasta zależnie od dawki, a leczenie należy przerwać, gdy CK przekroczy >5 x górną granicę normy (GGN). U dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze podwyższenie CK >10 x GGN oraz objawy mięśniowe po wysiłku fizycznym. Ponadto, rozuwastatyna może powodować łagodne, bezobjawowe i przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, z większym ryzykiem przy dawce 40 mg, gdzie wzrasta także częstość rabdomiolizy oraz poważnych zdarzeń nerkowych i wątrobowych.
aminotransferazy wątrobowe, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, utrata pamięci, zaburzenia funkcji seksualnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roxiper 20 mg + 8 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy Roxiper, zawierający rozuwastatynę (20 mg), peryndopryl (8 mg) oraz indapamid (2,5 mg), wykazuje złożony profil działań niepożądanych wynikający z farmakologicznych właściwości poszczególnych składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane z peryndoprylem obejmują zawroty głowy (zarówno ośrodkowe, jak i błędnikowe), ból głowy, parestezje, zaburzenia smaku i widzenia, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty). Indapamid najczęściej powoduje hipokaliemię oraz reakcje nadwrażliwości skórnych, w tym wysypki plamkowo-grudkowe, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi. Rozuwastatyna wiąże się z ryzykiem miopatii, rabdomiolizy oraz zaburzeń czynności wątroby, manifestujących się wzrostem enzymów wątrobowych, a także zwiększonym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2.
astenia, ból głowy, cukrzyca typu 2, duszność, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipokaliemia, inhibitor ACE, kinaza kreatynowa, miopatia i rabdomioliza, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości skórnej, rozuwastatyna peryndopryl indapamid, skurcz mięśni, szum uszny, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Doxylamine Biofarm 25 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu stanowi poważny stan kliniczny, którego objawy zależą od dawki i mogą obejmować zaburzenia OUN (senność, pobudzenie, majaczenie, psychozy), objawy antycholinergiczne (rozszerzenie źrenic, suchość jamy ustnej, gorączka), zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), a także objawy żołądkowo-jelitowe i neuropsychiatryczne. Dawki powyżej 13 mg/kg masy ciała mogą wywołać rabdomiolizę, z ryzykiem niewydolności nerek, natomiast dawki około 25 mg/kg mc. wiążą się z ryzykiem zgonu. Objawy przedawkowania ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin przy odpowiednim leczeniu objawowym i monitorowaniu funkcji życiowych oraz biochemicznych, w tym aktywności kinazy kreatynowej.
alkalizacja moczu, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dializa otrzewnowa, doksylaminy wodorobursztynian, hemodializa, kinaza kreatynowa, leki przeciwhistaminowe, leki wazopresyjne, majaczenie, mioglobinuria, mleczan Ringera, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, objawy antycholinergiczne, omamy, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, splątanie, wstrząs, wymuszona diureza, zatrucie wielolekowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Suvardio 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość działań niepożądanych jest zależna od dawki, szczególnie przy dawce 40 mg, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko rabdomiolizy, ciężkich zdarzeń nerkowych oraz wzrostu aktywności aminotransferaz. Charakterystyczne dla rozuwastatyny są bóle mięśniowe, miopatia, rabdomioliza oraz wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza przy dawkach >20 mg. W przypadku aktywności CK przekraczającej 5× górną granicę normy (GGN) zaleca się przerwanie leczenia. Białkomocz, głównie kanalikowego pochodzenia, występuje u mniej niż 1% pacjentów przy dawkach 10 i 20 mg oraz u około 3% przy dawce 40 mg, zwykle ustępując samoistnie. Zwiększenie aktywności aminotransferaz jest łagodne i przemijające, podobnie jak inne działania niepożądane układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, rzadko polineuropatia i utrata pamięci).
astenia, białkomocz, ból głowy, ból mięśniowy, DRESS, ginekomastia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, polineuropatia, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, utrata pamięci, zaburzenia ścięgien, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zdarzenie nerkowe, zdarzenie wątrobowe, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny, żółtaczka, zwiększona aktywność aminotransferaz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Valarox 80 mg + 10 mg
Lek Valarox, zawierający rozuwastatynę i walsartan, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, czynna chorobą wątroby (w tym aminotransferazami przekraczającymi 3× GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (marskość żółciowa, cholestaza), ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), a także u osób z rozpoznaną miopatią. Ponadto, stosowanie Valaroxu jest przeciwwskazane podczas ciąży, karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na potencjalne działanie teratogenne rozuwastatyny i szkodliwy wpływ walsartanu na rozwój płodu. Preparat nie powinien być łączony z lekami takimi jak sofosbuwir, welpataswir, woksylaprewir, cyklosporyna oraz aliskiren u pacjentów z cukrzycą lub GFR <60 ml/min/1,73 m² ze względu na ryzyko interakcji i nasilenia działań niepożądanych.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, choroba wątroby, choroby mięśni, cukrzyca, cyklosporyna, działanie teratogenne, fibraty, filtracja kłębuszkowa, klirens kreatyniny, marskość żółciowa, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, podwyższenie aminotransferaz, rabdomioliza, rozuwastatyna i walsartan, sofosbuwir z welpataswirem, statyny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia czynności narządów, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapin Krka 5 mg
Olanzapin Krka, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością, od bardzo częstych (≥1/10) do rzadkich (<1/10 000). Najczęstsze działania obejmują senność, istotny klinicznie przyrost masy ciała, eozynofilię, leukopenię, neutropenię oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i trójglicerydów, a także cukromocz. W początkowej fazie leczenia obserwuje się przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT). Istotne są również działania neurologiczne, w tym akatyzja, parkinsonizm, dyskineza oraz rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN). Ponadto, olanzapina może powodować niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca (w tym rzadkie przypadki częstoskurczu komorowego i migotania komór), a także żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, astenia, ból stawów, bradykardia, cholesterol, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, gorączka, hipotermia, jąkanie, krwawienie z nosa, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, łysienie, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, nagła śmierć, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, obrzęk, parkinsonizm, powiększenie piersi, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, rotacja gałek ocznych, senność, stężenie prolaktyny, trójglicerydy, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, wzdęcie, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszenie libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simorion 40 mg
Symwastatyna (Simorion) jest skutecznym lekiem hipolipemizującym z grupy statyn, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań klinicznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym osoby z nietolerancją laktozy (zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach wynosi od 66,5 mg w dawce 10 mg do 531,8 mg w dawce 80 mg). Nie należy stosować symwastatyny u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się wzrostem aminotransferaz, a także w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenności. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji wątroby. Ponadto, stosowanie symwastatyny jest przeciwwskazane w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir) oraz lekami takimi jak gemfibrozyl, cyklosporyna i danazol, ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosujących lomitapid dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg/dobę.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, ból mięśniowy, choroba wątroby, choroby sercowo-naczyniowe, ciąża i karmienie piersią, ciężka niewydolność nerek, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, kinaza kreatynowa, klirens kreatyniny, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybiczne, leki przeciwzakrzepowe, miopatia, nadwrażliwość na symwastatynę, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, rabdomioliza, symwastatyna, terapia hipolipemizująca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Suvardio 20 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Suvardio) u pacjentów z hipercholesterolemią należy wdrożyć standardową dietę niskocholesterolową, którą pacjent powinien kontynuować przez cały okres leczenia. Dawka początkowa wynosi zwykle 5 mg lub 10 mg doustnie raz na dobę, dostosowywana indywidualnie w zależności od stężenia cholesterolu, ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Po 4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki, jednak dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, zwłaszcza z rodzinną hipercholesterolemią, i powinna być stosowana pod nadzorem specjalisty. W badaniach profilaktyki zdarzeń sercowo-naczyniowych stosowano dawkę 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg, bez konieczności dalszych modyfikacji związanych z wiekiem. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie 40 mg jest przeciwwskazane; u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lek jest przeciwwskazany. W przypadku zaburzeń czynności wątroby (Child-Pugh 8-9) zaleca się dawkę 5 mg i ocenę funkcji nerek, natomiast u pacjentów z aktywną chorobą wątroby stosowanie rozuwastatyny jest przeciwwskazane.
BCRP, białko transportowe, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynna choroba wątroby, czynnik ryzyka miopatii, dieta niskocholesterolowa, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, skala Childa-Pugha, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosulip Plus 40 mg + 10 mg
Rosulip Plus to preparat łączący rozuwastatynę (40 mg w postaci soli cynkowej) oraz ezetymib (10 mg), stosowany w terapii hiperlipidemii. Profil bezpieczeństwa obu substancji jest dobrze poznany, a działania niepożądane mają przeważnie łagodny i przemijający charakter. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił poniżej 4%. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w terapii skojarzonej były: podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśni. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana jako często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%) i bardzo rzadko (<0,01%). Wśród zgłaszanych zdarzeń odnotowano m.in. trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia metaboliczne (cukrzyca), bóle głowy, neuropatię obwodową, zapalenie mięśni, rabdomiolizę oraz zmiany w wynikach badań laboratoryjnych (wzrost ALAT, AspAT, CPK). Warto podkreślić, że ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza czy ciężkie uszkodzenie wątroby, wzrasta przy dawce rozuwastatyny 40 mg.
aminotransferazy wątrobowe, białkomocz, cholestaza, ezetymib, ginekomastia, hipercholesterolemia heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, mialgia, miopatia, neuropatia obwodowa, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, refluks żołądkowo-przełykowy, rozuwastatyna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Genoptim
Atorwastatyna, stosowana w terapii hipolipemizującej, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które nie powinny przekraczać trzykrotności górnej granicy normy (GGN). W przypadku ich utrzymującego się wzrostu konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ponadto, lek może indukować działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotnie GGN. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie CK u pacjentów z czynnikami ryzyka, a w trakcie leczenia należy monitorować objawy mięśniowe i aktywność CK, odstawiając lek w przypadku istotnego wzrostu (>5 razy GGN) lub nasilonych dolegliwości mięśniowych.
aminotransferaza, choroba naczyniowa, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, letermowir, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, niewydolność nerek, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, SPARCL, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zawał lakunarny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 20 mg
Romazic (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego ustalania dawki, z uwzględnieniem celu terapeutycznego, stężenia cholesterolu oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią, zwłaszcza rodzinną, pod ścisłą kontrolą specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wahają się od 5 mg (wiek 6-9 lat) do 5-10 mg (wiek 10-17 lat), z maksymalną dawką odpowiednio 10 mg i 20 mg. U dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg/dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, z ostrożnym zwiększaniem do 20 mg. Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) powinni rozpoczynać terapię od 5 mg, a dawka 40 mg jest przeciwwskazana. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, Romazic, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Krka 60 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna, klarytromycyna, azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, lopinawir, atazanawir, indynawir, darunawir), mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotności AUC, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W takich przypadkach zaleca się obniżenie dawki atorwastatyny (np. do maksymalnie 10-20 mg/dobę) oraz ścisłe monitorowanie kliniczne. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil, flukonazol) również zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co również wymaga dostosowania dawki i kontroli klinicznej.
azole przeciwgrzybicze, białko oporności raka piersi, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, elbaswir, ezetymib, fibrat, glekaprewir, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klirens żółciowy, lek przeciwwirusowy HCV, lek przeciwzakrzepowy, miopatia, OATP1B1, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, pompa efluksowa, rabdomioliza, typranawir, werapamil - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Sandoz 500 mg
Abirateron, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego z przerzutami, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, w tym bardzo często występujące obrzęki obwodowe, hipokaliemię (18% vs. 8% placebo), nadciśnienie tętnicze (22% vs. 16% placebo), infekcje dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT), co wskazuje na potencjalną hepatotoksyczność. Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. i 4. wg CTCAE obejmują hipokaliemię (6%), nadciśnienie (7%), zastój płynów/obrzęk obwodowy (1%), a także niewydolność serca, migotanie przedsionków i złamania. Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów redukuje częstość i nasilenie reakcji mineralokortykosteroidowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności, która występuje u około 6% pacjentów, najczęściej w pierwszych 3 miesiącach terapii, z koniecznością monitorowania i ewentualnego przerwania leczenia przy wzroście AlAT lub AspAT >5 x GGN lub bilirubiny >3 x GGN.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza, częstoskurcz, dławica piersiowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, infekcja dróg moczowych, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja mineralokortykosteroidowa, supresja androgenowa, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie kości - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Roswera 10 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną zaleca się wdrożenie i kontynuację standardowej diety hipolipemizującej. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, z dawką początkową zwykle wynoszącą 5 lub 10 mg raz na dobę, niezależnie od posiłków. U pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, w tym z rodzinną hipercholesterolemią, dawkę można zwiększyć do maksymalnie 40 mg pod ścisłą kontrolą specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosowano dawkę 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub do 20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg/dobę. Dzieci poniżej 6 lat nie powinny być leczeni rozuwastatyną ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
atazanawir, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna (Crosuvo) stosowana jest w leczeniu hipercholesterolemii z indywidualnym doborem dawki, uwzględniającym wyjściowe stężenie cholesterolu, ryzyko sercowo-naczyniowe oraz tolerancję leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. U osób powyżej 70 roku życia oraz pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, przy czym dawka 40 mg jest przeciwwskazana. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby stosowanie leku jest przeciwwskazane. U pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz z predyspozycjami genetycznymi do zwiększonej ekspozycji na rozuwastatynę zaleca się dawkę początkową 5 mg i unikanie dawki 40 mg.
białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, prewencja sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vasilip
Symwastatyna, dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg, niesie ryzyko miopatii, której częstość występowania wzrasta wraz z dawką: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. W badaniu u pacjentów po zawale mięśnia sercowego stosujących 80 mg/dobę, częstość miopatii wyniosła około 1,0%. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy z ryzykiem ostrej niewydolności nerek i bardzo rzadkich zgonów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których ryzyko miopatii przy dawce 40 mg wynosi około 0,24%, oraz u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygot CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg sięga 15%. Zaleca się oznaczenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed leczeniem i monitorowanie jej podczas terapii, zwłaszcza przy dawkach 80 mg, oraz unikanie rozpoczynania leczenia przy CK >5-krotnej górnej granicy normy.
białko transportujące aniony organiczne, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, dawka 80 mg, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczny nosiciel allelu C, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczny nosiciel allelu C, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, silny inhibitor CYP3A4, symwastatyna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), wykazuje skuteczność potwierdzoną w badaniach klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Mediana czasu leczenia wynosiła około 29 miesięcy dla CML w fazie przewlekłej oraz 6,2 miesiąca dla zaawansowanej CML lub Ph+ ALL. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), krwawienia, retencja płynów (wysięk opłucnowy, obrzęki powierzchowne, nadciśnienie płucne), dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego oraz wysypka skórna i bóle mięśniowo-szkieletowe. Wysięk opłucnowy występował u 28% pacjentów po 60 miesiącach terapii, z medianą czasu do pierwszego epizodu wynoszącą 114 tygodni, a ciężkie przypadki (stopień 3 lub 4) stanowiły mniej niż 10% wszystkich wysięków. Retencja płynów i wysięk opłucnowy wykazują tendencję do narastania wraz z czasem leczenia, osiągając częstość odpowiednio 48,7% i 28,5% po 7 latach terapii.
arytmia komorowa, dazatynib, dławica piersiowa, gorączka neutropeniczna, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym, krwotok z przewodu pokarmowego, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości, mielosupresja, nadciśnienie płucne, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostry zespół wieńcowy, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, retencja płynów, serce płucne, tętnicze nadciśnienie płucne, wodobrzusze, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Glenmark 500 mg
Analiza danych z badań fazy 3 dotyczących stosowania abirateronu octanu wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (≥10% pacjentów) to obrzęk obwodowy (23% vs 17% placebo), hipokaliemia (18% vs 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16%) oraz zakażenia dróg moczowych i podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE, takie jak hipokaliemia (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) i obrzęk obwodowy (1% vs 1%), występowały częściej w grupie leczonej abirateronem. Profil bezpieczeństwa obejmuje także ryzyko chorób serca (niewydolność serca, migotanie przedsionków), hepatotoksyczności (6-8,4% pacjentów z podwyższonymi AlAT/AspAT lub bilirubiną >5× GGN), złamań oraz alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych. Reakcje mineralokortykosteroidowe, takie jak hipokaliemia i nadciśnienie, można skutecznie kontrolować kortykosteroidami. W badaniach wykluczono pacjentów z ciężkimi chorobami serca i zaburzeniami wątroby, co ograniczyło ryzyko poważnych powikłań.
abirateronu octan, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, biegunka, dusznica bolesna, dysfunkcja lewej komory, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, osteoporoza, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja mineralokortykosteroidowa, supresja androgenowa, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamanie, zmniejszenie frakcji wyrzutowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zentasta
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych ze strony układu mięśniowego, w tym miopatii i rabdomiolizy. Rabdomioliza, choć bardzo rzadka przy monoterapii ezetymibem, znacząco częściej występuje przy jednoczesnym stosowaniu statyn, takich jak atorwastatyna. Objawia się ona podwyższonym poziomem fosfokinazy kreatynowej (CPK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy (GGN), mioglobinemią i mioglobinurią, co może prowadzić do niewydolności nerek i stanowi zagrożenie życia. Ponadto, bardzo rzadko obserwuje się immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) charakteryzującą się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych oraz podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej, utrzymującym się mimo odstawienia statyn.
aktywność CPK, ból mięśni, choroba wątroby, dziedziczne zaburzenie mięśni, ezetymib i atorwastatyna, fosfokinaza kreatynowa, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, miopatia i rabdomioliza, monoterapia ezetymibem, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, rabdomioliza, toksyczne działanie na mięśnie, zaburzenie czynności nerek, zapalenie mięśni - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris
Atoris (atorwastatyna) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, miopatii oraz interakcji lekowych. Przed rozpoczęciem terapii i okresowo należy kontrolować aktywność aminotransferaz wątrobowych; jeśli przekracza ona 3-krotną górną granicę normy (GGN), konieczna jest modyfikacja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób powyżej 70. roku życia. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z historią udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Monitorowanie CK jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy aktywności CK >5x GGN. W przypadku objawów mięśniowych i podwyższonej CK (>5x GGN) należy przerwać terapię, a przy CK >10x GGN natychmiast odstawić lek z powodu ryzyka rabdomiolizy.
atorwastatyna, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, letermowir, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miotoksyczność, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar forte
Klarytromycyna (Lekoklar forte 500 mg) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i zaburzeniami czynności wątroby. Monitorowanie enzymów wątrobowych jest wskazane ze względu na ryzyko poważnych, choć zwykle odwracalnych, uszkodzeń wątroby, w tym zapalenia wątrobowego z żółtaczką. Należy zwracać uwagę na objawy takie jak jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd i tkliwość brzucha. Istotnym zagrożeniem jest także biegunka związana z zakażeniem Clostridium difficile (CDAD), która może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu terapii i wymaga przerwania leczenia oraz odpowiedniej diagnostyki i terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z kolchicyną ze względu na ryzyko toksyczności, szczególnie u osób starszych i z niewydolnością nerek.
anafilaksja, anoreksja, biegunka poantybiotykowa, ból brzucha, bradykardia, ciemny mocz, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, Helicobacter pylori, hipokaliemia, komorowe zaburzenia rytmu, lek hipoglikemizujący, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, Staphylococcus aureus, statyny, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, świąd, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Simvastatin Bluefish 20 mg
Przedawkowanie symwastatyny, choć rzadkie i charakteryzujące się stosunkowo niskim ryzykiem poważnych powikłań, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. W udokumentowanych przypadkach dawka sięgała nawet 3,6 g, znacznie przekraczając standardową dawkę terapeutyczną, jednak pacjenci wracali do zdrowia bez długoterminowych następstw. Brak jest specyficznego antidotum, dlatego leczenie opiera się na terapii objawowej i monitorowaniu funkcji wątroby (AlAT, AspAT), nerek (kreatynina, mocznik, GFR) oraz parametrów życiowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy rabdomiolizy, takie jak wzrost kinazy kreatynowej (CK) i mioglobiny, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek.
enzymy wątrobowe, kinaza kreatynowa, markery uszkodzenia mięśni, mialgia, mioglobina, niewydolność nerek, osłabienie mięśniowe, ostra niewydolność nerek, parametry nerkowe, próby wątrobowe, przedawkowanie symwastatyny, rabdomioliza, równowaga elektrolitowa, statyna, symwastatyna, uszkodzenie hepatocytów, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Arypiprazol – Działania niepożądane
Arypiprazol, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym przede wszystkim akatyzję (częstość 6,2-12,1%) oraz nudności (>3%). Inne często występujące działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to zaburzenia pozapiramidowe, drżenie, bóle głowy, sedacja, senność, zawroty głowy, niewyraźne widzenie, zaparcia, niestrawność, nadmierne wydzielanie śliny, wymioty i zmęczenie. W porównaniu do haloperydolu, arypiprazol wykazuje niższe ryzyko objawów pozapiramidowych (25,8% vs. 57,3%). W populacji młodzieży (13-17 lat) obserwuje się częstsze występowanie senności, zaburzeń pozapiramidowych, suchości w jamie ustnej, zwiększonego apetytu oraz niedociśnienia ortostatycznego. Arypiprazol może wpływać na stężenie prolaktyny, powodując zarówno jej wzrost, jak i obniżenie, co jest szczególnie istotne u młodzieży ze schizofrenią.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie kliniczne kontrolowane placebo, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, fotofobia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, niestrawność, niewydolność wątroby, objaw pozapiramidowy, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, sedacja, tachykardia, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie pozapiramidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator płucny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loreblok 50 mg
Losartan potasowy (Loreblok 50 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych w badaniach klinicznych obejmujących ponad 3000 dorosłych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, 177 pacjentów pediatrycznych, ponad 9000 osób z przerostem lewej komory serca oraz ponad 7700 pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca. Najczęściej obserwanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Istotne są również zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (np. niedociśnienie ortostatyczne, kołatanie serca), nerwowego (senność, ból głowy, parestezje), nerkowego (niewydolność nerek, zaburzenia czynności nerek) oraz metabolicznego (hiperkaliemia, częstość hiperkaliemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 i nefropatią wynosiła 9,9% przy stężeniu potasu >5,5 mmol/l). Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem reakcji anafilaktycznych i obrzęku naczynioruchowego, które mogą zagrażać życiu.
aminotransferaza alaninowa, białkomocz, cukrzyca typu 2, dławica piersiowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, kołatanie serca, losartan potasowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze samoistne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica Schoenleina-Henocha, przerost lewej komory serca, przewlekła niewydolność serca, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia czynności nerek, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Aporoza 40 mg
Rozuwastatyna jest substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, co determinuje jej liczne interakcje farmakokinetyczne. Leki hamujące te transportery, takie jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC), sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotny wzrost AUC), darolutamid (5,2-krotny wzrost AUC) czy regorafenib (3,8-krotny wzrost AUC), znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę, co wymaga istotnej redukcji dawki (np. rozpoczęcie od 5 mg/dobę). Inhibitory proteazy (atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg) podnoszą AUC około 3-krotnie, a gemfibrozyl 600 mg BID podwaja Cmax i AUC, co wyklucza stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg z fibratami. Interakcje z układem cytochromu P450 są minimalne, a rozuwastatyna nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy CYP.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, AUC, cyklosporyna, cytochrom P450, czynność nerek, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, INR, izoenzym cytochromu P450, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvazin Plus 10 mg + 10 mg
Torvazin Plus, zawierający atorwastatynę wapniową trójwodną oraz ezetymib, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, takie jak bóle mięśni, stawów i skurcze mięśni, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, w tym dyspepsja, nudności, biegunka i zaparcia. Istotne są również zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemia, która może predysponować do rozwoju cukrzycy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone triglicerydy, nadciśnienie). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak miopatia, rabdomioliza, zapalenie mięśni, a także zaburzenia funkcji wątroby (cholestaza, zapalenie, niewydolność) oraz reakcje skórne o ciężkim przebiegu (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka).
anafilaksja, atorwastatyna wapniowa trójwodna, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, cukrzyca, dyspepsja, ezetymib, ginekomastia, hiperglikemia, hipoestezja, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, miopatia martwicza, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aribit 10 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Aribit dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęściej zgłaszanymi akatyzją i nudnościami (>3% pacjentów). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Wśród działań niepożądanych obserwuje się m.in. zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia), metaboliczne (cukrzyca, hiperglikemia), psychiczne (bezsenność, lęk, depresja, próby samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów), neurologiczne (akatyzja, zaburzenia pozapiramidowe, złośliwy zespół neuroleptyczny), kardiologiczne (tachykardia, torsade de pointes, nagły zgon), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia). W badaniach klinicznych EPS występowały u 19-26,6% pacjentów leczonych arypiprazolem, z akatyzją u 6,2-12,1%, co jest istotne w kontekście monitorowania terapii.
akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dysfagia, dyskineza, dystonia, fosfataza alkaliczna, fosfokinaza kreatynowa, gammaglutamylotransferaza, haloperydol, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, schizofrenia, sedacja, skurcz krtani, torsade de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół abstynencyjny noworodków, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Roswera
Leczenie rozuwastatyną (Roswera) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy dawkach 30 mg i 40 mg, ze względu na ryzyko wystąpienia proteinurii kanalikowej oraz ciężkich zaburzeń czynności nerek. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane podczas wizyt kontrolnych. Działania niepożądane dotyczące mięśni szkieletowych, takie jak bóle mięśni, miopatia i rabdomioliza, występują częściej przy dawkach powyżej 20 mg, a ryzyko rabdomiolizy jest zwiększone przy dawce 40 mg. Wskazane jest monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK), zwłaszcza gdy jej poziom przekracza 5 × górną granicę normy (GGN). Leczenie nie powinno być rozpoczynane lub powinno być przerwane, jeśli CK jest >5 × GGN lub jeśli występują nasilone objawy mięśniowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami predysponującymi do miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wiek >70 lat, nadużywanie alkoholu oraz jednoczesne stosowanie fibratów. Ponadto, rozuwastatyna może wywoływać lub nasilać miastenię, co wymaga przerwania terapii w przypadku nasilenia objawów.
antybiotyk makrolidowy, ciężkie skórne działania niepożądane, cukrzyca, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, leki przeciwgrzybicze azolowe, miastenia, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pochodne kwasu fibrynowego, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, zapalenie mięśni, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zahron 20 mg
Przedawkowanie rozuwastatyny, substancji czynnej leku Zahron (20 mg w postaci soli wapniowej), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. Brak specyficznego protokołu leczenia wymusza postępowanie objawowe z monitorowaniem funkcji życiowych. Kluczowe jest ścisłe kontrolowanie enzymów wątrobowych (ALT, AST) oraz aktywności kinazy kreatynowej (CK), której podwyższony poziom może wskazywać na uszkodzenie mięśni. Hemodializa nie jest skuteczna w eliminacji rozuwastatyny, co ogranicza możliwości terapeutyczne w ciężkich przypadkach przedawkowania.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron Duo 30 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę wapniową i ezetymib, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na znanych działaniach niepożądanych obu składników. W badaniach klinicznych ezetymib w dawce 10 mg/dobę podawano 2396 pacjentom przez okres do 112 tygodni, a w skojarzeniu ze statyną 11 308 pacjentom, z działaniami niepożądanymi o charakterze głównie łagodnym i przemijającym. Rozuwastatyna wykazuje podobny profil, z mniej niż 4% przerwaniem terapii z powodu działań niepożądanych. W terapii skojarzonej (około 1200 pacjentów) najczęstsze działania niepożądane to podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz bóle mięśni, co może wskazywać na potencjalną interakcję farmakodynamiczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii, rabdomiolizy, uszkodzenia wątroby oraz zaburzeń hematologicznych, takich jak małopłytkowość i neutropenia.
aminotransferaza wątrobowa, astenia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, mialgia, miopatia, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rozuwastatyna i ezetymib, uszkodzenie hepatocytów, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Baclofen Polpharma
Baclofen Polpharma wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z porfirią, chorobą alkoholową, nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami psychicznymi (w tym schizofrenią, depresją, maniakalnymi stanami splątania) oraz chorobą Parkinsona. Istotne jest monitorowanie ryzyka samobójstw, zwłaszcza u osób z historią depresji, nadużywania alkoholu lub wcześniejszych prób samobójczych. Należy zwracać uwagę na objawy nadużywania i uzależnienia, takie jak zwiększanie dawki bez konsultacji, poszukiwanie leku i rozwój tolerancji. Odstawianie baklofenu powinno odbywać się stopniowo w ciągu 1-2 tygodni, aby uniknąć powikłań takich jak stany lękowe, majaczenie, drgawki, tachykardia czy rabdomioliza. U pacjentów z niewydolnością nerek, szczególnie przy dawkach powyżej 5 mg/dobę, obserwowano objawy toksycznej encefalopatii, co wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i dostosowania dawki.
aktywność AspAT, baklofen, choroba alkoholowa, choroba Parkinsona, cukrzyca, dyskineza, encefalopatia toksyczna, fosfataza alkaliczna, hipertermia, majaczenie, nadciśnienie tętnicze, omamy, padaczka, porfiria, rabdomioliza, schizofrenia, schyłkowa choroba nerek, spastyczność, stan lękowy, stan padaczkowy, stan splątania, tachykardia, tolerancja na lek, udar mózgowy, uzależnienie od leku, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie depresyjne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie układu oddechowego, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apra-swift 10 mg
Apra-swift, zawierający arypiprazol w dawkach 10 mg, 15 mg lub 30 mg, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa, który wymaga ścisłego monitorowania podczas terapii, zwłaszcza długoterminowej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja oraz nudności (>3%). Arypiprazol może powodować poważne powikłania neurologiczne, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal oraz zespół serotoninowy. W sferze psychicznej zgłaszane są bezsenność, lęk, depresja, myśli i próby samobójcze oraz zaburzenia kontroli impulsów (np. patologiczne uzależnienie od hazardu). Ponadto, lek może indukować hiperglikemię, zmiany masy ciała (zarówno wzrost, jak i spadek), a także zaburzenia rytmu serca, w tym Torsades de pointes i wydłużenie odstępu QT, co wymaga regularnego monitorowania EKG u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym.
akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arypiprazol, arytmia komorowa, bezsenność, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drgawki grand mal, fosfataza alkaliczna, gammaglutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, leukopenia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niewydolność wątroby, nudności, patologiczny hazard, poriomania, późna dyskineza, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, torsade de pointes, wydłużenie QT, zaburzenia kontroli impulsów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Daptomycin Reddy 350 mg
Profil bezpieczeństwa daptomycyny został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 2011 dorosłych pacjentów oraz 372 dzieci i młodzieży, z dawkami od 4 mg/kg mc. do 12 mg/kg mc. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmowały zakażenia oportunistyczne (grzybicze, dróg moczowych, kandydozy), niedokrwistość, zaburzenia neuropsychiatryczne (niepokój, bezsenność, zawroty i ból głowy), zaburzenia sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból, nudności, wymioty, biegunka), nieprawidłowe wyniki czynności wątroby (podwyższone AlAT, AspAT, ALP), reakcje skórne (wysypka, świąd), bóle kończyn i wzrost aktywności CPK, a także objawy ogólne jak odczyn w miejscu infuzji, gorączka i osłabienie. Częstość działań niepożądanych była porównywalna z lekami referencyjnymi stosowanymi w badaniach klinicznych.
bakteriemia Staphylococcus aureus, ból żołądkowo-jelitowy, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, czas protrombinowy, daptomycyna, dehydrogenaza mleczanowa, dysfagia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, fungemia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, kandydoza, leukocytoza, małopłytkowość, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, mioglobina, miopatia, miotoksyczność, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytoza, uogólniona osutka krostkowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie Clostridioides difficile, zakażenie dróg moczowych, zakażenie grzybicze, zapalenie języka, zapalenie mięśni, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ximve 10 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został szczegółowo oceniony na podstawie dużych, kontrolowanych badań klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS pacjenci otrzymywali 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, a wskaźniki działań niepożądanych i przerwania leczenia były porównywalne z grupą placebo (4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów na symwastatynie w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Istotna jest zależność dawka-ryzyko: przy dawce 80 mg/dobę miopatia występowała u 1,0% pacjentów, a przy 20 mg/dobę tylko u 0,02%. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM), charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Po wprowadzeniu leku zgłaszano także rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku, oraz wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka metabolicznego.
aminotransferaza, anafilaksja, astenia, eozynofilia, ginekomastia, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Dilzem 180 retard 180 mg
Diltiazem chlorowodorek, metabolizowany przez CYP3A4 i będący umiarkowanym inhibitorem tego enzymu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie diltiazemu z dantrolenem (i.v.), iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko migotania komór, nadmiernej bradykardii oraz hepatotoksyczności. Wysokie ryzyko działań niepożądanych występuje przy łączeniu z beta-adrenolitykami, amiodaronem, digoksyną oraz innymi lekami przeciwarytmicznymi, co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i EKG. Diltiazem może również zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak statyny, benzodiazepiny (midazolam, triazolam), metyloprednizolon, inhibitory mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) oraz cyklosporyna, co wiąże się z koniecznością dostosowania dawkowania i monitorowania toksyczności.
amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, benzodiazepina, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, dantrolen, digoksyna, diltiazem chlorowodorek, działanie hipotensyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor mTOR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, iwabradyna, karbamazepina, kortykosteroid, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lomitapid, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, neurotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, pochodna azotanów, rabdomioliza, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, zaburzenie przewodzenia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zaranta
Rozuwastatyna (Zaranta) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcja DRESS, które mogą zagrażać życiu. W trakcie terapii należy monitorować objawy skórne i natychmiast przerwać leczenie w przypadku ich wystąpienia. Proteinuria, głównie kanalikowa, obserwowana jest sporadycznie przy dawkach 40 mg, jednak nie zwiastuje ostrej choroby nerek. Zaleca się kontrolę czynności nerek u pacjentów przyjmujących dawki 30 i 40 mg. Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, wzrasta przy dawkach powyżej 20 mg, szczególnie 40 mg, oraz podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu lub leków z grupy fibratów. Należy unikać kojarzenia rozuwastatyny 30 i 40 mg z fibratami oraz kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo ze względu na ryzyko rabdomiolizy. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza gdy wartości przekraczają 5 x górną granicę normy (GGN), co stanowi wskazanie do przerwania leczenia.
ból mięśni, ciężkie skórne działanie niepożądane, drgawka, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek z grupy fibratów, miastenia, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, proteinuria, rabdomioliza, reakcja polekowa z eozynofilią, rozuwastatyna, śródmiąższowa choroba płuc, zakażenie HIV, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fromilid 125 mg/5 ml
Profil bezpieczeństwa klarytromycyny w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej Fromilid 125 mg/5 ml charakteryzuje się typowymi dla makrolidów działaniami niepożądanymi, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Objawy te mają zazwyczaj łagodny przebieg i występują z podobną częstością u dzieci i dorosłych, w tym u pacjentów z wcześniejszymi zakażeniami mykobakteryjnymi. W przypadku stosowania wysokich dawek (1000 mg/dobę) u dorosłych, najczęściej obserwuje się nudności, wymioty, zaburzenia smaku, bóle brzucha, biegunkę, wysypkę, wzdęcia, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz podwyższenie aminotransferaz (AspAT, AlAT). U pacjentów z obniżoną odpornością mogą wystąpić istotne nieprawidłowości laboratoryjne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, znaczne podwyższenie AspAT i AlAT oraz zwiększenie stężenia azotu mocznikowego.
agranulocytoza, AIDS, allopurynol, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, eozynofilia, fibrat, immunosupresja, jadłowstręt, klarytromycyna, kolchicyna, leukopenia, neutropenia, niedosłuch, niestrawność, nudności, obniżona odporność, obrzęk naczynioruchowy, omamy, parestezja, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, skurcz dodatkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, statyna, trombocytopenia, trombocytoza, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zakażenie mykobakteryjne, zator płucny, zawiesina doustna