Działania niepożądane
Ximve 10 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został szczegółowo oceniony na podstawie dużych, kontrolowanych badań klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS pacjenci otrzymywali 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, a wskaźniki działań niepożądanych i przerwania leczenia były porównywalne z grupą placebo (4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów na symwastatynie w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Istotna jest zależność dawka-ryzyko: przy dawce 80 mg/dobę miopatia występowała u 1,0% pacjentów, a przy 20 mg/dobę tylko u 0,02%. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM), charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Po wprowadzeniu leku zgłaszano także rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku, oraz wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka metabolicznego.
- Działania niepożądane symwastatyny
- Ogólny profil bezpieczeństwa
- Miopatia – szczególny punkt uwagi
- Zaburzenia poznawcze
- Zaburzenia metaboliczne
- Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
- Zespół nadwrażliwości
- Szczególne populacje pacjentów
- Inne działania niepożądane obserwowane w grupie statyn
- Zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane symwastatyny
Profil działań niepożądanych symwastatyny został dokładnie scharakteryzowany w oparciu o wyniki szeroko zakrojonych, długoterminowych badań klinicznych kontrolowanych placebo, w tym badania HPS (Heart Protection Study) z udziałem 20 536 pacjentów oraz badania 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study) obejmującego 4444 pacjentów. Przedstawiona poniżej analiza bezpieczeństwa uwzględnia zarówno dane z badań klinicznych, jak i zgłoszenia z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Ogólny profil bezpieczeństwa
W badaniu HPS, w którym pacjenci otrzymywali symwastatynę w dawce 40 mg/dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267) przez średnio 5 lat, parametry bezpieczeństwa były porównywalne między grupami. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były również podobne w obu grupach (4,8% w grupie symwastatyny vs 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była niższa niż 0,1% u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg.<sup data-drug="Ximve" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących symwastatynę lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2
Zwiększenie aktywności aminotransferaz (ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy uznanej za prawidłową, potwierdzone powtórnym badaniem) odnotowano u 0,21% pacjentów (n = 21) leczonych symwastatyną w dawce 40 mg, w porównaniu do 0,09% pacjentów (n = 9) otrzymujących placebo.3
Miopatia – szczególny punkt uwagi
Warto podkreślić, że w badaniu klinicznym u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 80 mg na dobę miopatia występowała częściej niż u osób przyjmujących produkt leczniczy w dawce 20 mg na dobę (odpowiednio 1,0% w porównaniu z 0,02%). Jest to istotna obserwacja wskazująca na zależność pomiędzy dawką leku a ryzykiem powikłań mięśniowych.4
Na szczególną uwagę zasługuje rzadko występująca immunozależna miopatia martwicza (IMNM), która jest ciężkim powikłaniem stosowania statyn. Cechy kliniczne IMNM obejmują utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych oraz zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymującą się mimo przerwania leczenia statynami. Biopsja mięśni w takich przypadkach wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia. Poprawa następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych.5
Zaburzenia poznawcze
W okresie po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych (np. utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci, splątanie) u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia. Obserwowano zmienny czas do wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) i ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).6
Zaburzenia metaboliczne
U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia HbA1c i glukozy w surowicy na czczo. Wystąpienie cukrzycy jako działania niepożądanego statyn zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów i nadciśnienie w wywiadzie. 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>7
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych według częstości występowania:1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (8
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rzadko | Przejściowe zaburzenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Różne formy zaburzeń percepcji wzrokowej | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni okoruchowych | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | Obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo rzadko | Trudności z inicjacją lub utrzymaniem snu |
| Depresja | Częstość nieznana | Obniżenie nastroju i aktywności psychomotorycznej | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | Zlokalizowany lub uogólniony ból głowy |
| Parestezje | Rzadko | Nieprawidłowe odczucia czuciowe (mrowienie, drętwienie) | |
| Zawroty głowy | Rzadko | Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych z objawami czuciowymi i/lub ruchowymi | |
| Zaburzenia pamięci | Bardzo rzadko | Problemy z zapamiętywaniem i przypominaniem informacji | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | Przewlekły proces zapalny i/lub włóknienie tkanki śródmiąższowej płuc |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Rzadko | Utrudnione oddawanie stolca, rzadsze wypróżnienia |
| Bóle brzucha | Rzadko | Dyskomfort lub ból w jamie brzusznej | |
| Wzdęcia z oddawaniem wiatrów | Rzadko | Zwiększona objętość gazów w przewodzie pokarmowym | |
| Niestrawność | Rzadko | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, często z uczuciem pełności | |
| Biegunka | Rzadko | Częste oddawanie luźnych stolców | |
| Nudności, wymioty | Rzadko | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącym odruchem wymiotnym | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | Stan zapalny trzustki, często z silnym bólem w nadbrzuszu | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Rzadko | Stan zapalny wątroby, często z podwyższeniem enzymów wątrobowych |
| Żółtaczka | Rzadko | Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zaburzeń funkcji wątroby | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Ciężkie zaburzenie funkcji wątroby, mogące prowadzić do śmierci | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | Zmiany skórne o różnym charakterze |
| Świąd | Rzadko | Nieprzyjemne uczucie skórne prowokujące do drapania | |
| Łysienie | Rzadko | Przerzedzenie lub utrata włosów | |
| Polekowe zmiany liszajowate | Bardzo rzadko | Zmiany skórne przypominające liszaj płaski wywołane przez lek | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Miopatia (w tym zapalenie mięśni) | Rzadko | Choroby mięśni objawiające się osłabieniem, bólem i podwyższeniem kinazy kreatynowej |
| Rabdomioliza | Rzadko | Masywne uszkodzenie mięśni prążkowanych, mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek | |
| Bóle mięśniowe | Rzadko | Uczucie dyskomfortu lub bólu w mięśniach | |
| Kurcze mięśni | Rzadko | Nagłe, mimowolne skurcze mięśni | |
| Tendinopatia, niekiedy z przerwaniem ścięgna | Częstość nieznana | Choroba ścięgien, mogąca prowadzić do ich przerwania | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia erekcji | Częstość nieznana | Niezdolność do osiągnięcia lub utrzymania erekcji | |
| Zaburzenia ogólne | Astenia | Rzadko | Ogólne osłabienie, zmęczenie |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna |
| Zespół nadwrażliwości | Rzadko | Kompleks objawów związanych z reakcją immunologiczną | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi | Rzadko | Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP) |
| Podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej | Rzadko | Wzrost stężenia enzymu wskazującego na zaburzenia wątroby lub kości | |
| Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy krwi | Rzadko | Podwyższenie wartości enzymu wskazującego na uszkodzenie mięśni |
Zespół nadwrażliwości
W rzadkich przypadkach opisywano objawy zespołu nadwrażliwości, przebiegającego z jednym lub więcej spośród objawów, takich jak:9
- Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych
- Zespół toczniopodobny – zespół objawów przypominających toczeń rumieniowaty układowy
- Bóle mięśni typu reumatoidalnego – bóle mięśni imitujące dolegliwości w chorobach reumatycznych
- Zapalenie mięśni i skóry – jednoczesny stan zapalny dotyczący mięśni i skóry
- Zapalenie naczyń – proces zapalny ściany naczyń krwionośnych
- Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
- Eozynofilia – zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych we krwi
- Podwyższone OB – przyspieszenie opadania erytrocytów, nieswoisty wskaźnik stanu zapalnego
- Zapalenie stawów i bóle stawów – stan zapalny i dolegliwości bólowe w obrębie stawów
- Pokrzywka – swędząca wysypka skórna
- Nadwrażliwość na światło – zwiększona reakcja skóry na ekspozycję na światło
- Gorączka, uderzenia gorąca – podwyższenie temperatury ciała, nagłe zaczerwienienie skóry
- Duszność – uczucie braku powietrza
- Złe samopoczucie – ogólne pogorszenie stanu
Szczególne populacje pacjentów
Dzieci i młodzież
W 48-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n = 175), profil bezpieczeństwa i tolerancji w grupie leczonej symwastatyną był na ogół podobny do profilu w grupie leczonej placebo.10
Należy jednak podkreślić, że długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe pozostaje nieznany. Obecnie, po jednym roku leczenia, nie są dostępne wystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku w tej grupie wiekowej.11
Inne działania niepożądane obserwowane w grupie statyn
Zgłaszano następujące działania niepożądane podczas stosowania niektórych statyn, które mogą także wystąpić podczas leczenia symwastatyną: 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>12
- Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
- Zaburzenia seksualne
- Cukrzyca – ryzyko zależy od obecności lub braku czynników predysponujących
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl13
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania