Działania niepożądane
Ximve 10 mg

Profil bezpieczeństwa symwastatyny został szczegółowo oceniony na podstawie dużych, kontrolowanych badań klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS pacjenci otrzymywali 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, a wskaźniki działań niepożądanych i przerwania leczenia były porównywalne z grupą placebo (4,8% vs 5,1%). Miopatia występowała rzadko (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) odnotowano u 0,21% pacjentów na symwastatynie w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Istotna jest zależność dawka-ryzyko: przy dawce 80 mg/dobę miopatia występowała u 1,0% pacjentów, a przy 20 mg/dobę tylko u 0,02%. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest immunozależna miopatia martwicza (IMNM), charakteryzująca się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną kinazą kreatynową, wymagająca leczenia immunosupresyjnego. Po wprowadzeniu leku zgłaszano także rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku, oraz wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka metabolicznego.

Działania niepożądane symwastatyny

Profil działań niepożądanych symwastatyny został dokładnie scharakteryzowany w oparciu o wyniki szeroko zakrojonych, długoterminowych badań klinicznych kontrolowanych placebo, w tym badania HPS (Heart Protection Study) z udziałem 20 536 pacjentów oraz badania 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study) obejmującego 4444 pacjentów. Przedstawiona poniżej analiza bezpieczeństwa uwzględnia zarówno dane z badań klinicznych, jak i zgłoszenia z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniu HPS, w którym pacjenci otrzymywali symwastatynę w dawce 40 mg/dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267) przez średnio 5 lat, parametry bezpieczeństwa były porównywalne między grupami. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były również podobne w obu grupach (4,8% w grupie symwastatyny vs 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była niższa niż 0,1% u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg.<sup data-drug="Ximve" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących symwastatynę lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2

Zwiększenie aktywności aminotransferaz (ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy uznanej za prawidłową, potwierdzone powtórnym badaniem) odnotowano u 0,21% pacjentów (n = 21) leczonych symwastatyną w dawce 40 mg, w porównaniu do 0,09% pacjentów (n = 9) otrzymujących placebo.3

Miopatia – szczególny punkt uwagi

Warto podkreślić, że w badaniu klinicznym u pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 80 mg na dobę miopatia występowała częściej niż u osób przyjmujących produkt leczniczy w dawce 20 mg na dobę (odpowiednio 1,0% w porównaniu z 0,02%). Jest to istotna obserwacja wskazująca na zależność pomiędzy dawką leku a ryzykiem powikłań mięśniowych.4

Na szczególną uwagę zasługuje rzadko występująca immunozależna miopatia martwicza (IMNM), która jest ciężkim powikłaniem stosowania statyn. Cechy kliniczne IMNM obejmują utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych oraz zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymującą się mimo przerwania leczenia statynami. Biopsja mięśni w takich przypadkach wykazuje martwiczą miopatię bez istotnego zapalenia. Poprawa następuje w wyniku stosowania leków immunosupresyjnych.5

Zaburzenia poznawcze

W okresie po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych (np. utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci, splątanie) u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia. Obserwowano zmienny czas do wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) i ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).6

Zaburzenia metaboliczne

U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia HbA1c i glukozy w surowicy na czczo. Wystąpienie cukrzycy jako działania niepożądanego statyn zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów i nadciśnienie w wywiadzie. 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>7

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono klasyfikację działań niepożądanych według częstości występowania:1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (8

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Rzadko Przejściowe zaburzenie ostrości widzenia
Zaburzenia widzenia Rzadko Różne formy zaburzeń percepcji wzrokowej
Miastenia oczna Częstość nieznana Osłabienie mięśni okoruchowych
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Rzadko Obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo rzadko Trudności z inicjacją lub utrzymaniem snu
Depresja Częstość nieznana Obniżenie nastroju i aktywności psychomotorycznej
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Rzadko Zlokalizowany lub uogólniony ból głowy
Parestezje Rzadko Nieprawidłowe odczucia czuciowe (mrowienie, drętwienie)
Zawroty głowy Rzadko Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania
Neuropatia obwodowa Rzadko Uszkodzenie nerwów obwodowych z objawami czuciowymi i/lub ruchowymi
Zaburzenia pamięci Bardzo rzadko Problemy z zapamiętywaniem i przypominaniem informacji
Zaburzenia układu oddechowego Śródmiąższowa choroba płuc Częstość nieznana Przewlekły proces zapalny i/lub włóknienie tkanki śródmiąższowej płuc
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcia Rzadko Utrudnione oddawanie stolca, rzadsze wypróżnienia
Bóle brzucha Rzadko Dyskomfort lub ból w jamie brzusznej
Wzdęcia z oddawaniem wiatrów Rzadko Zwiększona objętość gazów w przewodzie pokarmowym
Niestrawność Rzadko Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, często z uczuciem pełności
Biegunka Rzadko Częste oddawanie luźnych stolców
Nudności, wymioty Rzadko Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącym odruchem wymiotnym
Zapalenie trzustki Rzadko Stan zapalny trzustki, często z silnym bólem w nadbrzuszu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Rzadko Stan zapalny wątroby, często z podwyższeniem enzymów wątrobowych
Żółtaczka Rzadko Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zaburzeń funkcji wątroby
Niewydolność wątroby Bardzo rzadko Ciężkie zaburzenie funkcji wątroby, mogące prowadzić do śmierci
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Rzadko Zmiany skórne o różnym charakterze
Świąd Rzadko Nieprzyjemne uczucie skórne prowokujące do drapania
Łysienie Rzadko Przerzedzenie lub utrata włosów
Polekowe zmiany liszajowate Bardzo rzadko Zmiany skórne przypominające liszaj płaski wywołane przez lek
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Miopatia (w tym zapalenie mięśni) Rzadko Choroby mięśni objawiające się osłabieniem, bólem i podwyższeniem kinazy kreatynowej
Rabdomioliza Rzadko Masywne uszkodzenie mięśni prążkowanych, mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek
Bóle mięśniowe Rzadko Uczucie dyskomfortu lub bólu w mięśniach
Kurcze mięśni Rzadko Nagłe, mimowolne skurcze mięśni
Tendinopatia, niekiedy z przerwaniem ścięgna Częstość nieznana Choroba ścięgien, mogąca prowadzić do ich przerwania
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Ginekomastia Bardzo rzadko Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia erekcji Częstość nieznana Niezdolność do osiągnięcia lub utrzymania erekcji
Zaburzenia ogólne Astenia Rzadko Ogólne osłabienie, zmęczenie
Zaburzenia układu immunologicznego Anafilaksja Bardzo rzadko Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zespół nadwrażliwości Rzadko Kompleks objawów związanych z reakcją immunologiczną
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi Rzadko Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGTP)
Podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej Rzadko Wzrost stężenia enzymu wskazującego na zaburzenia wątroby lub kości
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy krwi Rzadko Podwyższenie wartości enzymu wskazującego na uszkodzenie mięśni

Zespół nadwrażliwości

W rzadkich przypadkach opisywano objawy zespołu nadwrażliwości, przebiegającego z jednym lub więcej spośród objawów, takich jak:9

  • Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, błon śluzowych i tkanek podskórnych
  • Zespół toczniopodobny – zespół objawów przypominających toczeń rumieniowaty układowy
  • Bóle mięśni typu reumatoidalnego – bóle mięśni imitujące dolegliwości w chorobach reumatycznych
  • Zapalenie mięśni i skóry – jednoczesny stan zapalny dotyczący mięśni i skóry
  • Zapalenie naczyń – proces zapalny ściany naczyń krwionośnych
  • Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
  • Eozynofilia – zwiększenie liczby granulocytów kwasochłonnych we krwi
  • Podwyższone OB – przyspieszenie opadania erytrocytów, nieswoisty wskaźnik stanu zapalnego
  • Zapalenie stawów i bóle stawów – stan zapalny i dolegliwości bólowe w obrębie stawów
  • Pokrzywka – swędząca wysypka skórna
  • Nadwrażliwość na światło – zwiększona reakcja skóry na ekspozycję na światło
  • Gorączka, uderzenia gorąca – podwyższenie temperatury ciała, nagłe zaczerwienienie skóry
  • Duszność – uczucie braku powietrza
  • Złe samopoczucie – ogólne pogorszenie stanu

Szczególne populacje pacjentów

Dzieci i młodzież

W 48-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n = 175), profil bezpieczeństwa i tolerancji w grupie leczonej symwastatyną był na ogół podobny do profilu w grupie leczonej placebo.10

Należy jednak podkreślić, że długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe pozostaje nieznany. Obecnie, po jednym roku leczenia, nie są dostępne wystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku w tej grupie wiekowej.11

Inne działania niepożądane obserwowane w grupie statyn

Zgłaszano następujące działania niepożądane podczas stosowania niektórych statyn, które mogą także wystąpić podczas leczenia symwastatyną: 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>12

  • Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
  • Zaburzenia seksualne
  • Cukrzyca – ryzyko zależy od obecności lub braku czynników predysponujących

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl13

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl