Przedawkowanie
Doxylamine Biofarm 25 mg

Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu stanowi poważny stan kliniczny, którego objawy zależą od dawki i mogą obejmować zaburzenia OUN (senność, pobudzenie, majaczenie, psychozy), objawy antycholinergiczne (rozszerzenie źrenic, suchość jamy ustnej, gorączka), zaburzenia sercowo-naczyniowe (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), a także objawy żołądkowo-jelitowe i neuropsychiatryczne. Dawki powyżej 13 mg/kg masy ciała mogą wywołać rabdomiolizę, z ryzykiem niewydolności nerek, natomiast dawki około 25 mg/kg mc. wiążą się z ryzykiem zgonu. Objawy przedawkowania ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin przy odpowiednim leczeniu objawowym i monitorowaniu funkcji życiowych oraz biochemicznych, w tym aktywności kinazy kreatynowej.

Przedawkowanie leku Doxylamine Biofarm

Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu stanowi poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Choć rzadko zagraża życiu pacjenta, konieczne jest odpowiednie monitorowanie i leczenie objawowe, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań. Objawy przedawkowania zazwyczaj ustępują całkowicie w ciągu 24-48 godzin po zażyciu leku, przy odpowiednim postępowaniu terapeutycznym.1

Spektrum objawów przedawkowania

Należy pamiętać, że jako zasadę należy przyjąć możliwość zatrucia kilkoma lekami, co oznacza, że pacjent mógł spożyć równocześnie różne substancje farmakologiczne.2

Stopień nasilenia objawów klinicznych w przedawkowaniu doksylaminy koreluje z przyjętą dawką. Można wyróżnić dwa zasadnicze obrazy kliniczne:

Łagodne/umiarkowane przedawkowanie

W przypadku łagodnego lub umiarkowanego przedawkowania doksylaminy występują następujące objawy:3

  • Zaburzenia OUN: senność, depresja lub pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego
  • Objawy antycholinergiczne:
    • Rozszerzenie źrenic
    • Gorączka
    • Suchość w jamie ustnej
    • Zmniejszone napięcie jelit
  • Zaburzenia sercowo-naczyniowe: tachykardia, nadciśnienie tętnicze
  • Objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty
  • Zaburzenia neuropsychiatryczne: pobudzenie, splątanie, omamy

Ciężkie przedawkowanie

Ciężkie przedawkowanie doksylaminy charakteryzuje się bardziej zaawansowanymi zaburzeniami, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia:4

  • Majaczenie i psychozy
  • Niedociśnienie tętnicze
  • Drgawki
  • Depresja oddechowa
  • Zaburzenia świadomości
  • Śpiączka
  • W skrajnych przypadkach – zgon

Rabdomioliza jako powikłanie przedawkowania

Szczególnie poważnym powikłaniem przedawkowania doksylaminy jest rabdomioliza – zespół objawów związanych z uszkodzeniem mięśni prążkowanych i uwolnieniem ich zawartości do krążenia. Stan ten może prowadzić do niewydolności nerek. Z tego powodu uzasadnione jest przeprowadzanie systematycznej oceny stanu pacjenta na podstawie aktywności kinazy kreatynowej we krwi.5

W dawkach terapeutycznych nie opisywano ciężkich działań niepożądanych. Dawki, którym przypisuje się wystąpienie rabdomiolizy i zgonu to odpowiednio 13 mg/kg mc. oraz 25 mg/kg mc., czyli prawie 100-krotnie wyższe od zakresu dawek terapeutycznych.6

Rokowania w rabdomiolizie wywołanej przedawkowaniem doksylaminy zależą od toksyczności leku. Śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%. Większość przypadków przebiega jednak łagodnie. Jeżeli nie występują inne powikłania, ostra niewydolność nerek w przebiegu rabdomiolizy jest zazwyczaj odwracalna, a rokowania są bardzo pomyślne, choć całkowite ustąpienie objawów może być opóźnione.7

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu

Nie istnieje swoiste antidotum w przypadku przedawkowania leków przeciwhistaminowych, w tym doksylaminy. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące.8

W ramach postępowania terapeutycznego można wykorzystać następujące metody:

  1. Wywołanie wymiotów (w przypadkach wczesnej interwencji)
  2. Płukanie żołądka
  3. Podanie leków wazopresyjnych w celu leczenia niedociśnienia tętniczego – należy unikać stosowania adrenaliny, ponieważ może ona nasilać działanie obniżające ciśnienie krwi9

Skuteczność metod eliminacji doksylaminy z organizmu jest ograniczona:

  • Nie przeprowadzono badań nad wykorzystaniem hemodializy, hemofiltracji ani dializy otrzewnowej w kontekście przedawkowania doksylaminy
  • Metody te mogą mieć ograniczoną skuteczność ze względu na znaczny stopień dystrybucji leku w tkankach
  • W przypadku podejrzenia zatrucia wielolekowego, hemodializa i dializa otrzewnowa mogą być jednak zalecane
  • Wymuszona diureza jest skuteczna tylko w ograniczonym zakresie10

Leczenie rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy

W przypadku rozwoju rabdomiolizy kluczowe znaczenie ma wczesne wykrycie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia nerek. Leczenie rabdomiolizy wywołanej przedawkowaniem doksylaminy powinno polegać na:11

  • Intensywnym nawodnieniu pacjenta
  • Alkalizacji moczu

Należy zastosować intensywne nawodnienie z użyciem krystaloidów, takich jak:

  • 0,9% roztwór chlorku sodu (NS) lub
  • Roztwór mleczanu Ringera (LR)

Płyny powinny być podawane drogą dożylną z szybkością 300-500 ml/godzinę u pacjentów dorosłych. Dotychczasowe obserwacje nie wykazały różnicy w skuteczności pomiędzy roztworem chlorku sodu a roztworem mleczanu Ringera.12

Tabela objawów przedawkowania doksylaminy

Stopień ciężkości przedawkowania Objawy kliniczne Dawka wywołująca (jeśli znana) Postępowanie
Łagodne/umiarkowane przedawkowanie – Senność
– Depresja lub pobudzenie OUN
– Rozszerzenie źrenic
– Gorączka
– Suchość jamy ustnej
– Zmniejszone napięcie jelit
– Tachykardia
– Nadciśnienie tętnicze
– Nudności, wymioty
– Pobudzenie
– Splątanie
– Omamy
Powyżej dawki terapeutycznej, ale poniżej 13 mg/kg mc. – Monitorowanie funkcji życiowych
– Płukanie żołądka (wczesna interwencja)
– Leczenie objawowe
– Nawodnienie dożylne
Ciężkie przedawkowanie – Majaczenie
– Psychozy
– Niedociśnienie tętnicze
– Drgawki
– Depresja oddechowa
– Zaburzenia świadomości
– Śpiączka
Znacznie powyżej dawki terapeutycznej – Intensywna opieka medyczna
– Monitorowanie funkcji życiowych
– Zabezpieczenie drożności dróg oddechowych
– Leki wazopresyjne (z wyjątkiem adrenaliny)
– Leczenie drgawek
– Kontrola parametrów biochemicznych
Rabdomioliza – Bóle mięśniowe
– Osłabienie mięśni
– Ciemne zabarwienie moczu
– Wzrost stężenia kinazy kreatynowej
– Mioglobinuria
– Ryzyko niewydolności nerek
≥ 13 mg/kg mc. – Intensywne nawodnienie (300-500 ml/h)
– Alkalizacja moczu
– Monitorowanie funkcji nerek
– Monitorowanie stężenia kinazy kreatynowej
– Krystaloidy (0,9% NaCl lub mleczan Ringera)
Zatrucie śmiertelne – Ciężka depresja oddechowa
– Zaburzenia rytmu serca
– Wstrząs
– Niewydolność wielonarządowa
≥ 25 mg/kg mc. (około 100 razy więcej od dawki terapeutycznej) – Intensywna terapia
– Wspomaganie oddychania
– Leczenie wstrząsu
– Rozważenie hemodializy/hemofiltracji w zatruciach wielolekowych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl