rabdomioliza
Rabdomioliza to zespół objawów klinicznych i biochemicznych będących następstwem uszkodzenia mięśni poprzecznie prążkowanych i uwolnienia ich składników do krążenia. Charakteryzuje się podwyższonym stężeniem kinazy kreatynowej (CK) w surowicy, mioglobinemią oraz mioglobinurią.
Najczęstsze przyczyny rabdomiolizy obejmują urazy, nadmierny wysiłek fizyczny, leki (statyny, fibraty), substancje toksyczne (alkohol, narkotyki), zaburzenia metaboliczne, infekcje, porażenie prądem oraz długotrwałe unieruchomienie. Klinicznie manifestuje się bólem mięśni, osłabieniem, obrzękiem oraz ciemnym zabarwieniem moczu.
Diagnostyka opiera się na oznaczeniu aktywności CK (zwykle >5000 j/l), mioglobiny w surowicy i moczu oraz ocenie funkcji nerek. Powikłania rabdomiolizy obejmują ostre uszkodzenie nerek (do 40% przypadków), zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiperfosfatemia, hipokalcemia), zespół ciasnoty przedziałów powięziowych oraz rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe.
Leczenie polega na eliminacji czynnika wywołującego, intensywnym nawadnianiu dożylnym (forsowana diureza), monitorowaniu i korekcji zaburzeń elektrolitowych oraz w ciężkich przypadkach zastosowaniu technik nerkozastępczych. Rokowanie zależy od nasilenia rabdomiolizy, chorób współistniejących oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Donepezil Bluefish 5 mg
Donepezil Bluefish, dostępny w dawkach 5 mg i 10 mg w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii choroby Alzheimera. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje działania niepożądane najczęściej ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), układu nerwowego (bezsenność, zawroty głowy), mięśniowo-szkieletowego (kurcze mięśni) oraz ogólne objawy zmęczenia i bólu głowy. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia kardiologiczne, takie jak bradykardia, blok zatokowo-przedsionkowy i przedsionkowo-komorowy, które mogą manifestować się omdleniami i drgawkami, a także na zaburzenia neuropsychiatryczne (omamy, pobudzenie, agresja) oraz potencjalnie ciężkie powikłania, w tym rabdomiolizę i złośliwy zespół neuroleptyczny.
bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, blok sercowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, donepezil, dysfagia, kinaza kreatynowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kurcz mięśni, napad drgawkowy, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, omamy, polimorficzny częstoskurcz komorowy, rabdomioliza, tabletka powlekana, torsade de pointes, wrzód żołądka, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie zatokowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klacid 500 mg
Lek Klacid, zawierający 739,5 mg laktobionianu klarytromycyny odpowiadającego 500 mg klarytromycyny, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla makrolidów, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. U pacjentów z obniżoną odpornością, w tym z AIDS, stosujących dawki do 1000 mg/dobę, obserwuje się dodatkowo wysypkę, wzdęcia, bóle głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz AspAT i AlAT w surowicy (około 2-3% przypadków). Rzadziej występują duszność, bezsenność i suchość w jamie ustnej. W badaniach laboratoryjnych u tej grupy pacjentów odnotowano także leukopenię, trombocytopenię oraz wzrost stężenia azotu mocznikowego we krwi.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk makrolidowy, azot mocznikowy we krwi, bezsenność, biegunka, ból brzucha, duszność, dysfunkcja wątroby, dysguesja, infekcja oportunistyczna, kserostomia, laktobionian klarytromycyny, leukopenia, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, nudność, rabdomioliza, reakcja skórna, upośledzenie słuchu, wymioty, wysypka skórna, zakażenie Mycobacterium, zaparcie, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tertens-AM
Lek Tertens-AM, zawierający indapamid (1,5 mg) i amlodypinę (10 mg), wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak encefalopatia wątrobowa u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby oraz reakcje fotowrażliwości. Hiponatremia i hipokaliemia stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u osób starszych, z marskością wątroby, chorobą wieńcową czy niewydolnością serca. Zaleca się regularne oznaczanie stężenia sodu, potasu (utrzymanie powyżej 3,4 mmol/l), magnezu, wapnia oraz glukozy we krwi, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka. Hipokaliemia może prowadzić do rabdomiolizy i zwiększa kardiotoksyczność glikozydów nasercowych, co wymaga szczególnej ostrożności. Ponadto, amlodypina nie jest zalecana w przełomie nadciśnieniowym, a u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasy III i IV wg NYHA) obserwowano zwiększone ryzyko obrzęku płuc.
amlodypina, choroba wieńcowa, cukrzyca, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, marskość wątroby, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, niewydolność serca, obrzęk płuc, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, śpiączka wątrobowa, stężenie kreatyniny, wodobrzusze, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Crestor 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crestor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery wątrobowe OATP1B1 i BCRP. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę 3-7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%. Tikagrelor może zaburzać nerkowe wydalanie rozuwastatyny, zwiększając ryzyko rabdomiolizy i uszkodzenia nerek. Rozuwastatyna nie jest istotnie metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje z inhibitorami tego układu (np. flukonazol, ketokonazol).
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP 2A6, inhibitor CYP 2C9, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir, międzynarodowy wskaźnik normalizowany, miopatia, norgestrel, OATP1B1, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Bluefish AB 10 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje skuteczność w leczeniu hipercholesterolemii, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach leczonych średnio 53 tygodnie, 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 4,0% w grupie placebo). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni, stawów, skurcze), z podwyższeniem kinazy kreatynowej (CK) u 2,5% pacjentów, w tym 0,4% z CK >10x górna granica normy. Podwyższenie aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, zwykle przemijające i zależne od dawki. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują rabdomiolizę, miopatię, zapalenie wątroby, cholestazę oraz reakcje alergiczne, w tym anafilaksję. Stosowanie atorwastatyny wiąże się także z ryzykiem hiperglikemii i rozwoju cukrzycy, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², nadciśnienie).
aminotransferaza, anafilaksja, anoreksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholestaza, cukrzyca, depresja, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, koszmar senny, krwawienie z nosa, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, nieostre widzenie, niestrawność, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, utrata słuchu, wzdęcie, zaburzenie seksualne, zaburzenie widzenia, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Teva 75 mg
Venlafaxine Teva, zawierający wenlafaksyny chlorowodorek w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się (w tym poty nocne), występujące u ponad 10% pacjentów. Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia czy nadciśnienie tętnicze, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, jednak z dodatkowymi ryzykami, takimi jak zmniejszenie apetytu, redukcja masy ciała, podwyższone ciśnienie krwi, zwiększone stężenie cholesterolu oraz występowanie myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych. Charakterystyczne działania niepożądane u tej grupy obejmują ból brzucha, pobudzenie, niestrawność, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz bóle mięśni.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, częstomocz, depersonalizacja, drgawki, duszność, dyskineza, dystonia, eozynofilia płucna, hipertonia, hipomania, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia stresowa, krwawienie z nosa, majaczenie, mania, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezje, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wybroczyny, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg
Erytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy metabolizowany głównie przez system cytochromu P-450 (CYP3A4), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Hamowanie enzymów CYP3A4 przez erytromycynę może prowadzić do zwiększenia stężenia leków takich jak lowastatyna, symwastatyna, teofilina, doustne antykoagulanty (np. acenokumarol), benzodiazepiny (triazolam, midazolam), czy inhibitory proteazy, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania erytromycyny z inhibitorami reduktazy HMG-CoA (ryzyko rabdomiolizy), lomitapidem (ryzyko uszkodzenia wątroby), ergotaminą i dihydroergotaminą (ostre zatrucie alkaloidami sporyszu), a także lekami wydłużającymi odstęp QT (terfenadyna, astemizol, cisapryd, hydroksychlorochina), ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, dziurawiec) przyspieszają metabolizm erytromycyny, obniżając jej stężenie i skuteczność, dlatego nie powinny być stosowane równocześnie ani przez 2 tygodnie po ich odstawieniu.
acenokumarol, aminotransferaza, antagonista receptora histaminowego H1, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, bradyarytmia, chloramfenikol, chlorochina, cisapryd, cymetydyna, cytochrom P-450, częstoskurcz komorowy, dihydroergotamina, doustny lek przeciwzakrzepowy, doustny środek antykoncepcyjny, ergotamina, hydroksychlorochina, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klindamycyna, kolchicyna, kolistyna, kortykosteroid, kwasica mleczanowa, lek przeciwgrzybiczny, linkomycyna, lomitapid, migotanie komór, rabdomioliza, rywaroksaban, streptomycyna, teofilina, tetracyklina, torsade de pointes, triazolbenzodiazepina, warfaryna, werapamil, wydłużenie odstępu QT, zopiklon - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva, dostępny w dawkach 5 mg + 10 mg, 10 mg + 10 mg oraz 20 mg + 10 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rozuwastatynę, ezetymib lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (243,89 mg, 238,39 mg, 228,29 mg odpowiednio w poszczególnych dawkach). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby, niewyjaśnione trwałe podwyższenie aminotransferaz lub ich ponad 3-krotne przekroczenie normy, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności. Preparat nie powinien być stosowany w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności i ekspozycji płodu. Ponadto, przeciwwskazaniem są ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz istniejąca miopatia, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia uszkodzenia mięśni.
choroba autoimmunologiczna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie teratogenne, ezetymib, farmakokinetyka, hepatotoksyczność, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na substancje czynne, nietolerancja disacharydów, preparat hipolipemizujący, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, uszkodzenie mięśni, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 15 mg
Przy stosowaniu preparatu Romazic (rozuwastatyna) zaleca się indywidualne ustalanie dawki, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancję leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawki 30-40 mg wymagają nadzoru specjalistycznego i regularnej kontroli. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych rekomendowana dawka to 20 mg/dobę, potwierdzona badaniami klinicznymi. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg (6-9 lat) i 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci maksymalna dawka to 20 mg/dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, z możliwością zwiększenia do 20 mg, zachowując ostrożność przy wyższych dawkach.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon substancji czynnych
Mirtazapina – Działania niepożądane
Mirtazapina, stosowana w dawkach do 60 mg przez okres do 12 tygodni, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący liczne działania niepożądane, z których najczęstsze (>5%) to senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które mogą zagrażać życiu. Ponadto, mirtazapina może indukować zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość, eozynofilia), wymagające monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy objawach infekcji lub krwawień. Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują senność, uspokojenie, bóle i zawroty głowy, drżenia, parestezje, a także ryzyko zespołu serotoninowego i drgawek, szczególnie u pacjentów z padaczką w wywiadzie. Mirtazapina może również powodować zaburzenia psychiczne, w tym lęk, bezsenność, manię, halucynacje, akatyzję, agresję oraz myśli i zachowania samobójcze, co wymaga ścisłej obserwacji stanu psychicznego pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianach dawkowania.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie niepożądane reakcje skórne, depresja szpiku kostnego, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kinaza kreatynowa, lek przeciwdepresyjny, małopłytkowość, mioklonie, mirtazapina, mlekotok, morfologia krwi, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, priapizm, rabdomioliza, randomizowane badanie kliniczne, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klabax 125 mg/5 ml 125 mg/5 ml
Klarytromycyna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla makrolidów, z najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodne nasilenie. W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych różnic w częstości tych objawów u pacjentów z wcześniejszym zakażeniem mykobakteryjnym w porównaniu do osób bez takiego zakażenia. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo częstych (≥1/10) do częstości nieznanej, obejmując m.in. leukopenię, neutropenię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia neurologiczne (np. drgawki, parestezje), zaburzenia serca (np. wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes) oraz rzadkie przypadki rabdomiolizy w skojarzeniu z innymi lekami. U dzieci w wieku 6 miesięcy do 12 lat zaleca się stosowanie zawiesiny, gdyż brak jest danych dotyczących dawkowania dożylnego u osób poniżej 18 roku życia.
agranulocytoza, antybiotyki makrolidowe, azot mocznikowy, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dyskineza, eozynofilia, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, neutropenia, nieżyt żołądka i jelit, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, stan splątania, szum uszny, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie tkanki łącznej, zawiesina doustna, zawrót głowy błędnikowy - Leksykon chorób i schorzeń
Ukąszenie przez pająka – Etiologia i przyczyny
Ukąszenia pająków (arachnidyzm) są rzadkim zjawiskiem klinicznym, wynikającym z wkłucia szczękoczułków pająka i wprowadzenia jadu, który może mieć działanie neurotoksyczne lub nekrotyczne. Neurotoksyczne jady, obecne m.in. u wdów czarnych (Latrodectus spp.) i brazylijskiego wędrownego pająka, powodują blokadę impulsów nerwowych, skurcze mięśni, a w ciężkich przypadkach niewydolność oddechową lub krążeniową. Jad pustelnika brunatnego (Loxosceles reclusa) zawiera fosfolipazę D, wywołującą martwicę tkanek, hemolizę i potencjalną niewydolność nerek. Objawy miejscowe obejmują ból, zaczerwienienie, pęcherze i martwicę, a ogólnoustrojowe – gorączkę, hemolizę, rabdomiolizę i niewydolność narządów. Nasilenie symptomów zależy od gatunku pająka, ilości jadu, lokalizacji ukąszenia oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta, z większym ryzykiem u dzieci, osób starszych (>60 lat) i chorych przewlekle.
anemia hemolityczna, cytotoksyna, fosfolipaza D, gronkowiec złocisty oporny na metycylinę, hemoliza, hemoliza wewnątrznaczyniowa, hipokalcemia, jad neurotoksyczny, kwas gamma-aminomasłowy, latrodektyzm, loksoscelizm, martwica tkanki, martwicze zapalenie powięzi, MRSA, nadciśnienie, neurotoksyna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, norepinefryna, odpowiedź autoimmunologiczna, rabdomioliza, skurcz mięśni, skurcze mięśni, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cogiton 10 10 mg
Donepezyl, składnik leku Cogiton 10, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które należy monitorować w trakcie terapii. Najczęściej obserwuje się biegunki (≥1/10), kurcze mięśni, zmęczenie, nudności, wymioty oraz bezsenność. Zaburzenia układu nerwowego obejmują omdlenia, zawroty głowy i bezsenność (często), a także rzadziej drgawki i objawy pozapiramidowe. W zakresie zaburzeń psychicznych często występują omamy, pobudzenie, agresywne zachowanie, nietypowe sny i koszmary senne, które zwykle ustępują po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia. Z sercowych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na niezbyt częstą bradykardię, rzadkie bloki zatokowo-przedsionkowe i przedsionkowo-komorowe oraz bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu polimorficzne częstoskurcze komorowe, w tym torsade de pointes, oraz wydłużenie odstępu QT w EKG.
blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba wrzodowa dwunastnicy, częstoskurcz komorowy polimorficzny, donepezyl, drgawki, działania niepożądane, hiperseksualność, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, krwotok żołądkowo-jelitowy, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, pleurothotonus, rabdomioliza, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychiczne, zahamowanie zatokowe, zapalenie wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Accord 75 mg
Darunavir Accord, zawierający darunawir w skojarzeniu z rytonawirem, jest stosowany w terapii zakażenia HIV. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów wcześniej leczonych antyretrowirusowo, działania niepożądane wystąpiły u 51,3% pacjentów podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęstsze objawy to biegunka (≥1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane, takie jak ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość czy martwica kości, występowały rzadziej, ale wymagają szczególnej uwagi. Profil bezpieczeństwa dawki 800 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę u pacjentów nieleczonych wcześniej był zbliżony do dawki 600 mg z 100 mg dwa razy na dobę, z wyjątkiem częstszych, łagodnych nudności u pacjentów nieleczonych. Długoterminowa obserwacja do 192 tygodni nie wykazała nowych problemów bezpieczeństwa.
aftowe zapalenie jamy ustnej, alergiczne zapalenie skóry, darunawir z rytonawirem, dławica piersiowa, dna moczanowa, hemofilia, hepatomegalia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, insulinooporność, kamica nerkowa, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, nefropatia kryształowa, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nerek, parestezja, polidypsja, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, stłuszczenie wątroby, tyreotropina, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10, 20, 40 i 80 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność całkowita wynosi około 12%, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia i metabolizmu wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, tworząc aktywne metabolity hydroksylowe, które odpowiadają za około 70% aktywności farmakologicznej. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp efluksowych P-gp i BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę i eliminację żółciową. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działania hamującego reduktazę HMG-CoA – 20-30 godzin, co ma znaczenie dla skuteczności terapeutycznej.
AUC, BCRP, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja Child-Pugh, klirens atorwastatyny, LDL-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Tannera, skalowanie allometryczne, stężenie atorwastatyny, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vasilip 10 mg
Symwastatyna (Vasilip) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA stosowanym w leczeniu zaburzeń lipidowych, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym osoby z nietolerancją laktozy (tabletki zawierają od 67,92 mg do 271,68 mg laktozy w zależności od dawki). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest aktywna choroba wątroby lub niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz, a także okres ciąży i karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenne i przenikanie leku do mleka matki. Ponadto, symwastatyna nie powinna być stosowana jednocześnie z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir), gemfibrozylem, cyklosporyną oraz danazolem, ze względu na znaczne zwiększenie stężenia leku i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy.
aminotransferazy, antybiotyk makrolidowy, ciąża i karmienie piersią, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktoza, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miastenia, niedoczynność tarczycy, rabdomioliza, symwastatyna, Vasilip, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zaranta 5 mg
Leczenie rozuwastatyną (Zaranta) wymaga indywidualnego dostosowania dawki, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, ryzyko sercowo-naczyniowe oraz tolerancję pacjenta. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się standardowo 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej FH u dzieci 6-17 lat dawka początkowa to 5-10 mg/dobę, maksymalnie do 20 mg/dobę. Tabletki 30 mg i 40 mg nie są wskazane w populacji pediatrycznej. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg/dobę bez konieczności dalszej modyfikacji ze względu na wiek.
atazanawir, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, polimorfizm genetyczny, prewencja sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vasilip 40 mg
Przedawkowanie symwastatyny, substancji czynnej preparatu Vasilip dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest rzadko opisywanym, lecz istotnym problemem klinicznym. Najpoważniejszy udokumentowany przypadek dotyczył jednorazowego przyjęcia 3,6 g leku, co znacznie przekracza maksymalną dawkę dobową. Objawy przedawkowania obejmują przede wszystkim bóle mięśniowe, osłabienie mięśni, wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) z ryzykiem rabdomiolizy, podwyższone enzymy wątrobowe (ALT, AST), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe i objawy neurologiczne. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować badania laboratoryjne (CK, ALT, AST, kreatynina, mocznik, elektrolity), ocenę funkcji serca (EKG) oraz obserwację kliniczną pod kątem objawów miotoksyczności i zaburzeń metabolicznych.
antidotum, bezpieczeństwo farmakoterapii, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, enzymy wątrobowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, kinaza kreatynowa, mechanizm działania symwastatyny, miotoksyczność, monitorowanie kardiologiczne, objawy neurologiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, przedawkowanie symwastatyny, rabdomioliza, schemat terapeutyczny, symwastatyna, uszkodzenie wątroby, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia gospodarki lipidowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Klabion UNO
Stosowanie klarytromycyny (Klabion UNO 500 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby, ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i konieczność modyfikacji dawkowania. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest niezbędne, gdyż możliwe są poważne działania niepożądane, takie jak zapalenie wątroby i niewydolność wątroby. Należy zwracać uwagę na objawy uszkodzenia wątroby (jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd, tkliwość brzucha) i natychmiast przerwać terapię w przypadku ich wystąpienia. Istotnym powikłaniem jest również rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridioides difficile, które może pojawić się nawet do 2 miesięcy po zakończeniu antybiotykoterapii. W przypadku podejrzenia CDAD należy przerwać leczenie, wykonać badania mikrobiologiczne i wdrożyć odpowiednie leczenie, unikając leków hamujących perystaltykę jelit.
AGEP, anafilaksja, antybiotyk makrolidowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridioides difficile, Corynebacterium minutissimum, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, INR, klarytromycyna, klindamycyna, linkomycyna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, rabdomioliza, róża, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trądzik pospolity, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia rytmu serca, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zapalenie wątroby cholestatyczne, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Olmesartan medoksomil – Działania niepożądane
Olmesartan medoksomil, antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego i charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w licznych badaniach klinicznych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy (3,7%), z zawrotami głowy jednoznacznie związanymi z lekiem (2,5% vs 0,9% placebo). Inne istotne działania niepożądane obejmują małopłytkowość (≥1/1 000 do <1/100), reakcje anafilaktyczne (niezbyt często), hipertriglicerydemię (2,0%), hiperurykemię, rzadką hiperkaliemię (<1/1 000), a także bardzo rzadką enteropatię typu celiakii (<1/10 000), która może manifestować się przewlekłą biegunką i utratą masy ciała. U pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat, zwłaszcza >75 lat) obserwuje się zwiększone ryzyko niedociśnienia tętniczego, a u dzieci i młodzieży częstsze są krwawienia z nosa oraz nasilenie zawrotów i bólów głowy. W terapii skojarzonej z hydrochlorotiazydem lub amlodypiną najczęstsze działania niepożądane to bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie oraz obrzęki obwodowe.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bloker kanału wapniowego, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hydrochlorotiazyd, krwiomocz, lek moczopędny, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka
Olanzapina wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, gdy poprawa kliniczna może nastąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach. Lek nie jest zalecany u pacjentów z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem, ze względu na dwukrotnie wyższą śmiertelność (3,5% vs 1,5%) w grupie osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) leczonych dawką średnią 4,4 mg/dobę. Czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności to wiek >65 lat, utrudnione połykanie, sedacja, niedożywienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Ponadto, olanzapina wiąże się z trzykrotnym wzrostem częstości incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%), a także nie jest wskazana u pacjentów z chorobą Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów bez przewagi skuteczności nad placebo. Należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), objawiającego się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferazy wątrobowe, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hipereozynofilia, hiperglikemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, mioglobinuria, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, ostra niewydolność nerek, otępienie, parkinsonizm, późna dyskineza, przemijający napad niedokrwienny, przerost mięśnia sercowego, rabdomioliza, sedacja, sztywność mięśniowa, udar, uszkodzenie wątrobokomórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia świadomości, zaburzenia zachowania, zapalenie płuc aspiracyjne, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół wydłużonego odstępu QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa
Olanzapina (Zolaxa) wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą kliniczną obserwowaną po kilku dniach do tygodni terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. U osób starszych (>65 lat) z psychozą lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia stosowanie olanzapiny wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5%) oraz trzykrotnie wyższą częstością zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w porównaniu z placebo. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 75 lat, otępienie naczyniowe, sedację, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest zalecana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych z chorobą Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferazy wątrobowe, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatyninowa, granulocyty obojętnochłonne, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lipidy, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, odstęp QT, olanzapina, omamy, otępienie, parkinsonizm, późna dyskineza, prolaktyna, przemijający napad niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, psychoza, rabdomioliza, zakrzep z zatorem, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tulip 40 mg 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Tulip, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach (8755 leczonych atorwastatyną, 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs. 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 x GGN u 2,5%, >10 x GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrastanie i dojrzewanie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
aminotransferazy, anafilaksja, atorwastatyna, cukrzyca, ginekomastia, glukoza na czczo, hiperglikemia, hipoglikemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miastenia oczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna (Zaranta) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (obecna w dawkach od 43,5 mg do 348,0 mg), aktywną chorobą wątroby (aminotransferazy >3x GGN), ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), miopatią, a także w ciąży, laktacji i u kobiet nie stosujących skutecznej antykoncepcji. Ponadto, lek nie powinien być łączony z sofosbuwirem/welpataswirem/woksylaprewirem, cyklosporyną oraz fibratami ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami nerek (klirens <60 ml/min), niedoczynnością tarczycy, genetycznymi chorobami mięśni, wcześniejszym uszkodzeniem mięśni po statynach lub fibratach, nadużywających alkoholu oraz u osób pochodzenia azjatyckiego, u których obserwuje się wyższe stężenia leku w osoczu.
aminotransferazy, choroba mięśni, choroba wątroby, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, fibrat, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lek immunosupresyjny, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, pochodzenie azjatyckie, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, statyna, terapia hipolipemizująca, uszkodzenie mięśni, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zelefion 250 mg
Chlorowodorek terbinafiny, stosowany w preparacie ZELEFION, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, najczęściej łagodne lub umiarkowane i przemijające. Do bardzo często obserwowanych należą zaburzenia metabolizmu (zmniejszony apetyt), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (uczucie pełności, niestrawność, nudności, ból brzucha, biegunka), zmiany skórne (wysypka, pokrzywka) oraz bóle mięśniowo-stawowe. Ból głowy występuje często. Charakterystyczne są zaburzenia zmysłów, zwłaszcza smaku (zniesienie lub brak smaku, niezbyt często) i węchu (bardzo rzadko utrata węchu), które zwykle ustępują po kilku tygodniach od zakończenia terapii, choć w pojedynczych przypadkach mogą się utrzymywać dłużej. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia, pancytopenia), reakcje immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy) oraz rabdomiolizę.
agranulocytoza, cholestaza, choroba posurowicza, fotodermatoza, kinaza kreatynowa, liszaj rumieniowaty, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedoczulica, niedosłuch, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, podwyższenie enzymów wątrobowych, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, terbinafina, trombocytopenia, utrata węchu, wielopostaciowa osutka świetlna, zaburzenie smaku, zaburzenie węchu, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Torvalipin 20 mg
Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki początkowej i maksymalnej oraz monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą stężenie leku, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie z monitorowaniem skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efekt hipolipemizujący, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, miopatia, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, Torvalipin, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Romazic, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej ekspozycję oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Kluczowe mechanizmy obejmują hamowanie transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia rozuwastatyny w osoczu. Przykładowo, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, podnoszą AUC o około 3-krotnie i Cmax o 7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax rozuwastatyny, a stosowanie fibratów w dawkach 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane; w takich przypadkach zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg. Leki zobojętniające zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20% i Cmax o 30%, co jednak zwykle nie wymaga korekty dawkowania.
antagonista witaminy K, AUC, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor HMG-CoA, inhibitor proteazy, interakcja międzylekowa, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, norgestrel, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna, statyna, tikagrelor, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Działania niepożądane
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest szeroko stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, zależnie od wskazania. W leczeniu HIV-1 działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, głównie jako zaburzenia żołądkowo-jelitowe, z 1% odsetkiem przerwania terapii z tego powodu. W terapii HBV działania niepożądane dotyczą około 25% pacjentów, najczęściej nudności (5,4%). Profil bezpieczeństwa w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) jest zbliżony, z bólem głowy u 1% pacjentów. Najpoważniejsze działania niepożądane to nefrotoksyczność (w tym uszkodzenie kanalika bliższego, zespół Fanconiego, ostra i przewlekła niewydolność nerek), zmniejszenie gęstości mineralnej kości (osteomalacja, zwiększone ryzyko złamań), kwasica mleczanowa oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym zaostrzenia zapalenia wątroby po przerwaniu terapii u pacjentów z HBV.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, dializa otrzewnowa, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, hemodializa, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, profilaktyka przedekspozycyjna, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Bluefish AB
Atorvastatin Bluefish AB wymaga regularnego monitorowania czynności wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które przy przekroczeniu 3-krotnej wartości górnej granicy normy (GGN) wskazują na konieczność redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią chorób wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych. Ryzyko miopatii, zapalenia mięśni i rabdomiolizy (aktywność kinazy kreatynowej >10x GGN, mioglobinuria) wymaga monitorowania CK, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi (np. niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni, wiek >70 lat). W przypadku podwyższonej aktywności CK (>5x GGN) lub objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii.
aminotransferaza, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, badanie SPARCL, brak laktazy, cyklosporyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, mioglobinemia, mioglobinuria, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, telitromycyna, udar krwotoczny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Elvanse 40 mg
Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się długotrwałym działaniem toksycznym, co wymaga specyficznego podejścia terapeutycznego. Klinicznie zatrucie manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych (np. niepokój ruchowy, drżenie, splątanie, agresja, omamy, napady paniki), sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, hipotensja, wstrząs kardiogenny) oraz pokarmowych (nudności, wymioty, biegunka, kurczowe bóle brzucha). Dodatkowo mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak hipertermia, rabdomioliza prowadząca do niewydolności nerek, a w stanach terminalnych drgawki i śpiączka, które są najczęstszymi przyczynami zgonów w zatruciach tym lekiem.
biegunka, drgawki, drżenie, hipertermia, hipotensja, kurczowy ból brzucha, lek przeczyszczający, lek uspokajający, lisdeksamfetamina dimezylan, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, nasilenie odruchów, niepokój ruchowy, nudności, odtrutka, omamy, ośrodek kontroli zatruć, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pochodne amfetaminy, prolek, przedłużone uwalnianie deksamfetaminy, rabdomioliza, śpiączka, splątanie, stymulacja adrenergiczna, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, wymioty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Levetiracetam NeuroPharma 500 mg
Lewetyracetam, dostępny w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa spójny w różnych grupach wiekowych i wskazaniach terapeutycznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak pancytopenia, neutropenia i agranulocytoza, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji. Encefalopatia, pojawiająca się zwykle na początku terapii, jest odwracalna po odstawieniu leku. Współpodawanie lewetyracetamu z topiramatem zwiększa ryzyko jadłowstrętu. U dzieci i młodzieży (4-16 lat) częściej występują zaburzenia zachowania i psychiczne, w tym agresja (8,2%), pobudzenie (3,4%) oraz wahania nastroju (2,1%). U niemowląt i dzieci do 4 lat dominują drażliwość (11,7%) i zaburzenia koordynacji ruchowej (3,3%).
agranulocytoza, anafilaksja, ataksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, parestezja, próby samobójcze, profil bezpieczeństwa leku, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia zachowania, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pinexet 25 mg 25 mg
Przedawkowanie kwetiapiny stanowi poważny stan kliniczny charakteryzujący się nasileniem działania sedatywnego, zaburzeniami ze strony układu sercowo-naczyniowego (w tym wydłużeniem odstępu QT i ryzykiem groźnych arytmii), objawami przeciwcholinergicznymi oraz powikłaniami neurologicznymi, takimi jak drgawki, śpiączka czy zespół majaczeniowy. Szczególnie narażeni są pacjenci z istniejącą ciężką chorobą układu krążenia. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne (rabdomioliza), niewydolność oddechowa prowadząca do hipoksji, zatrzymanie moczu oraz objawy neuropsychiatryczne. W najcięższych przypadkach przedawkowanie może prowadzić do zgonu, co podkreśla konieczność szybkiej i kompleksowej interwencji medycznej.
arytmia, blok serca, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, działanie przeciwcholinergiczne, enzym mięśniowy, fizostygmina, hipoksja tkanek, kwetiapina, lek sympatomimetyczny, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, oddział intensywnej terapii, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, rabdomioliza, receptor beta-adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, schorzenie sercowo-naczyniowe, stan padaczkowy, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, zespół majaczeniowy, zespół przeciwcholinergiczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Inegy 10 mg + 80 mg
Produkt INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do znacznego zwiększenia stężenia symwastatyny i jej metabolitów w osoczu, a tym samym do podwyższonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna), które mogą zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny nawet ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie INEGY z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem, które również znacząco podnoszą stężenia leków i ryzyko działań niepożądanych. W przypadku innych fibratów (fenofibrat) oraz leków takich jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 10 mg, aby zmniejszyć ryzyko miopatii. Dodatkowo, stosowanie niacyny w dawkach ≥1 g/dobę oraz kwasu fusydowego wymaga szczególnej ostrożności lub przerwania terapii INEGY ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
AUC, bloker kanału wapniowego, cholesterol LDL, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kamica żółciowa, klirens kreatyniny, lek hipolipemizujący, lek zobojętniający, pęcherzyk żółciowy, rabdomioliza, substancja przeciwzakrzepowa, warfaryna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosufy 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy. Nie obserwuje się istotnych interakcji związanych z metabolizmem przez cytochrom P450. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami transporterów, takimi jak cyklosporyna (↑AUC 7,1-krotnie, przeciwwskazana), inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir ↑AUC 3,1-krotnie, maksymalna dawka rozuwastatyny 10 mg), gemfibrozyl (↑AUC 1,9-krotnie, przeciwwskazane stosowanie z dawką 40 mg) oraz ezetymib (↑AUC 1,2-krotnie). Leki zobojętniające kwaśność soku żołądkowego mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna obniża AUC o 20%. W przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii rozuwastatyną ze względu na ryzyko miopatii.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, baicalin, BCRP, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir z rytonawirem, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka i farmakodynamika, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir z pibrentaswirem, grazoprewir z elbaswirem, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kumaryna, kwas fusydowy, lek zmniejszający kwaśność soku żołądkowego, lopinawir z rytonawirem, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir z parytaprewirem, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, symeprewir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg
Stosowanie Erythromycinum Intravenosum TZF (300 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na erytromycynę (laktobionian) lub substancje pomocnicze. Należy unikać jednoczesnego stosowania erytromycyny z lekami takimi jak lowastatyna, symwastatyna, astemizol, terfenadyna, cisapryd, domperidon, pimozyd, ergotamina, dihydroergotamina oraz lomitapid ze względu na ryzyko miopatii, rabdomiolizy oraz zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, torsades de pointes w wywiadzie oraz zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią i hipomagnezemią, które zwiększają ryzyko arytmii.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia, częstoskurcz komorowy, hipokaliemia, hipomagnezemia, infuzja dożylna, laktobionian erytromycyny, lek hipolipemizujący, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lowastatyna, nadwrażliwość na substancję czynną, neuroleptyk, rabdomioliza, reakcja alergiczna, statyna, torsades de pointes, wstrzyknięcie dożylne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Valarox 160 mg + 10 mg
Przedawkowanie leku Valarox, zawierającego rozuwastatynę i walsartan, może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych oraz uszkodzenia narządów. Dominujące objawy wynikają z działania walsartanu i obejmują znaczne niedociśnienie tętnicze, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniową oraz wstrząs, wymagające natychmiastowej interwencji. Rozuwastatyna natomiast może powodować zaburzenia czynności wątroby (wzrost enzymów wątrobowych) oraz uszkodzenie mięśni manifestujące się wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK), co może prowadzić do miopatii lub rabdomiolizy. Walsartan nie jest dializowalny, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu.
antidotum, enzym wątrobowy, hemodializa, infuzja krystaloidów, kinaza kreatynowa, mioglobina, miopatia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność układu krążenia, ostra niewydolność nerek, parametr hemodynamiczny, rabdomioliza, rozuwastatyna i walsartan, spadek ciśnienia krwi, stabilizacja układu krążenia, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Ezehron Duo 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ezehron Duo, zawierający rozuwastatynę i ezetymib, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną, która powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4-krotne zwiększenie AUC ezetymibu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Gemfibrozyl i inne fibraty podwajają stężenie rozuwastatyny (2-krotne zwiększenie Cmax i AUC), a fenofibrat i gemfibrozyl zwiększają stężenie ezetymibu odpowiednio o 1,5- i 1,7-krotnie, co wiąże się z ryzykiem kamicy żółciowej. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC rozuwastatyny nawet 3-krotnie, wymagając dostosowania dawki. Ponadto, rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a ich inhibitory mogą zwiększać ryzyko miopatii. W przypadku stosowania kwasu fusydowego o działaniu ogólnoustrojowym zaleca się przerwanie terapii rozuwastatyną ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, cholesterol LDL, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hepatotoksyczne, erytromycyna, etynyloestradiol, Ezehron Duo, ezetymib, fenofibrat, fluindion, flukonazol, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, inhibitor białka transportowego, inhibitor proteazy, kamica żółciowa, ketokonazol, kolestyramina, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, ombitaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Na podstawie analizy danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych atorwastatyną przez średnio 53 tygodnie, przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych wystąpiło u 5,2% pacjentów w grupie atorwastatyny w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 razy górna granica normy – GGN) obserwowano u 0,8% pacjentów, a podwyższenie kinazy kreatynowej (CK) powyżej 3 razy GGN u 2,5%, z czego 0,4% miało znaczące podwyższenie CK (>10 razy GGN). Profil bezpieczeństwa obejmuje często występujące działania niepożądane, takie jak bóle mięśni, bóle stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), a także rzadkie, ale poważne powikłania, w tym rabdomiolizę, hepatotoksyczność oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). W grupie pediatrycznej (wiek 10-17 lat) profil bezpieczeństwa był zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe.
amnezja, anafilaksja, bezsenność, cholestaza, cukrzyca, dysfagia, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, ginekomastia, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, immuno-zależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, triglicerydy, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zerwanie mięśnia, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny