Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Rozuwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Rosufy, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą znacząco wpływać na jej farmakokinetykę i farmakodynamikę. Kluczowe znaczenie ma znajomość tych interakcji przez personel medyczny, ponieważ niektóre z nich mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym miopatii i rabdomiolizy.¹

Mechanizmy interakcji rozuwastatyny

Rozuwastatyna jest substratem dla określonych białek transportujących, przede wszystkim wątrobowego transportera wychwytującego OATP1B1 oraz transportera wypływu odkomórkowego BCRP. Podawanie produktu Rosufy jednocześnie z lekami będącymi inhibitorami tych białek transportujących może prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu, co zwiększa ryzyko występowania działań niepożądanych, szczególnie miopatii.²

Co istotne, w badaniach in vivo i in vitro wykazano, że rozuwastatyna nie ma działania hamującego ani pobudzającego na izoenzymy układu cytochromu P450, a ponadto enzymy te wykazują słabe powinowactwo do rozuwastatyny. Z tego względu interakcje międzylekowe wynikające z metabolizmu przy udziale cytochromu P450 nie są spodziewane. Badania kliniczne nie wykazały klinicznie istotnych interakcji z flukonazolem (inhibitorem CYP 2C9 i CYP 3A4) ani ketokonazolem (inhibitorem CYP 2A6 i CYP 3A4).³

Wpływ innych leków na rozuwastatynę

Inhibitory białek transportujących mogą znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę. Konieczne jest wówczas dostosowanie dawki produktu Rosufy, aby uniknąć zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.⁴

Najważniejsze interakcje z innymi lekami

• Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny. Produkt Rosufy jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących cyklosporynę.⁵
• Inhibitory proteaz – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i inhibitorów proteaz znacząco zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę. Na przykład, jednoczesne zastosowanie rozuwastatyny w dawce 10 mg oraz produktu zawierającego atazanawir (300 mg) i rytonawir (100 mg) powodowało odpowiednio około trzykrotne i siedmiokrotne zwiększenie AUC i Cmax dla rozuwastatyny.⁶
• Gemfibrozyl i inne leki zmniejszające stężenie lipidów – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i gemfibrozylu powodowało 2-krotne zwiększenie Cmax oraz AUC rozuwastatyny. Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów i produktu Rosufy w dawce 40 mg jest przeciwwskazane.⁷
• Ezetymib – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i 10 mg ezetymibu powodowało 1,2-krotne zwiększenie AUC dla rozuwastatyny u pacjentów z hipercholesterolemią. Nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej między lekiem Rosufy a ezetymibem pod względem występowania działań niepożądanych.⁸
• Leki przeciw nadkwaśności – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i zawiesin zmniejszających kwaśność soku żołądkowego zawierających wodorotlenek glinu i magnezu powodowało zmniejszenie stężenia rozuwastatyny w osoczu mniej więcej o 50%. Działanie to było mniejsze, gdy leki zobojętniające były zażywane 2 godziny po zastosowaniu rozuwastatyny.⁹
• Erytromycyna – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i erytromycyny powodowało zmniejszenie AUC rozuwastatyny o 20% i Cmax rozuwastatyny o 30%. Ta interakcja może być spowodowana zwiększeniem motoryki przewodu pokarmowego po zastosowaniu erytromycyny.¹⁰
• Kwas fusydowy – nie prowadzono badań dotyczących interakcji rozuwastatyny z kwasem fusydowym, jednak ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania tych leków. Mechanizm tej interakcji nie jest jeszcze w pełni poznany. Jeśli podawanie kwasu fusydowego jest konieczne, stosowanie produktu Rosufy należy przerwać na cały okres leczenia kwasem fusydowym.¹¹

Wpływ rozuwastatyny na inne leki

• Antagoniści witaminy K (np. warfaryna lub inne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny) – rozpoczęcie leczenia lub zwiększenie dawki produktu Rosufy u pacjentów jednocześnie leczonych antagonistami witaminy K może powodować zwiększenie międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR). Zmniejszenie dawki produktu Rosufy lub zaprzestanie jego podawania może powodować zmniejszenie INR. W takich przypadkach należy odpowiednio kontrolować wartość INR.¹²
• Doustne środki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza (HTZ) – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powodowało zwiększenie AUC etynyloestradiolu i norgestrelu odpowiednio o 26% i 34%. Zwiększone stężenie należy uwzględnić podczas ustalania dawki środka antykoncepcyjnego. Brak jest danych dotyczących jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i HTZ, dlatego nie można wykluczyć występowania podobnego działania jak przy jednoczesnym stosowaniu ze środkami antykoncepcyjnymi.¹³
• Digoksyna – na podstawie przeprowadzonych badań dotyczących interakcji można przypuszczać, że nie występują klinicznie istotne interakcje z digoksyną.¹⁴

Interakcje rozuwastatyny z alkoholem

Chociaż w dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Rosufy brak jest bezpośrednich informacji dotyczących interakcji rozuwastatyny z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego ich stosowania. Rozumiejąc mechanizmy działania statyn, w tym rozuwastatyny, oraz metabolizm alkoholu, można wyróżnić następujące potencjalne obszary interakcji:

Potencjalne ryzyko hepatotoksyczności

Zarówno rozuwastatyna, jak i alkohol metabolizowane są w wątrobie. Jednoczesne spożywanie alkoholu, zwłaszcza w większych ilościach lub przewlekle, może nasilać obciążenie wątroby i zwiększać ryzyko hepatotoksyczności. U pacjentów z już istniejącymi chorobami wątroby ryzyko to może być jeszcze większe.

Wpływ na ryzyko miopatii

Miopatia jest znanym działaniem niepożądanym statyn, w tym rozuwastatyny. Alkohol może potencjalnie nasilać to ryzyko, szczególnie u osób nadużywających alkoholu, które mogą mieć niedobory elektrolitów lub zaburzenia metaboliczne.

Zalecenia dla pacjentów

Pacjentom przyjmującym rozuwastatynę zaleca się:

• Umiarkowane spożywanie alkoholu lub jego całkowite unikanie
• Poinformowanie lekarza o regularnym spożywaniu alkoholu
• Zwrócenie szczególnej uwagi na objawy mogące świadczyć o uszkodzeniu wątroby lub mięśni (bóle mięśniowe, osłabienie, ciemne zabarwienie moczu)
• Regularne wykonywanie zaleconych badań kontrolnych, w tym enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej

Tabela najważniejszych interakcji rozuwastatyny

Dostosowanie dawki rozuwastatyny w przypadku interakcji

Gdy konieczne jest podawanie produktu Rosufy równolegle z innymi produktami leczniczymi, o których wiadomo, że zwiększają ekspozycję ustroju na rozuwastatynę, dawki produktu Rosufy powinny zostać odpowiednio dostosowane:¹⁵

1. Należy rozpocząć od dawki produktu Rosufy 5 mg raz na dobę, jeżeli spodziewane zwiększenie ekspozycji (AUC) jest około 2-krotne lub większe.
2. Maksymalną dawkę dobową produktu Rosufy należy dostosować tak, aby spodziewana ekspozycja na rozuwastatynę nie przekroczyła ekspozycji przy stosowaniu dawki dobowej 40 mg produktu Rosufy przyjmowanej bez wchodzących w interakcje produktów leczniczych.
3. Przykładowo: dawka produktu Rosufy 20 mg z gemfibrozylem (zwiększenie 1,9-krotne) oraz dawka produktu Rosufy 10 mg przy jednoczesnym podawaniu atazanawiru/rytonawiru (zwiększenie 3,1-krotne).

Interakcje u dzieci i młodzieży

Badania interakcji zostały przeprowadzone tylko u pacjentów dorosłych. Zakres i stopień interakcji w populacji pediatrycznej nie są znane, dlatego należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu rozuwastatyny u dzieci i młodzieży jednocześnie z innymi lekami.¹⁶