Działania niepożądane
Darunavir Accord 75 mg

Darunavir Accord, zawierający darunawir w skojarzeniu z rytonawirem, jest stosowany w terapii zakażenia HIV. W badaniach klinicznych obejmujących 2613 pacjentów wcześniej leczonych antyretrowirusowo, działania niepożądane wystąpiły u 51,3% pacjentów podczas średniego czasu terapii wynoszącego 95,3 tygodnia. Najczęstsze objawy to biegunka (≥1/10), nudności, wysypka, ból głowy i wymioty. Ciężkie działania niepożądane, takie jak ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość czy martwica kości, występowały rzadziej, ale wymagają szczególnej uwagi. Profil bezpieczeństwa dawki 800 mg darunawiru z 100 mg rytonawiru raz na dobę u pacjentów nieleczonych wcześniej był zbliżony do dawki 600 mg z 100 mg dwa razy na dobę, z wyjątkiem częstszych, łagodnych nudności u pacjentów nieleczonych. Długoterminowa obserwacja do 192 tygodni nie wykazała nowych problemów bezpieczeństwa.

Działania niepożądane leku Darunavir Accord

Darunavir Accord jest lekiem przeciwretrowirusowym zawierającym substancję czynną darunawir, stosowanym w leczeniu zakażenia wirusem HIV. Jak każdy lek, Darunavir Accord może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Niniejszy artykuł zawiera szczegółowe informacje na temat profilu bezpieczeństwa leku oraz najczęściej występujących działań niepożądanych, które należy monitorować w trakcie leczenia.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

W badaniach klinicznych darunawiru z rytonawirem obejmujących 2613 pacjentów leczonych wcześniej antyretrowirusowo, u ponad połowy (51,3%) wystąpiło co najmniej jedno działanie niepożądane. Średni czas trwania terapii wynosił 95,3 tygodnia. Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należały: biegunka, nudności, wysypka, ból głowy i wymioty.2

Ciężkie działania niepożądane występowały rzadziej, ale są szczególnie istotne ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjenta. Należą do nich: ostra niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, małopłytkowość, martwica kości, zapalenie wątroby i gorączka.3

Warto podkreślić, że profil bezpieczeństwa darunawiru z rytonawirem w dawce 800 mg ze 100 mg podawanej raz na dobę u pacjentów wcześniej nieleczonych był zbliżony do profilu bezpieczeństwa dawki 600 mg ze 100 mg podawanej dwa razy na dobę. Jedyną różnicą były częściej występujące nudności o łagodnym nasileniu u pacjentów nieleczonych wcześniej. Długoterminowa obserwacja (192 tygodnie) nie wykazała nowych problemów związanych z bezpieczeństwem.4

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Darunavir Accord zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Przyjęto następujące kategorie częstości:<sup data-drug="Darunavir Accord" data-section="Działania niepożądane" title="W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane wymieniono zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Kategorie częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do 5

  • Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadko: występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Układ/narząd Częstość Działania niepożądane
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Wirus opryszczki
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia
Rzadko Zwiększenie liczby eozynofili we krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, nadwrażliwość (na lek)
Zaburzenia endokrynologiczne Niezbyt często Niedoczynność tarczycy, zwiększone stężenie tyreotropiny (TSH)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Cukrzyca, hipertriglicerydemia, hipercholesterolemia, hiperlipidemia
Niezbyt często Dna moczanowa, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała, hiperglikemia, insulinooporność, zmniejszone stężenie HDL, zwiększony apetyt, polidypsja (nadmierne pragnienie), zwiększona aktywność dehydrogenazy mleczanowej we krwi
Zaburzenia psychiczne Często Bezsenność
Niezbyt często Depresja, dezorientacja, niepokój, zaburzenia snu, sny patologiczne, koszmary nocne, osłabiony popęd płciowy
Rzadko Stan splątania, zmiany nastroju, niepokój ruchowy
Zaburzenia układu nerwowego Często Ból głowy, neuropatie obwodowe, zawroty głowy
Niezbyt często Letarg, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, ospałość
Rzadko Omdlenia, drgawki, utrata smaku, zaburzenia rytmu aktywności dobowej
Zaburzenia oka Niezbyt często Przekrwienie spojówek, suchość oka
Rzadko Zaburzenia widzenia
Zaburzenia ucha i błędnika Niezbyt często Zawroty głowy
Zaburzenia serca Niezbyt często Zawał mięśnia sercowego, dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, częstoskurcz
Rzadko Ostry zawał mięśnia sercowego, bradykardia zatokowa, palpitacje
Zaburzenia naczyniowe Niezbyt często Nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie skóry twarzy
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Niezbyt często Duszność, kaszel, krwawienie z nosa, podrażnienie gardła
Rzadko Wyciek wodnisty z nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Biegunka
Często Wymioty, nudności, ból brzucha, zwiększona aktywność amylazy we krwi, niestrawność, wzdęcia i oddawanie wiatrów
Niezbyt często Zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, aftowe zapalenie jamy ustnej, odruchy wymiotne (bez wymiotów), suchość błony śluzowej jamy ustnej, dyskomfort w jamie brzusznej, zaparcia, zwiększona aktywność lipazy we krwi, odbijanie, upośledzenie czucia w jamie ustnej
Rzadko Zapalenie jamy ustnej, wymioty krwawe, zapalenie czerwieni warg, suchość warg, obłożony język
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej
Niezbyt często Zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, stłuszczenie wątroby, hepatomegalia, zwiększona aktywność transaminaz, zwiększona aktywność aminotransferazy asparaginianowej, zwiększone stężenie bilirubiny we krwi, zwiększona aktywność fosfatazy alkalicznej we krwi, zwiększona aktywność gamma-glutamylotransferazy
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Wysypka (w tym grudkowa, grudkowo-plamista, plamista, rumieniowa i świądowa)
Niezbyt często Świąd, obrzęk naczynioruchowy, wysypka uogólniona, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, egzema, rumień, nadmierne pocenie się, nocne poty, łysienie, trądzik, suchość skóry, odkładanie się pigmentu w paznokciach
Rzadko Zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, patologiczne zmiany skórne, skóra pergaminowata, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, ostra uogólniona osutka krostkowa
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Niezbyt często Bóle mięśni, martwica kości, skurcze mięśni, osłabienie mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, osteoporoza, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi
Rzadko Sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie stawów, sztywność stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Ostra niewydolność nerek, niewydolność nerek, kamica nerkowa, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, białkomocz, obecność bilirubiny w moczu, trudności w oddawaniu moczu, oddawanie moczu w nocy, częstomocz
Rzadko Zmniejszony klirens nerkowy kreatyniny, nefropatia kryształowa
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Niezbyt często Zaburzenia erekcji, ginekomastia
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Astenia, zmęczenie
Niezbyt często Gorączka, ból w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, złe samopoczucie, uczucia gorąca, drażliwość, ból, dreszcze, zaburzenia czucia, suchość skóry

Opis wybranych działań niepożądanych

Wysypka

Wysypka skórna to jedno z częściej występujących działań niepożądanych darunawiru. W badaniach klinicznych miała ona przeważnie łagodne lub umiarkowane nasilenie i często pojawiała się w pierwszych czterech tygodniach leczenia, ustępując wraz z kontynuacją terapii. W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji skórnej należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.6

Badania wykazały, że wysypka występowała częściej w schematach leczenia zawierających darunawir z rytonawirem i raltegrawir niż w przypadku monoterapii którymkolwiek z tych leków. Częstość występowania wysypki dostosowanej do ekspozycji (wszystkie przyczyny) wynosiła odpowiednio 10,9, 4,2 i 3,8 na 100 pacjento-lat, a dla wysypki związanej z lekiem: 2,4, 1,1 i 2,3 na 100 pacjento-lat.7

Parametry metaboliczne

W trakcie leczenia przeciwretrowirusowego może dojść do zwiększenia masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi. Są to istotne parametry, które wymagają regularnego monitorowania przez lekarza prowadzącego.8

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Podczas stosowania inhibitorów proteazy, szczególnie w skojarzeniu z lekami z grupy NRTI, raportowano zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CPK), mialgię, zapalenie mięśni i rzadko rabdomiolizę. Obserwowano również przypadki martwicy kości, zwłaszcza u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka, zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwałym stosowaniem złożonej terapii przeciwretrowirusowej (CART).9

Zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności w momencie rozpoczęcia leczenia przeciwretrowirusowego (CART) może wystąpić reakcja zapalna na bezobjawowe lub resztkowe patogeny oportunistyczne. Zjawisko to określane jest jako zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej. Zaobserwowano także przypadki chorób autoimmunologicznych (takich jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby), jednak czas do ich wystąpienia jest zmienny i mogą one pojawić się nawet wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.10

Krwawienia u pacjentów chorych na hemofilię

U pacjentów z hemofilią otrzymujących leki przeciwretrowirusowe z grupy inhibitorów proteazy, takie jak darunawir, zgłaszano występowanie przypadków nasilonego samoistnego krwawienia. Jest to istotne powikłanie, które wymaga szczególnego nadzoru w tej grupie pacjentów.11

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa stosowania darunawiru u dzieci i młodzieży oceniano w trzech badaniach II fazy, które objęły:

  • 80 pacjentów w wieku od 6 do 17 lat i masie ciała ≥20 kg, wcześniej leczonych przeciwretrowirusowo, którym podawano darunawir w tabletkach z rytonawirem dwa razy na dobę
  • 21 pacjentów w wieku od 3 do <6 lat i masie od 10 kg do <20 kg, wcześniej leczonych przeciwretrowirusowo, otrzymujących darunawir w zawiesinie z rytonawirem dwa razy na dobę
  • 12 pacjentów w wieku od 12 do 17 lat i masie ≥40 kg, wcześniej nieleczonych przeciwretrowirusowo, otrzymujących darunawir w tabletkach z rytonawirem raz na dobę<sup data-drug="Darunavir Accord" data-section="Działania niepożądane" title="Ocena profilu bezpieczeństwa stosowania produktu u dzieci i młodzieży wykonana została na podstawie analizy danych z 48 tygodni pochodzących z trzech badań II fazy. Badano następujące populacje pacjentów: 80 pacjentów w wieku od 6 do 17 lat i masie ciała wynoszącej co najmniej 20 kg, zakażonych wirusem HIV-1 i poddawanych wcześniej terapii przeciwretrowirusowej, którym podawano darunawir w postaci tabletek w skojarzeniu z małą dawką rytonawiru dwa razy na dobę oraz innymi lekami przeciwretrowirusowymi. 21 pacjentów w wieku od 3 do < 6 lat i masie ciała wynoszącej od 10 kg do < 20 kg (16 uczestników z masą od 15 do 12

Ogólnie, profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży był podobny do obserwowanego u dorosłych.13

Pacjenci ze współistniejącym zapaleniem wątroby typu B i/lub C

Wśród 1968 pacjentów leczonych darunawirem z rytonawirem (600/100 mg dwa razy na dobę), u 236 stwierdzono współistniejące wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C. Pacjenci ci częściej mieli zwiększoną aktywność wątrobowych aminotransferaz, zarówno wyjściowo, jak i w trakcie leczenia, w porównaniu do pacjentów bez przewlekłego zapalenia wątroby.14

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:15

  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • tel.: + 48 22 49 21 301
  • faks: + 48 22 49 21 309
  • strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl