Działania niepożądane
Tulip 40 mg 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Tulip, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na 16 066 pacjentach (8755 leczonych atorwastatyną, 7311 placebo) przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs. 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3 x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3 x GGN u 2,5%, >10 x GGN u 0,4%). Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez istotnego wpływu na wzrastanie i dojrzewanie. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
- Działania niepożądane leku Tulip 40 mg
- Profil bezpieczeństwa atorwastatyny
- Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
- Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
- Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych atorwastatyny
- Szczegółowy opis najbardziej istotnych zagrożeń
- Zaburzenia mięśniowe
- Zaburzenia wątroby
- Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia skórne
- Zaburzenia metaboliczne
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Tulip 40 mg
Atorwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Tulip, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniższa analiza opiera się na danych z kontrolowanych badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie, z których 8755 otrzymywało atorwastatynę, a 7311 placebo. W grupie leczonej atorwastatyną 5,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu z 4,0% w grupie placebo.1
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny
Profil działań niepożądanych atorwastatyny został określony na podstawie danych z badań klinicznych oraz licznych doświadczeń po wprowadzeniu produktu na rynek. Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).2
Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych
Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, u pacjentów przyjmujących atorwastatynę obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Te zmiany były zazwyczaj niewielkie i przemijające, rzadko wymagające przerwania leczenia. Klinicznie istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3 x GGN) odnotowano u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Warto podkreślić, że zwiększenie aktywności było zależne od dawki i ustępowało u wszystkich pacjentów.3
U 2,5% pacjentów leczonych atorwastatyną zaobserwowano zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN), co odpowiada wynikom uzyskanym w badaniach klinicznych innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Natomiast znaczne zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów leczonych atorwastatyną.4
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
W badaniach klinicznych obejmujących 520 pacjentów pediatrycznych (w tym 7 pacjentów poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat) profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży w wieku 10-17 lat był zbliżony do obserwowanego w grupie placebo. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym w obu grupach były zakażenia.5
W trzyletnim badaniu oceniającym ogólne dojrzewanie i rozwój według skali Tannera, a także parametry wzrostu i masy ciała, nie stwierdzono istotnego klinicznie wpływu atorwastatyny na wzrastanie i dojrzewanie płciowe. Profil bezpieczeństwa i tolerancja terapii u dzieci i młodzieży były zgodne z profilem bezpieczeństwa atorwastatyny u pacjentów dorosłych.6
Na podstawie dostępnych danych przewiduje się, że częstość, rodzaj i nasilenie reakcji niepożądanych u dzieci są podobne do obserwowanych u dorosłych.7
Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem statyn
Podczas stosowania niektórych statyn notowano następujące działania niepożądane:8
- Zaburzenia funkcji seksualnych9
- Depresja10
- Wyjątkowe przypadki śródmiąższowej choroby płuc, zwłaszcza podczas długotrwałego leczenia11
- Cukrzyca – częstość jej występowania zależy od obecności lub braku czynników ryzyka, takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie12
Szczegółowa tabela działań niepożądanych atorwastatyny
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie nosa i gardła | Często |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często |
| Hipoglikemia | Niezbyt często | |
| Zwiększenie masy ciała, jadłowstręt | Niezbyt często | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne | Niezbyt często |
| Bezsenność | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Często |
| Zawroty głowy | Niezbyt często | |
| Parestezje | Niezbyt często | |
| Osłabienie czucia, zaburzenia smaku, niepamięć | Niezbyt często | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | |
| Miastenia | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Niezbyt często |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Ból gardła i krtani | Często |
| Krwawienie z nosa | Często | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie | Często |
| Wzdęcie | Często | |
| Niestrawność | Często | |
| Nudności | Często | |
| Biegunka | Często | |
| Wymioty | Niezbyt często | |
| Ból w nadbrzuszu i w podbrzuszu, odbijanie się, zapalenie trzustki | Niezbyt często | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często |
| Zastój żółci | Rzadko | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | |
| Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka | Niezbyt często |
| Wysypka na skórze | Niezbyt często | |
| Świąd | Niezbyt często | |
| Łysienie | Niezbyt często | |
| Obrzęk naczynioruchowy, wysypki pęcherzowe (w tym rumień wielopostaciowy), zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle mięśni | Często |
| Bóle stawów | Często | |
| Ból kończyn | Często | |
| Kurcze mięśni | Często | |
| Obrzęk stawów | Często | |
| Ból pleców | Często | |
| Ból szyi | Niezbyt często | |
| Zmęczenie mięśni | Niezbyt często | |
| Miopatia | Rzadko | |
| Zapalenie mięśni | Rzadko | |
| Rabdomioliza, zerwanie mięśnia, choroba ścięgna, niekiedy powikłana zerwaniem ścięgna | Rzadko | |
| Zespół toczniopodobny | Bardzo rzadko | |
| Martwicza miopatia o podłożu immunologicznym | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie | Niezbyt często |
| Osłabienie | Niezbyt często | |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często | |
| Obrzęki obwodowe | Niezbyt często | |
| Uczucie zmęczenia, gorączka | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej we krwi | Często |
| Obecność leukocytów w moczu | Niezbyt często | |
| Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Często |
Szczegółowy opis najbardziej istotnych zagrożeń
Zaburzenia mięśniowe
Do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem atorwastatyny należą zaburzenia mięśniowo-szkieletowe. Rabdomioliza to potencjalnie zagrażające życiu uszkodzenie mięśni szkieletowych, które może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Istotnym markerem uszkodzenia mięśni jest zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK). Zwiększenie aktywności CK >10 razy powyżej górnej granicy normy (GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów leczonych atorwastatyną.13
Inne zaburzenia mięśniowe, takie jak miopatia, zapalenie mięśni oraz martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, mogą również wystąpić podczas leczenia atorwastatyną. Te zdarzenia niepożądane występują rzadko, jednak mogą prowadzić do znacznego pogorszenia jakości życia pacjenta.14
Zaburzenia wątroby
Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych jest częstym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem atorwastatyny. Klinicznie istotne zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy (>3 x GGN) zaobserwowano u 0,8% pacjentów leczonych atorwastatyną. Co ważne, zwiększenie to było zależne od dawki leku i miało charakter przemijający u wszystkich pacjentów.15
W rzadkich przypadkach atorwastatyna może prowadzić do ciężkich zaburzeń wątroby, takich jak zapalenie wątroby (niezbyt często), zastój żółci (rzadko) lub niewydolność wątroby (bardzo rzadko).16
Reakcje nadwrażliwości i zaburzenia skórne
Atorwastatyna może powodować różnorodne reakcje skórne, od łagodnych, takich jak świąd i wysypka (niezbyt często), do ciężkich, zagrażających życiu reakcji, jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). Mogą również wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (bardzo rzadko).17
Zaburzenia metaboliczne
Stosowanie atorwastatyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia hiperglikemii (często) oraz cukrzycy. Ryzyko rozwoju cukrzycy zależy od obecności dodatkowych czynników ryzyka, takich jak podwyższone stężenie glukozy na czczo (≥5,6 mmol/l), otyłość (BMI >30 kg/m²), zwiększone stężenie triglicerydów oraz nadciśnienie tętnicze w wywiadzie.18
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Przedstawiciele fachowego personelu medycznego powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania