farmakokinetyka liniowa
Farmakokinetyka liniowa to model opisujący przemiany leku w organizmie, w którym stężenie substancji aktywnej w osoczu zmienia się proporcjonalnie do podanej dawki. Innymi słowy, podwojenie dawki leku powoduje podwojenie jego stężenia we krwi, a czas półtrwania i klirens leku pozostają stałe, niezależnie od wielkości dawki.
Liniowość farmakokinetyki wskazuje, że procesy odpowiedzialne za wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i wydalanie leku nie ulegają wysyceniu w stosowanym zakresie dawek. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne przewidywanie stężeń leku w organizmie oraz jego efektów terapeutycznych i toksycznych przy różnych dawkach.
W praktyce klinicznej leki o farmakokinetyce liniowej są łatwiejsze w stosowaniu, gdyż dostosowanie dawki jest bardziej przewidywalne. Znajomość linearności farmakokinetycznej danego leku ma kluczowe znaczenie przy planowaniu dawkowania, szczególnie u pacjentów wymagających indywidualizacji terapii, jak osoby z niewydolnością nerek czy wątroby, dzieci, osoby starsze oraz w przypadku terapii lekami o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexmedetomidine Kabi 100 mcg/ml
Deksmedetomidyna wykazuje farmakokinetykę opartą na dwukompartmentowym modelu dystrybucji z szybkim okresem półtrwania fazy alfa około 6 minut oraz końcowym okresem półtrwania od 1,35 do 3,68 godziny (średnio 1,9-2,5 godziny) u zdrowych ochotników. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 1,16-2,16 l/kg (90-151 litrów), a klirens osoczowy 0,46-0,73 l/godz./kg (35,7-51,1 l/godz.) dla masy ciała około 69 kg. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawkowania 0,2-1,4 µg/kg/godz., bez kumulacji przy terapii do 14 dni. Lek wiąże się z białkami osocza w 94%, głównie z albuminą. Metabolizm zachodzi intensywnie w wątrobie, obejmując N-koniugację, N-metylację oraz oksydację przez cytochrom P450 (izozymy CYP2A6, CYP1A2, CYP2E1, CYP2D6, CYP2C19). Metabolity, głównie N-glukuronidy i hydroksy-metabolity, są wydalane głównie z moczem (95% dawki w ciągu 9 dni), przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane niezmienione.
3-hydroksymetylo deksmedetomidyna, ciężkie zaburzenie wątroby, cytochrom P450, deksmedetomidyna, dwukompartmentowy model dystrybucji, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, klirens wątrobowy, kwaśna alfa-1-glikoproteina, łagodne zaburzenie wątroby, N-koniugacja z kwasem glukuronowym, N-metylacja, objętość dystrybucji, oddział intensywnej opieki medycznej, okres półtrwania, oksydacja, umiarkowane zaburzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asikreba 25 mg
Sunitynib wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach 25-100 mg, z kumulacją 3-4-krotną przy wielokrotnym dawkowaniu dobowym, a jego aktywny metabolit kumuluje się 7-10-krotnie. Stan stacjonarny osiągany jest po 10-14 dniach, przy łącznym stężeniu osoczowym 62,9-101 ng/ml, co zapewnia skuteczne hamowanie fosforylacji receptorów i zahamowanie wzrostu guzów. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po 6-12 godzinach, a biodostępność nie jest zależna od posiłku. Sunitynib jest silnie wiązany z białkami osocza (95%), ma dużą objętość dystrybucji (2230 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 do aktywnego metabolitu dezetylosunitynibu, który odpowiada za 23-37% ekspozycji na lek. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (61%) i w mniejszym stopniu przez nerki (16%), z okresem półtrwania 40-60 godzin dla sunitynibu i 80-110 godzin dla metabolitu. Wskazane jest unikanie jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów lub induktorów CYP3A4 ze względu na ryzyko zmiany stężenia leku.
BCRP, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, CYP3A4, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, fosforylacja receptorów, GIST, hemodializa, klasyfikacja Childa-Pugh, klirens kreatyniny, maksymalna tolerowana dawka, maksymalne stężenie w osoczu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, powierzchnia ciała, rak nerkowokomórkowy przerzutowy, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levalox 250 mg
Lewofloksacyna cechuje się niemal całkowitą biodostępnością (99-100%) po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) oraz dużą objętość dystrybucji (~100 l), co umożliwia szeroką penetrację do tkanek, w tym układu oddechowego, skóry oraz układu moczowo-płciowego. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 50-1000 mg, a stan stacjonarny stężenia osiągany jest w ciągu 48 godzin przy dawkowaniu 500 mg 1-2 razy na dobę. Lewofloksacyna jest minimalnie metabolizowana (metabolity <5% dawki) i eliminowana głównie przez nerki (>85%), z okresem półtrwania 6-8 godzin. Nie obserwuje się istotnych różnic farmakokinetycznych między podaniem doustnym a dożylnym, co pozwala na elastyczność w doborze drogi podania.
białko osocza, biodostępność, demetylolewofloksacyna, farmakokinetyka liniowa, gruczoł krokowy, inwersja chiralna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lewofloksacyna, makrofag pęcherzykowy płucny, N-tlenek lewofloksacyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, stabilność stereochemiczna, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, układ oddechowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Beloflow 5 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna preparatu Beloflow, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych 5-40 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 3-8 godzin (tmax), niezależnie od dawki, a pole pod krzywą (AUC) rośnie proporcjonalnie do dawki. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie kwaśną α1-glikoproteiną). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z okresem półtrwania 45-68 godzin i klirensem około 9,5 l/godz. Po podaniu pojedynczej dawki 10 mg, około 70% leku jest wydalane z moczem (11% w formie niezmienionej), a 23% z kałem. Aktywny metabolit 4R-hydroksysolifenacyna stanowi istotny składnik farmakologiczny.
4R-hydroksysolifenacyna, aktywność farmakologiczna, białka osocza, biodostępność, burstynian solifenacyny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cytochrom P450 3A4, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, dostępność biologiczna, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, łagodne zaburzenie czynności nerek, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, szlak eliminacji, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, zależność liniowa, znakowanie radioizotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Elvanse 30 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan (Elvanse) charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax dla lisdeksamfetaminy około 1 godziny, a dla aktywnej deksamfetaminy około 3,5 godziny u dzieci z ADHD (6-12 lat) po dawkach 30-70 mg. Wartości AUC i Cmax deksamfetaminy nie ulegają istotnym zmianom po podaniu z pokarmem, choć posiłek bogaty w tłuszcze wydłuża Tmax z 3,8 do 4,7 godziny. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 30-70 mg, bez akumulacji po 7-dniowym stosowaniu. Metabolizm lisdeksamfetaminy zachodzi głównie przez hydrolizę w erytrocytach do D-amfetaminy i L-lizyny, bez udziału układu CYP450, natomiast deksamfetamina ulega dalszym przemianom, m.in. przez CYP2D6 do 4-hydroksyamfetaminy. Okres półtrwania lisdeksamfetaminy wynosi około 1 godziny, a deksamfetaminy 11 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z 96% dawki wydalanej z moczem, głównie jako amfetamina (42%) i kwas hipurowy (25%).
4-hydroksyamfetamina, 4-hydroksynorefedryna, ADHD, alfa-hydroksyamfetamina, AUC, biodostępność leku, ciężka niewydolność nerek, Cmax, CYP2D6, cytochrom P-450, D-amfetamina, Elvanse, erytrocyty, farmakokinetyka liniowa, fenyloaceton, kwas benzoesowy, kwas hipurowy, L-lizyna, lisdeksamfetamina dimezylan, norefedryna, okres półtrwania, PEPT1, schyłkowa niewydolność nerek, Tmax - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levofloxacin Aurovitas 250 mg
Lewofloksacyna, dostępna w tabletkach powlekanych o dawkach 250 mg i 500 mg, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z biodostępnością 99-100% oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) i dużą objętość dystrybucji (~100 l), co umożliwia efektywną penetrację do tkanek, takich jak błona śluzowa oskrzeli, płyn wyściełający nabłonek dróg oddechowych, makrofagi pęcherzyków płucnych, tkanka płuc, skóra, gruczoł krokowy oraz mocz. Lewofloksacyna wykazuje minimalny metabolizm (metabolity stanowią <5% dawki), stabilność stereochemiczną oraz okres półtrwania 6-8 godzin, co pozwala na dawkowanie 1-2 razy na dobę. Eliminacja leku odbywa się głównie przez nerki (>85% dawki), a średni klirens całkowity po dawce 500 mg wynosi 175 ± 29,2 ml/min. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 50-1000 mg, a profil po podaniu dożylnym i doustnym jest zbliżony, umożliwiając terapię sekwencyjną bez zmiany dawkowania.
białko osocza, biodostępność, błona śluzowa oskrzeli, ciężka niewydolność nerek, demetylacja, działanie niepożądane, farmakokinetyka liniowa, gruczoł krokowy, inwersja chiralna, klirens, klirens kreatyniny, makrofag pęcherzykowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, terapia sekwencyjna, upośledzenie funkcji nerek, wchłanianie, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie skórne, zakażenie układu moczowego, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sulovas 250 LSU
Sulodeksyd w postaci kapsułek miękkich o mocy 250 LSU wykazuje kompleksowe właściwości farmakokinetyczne obejmujące wchłanianie na całej długości przewodu pokarmowego, dystrybucję do wielu narządów (mózg, nerki, serce, płuca, jądra) oraz metabolizm głównie w wątrobie. Po podaniu doustnym obserwuje się dwufazowy profil stężenia w osoczu: pierwszy szczyt po około 2 godzinach, drugi między 4 a 6 godziną, a następnie okres niewykrywalności od 6 do 12 godzin. Interesującym zjawiskiem jest ponowne pojawienie się sulodeksydu we krwi po 12 godzinach, utrzymujące się przez około 48 godzin, co wiąże się z powolnym uwalnianiem leku z komórek śródbłonka naczyniowego i innych narządów. Farmakokinetyka sulodeksydu charakteryzuje się liniowym wzrostem efektu terapeutycznego wraz z dawką, co potwierdzono również po podaniu domięśniowym i dożylnym.
biotransformacja, dystrybucja tkankowa, eliminacja trójfazowa, farmakodynamika, farmakokinetyka, farmakokinetyka liniowa, kapsułka miękka, komórki jelitowe, krążenie ogólnoustrojowe, podanie parenteralne, profil wchłaniania, przewód pokarmowy, śródbłonek naczyniowy, stężenie leku w osoczu, sulodeksyd, surowica krwi, wydalanie jelitowe, wydalanie nerkowe, znakowanie fluoresceiną, znakowanie radioizotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tolutris 40 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazuje złożony, ale dobrze poznany profil farmakokinetyczny. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny po podaniu, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, eliminowany głównie drogą żółciową (>97%), z okresem półtrwania >20 godzin i bardzo wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%). Amlodypina charakteryzuje się Tmax 6-12 godzin, biodostępnością 64-80%, wiązaniem z białkami na poziomie 97,5%, objętością dystrybucji około 21 l/kg oraz długim okresem półtrwania 35-50 godzin, eliminowana głównie wątrobowo. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax 1-3 godziny, biodostępność około 60%, wiązanie z białkami 68%, objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg, a jego okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, eliminowany niemal całkowicie w postaci niezmienionej przez nerki. Nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych między składnikami preparatu, a podawanie leku z pokarmem nie wpływa klinicznie na skuteczność terapii.
acyloglukuronid, AUC, biodostępność, biodostępność amlodypiny, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, interakcja farmakokinetyczna, klirens doustny, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, kumulacja w osoczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, telmisartan amlodypina hydrochlorotiazyd, Tolutris, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zmienność ekspozycji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Asolfena 10 mg
Solifenacyny bursztynian, substancja czynna Asolfeny, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% oraz liniową farmakokinetyką w dawkach terapeutycznych 5-40 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w czasie 3-8 godzin (tmax), niezależnie od dawki, a wartości Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4, z klirensem około 9,5 l/h i okresem półtrwania 45-68 godzin. W osoczu obecny jest aktywny metabolit 4R-hydroksysolifenacyna oraz trzy metabolity nieaktywne. Eliminacja odbywa się głównie przez mocz (70%) i kał (23%), z około 11% leku wydalanym w postaci niezmienionej.
4R-hydroksy-N-tlenek, 4R-hydroksysolifenacyna, AUC, białka osocza, biodostępność, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450 3A4, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, kwaśna α1-glikoproteina, N-glukuronid, N-tlenek, okres półtrwania, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, stężenie osoczowe, umiarkowana niewydolność wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Gliptivil Combo zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg), wykazując biorównoważność z podawaniem składników osobno. Wildagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1,7 h na czczo, 2,5 h z pokarmem), wysoką biodostępnością (85%) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje 69% dawki, głównie do nieaktywnego metabolitu LAY 151, bez udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Eliminacja wildagliptyny odbywa się głównie przez nerki (85% dawki), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Metformina wykazuje niższą biodostępność (50-60%), Tmax około 2,5 h, wiązanie z białkami osocza jest znikome, a eliminacja odbywa się w postaci niezmienionej przez nerki z okresem półtrwania 6,5 h. Pokarm zmniejsza Cmax wildagliptyny o 19% i metforminy o 40%, a także opóźnia Tmax metforminy o 35 minut, co może mieć ograniczone znaczenie kliniczne.
AUC, białko osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biorównoważność, Cmax, CYP 450, farmakokinetyka liniowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metformina chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa, przesączanie kłębuszkowe, stan stacjonarny, Tmax, wildagliptyna, wydzielanie kanalikowe, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Atrakurium – Właściwości farmakokinetyczne
Atrakurium wykazuje farmakokinetykę liniową w dawkach 0,3-0,6 mg/kg mc., z okresem półtrwania eliminacji około 20 minut. Jego objętość dystrybucji wynosi 0,16 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to 82%, co wskazuje na umiarkowaną dystrybucję i znaczące wiązanie z białkami. Metabolizm atrakurium odbywa się głównie przez nieenzymatyczną reakcję Hofmanna oraz hydrolizę estrową katalizowaną przez nieswoiste esterazy, co powoduje, że eliminacja leku jest niezależna od funkcji nerek i wątroby. Ta cecha jest kluczowa w terapii pacjentów z niewydolnością tych narządów, odróżniając atrakurium od innych leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.
alkohol czwartorzędowy, atrakurium, blokada nerwowo-mięśniowa, eliminacja Hofmanna, farmakokinetyka liniowa, hydroliza wiązań estrowych, krańcowa niewydolność nerek, laudanozyna, nieswoista esteraza, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, oddział intensywnej terapii, okres półtrwania eliminacji, reakcja Hofmanna, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Opokan max 15 mg
Meloksykam zawarty w leku Opokan max (15 mg) cechuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym oraz farmakokinetyką liniową w zakresie dawek terapeutycznych 7,5-15 mg. Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego (Cmax) wynosi 5-6 godzin dla postaci stałych, a stan stężenia równowagi (steady state) osiągany jest w ciągu 3-5 dni przy dawkowaniu raz na dobę. Zakres stężeń w stanie równowagi dla dawki 15 mg wynosi 0,8-2,0 μg/mL. Meloksykam wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (99%, głównie albuminy) oraz stosunkowo niewielką objętość dystrybucji około 16 litrów po podaniu doustnym wielokrotnym. Lek przenika do mazi stawowej, osiągając stężenia około 50% stężenia osoczowego, co jest istotne dla jego działania przeciwzapalnego. Wchłanianie nie jest istotnie modyfikowane przez posiłek ani leki zobojętniające sok żołądkowy.
5′-karboksymeloksykam, AUC, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja w wątrobie, CYP 2C9, CYP 3A4, działanie przeciwzapalne, farmakokinetyka liniowa, interakcja lekowa, klirens osoczowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, maź stawowa, meloksykam, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie równowagi, wiązanie z białkami osocza