Właściwości farmakokinetyczne
Atrakurium

Właściwości farmakokinetyczne atrakurium

Charakterystyka ogólna

Atrakurium charakteryzuje się farmakokinetyką liniową w zakresie dawek od 0,3 mg/kg mc. do 0,6 mg/kg mc. Oznacza to, że w tym przedziale dawkowania parametry farmakokinetyczne zmieniają się proporcjonalnie do podanej dawki. Okres półtrwania w fazie eliminacji dla atrakurium wynosi około 20 minut, co przekłada się na jego stosunkowo krótki czas działania w organizmie.¹

Główne parametry farmakokinetyczne atrakurium obejmują: objętość dystrybucji wynoszącą 0,16 l/kg oraz wiązanie z białkami osocza na poziomie 82%. Te parametry wskazują na umiarkowaną dystrybucję leku w tkankach i znaczący stopień wiązania z białkami krwi.²

Mechanizmy eliminacji

Atrakurium podlega unieczynnieniu na drodze dwóch głównych mechanizmów metabolicznych:

• Reakcja typu Hofmanna – nieenzymatyczny proces rozkładu zachodzący w warunkach fizjologicznych wartości pH i w temperaturze ciała, prowadzący do powstania nieaktywnych produktów rozpadu
• Hydroliza wiązań estrowych – katalizowana przez nieswoiste esterazy

³

Istotną cechą farmakokinetyki atrakurium jest fakt, że jego eliminacja nie zależy od wydolności nerek ani wątroby. Ta właściwość odróżnia atrakurium od wielu innych leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i ma kluczowe znaczenie kliniczne podczas stosowania u pacjentów z zaburzeniami funkcji tych narządów.⁴

Metabolity atrakurium

W wyniku metabolizmu atrakurium powstają dwa główne produkty rozpadu:

• Laudanozyna – metabolit, który nie wykazuje aktywności blokującej przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Jest wydalana przez nerki i podlega metabolizmowi wątrobowemu.
• Alkohol czwartorzędowy – również pozbawiony aktywności blokującej przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Ulega spontanicznemu rozkładowi w eliminacji Hofmanna i jest wydalany przez nerki.

⁵

Żaden z metabolitów atrakurium nie wykazuje działania blokującego przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż nawet w przypadku akumulacji metabolitów, nie prowadzi to do nasilenia lub przedłużenia blokady nerwowo-mięśniowej.⁶

Kinetyka metabolitów w specjalnych grupach pacjentów

Farmakokinetyka laudanozyny

Okres półtrwania laudanozyny różni się znacząco w zależności od funkcji nerek i wątroby:

⁷

Szczytowe stężenia laudanozyny osiągają najwyższe wartości u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek lub wątroby. W tej grupie pacjentów średnie stężenia wynoszą około 4 µg/ml, przy czym obserwuje się duże odchylenia od wartości średniej.⁸

Metabolity u pacjentów w stanie krytycznym

U pacjentów leczonych w oddziałach intensywnej terapii, u których występują nieprawidłowości w czynności wątroby i/lub nerek, obserwuje się zwiększone stężenie metabolitów atrakurium. Jest to istotna informacja kliniczna, którą należy uwzględnić przy długotrwałym stosowaniu preparatu Tracrium w tej grupie pacjentów, choć jak wspomniano wcześniej, metabolity nie zwiększają blokady nerwowo-mięśniowej.⁹