Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Tadalafil Belupo, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który warunkuje jego działanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych leku, uwzględniający procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Proces wchłaniania

Tadalafil po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiąga średnio po 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Należy zaznaczyć, że bezwzględna dostępność biologiczna tadalafilu po podaniu doustnym nie została precyzyjnie określona.²

Istotnym aspektem klinicznym jest fakt, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wywiera znaczącego wpływu na szybkość oraz stopień wchłaniania tadalafilu. Z tego względu Tadalafil Belupo może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Co więcej, pora dnia, w której przyjmowany jest lek (rano czy wieczorem), również nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania substancji czynnej.³

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu tadalafil ulega szerokiej dystrybucji w tkankach organizmu, o czym świadczy stosunkowo duża objętość dystrybucji wynosząca około 63 litrów. W stężeniach terapeutycznych, aż 94% tadalafilu obecnego w osoczu wiąże się z białkami osoczowymi. Co istotne, wiązanie z białkami nie ulega zmianie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁴

Z klinicznego punktu widzenia warto również podkreślić, że jedynie znikoma ilość podanej dawki leku (mniej niż 0,0005%) przenika do nasienia u zdrowych osób, co może mieć znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania leku.⁵

Metabolizm

Tadalafil podlega procesom biotransformacji głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Należy podkreślić, że metabolit ten wykazuje aktywność farmakologiczną co najmniej 13 000 razy słabszą w stosunku do fosfodiesterazy typu 5 (PDE5) niż związek macierzysty. Przy obserwowanych stężeniach metabolitu w warunkach klinicznych uznaje się, że nie wykazuje on istotnej aktywności farmakologicznej.⁶

Eliminacja

U zdrowych osób tadalafil charakteryzuje się średnim klirensem wynoszącym 2,5 l/godzinę po podaniu doustnym. Średni okres półtrwania leku wynosi 17,5 godziny, co przekłada się na stosunkowo długi czas działania preparatu. Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przede wszystkim z kałem (około 61% dawki), a w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁷

Liniowość farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość zarówno względem czasu, jak i stosowanej dawki. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg, ekspozycja na lek (mierzona jako AUC – pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni stosowania leku w schemacie raz na dobę. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, farmakokinetyka określona w analizie populacyjnej u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest podobna do farmakokinetyki obserwowanej u osób bez takich zaburzeń.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U zdrowych osób w podeszłym wieku (65 lat lub więcej) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym. Prowadzi to do zwiększenia ekspozycji (AUC) na lek o około 25% w porównaniu ze zdrowymi osobami w wieku od 19 do 45 lat. Należy jednak podkreślić, że ten związany z wiekiem efekt nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów geriatrycznych.⁹

Niewydolność nerek

W farmakologicznych badaniach klinicznych, po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (od 5 do 20 mg), wykazano, że ekspozycja (AUC) na lek uległa około dwukrotnemu zwiększeniu w następujących grupach pacjentów:

• Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min)
• Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 31 do 50 ml/min)
• Osoby ze schyłkową niewydolnością nerek poddawane hemodializie

U pacjentów poddawanych hemodializie maksymalne stężenie leku (Cmax) było o 41% większe niż u zdrowych osób. Warto zaznaczyć, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu, co ma znaczenie przy planowaniu terapii u pacjentów dializowanych.¹⁰

Niewydolność wątroby

Po podaniu dawki 10 mg tadalafilu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) ekspozycja na lek (AUC) jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u zdrowych osób. Dostępne są ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh).¹¹

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących przyjmowania produktu leczniczego Tadalafil Belupo w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego względu lekarz przepisujący produkt leczniczy powinien dokładnie ocenić indywidualny stosunek korzyści do ryzyka przed podjęciem decyzji o zastosowaniu leku u takich pacjentów.¹²

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów chorych na cukrzycę ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza w porównaniu do wartości obserwowanych u zdrowych osób. Ta różnica w ekspozycji na lek nie jest jednak na tyle istotna klinicznie, aby wymagała dostosowania dawkowania u pacjentów diabetologicznych.¹³