efawirenz

Efawirenz to nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy (NNRTI) stosowany w leczeniu zakażenia wirusem HIV. Działa poprzez blokowanie działania enzymu odwrotnej transkryptazy, co uniemożliwia replikację wirusa i jego rozprzestrzenianie się w organizmie.

Lek ten jest zwykle stosowany w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi w ramach terapii wysokoaktywnej (HAART). Efawirenz charakteryzuje się długim okresem półtrwania (40-55 godzin), co umożliwia jego podawanie raz na dobę, zazwyczaj w dawce 600 mg.

Do najczęstszych działań niepożądanych efawirenzu należą zaburzenia neuropsychiatryczne, w tym zawroty głowy, zaburzenia snu, koszmary senne, trudności z koncentracją i objawy depresyjne. Mogą one występować u 40-60% pacjentów, szczególnie na początku terapii. Lek może również powodować wysypkę skórną oraz zaburzenia lipidowe.

Efawirenz jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450 (CYP2B6, CYP3A4), co prowadzi do licznych interakcji lekowych. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami metabolizowanymi przez ten sam szlak enzymatyczny. Lek przechodzi przez łożysko i może zwiększać ryzyko wad rozwojowych, dlatego nie jest zalecany u kobiet w ciąży.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Azithromycin ZIM 500 mg

Azytromycyna, jako makrolidowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym znaczeniu klinicznym. Stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas solny powoduje zmniejszenie Cmax azytromycyny o około 24%, co wymaga unikania jednoczesnego podawania. Szczególną uwagę należy zwrócić na substraty glikoproteiny P, takie jak digoksyna i kolchicyna, gdzie obserwuje się wzrost stężenia substratu w surowicy, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny i ścisłej obserwacji klinicznej. Istotne są także potencjalne interakcje z pochodnymi ergotaminy (ryzyko ergotyzmu), doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (możliwe nasilenie działania przeciwzakrzepowego), oraz cyklosporyną, gdzie stwierdzono istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5, co wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki. W przypadku statyn, mimo braku wpływu na ich stężenia, zgłaszano przypadki rabdomiolizy, co wskazuje na konieczność ostrożności.
atorwastatyna, cefalosporyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, ergotyzm, flukonazol, fosforylowana zydowudyna, hepatotoksyczność, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, kumaryna, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas solny, makrolidowy antybiotyk, metronidazol, metyloprednizolon, midazolam, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, rabdomioliza, reakcja disulfiramopodobna, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim, warfaryna, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Pitamet 1 mg

Pitawastatyna, substancja czynna leku PITAMET, jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Równoczesne podanie cyklosporyny powoduje 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Makrolidy, takie jak erytromycyna, zwiększają AUC pitawastatyny 2,8-krotnie, dlatego zaleca się przerwanie terapii pitawastatyną podczas leczenia tymi antybiotykami. Kwas fusydowy znacząco zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga czasowego odstawienia pitawastatyny. Fibraty, w tym gemfibrozyl i fenofibrat, powodują umiarkowany wzrost AUC pitawastatyny (odpowiednio 1,4- i 1,2-krotny) i mogą nasilać ryzyko miopatii, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjentów. Inhibitory proteaz, nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, ezetymib, inhibitory CYP3A4 (itrakonazol, sok grejpfrutowy), digoksyna oraz warfaryna nie wykazują klinicznie istotnych interakcji z pitawastatyną, choć zaleca się monitorowanie INR i PT u pacjentów przyjmujących warfarynę.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, cyklosporyna, darunawir rytonawir, digoksyna, efawirenz, enzym wątrobowy, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka pitawastatyny, fibrat, glekaprewir i pibrentaswir, hepatocyt, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, itrakonazol, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lopinawir/rytonawir, metabolit glukuronidowy, miopatia, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP, P-glikoproteina, parametr funkcji wątroby, pitawastatyna, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Posaconazole Abdi

Podczas przepisywania Posaconazole Abdi 100 mg tabletek dojelitowych należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko hepatotoksyczności, w tym podwyższenie enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa) oraz bilirubiny całkowitej, a także możliwość wystąpienia zapalenia wątroby, które w rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu. Zaleca się wykonanie badań funkcji wątroby przed rozpoczęciem terapii oraz regularne monitorowanie podczas leczenia. U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczna jest szczególna ostrożność ze względu na potencjalnie wyższe stężenia pozakonazolu w osoczu. Ponadto, lek może wydłużać odstęp QTc, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi QTc oraz ostrożności u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Monitorowanie elektrolitów (potas, magnez, wapń) jest niezbędne, a wszelkie nieprawidłowości powinny być korygowane.
alkaloidy barwinka, alprazolam, azole przeciwgrzybicze, bilirubina całkowita, bradykardia zatokowa, czynność wątroby, depresja oddechowa, działanie neurotoksyczne, efawirenz, elektrolity, enzymy wątrobowe, fenobarbital, fenytoina, funkcja wątroby, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, kardiomiopatia, leki przeciwdrgawkowe, midazolam, nadwrażliwość na leki, napad drgawkowy, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, pozakonazol, prymidon, reakcja hepatotoksyczna, ryfabutyna, ryfampicyna, ryfamycyny, sedacja, triazolam, uszkodzenie wątroby, winkrystyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania ADH, zespół wydłużonego QTc, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Aribit 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aribit, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co determinuje konieczność dostosowania dawki w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów, takich jak chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna (zmniejszenie dawki o około 50%) oraz ketokonazol i inne inhibitory CYP3A4 (również zmniejszenie dawki o około 50%). Z kolei induktory CYP3A4, np. karbamazepina, ryfampicyna, powodują znaczące obniżenie stężeń arypiprazolu (zmniejszenie AUC o 73% i Cmax o 68%), co wymaga podwojenia dawki. Famotydyna, słabe inhibitory CYP3A4 (diltiazem) i CYP2D6 (escytalopram) nie powodują istotnych klinicznie zmian i nie wymagają modyfikacji dawkowania. Arypiprazol nie jest metabolizowany przez CYP1A, co eliminuje konieczność dostosowania dawki u palaczy tytoniu.
antagonista receptora H2, chinidyna, dehydroarypiprazol, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, efawirenz, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny alfa1, ryfabutyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie poznawcze, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Duphaston 10 mg

Dydrogesteron (Duphaston 10 mg) jest metabolizowany głównie przez aldo-keto reduktazę 1C (AKR 1C) do aktywnego metabolitu 20 α-dihydrodydrogesteronu (DHD) oraz przez izoenzym CYP3A4 do innych metabolitów. Zarówno dydrogesteron, jak i DHD podlegają dalszym przemianom katalizowanym przez CYP3A4. Indukcja enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4, przez leki przeciwdrgawkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz) oraz preparaty ziołowe (ziele dziurawca, szałwia, miłorząb) może przyspieszać metabolizm dydrogesteronu i DHD, co prowadzi do obniżenia skuteczności terapeutycznej. Paradoksalnie, inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) również indukują metabolizm dydrogesteronu pomimo ich właściwości hamujących CYP450. Warto podkreślić, że dydrogesteron i DHD nie wykazują istotnego wpływu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP450, co wskazuje na niski potencjał do wywoływania interakcji farmakokinetycznych w tym zakresie.
aldehyd dehydrogenaza, aldo-keto reduktaza, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dihydrodydrogesteron, dydrogesteron, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, endometrioza, fenobarbital, fenytoina, hormon steroidowy, inhibitor proteazy HIV, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwzakaźny, nelfinawir, newirapina, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie hormonalne
Leksykon leków
Interakcje leku – Calipra 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania łączenia lub stosowania niższych dawek z monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenia leku, zalecając redukcję dawki i kontrolę kliniczną. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może osłabić efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy opóźnionym podaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich łączne stosowanie z atorwastatyną wymaga obniżenia dawki i monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, HCV, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretyndron, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy OATP1B, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Worykonazol – Przeciwwskazania stosowania

Worykonazol jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, takie jak hydroksypropylobetadeks (około 2600 mg/fiolka 200 mg) oraz laktoza jednowodna (256,40 mg w tabletkach Voriconazole Mylan 200 mg i 288 mg w Voriconazol Polpharma 200 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych, zwłaszcza z substratami CYP3A4, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca (wydłużenie QTc, torsades de pointes), np. terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, iwabradyna. Ponadto, worykonazol jest przeciwwskazany w skojarzeniu z induktorami enzymów wątrobowych (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca), które obniżają jego stężenie w osoczu, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii. Również jednoczesne stosowanie z efawirenzem (≥400 mg/dobę), rytonawirem (≥400 mg 2x/dobę), alkaloidami sporyszu, syrolimusem, naloksegolem, tolwaptanem, lurazydonem oraz wenetoklaksem (na początku leczenia i w fazie dostosowania dawki) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i toksyczności wynikającej ze zmienionych stężeń tych leków w osoczu.
alkaloid sporyszu, efawirenz, hydroksypropylobetadeks, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, laktoza jednowodna, leczenie przeciwgrzybicze, lek immunosupresyjny, lurazydon, nadmierna diureza, nadwrażliwość na substancję czynną, naloksegol, objawy pozapiramidowe, ostra niewydolność nerek, rytonawir, substrat CYP3A4, syrolimus, tolwaptan, torsades de pointes, wenetoklaks, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie elektrolitowe, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół odstawienia opioidów, zespół rozpadu guza, zespół wydłużonego QT, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod Solinea 0,5 mg

Fingolimod wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście terapii stwardnienia rozsianego. Leki immunomodulacyjne i immunosupresyjne (np. natalizumab, teriflunomid, mitoksantron) nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko nasilenia immunosupresji i zwiększonego ryzyka infekcji. Krótkotrwałe stosowanie kortykosteroidów jest dopuszczalne bez zwiększonego ryzyka zakażeń. Szczepienia żywymi, atenuowanymi szczepionkami są przeciwwskazane podczas terapii i przez 2 miesiące po jej zakończeniu. Fingolimod może powodować bradykardię po pierwszej dawce, a jednoczesne stosowanie z beta-adrenolitykami (np. atenolol) powoduje dodatkowe zmniejszenie częstości akcji serca o około 15%, co wymaga konsultacji kardiologicznej i ewentualnego wydłużenia monitorowania pacjenta. Podobne zalecenia dotyczą antagonistów kanału wapniowego, leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, iwabradyny, digoksyny, leków blokujących cholinoesterazę oraz pilokarpiny.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, beta-adrenolityk, bradykardia, cholinomimetyk, choroba sercowo-naczyniowa, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, hepatotoksyczność, immunosupresja, inhibitor cholinoesterazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, lek immunomodulacyjny, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, mitoksantron, natalizumab, pilokarpina, progestagen, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, telitromycyna, teriflunomid, werapamil, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem) również podnoszą stężenie leku, co wymaga dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich jednoczesne stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, przy czym stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, działanie miotoksyczne, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, leczenie hipolipemizujące, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, metabolit atorwastatyny, metabolizm wątrobowy, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, polipeptydy transportujące aniony organiczne 1B1, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, transporter białkowy, triglicerydy, warfaryna, werapamil
Leksykon leków
Interakcje leku – Madinette 0,03 mg + 2 mg

Lek Madinette zawiera 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, a jego stosowanie wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV, takimi jak ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir oraz sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, które mogą powodować ponad pięciokrotne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. W takich przypadkach zaleca się zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną lub zawierającą wyłącznie progestagen, a powrót do Madinette jest możliwy dopiero po 2 tygodniach od zakończenia terapii przeciwwirusowej. Ponadto, leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna) zwiększają klirens hormonów zawartych w Madinette, co może prowadzić do krwawień śródcyklicznych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. W trakcie i przez 28 dni po terapii indukującej enzymy zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji, a w przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych wskazana jest zmiana metody antykoncepcji na niehormonalną.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja hormonalna, atorwastatyna, barbituran, benzodiazepimy, bosentan, cyklosporyna, dazabuwir z rybawiryną, diazepam, dziurawiec, efawirenz, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcje lipidów, glekaprewir z pibrentaswirem, globulina wiążąca kortykosteroidy, glukuronizacja wątrobowa, gryzeofulwina, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymów mikrosomalnych, indynawir, inhibitor proteazy HIV, karbamazepina, klirens hormonów płciowych, klofibrat, krwawienie śródcykliczne, kwas askorbinowy, lamotrygina, leczenie HCV, lek przeciwcukrzycowy, lorazepam, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, modafinil, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem, paracetamol, parametry biochemiczne wątroby, parametry czynności nadnerczy, parametry czynności tarczycy, perystaltyka przewodu pokarmowego, prednizolon, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir z welpataswirem, steroid antykoncepcyjny, teofilina, tolerancja glukozy, topiramat, troleandomycyna, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon substancji czynnych
Proguanil – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Proguanil, stosowany w preparacie Falcimar w połączeniu z atowakwonem, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne ryzyko i ograniczenia terapeutyczne. W przypadku wymiotów w ciągu godziny od podania dawki, konieczne jest powtórne przyjęcie leku, natomiast przy biegunce zaleca się kontynuację standardowego schematu dawkowania. U pacjentów z ostrą malarią i objawami ze strony przewodu pokarmowego wskazane jest rozważenie alternatywnych terapii oraz ścisłe monitorowanie parazytemii i stanu klinicznego. Preparat nie jest zalecany w ciężkich postaciach malarii, takich jak malaria mózgowa, hiperparazytemia, obrzęk płuc czy niewydolność nerek, a także nie działa na hipnozoity Plasmodium vivax, co wymaga dodatkowego leczenia u pacjentów z zakażeniem tymi formami pasożyta. U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min stosowanie proguanilu z atowakwonem jest niewskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
anafilaksja, efawirenz, etopozyd, hiperparazytemia, hipnozoity, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, lek schizontobójczy, malaria mózgowa, metoklopramid, nawrót zakażenia, niewydolność nerek, obrzęk płuc, ostra malaria, parametr krzepnięcia, Plasmodium falciparum, plasmodium ovale, Plasmodium vivax, pochodna kumaryny, powikłana malaria, profilaktyka malarii, reakcja alergiczna, ryfabutyna, ryfampicyna, stężenie leku we krwi, tetracyklina, warfaryna, wchłanianie atowakwonu, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – AzitroLEK 250 250 mg

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, które mają istotne znaczenie kliniczne. Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą zmniejszać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 24%, dlatego zaleca się zachowanie 2-godzinnego odstępu między podaniem tych leków. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z nelfinawirem zwiększa stężenie antybiotyku, jednak bez konieczności modyfikacji dawki. W przypadku cyklosporyny obserwuje się istotne zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5, co wymaga monitorowania stężenia i dostosowania dawki. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) mogą nasilać ich działanie, co uzasadnia regularne monitorowanie czasu protrombinowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu (ergotamina) oraz cyzaprydem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak zatrucie sporyszem czy zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QT, torsade de pointes), co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków.
alfentanyl, alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atorwastatyna, azytromycyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, działanie immunosupresyjne, efawirenz, flukonazol, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, komorowe zaburzenia rytmu, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, syldenafil, teofilina, terfenadyna, torsade de pointes, trimetoprym z sulfametoksazolem, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed 100 mg/5 ml

Azytromycyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd i hydroksychlorochina, ze względu na wysokie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Leki zobojętniające kwas solny mogą obniżać maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, co wymaga zachowania odstępu czasowego między podaniem. Azytromycyna zwiększa stężenia substratów glikoproteiny P, w tym digoksyny i kolchicyny, co wymaga monitorowania klinicznego i kontroli stężeń. Istotne jest także monitorowanie stężenia cyklosporyny, której Cmax i AUC0-5 wzrastają podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny (500 mg/dobę przez 3 dni) i cyklosporyny (10 mg/kg mc.). Ponadto, azytromycyna nasila działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny (np. warfaryny), co wymaga regularnej kontroli czasu protrombinowego.
alkaloidy sporyszu, atorwastatyna, azytromycyna, biodostępność leku, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, ergotamina, flukonazol, glikoproteina p, hydroksychlorochina, indynawir, interakcja farmakologiczna, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, karbamazepina, kolchicyna, leki przeciwwirusowe, leki przeciwzakrzepowe, leki zobojętniające, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodne kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, statyny, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim-sulfametoksazol, wpływ addytywny, zatrucie sporyszem, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Neuraxpharm 300 mg

Bupropion Neuraxpharm wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z hamowaniem izoenzymu CYP2D6 oraz metabolizmem przez CYP2B6. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO jest przeciwwskazane, wymagając przerwy odpowiednio 14 dni po nieodwracalnych i 24 godzin po odwracalnych inhibitorach MAO. Bupropion zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak dezypramina, rysperydon czy metoprolol, nawet 2-5-krotnie, co wymaga dostosowania dawek. Ponadto, współpodawanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niesie ryzyko zespołu serotoninowego. Istotne jest także zmniejszenie skuteczności tamoksyfenu, którego aktywacja zależy od CYP2D6. W badaniach klinicznych odnotowano wzrost Cmax cytalopramu o 30% i AUC o 40% podczas terapii bupropionem. Współpodawanie z digoksyną obniża jej stężenie (zmniejszenie AUC0-24h i wzrost klirensu nerkowego), co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem toksyczności po odstawieniu bupropionu.
benzodiazepina, beta-adrenolityk, cyklofosfamid, cytalopram, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP2B6, fenytoina, hydroksybupropion, inhibitor MAO, inhibitor metabolizmu, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klopidogrel, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek trójpierścieniowy, lewodopa, nikotynowy system terapeutyczny, rytonawir, SSRI, tamoksyfen, walproinian, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podnoszą stężenie leku, zalecając zmniejszenie maksymalnej dawki i kontrolę kliniczną. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu z ryfampicyną, gdzie rekomendowane jest podawanie leków równocześnie i monitorowanie efektu terapeutycznego.
amiodaron, antybiotyk makrolidowy, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bloker kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwwirusowy, miopatia, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Plendil 5 mg

Felodypina, aktywny składnik Plendilu, jest metabolizowana w wątrobie głównie przez izoenzym CYP3A4. Interakcje farmakokinetyczne wynikają z modulacji aktywności tego enzymu przez inne substancje, co wpływa na stężenia felodypiny w osoczu i jej efektywność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol i ketokonazol, mogą zwiększać Cmax felodypiny nawet 8-krotnie oraz AUC 6-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko działań niepożądanych. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, podnoszą Cmax i AUC około 2,5-krotnie, a słabsze inhibitory, jak cymetydyna, o około 55%. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak karbamazepina, fenytoina czy fenobarbital, mogą obniżyć Cmax o 82% i AUC o 96%, co prowadzi do znacznego zmniejszenia skuteczności felodypiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ziele dziurawca oraz sok grejpfrutowy, które odpowiednio indukują i hamują CYP3A4, wpływając na biodostępność leku.
antybiotyk makrolidowy, barbiturat, choroba wrzodowa, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie niepożądane, dziurawiec, efawirenz, efekt hipotensyjny, erytromycyna, felodypina, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, newirapina, niedociśnienie ortostatyczne, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, takrolimus, terapia skojarzona
Leksykon leków
Interakcje leku – Estrofem mite 1 mg

Estrofem mite zawierający estradiol 1 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450 przez leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe, zwłaszcza dziurawiec zwyczajny. Indukcja metabolizmu estradiolu prowadzi do obniżenia jego stężenia i zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, co może skutkować zaburzeniami profilu krwawień, szczególnie u kobiet z zachowaną macicą. Ponadto, estradiol może indukować glukuronidację lamotryginy, co obniża jej stężenie w osoczu i potencjalnie zmniejsza kontrolę napadów padaczkowych. W terapii przeciwwirusowej WZW C z użyciem ombitaswiru/parytaprewiru/rytonawiru ± dazabuwiru lub glekaprewiru/pibrentaswiru obserwuje się podwyższone ryzyko wzrostu aktywności AlAT, choć dla estradiolu ryzyko to jest porównywalne do pacjentek nieprzyjmujących estrogenów.
dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, Estrofem mite, estrogen, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, glukuronidacja, hormonalna terapia zastępcza, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakaźny, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir parytaprewir rytonawir, podwyższona aktywność AlAT, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, wirusowe zapalenie wątroby typu C, WZW C
Leksykon leków
Interakcje leku – Livazo 4 mg

Pitawastatyna, aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania pitawastatyny z cyklosporyną, która powoduje 4,6-krotny wzrost AUC pitawastatyny poprzez hamowanie transporterów OATP. Równoczesne podanie erytromycyny i innych makrolidów zwiększa AUC pitawastatyny 2,8-krotnie, co wymaga czasowego odstawienia statyny. Kwas fusydowy znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego terapia pitawastatyną powinna być przerwana na czas leczenia kwasem fusydowym. Fibraty, takie jak gemfibrozyl i fenofibrat, powodują umiarkowany wzrost AUC pitawastatyny (odpowiednio 1,4- i 1,2-krotny), co wymaga ostrożności i monitorowania objawów miopatii. Podobne zalecenia dotyczą stosowania niacyny oraz inhibitorów glekaprewiru i pibrentaswiru, gdzie istnieje potencjalne zwiększenie stężenia pitawastatyny i ryzyka działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, AUC pitawastatyny, choroba wątroby, cyklosporyna, czas protrombinowy, darunawir rytonawir, digoksyna, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka pitawastatyny, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor wchłaniania cholesterolu, INR, interakcja lekowa, itrakonazol, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, Livazo, lopinawir/rytonawir, mechanizm interakcji, metabolit glukuronidowy, miopatia, niacyna, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, OATP, P-glikoproteina, pibrentaswir, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, stan stacjonarny, statyna, substancja czynna, substrat P-glikoproteiny, transporter wątrobowy, uszkodzenie hepatocytu, warfaryna, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Pyralgina Ból i Gorączka 500 mg/sasz.

Metamizol magnezowy, substancja czynna leku Pyralgina Ból i Gorączka, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie metamizol i leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny), ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i krwawień. Metamizol może również osłabiać działanie kwasu acetylosalicylowego na agregację trombocytów, co wymaga ostrożności u pacjentów kardiologicznych. Nasilenie działania hipoglikemizującego obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pochodne sulfonylomocznika), co wymaga monitorowania glikemii. Ponadto, metamizol może zwiększać stężenie fenytoiny, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania, natomiast barbiturany mogą osłabiać jego działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. Interakcje z sulfonamidami, inhibitorami MAO oraz chloropromazyną niosą ryzyko nasilenia działań niepożądanych, w tym ciężkiej hipotermii.
agregacja trombocytów, barbiturat, bupropion, chloropromazyna, cyklosporyna, CYP2B6, CYP3A4, doustny lek przeciwcukrzycowy, efawirenz, fenytoina, hemotoksyczność, hipoglikemia, hipotermia, indukcja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, kaptopryl, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek przeciwzakrzepowy, metadon, metamizol magnezowy, metotreksat, pochodna kumaryny, sertralina, sulfonamid przeciwbakteryjny, takrolimus, triamteren, walproinian
Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Interakcje

Progesteron jest metabolizowany głównie przez enzym CYP450-3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi (np. fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) prowadzącymi do zwiększonego metabolizmu i zmniejszenia stężenia progesteronu w osoczu, a tym samym osłabienia jego działania terapeutycznego oraz zaburzeń krwawień. Inhibitory CYP450-3A4 (np. ketokonazol) hamują metabolizm progesteronu, zwiększając jego biodostępność i ryzyko działań niepożądanych takich jak nudności, tkliwość piersi i bóle głowy. Progesteron może także zwiększać stężenie cyklosporyny, co niesie ryzyko toksyczności, oraz zmniejszać tolerancję glukozy, wymagając dostosowania leków przeciwcukrzycowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje z lamotryginą, które mogą obniżać jej stężenie i pogarszać kontrolę napadów drgawkowych.
aktywność AlAT, ampicylina, antybiotyk, azole, barbiturat, biodostępność, bromokryptyna, cyklosporyna, CYP450-3A4, cytochrom P450, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, fenylbutazon, fenytoina, glekaprewir, gryzeofulwina, Hypericum perforatum, indukcja glukuronidacji, induktor CYP450, inhibitor CYP450, insulinooporność, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja progesteronu, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, newirapina, ombitaswir, produkt dopochwowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, spironolakton, tetracyklina, tkliwość piersi, tolerancja glukozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Methadone Hydrochloride Molteni 5 mg/ml

Metadon, będący substratem glikoproteiny P oraz metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, werapamil) oraz inhibitory CYP3A4 (m.in. klarytromycyna, flukonazol, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie metadonu w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie metadonu, zwiększając ryzyko zespołu abstynencyjnego. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów z HIV, gdzie metadon zmienia biodostępność dydanozyny, stawudyny i zydowudyny, a inhibitory proteazy (np. rytonawir) spowalniają jego metabolizm. Efawirenz obniża stężenie metadonu o 48-57%, co może wywołać objawy odstawienia. Metamizol indukuje CYP2B6 i CYP3A4, obniżając stężenie metadonu, a środki zakwaszające mocz (chlorek amonu) nasilają jego wydalanie. Kannabidiol zwiększa stężenie metadonu, wymagając monitorowania i dostosowania dawki.
antagonista opioidowy, benzodiazepina, depresja oddechowa, działanie agonistyczno-antagonistyczne, efawirenz, gabapentynoid, glikoproteina p, glukuronidacja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu noradrenaliny, inhibitor wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kannabidiol, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwmuskarynowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, rytonawir, stężenie osoczowe, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia opioidowego, zespół serotoninowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Azitrox 500 500 mg

Azytromycyna wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, dlatego zaleca się podawanie azytromycyny co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po tych lekach. Istotne jest zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd czy hydroksychlorochina, ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także pochodnych ergotaminy (możliwość zatrucia sporyszem), digoksyny i kolchicyny (zwiększenie stężenia substratów glikoproteiny P), doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny (nasilenie działania przeciwzakrzepowego) oraz cyklosporyny (istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5). W tych przypadkach zalecane jest monitorowanie stężeń leków i odpowiednia modyfikacja dawki.
alkaloid sporyszu, atorwastatyna, azytromycyna, cetyryzyna, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dydanozyna, efawirenz, flukonazol, hydroksychlorochina, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, lek prokinetyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, metyloprednizolon, midazolam, morfologia krwi, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, zaburzenie rytmu serca, zydowudyna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Voriconazole Fosun Pharma 200 mg

Worykonazol (Voriconazole Fosun Pharma, 200 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 217,6 mg sodu i 3,2 g betadeksu sulfobutylowego eteru sodowego na fiolkę, co ma znaczenie u chorych z niewydolnością serca, nadciśnieniem lub zaburzeniami nerek. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z substratami CYP3A4 wydłużającymi odstęp QTc (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, iwabradyna) ze względu na ryzyko torsades de pointes. Przeciwwskazane jest także łączenie z silnymi induktorami CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital) oraz z efawirenzem ≥400 mg/dobę i rytonawirem ≥400 mg 2x/dobę, które obniżają stężenie worykonazolu i zmniejszają skuteczność terapii.
alkaloidy sporyszu, astemizol, chinidyna, cyzapryd, dihydroergotamina, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP3A4, ergotamina, ergotyzm, fenobarbital, induktor enzymu CYP3A4, iwabradyna, karbamazepina, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na worykonazol, niewydolność serca, ostra białaczka szpikowa, pimozyd, przewlekła białaczka limfocytowa, ryfampicyna, rytonawir, syrolimus, terfenadyna, torsades de pointes, wenetoklaks, worykonazol, wydłużenie odcinka QTc, zaburzenie czynności nerek, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Interakcje leku – Efigalo 0,5 mg

Fingolimod, substancja czynna leku Efigalo 0,5 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Ze względu na immunosupresyjny mechanizm działania, jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi, przeciwnowotworowymi i immunomodulującymi jest przeciwwskazane z powodu ryzyka addycyjnego hamowania układu odpornościowego i zwiększonego ryzyka zakażeń. Szczepionki żywe atenuowane są przeciwwskazane podczas terapii oraz do 2 miesięcy po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko rozwoju choroby poszczepiennej. Fingolimod może powodować bradykardię, szczególnie na początku leczenia, dlatego nie należy rozpoczynać terapii u pacjentów stosujących beta-adrenolityki, leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), iwabradynę, digoksynę, antagoniści cholinesterazy oraz pilokarpinę. W takich przypadkach wskazana jest konsultacja kardiologiczna oraz wydłużone monitorowanie pacjenta. W badaniach klinicznych odnotowano, że jednoczesne stosowanie atenololu z fingolimodem powodowało dodatkowe zmniejszenie częstości akcji serca o 15% na początku terapii.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antagonisty wapnia, antybiotyk makrolidowy, atenolol, beta-adrenolityk, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fosforan fingolimodu, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, iwabradyna, karbamazepina, kortykosteroid, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, makrolid, miastenia, pilokarpina, progestagen, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka żywa atenuowana
Leksykon leków
Interakcje leku – Dialginum 500 mg

Metamizol sodowy wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Nasilenie działania przeciwzakrzepowego pochodnych kumaryny wymaga ścisłego monitorowania INR i dostosowania dawki. Podobnie, metamizol zwiększa efekt hipoglikemizujący doustnych leków przeciwcukrzycowych, co wymaga regularnej kontroli glikemii. Istotne jest także monitorowanie stężenia fenytoiny w osoczu ze względu na ryzyko jej toksyczności. Współstosowanie z sulfonamidami może wymagać redukcji ich dawki. Metamizol wpływa na metabolizm leków przeciwdepresyjnych (SSRI, SNRI, bupropion, sertralina), doustnych środków antykoncepcyjnych, allopurinolu, barbituranów oraz inhibitorów MAO, co może prowadzić do zmiany ich stężeń i efektów terapeutycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciężkiej hipotermii przy jednoczesnym stosowaniu chloropromazyny oraz na nasilanie hemotoksyczności metotreksatu, co wskazuje na konieczność unikania takiego połączenia u pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku.
allopurinol, barbituran, bupropion, chloropromazyna, choroba autoimmunologiczna, choroba nowotworowa, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, CYP2B6, CYP3A4, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diuretyk, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, glikemia, hemotoksyczność, hepatotoksyczność, hipotermia, HIV, immunosupresja, indukcja enzymatyczna, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor MAO, INR, interakcja lekowa, kaptopryl, lek hipotensyjny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek obniżający ciśnienie, lek przeciwbólowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metadon, metamizol sodowy, metformina, metotreksat, moklobemid, opioid, owrzodzenie, pochodna kumaryny, pochodna pirazolonu, pochodna sulfonylomocznika, sertralina, SNRI, SSRI, sulfonamid, takrolimus, triamteren, walproinian, zaburzenie afektywne
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 40 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez nośniki OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, rytonawir) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować z redukcją dawki i monitorowaniem klinicznym. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki i ścisłej obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii, zwłaszcza przy ryfampicynie, którą należy podawać jednocześnie z atorwastatyną, aby uniknąć znacznego spadku stężenia leku.
atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kwasu fibrynowego, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg

Produkt leczniczy Dessette forte, zawierający 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów dezogestrelu, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja tych enzymów prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi oraz obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. Efekt indukcji pojawia się po kilku dniach i utrzymuje do około 4 tygodni po odstawieniu induktora. W przypadku krótkotrwałego stosowania induktorów enzymów (np. fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna, ziele dziurawca) zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji mechanicznej przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu. Przy długotrwałym leczeniu induktorami enzymów wskazane jest zastosowanie alternatywnej, niehormonalnej metody antykoncepcji. Ponadto, inhibitory enzymów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, CYP1A2, cytochrom P450, dazabuwir, dezogestrel, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP, erytromycyna, etonogestrel, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir, gryzeofulwina, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, prymidon, rybawiryna, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, tyzanidyna, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ginkofar Extra

Ginkofar Extra zawiera 240 mg kwantyfikowanego suchego wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) i wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania. Lek może wywoływać reakcje nadwrażliwości, które manifestują się objawami skórnymi lub ogólnoustrojowymi, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej. Preparat może nasilać ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia, stosujących leki przeciwpłytkowe (np. ASA, klopidogrel) lub przeciwzakrzepowe (np. warfaryna, acenokumarol, dabigatran, rywaroksaban). Zaleca się przerwanie stosowania leku co najmniej 3-4 dni przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi lub stomatologicznymi. U pacjentów z padaczką istnieje ryzyko indukcji napadów drgawkowych, dlatego konieczna jest konsultacja z neurologiem. Ponadto, nie zaleca się łączenia Ginkofar Extra z efawirenzem ze względu na możliwe interakcje obniżające skuteczność terapii HIV.
acenokumarol, bilobalid, dabigatran, efawirenz, epilepsja, ginkgolid, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, laktoza jednowodna, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, miłorząb japoński, nadwrażliwość, napad drgawkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, objawy nadwrażliwości, objawy nietolerancji, objawy skórne, padaczka, rywaroksaban, ryzyko krwawień, skaza krwotoczna, skłonność do krwawień, warfaryna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg

Worykonazol jest silnym inhibitorem izoenzymów cytochromu P450 (CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4) i jednocześnie metabolizowany przez te same enzymy, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Szczególnie istotne jest jego działanie na CYP3A4, prowadzące do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym, takich jak astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna i iwabradyna, których jednoczesne stosowanie z worykonazolem jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i torsade de pointes. Również karbamazepina i długodziałające barbiturany, jako silne induktory CYP450, mogą obniżać stężenie worykonazolu (Cmax ↓61%, AUCτ ↓77% w przypadku efawirenzu), co wymaga przeciwwskazania do ich łącznego stosowania. Interakcja z efawirenzem jest złożona i wymaga modyfikacji dawek: worykonazol do 400 mg BID i efawirenz do 300 mg QD, z powrotem do dawki początkowej po zakończeniu terapii.
alkaloidy sporyszu, alkohol etylowy, chinidyna, dehydrogenaza alkoholowa, działania niepożądane OUN, efawirenz, ergotamina, farmakokinetyka leku, fenobarbital, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, izoenzymy CYP, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, lurazydon, naloksegol, odstęp QTc, parametry farmakokinetyczne, pimozyd, skurcz naczyń, torsade de pointes, worykonazol, zaburzenia widzenia
Leksykon leków
Interakcje leku – Midazolam Kalceks 5 mg/ml

Midazolam jest metabolizowany głównie przez izoformy CYP3A4 i CYP3A5, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi lub indukującymi te enzymy. Silne inhibitory CYP3A, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, flukonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (lopinawir/rytonawir) i HCV (boceprewir, telaprewir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 2-5-krotnie, wydłużając okres półtrwania do 3-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. Makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna) oraz inhibitory kinazy tyrozynowej (idelalizyb) również zwiększają ekspozycję na midazolam, choć w mniejszym stopniu. Z kolei induktory CYP3A, takie jak ryfampicyna (zmniejszenie stężenia midazolamu do 40% po podaniu i.v. i aż o 96% po podaniu doustnym), leki przeciwpadaczkowe (karbamazepina, fenytoina) oraz mitytan i enzalutamid, mogą znacznie obniżać stężenie midazolamu, co wymaga dostosowania dawki. Interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z opioidami, innymi benzodiazepinami, barbituranami i alkoholem, nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego i układu oddechowego, zwiększając ryzyko śpiączki i zgonu.
antagonista receptora histaminowego H1, antagonista receptora NK1, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturat, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, CYP3A5, cytochrom P450, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzalutamid, erytromycyna, etomidat, fentanyl, fenytoina, flukonazol, idelalizyb, imatynib, induktor CYP3A, inhibitor CYP3A, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, izoforma CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klobazam, kwas walproinowy, lapatynib, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir z rytonawirem, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, opioid, pozakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, telitromycyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Sumamed 500 mg

Azytromycyna (SUMAMED 500 mg) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Leki zobojętniające kwas solny mogą obniżyć maksymalne stężenia azytromycyny w surowicy o 25%, mimo braku wpływu na całkowitą biodostępność, co wymaga zachowania odstępu czasowego przy podawaniu. Azytromycyna nie wpływa na układ cytochromu P450, co zmniejsza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten enzym. Jednakże jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina) zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i wymaga ostrożności. Ponadto, azytromycyna może podnosić stężenia substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna i kolchicyna, co wymaga monitorowania ich poziomów, zwłaszcza digoksyny. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także pochodnych ergotaminy (alkaloidy sporyszu), cyklosporyny (istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5), warfaryny i pochodnych kumaryny (nasilenie działania przeciwzakrzepowego), a także statyn (np. atorwastatyna) ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, biodostępność azytromycyny, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, dydanozyna, efawirenz, farmakodynamika, farmakokinetyka, flukonazol, hydroksychlorochina, indynawir, karbamazepina, kolchicyna, lek hipolipemizujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający kwas solny, metyloprednizolon, midazolam, nelfinawir, neutropenia, odstęp QT, pochodna ergotaminy, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfabutyna, substrat glikoproteiny P, sulfametoksazol, syldenafil, teofilina, terfenadyna, triazolam, trimetoprim, układ odpornościowy, warfaryna, zaburzenie rytmu serca, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Medical Valley 10 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, ketokonazol czy inhibitory proteazy HIV, znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy; w takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki i ścisłe monitorowanie pacjenta. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia maksymalnej dawki atorwastatyny. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego konieczne jest monitorowanie efektu terapeutycznego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, a stosowanie letermowiru z cyklosporyną i atorwastatyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, BCRP, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompy efluksowe, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, styrypentol, telitromycyna, transporter OATP1B1, układ krzepnięcia, umiarkowany inhibitor CYP3A4, warfaryna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Metypred 16 mg

Metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, który katalizuje 6β-hydroksylację steroidów, kluczową dla metabolizmu fazy I kortykosteroidów. Leki hamujące CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV, kobicystat) zmniejszają klirens wątrobowy metyloprednizolonu, zwiększając jego stężenie w osoczu i ryzyko toksyczności, co może wymagać redukcji dawki. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) zwiększają klirens, obniżając stężenie leku i skuteczność terapeutyczną, co może wymagać zwiększenia dawki. Współstosowanie innych substratów CYP3A4 może wpływać na metabolizm metyloprednizolonu i zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Ponadto, spożywanie alkoholu podczas terapii zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeń i krwawień, oraz może indukować enzymy wątrobowe, zmieniając stężenie leku w osoczu.
acenokumarol, antagonista receptora angiotensyny, aspiryna, baklofen, beta-bloker, ciprofloksacyna, cyklosporyna, CYP3A4, dantrolen, diklofenak, diuretyk, doustny lek przeciwzakrzepowy, efawirenz, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, fluorochinolon, ibuprofen, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, insulina, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lewofloksacyna, makrolid, metformina, metyloprednizolon, naproksen, newirapina, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna sulfonylomocznika, ryfampicyna, substrat CYP3A4, szczepionka żywa, takrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Divina 2 mg (białe); 2 mg + 10 mg (niebieskie)

Produkt leczniczy Divina, zawierający estradiol walerianian oraz medroksyprogesteronu octan, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii hormonalnej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy cytochromu P450, takimi jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, które mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do zmniejszenia skuteczności HTZ i wystąpienia krwawień przełomowych. W terapii pacjentek z HIV/HCV, stosowanie inhibitorów proteazy (np. rytonawiru, nelfinawiru) oraz innych leków antyretrowirusowych wymaga szczególnej uwagi ze względu na złożone zmiany stężeń hormonów w osoczu oraz ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy schematach zawierających ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir lub glekaprewir/pibrentaswir, gdzie obserwuje się potencjalne zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT).
aktywność aminotransferaz, alkohol etylowy, cytochrom P450, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, estradiol, estradiol walerianian, estrogeny i progestageny, etanol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir/pibrentaswir, hormon płciowy, hormon steroidowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymatyczna, indukcja glukuronizacji, inhibitor proteazy, karbamazepina, krwawienie maciczne, krwawienie przełomowe, lamotrygina, lek antyretrowirusowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, medroksyprogesteronu octan, metabolizm wątrobowy, napad padaczkowy, nelfinawir, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ombitaswir parytaprewir rytonawir, parametr wątrobowy, preparat ziołowy, rak piersi, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir
Leksykon leków
Interakcje leku – Ovestin 1 mg/g

Ovestin krem dopochwowy 1 mg/g, ze względu na miejscową drogę podania i minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, cechuje się niskim ryzykiem istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dopochwowych, które mogą wpływać na miejscowe wchłanianie estriolu i tym samym zmieniać jego skuteczność terapeutyczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki indukujące enzymy cytochromu P-450, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz, a także inhibitory proteazy (rytonawir, nelfinawir) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum). Indukcja metabolizmu estriolu przez te substancje może prowadzić do osłabienia działania terapeutycznego oraz zmian w profilu krwawienia, choć poziom istotności tych interakcji jest niski ze względu na ograniczoną absorpcję systemową estriolu.
alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym cytochromu P-450, estriol, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymatyczny wątrobowy, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, karbamazepina, krem dopochwowy, krwawienie z macicy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwpadaczkowy, nelfinawir, newirapina, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Asduter 30 mg

Arypiprazol wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około połowę. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Słabe inhibitory CYP3A4 (diltiazem) i CYP2D6 (escytalopram) powodują niewielkie zwiększenie stężenia leku, zwykle bez konieczności modyfikacji dawki. Famotydyna zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednak bez znaczenia klinicznego. Nie obserwuje się istotnych zmian stężeń arypiprazolu podczas stosowania walproinianu, litu czy lamotryginy.
antagonista receptora H2, chinidyna, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, diltiazem, efawirenz, escytalopram, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lek serotoninergiczny, lek wydłużający odstęp QT, metabolizm arypiprazolu, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor alfa1-adrenergiczny, ryfabutyna, ryfampicyna, schizofrenia, sole litu, SSRI/SNRI, walproinian, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard 80 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) powodują znaczne zwiększenie stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenie leku, co wskazuje na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz) obniżają stężenie atorwastatyny, co wymaga monitorowania skuteczności terapii. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a ich stosowanie z atorwastatyną wymaga zmniejszenia dawki i monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, efawirenz, elbaswir z grazoprewirem, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, letermowir, miopatia, noretysteron, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, pochodna kwasu fibrynowego, rabdomioliza, ryfampicyna, styrypentol, telitromycyna, Torvacard, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg

Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas to złożony preparat przeciwretrowirusowy zawierający 600 mg efawirenzu, 200 mg emtrycytabiny oraz 245 mg tenofowiru dizoproksylu (w postaci fumaranu) w jednej tabletce. Lek jest wskazany dla dorosłych pacjentów zakażonych HIV-1, u których wiremia została skutecznie obniżona do poziomu RNA HIV-1 poniżej 50 kopii/ml po co najmniej 3 miesiącach dotychczasowej terapii przeciwretrowirusowej. Produkt jest przeznaczony do stosowania w ramach strategii uproszczenia terapii (simplification strategy), polegającej na zamianie dotychczasowego złożonego schematu na jedną tabletkę trójskładnikową, co potwierdzono w badaniu klinicznym trwającym 48 tygodni. Warunkiem stosowania jest brak wcześniejszych niepowodzeń wirusologicznych oraz brak oporności na składniki leku.
adherencja pacjenta, efawirenz, emtrycytabina, HIV-1, niepowodzenie wirusologiczne, oporność wirusa, preparat trójskładnikowy, przestrzeganie zaleceń terapeutycznych, schemat terapeutyczny, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, ukryte szczepy wirusa, wiremia
Leksykon leków
Interakcje leku – Ginkofar Extra 240 mg

Produkt leczniczy Ginkofar Extra zawiera 240 mg kwantyfikowanego suchego wyciągu z Ginkgo biloba i może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, fenprokumon) i przeciwpłytkowymi (np. klopidogrel, ASA, NLPZ), zwiększając ryzyko krwawień. Wyciąg wpływa na glikoproteinę P (P-gp), co może podnosić stężenia leków takich jak dabigatran eteksylan i talinolol, wymagając monitorowania parametrów krzepnięcia. Ponadto, wyciąg z miłorzębu może podwajać maksymalne stężenie nifedypiny (Cmax), nasilając działania niepożądane jak zawroty głowy, uderzenia gorąca i zaczerwienienie twarzy. Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi, zwłaszcza efawirenzem, wynikają z indukcji CYP3A4, co obniża stężenie leku i jego skuteczność terapeutyczną.
agregacja płytek, białko transportowe, biodostępność, bloker kanału wapniowego, charakterystyka produktu leczniczego, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, efawirenz, glikoproteina p, izoenzym CYP3A4, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miłorzęb japoński, nifedypina, parametr krzepnięcia, parametr krzepnięcia krwi, stężenie nifedypiny w osoczu, terapia przeciwretrowirusowa, układ krzepnięcia, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zaburzenie krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Dessette 20 mcg + 150 mcg

Podczas stosowania tabletek powlekanych Dessette zawierających 20 µg etynyloestradiolu i 150 µg dezogestrelu, kluczowe jest monitorowanie interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne cytochromu P450 (CYP). Indukcja enzymów CYP może zwiększać klirens hormonów płciowych, prowadząc do krwawień międzymiesiączkowych i obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna), preparaty ziołowe (dziurawiec zwyczajny) oraz niektóre leki przeciwwirusowe (efawirenz, newirapina), wymagają stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zaleca się zmianę na niehormonalne metody antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna) może zwiększać stężenia hormonów, co wymaga monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza alaninowa, antykoncepcja niehormonalna, boceprewir, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym CYP1A2, enzym CYP3A4, erytromycyna, etorykoksyb, felbamat, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glekaprewir z pibrentaswirem, gryzeofulwina, hormonalne środki antykoncepcyjne, indukcja enzymatyczna, induktory CYP, inhibitory enzymatyczne, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, nelfinawir, newirapina, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, telaprewir, teofilina, topiramat, transkortyna, tyzanidyna
Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Interakcje

Wyciąg z liści Ginkgo biloba zawiera glikozydy flawonowe oraz terpeny laktonowe (ginkgolidy A, B, C i bilobalid), które mogą wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami przeciwzakrzepowymi (fenprokumon, warfaryna) i przeciwpłytkowymi (klopidogrel, ASA, NLPZ). Zaleca się monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi przy rozpoczynaniu, zmianie dawkowania lub zakończeniu terapii Ginkgo biloba. Wyciąg hamuje glikoproteinę P w jelitach, co może zwiększać stężenia leków takich jak dabigatran eteksylan (wzrost ryzyka działań niepożądanych) oraz nifedypina (Cmax wzrasta nawet o 100%, objawy: zawroty głowy, uderzenia gorąca). Indukcja CYP3A4 przez składniki miłorzębu obniża stężenie efawirenzu, co może zmniejszać skuteczność terapii przeciwwirusowej.
bilobalid, bloker kanału wapniowego, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze, dabigatran eteksylat, działanie neuroprotekcyjne, działanie ośrodkowe, działanie przeciwpłytkowe, efawirenz, efekt farmakodynamiczny, farmakoterapia, fenprokumon, funkcja poznawcza, ginkgolid, glikoproteina p, glikozyd flawonowy, hemostaza, izoenzym CYP3A4, klopidogrel, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, leczenie skojarzone, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek wazoaktywny, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, miłorzęb japoński, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, parametr krzepnięcia, politerapia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stężenie maksymalne, substrat glikoproteiny P, talinolol, terpen laktonowy, warfaryna, właściwość farmakologiczna, zabieg operacyjny, zaburzenie krzepnięcia
Leksykon substancji czynnych
Chlormadinon octan – Interakcje

Chlormadinon octan, stosowany w preparacie Clormetin (0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadinonu octanu), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir, dasabuwir, glekaprewir/pibrentaswir), które mogą zwiększać ryzyko podwyższenia aktywności AlAT, co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem terapii i powrotu do chlormadinonu po 2 tygodniach od jej zakończenia. Indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy preparaty z dziurawcem zwyczajnym prowadzi do zwiększonego klirensu hormonów i ryzyka krwawień międzymiesiączkowych oraz obniżenia skuteczności antykoncepcyjnej, co wymaga stosowania dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji podczas i 28 dni po terapii indukującej enzymy. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymatycznych zaleca się stosowanie alternatywnych metod antykoncepcji.
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, atorwastatyna, badanie laboratoryjne, barbituran, chlormadinon octan, cyklosporyna, diazepam, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny wątroby, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, funkcja nadnerczy, funkcja tarczycy, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, indukcja enzymatyczna, indukcja glukuronizacji, indynawir, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, klirens hormonów, klofibrat, krwawienie międzymiesiączkowe, kwas askorbinowy, lamotrygina, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, lorazepam, metabolizm węglowodanów, metoklopramid, morfina, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oksykarbazepina, ombitaswir, paracetamol, parametr czynności wątroby, prednizolon, progestagen, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, teofilina, tolerancja glukozy, topiramat, troleandomycyna, węgiel aktywny, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik krzepnięcia
Leksykon leków
Interakcje leku – Drosfemine 0,02 mg + 3 mg

Produkt Drosfemine zawierający etynyloestradiol 0,02 mg i drospirenon 3 mg wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz profil bezpieczeństwa terapii. Szczególnie istotne są leki indukujące enzymy mikrosomalne (np. barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, bosentan), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może skutkować krwawieniami międzymiesiączkowymi i utratą skuteczności antykoncepcji. W takich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu. Równocześnie, inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenia drospirenonu (2,7-krotnie) i etynyloestradiolu (1,4-krotnie), co wymaga monitorowania działań niepożądanych. Ponadto, stosowanie leków przeciwwirusowych HIV i HCV może powodować zmienne stężenia hormonów lub istotne podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga rozważenia alternatywnych metod antykoncepcji i odroczenia ponownego stosowania Drosfemine o co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, antagonista aldosteronu, barbiturany, bosentan, cyklosporyna, CYP3A4, dazabuwir z rybawiryną, drospirenon, działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etorykoksyb, etynyloestradiol, felbamat, fenytoina, glekaprewir z pibrentaswirem, gryzeofulwina, indukcja enzymów, indukcja enzymów mikrosomalnych, induktor enzymów, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie międzymiesiączkowe, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwpadaczkowy, midazolam, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, ombitaswir z parytaprewirem, omeprazol, parametr czynności nadnerczy, parametr czynności tarczycy, parametr czynności wątroby, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, simwastatyna, sofosbuwir z welpataswirem, steroidowy środek antykoncepcyjny, stężenie aldosteronu, tiklopidyna, tizanidyna, topiramat, wirus zapalenia wątroby typu C, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zwiększenie aktywności aminotransferaz
Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod Aristo 0,5 mg

Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków immunosupresyjnych i immunomodulujących (np. natalizumab, teriflunomid, mitoksantron) ze względu na ryzyko nadmiernej immunosupresji i zwiększonego ryzyka infekcji. W trakcie terapii fingolimodem oraz do 2 miesięcy po jej zakończeniu należy unikać żywych szczepionek atenuowanych (np. MMR, ospa wietrzna, BCG) z powodu ryzyka zakażeń, a skuteczność szczepień inaktywowanych może być obniżona. Fingolimod powoduje zwolnienie częstości akcji serca, co w połączeniu z beta-adrenolitykami (np. atenolol, metoprolol), lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), iwabradyną, digoksyną i inhibitorami cholinesterazy wymaga konsultacji kardiologicznej i monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, cytostatyk, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, enzym wątrobowy, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, immunosupresja, induktor enzymu, inhibitor enzymu, inhibitor syntezy pirymidyn, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, lek beta-adrenolityczny, lek immunomodulujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lewonorgestrel, mechanizm działania fingolimodu, metabolizm wątrobowy, metyloprednizolon, mitoksantron, natalizumab, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, profil farmakokinetyczny, przeciwciało monoklonalne, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, teriflunomid
Leksykon leków
Interakcje leku – Aryfrenix 30 mg

Arypiprazol, główny składnik leku Aryfrenix, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, jednocześnie zmniejszając AUC i Cmax aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu o 32% i 47%, co wymaga zmniejszenia dawki arypiprazolu o około połowę. Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) podnoszą AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a metabolitu o 77% i 43%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają Cmax i AUC arypiprazolu o 68% i 73%, a metabolitu o 69% i 71%, co wymaga podwojenia dawki. Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6 powodują niewielkie wzrosty stężenia, zwykle bez konieczności korekty dawki. Walproinian, lit i lamotrygina nie wpływają istotnie na farmakokinetykę arypiprazolu.
chinidyna, dziurawiec, efawirenz, enzymy CYP, famotydyna, fenobarbital, fluoksetyna, funkcje poznawcze, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lamotrygina, ośrodkowy układ nerwowy, receptor α1-adrenergiczny, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Metamizol sodowy – Interakcje

Metamizol sodowy wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450 (CYP2B6, CYP3A4), co prowadzi do obniżenia stężenia w osoczu leków takich jak bupropion, efawirenz, metadon, walproinian, cyklosporyna, takrolimus i sertralina, z potencjalnym osłabieniem ich skuteczności klinicznej. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi: metamizol może zmniejszać działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (ASA), co jest kluczowe u pacjentów stosujących ASA w profilaktyce kardiologicznej, oraz nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny) poprzez wypieranie ich z połączeń z białkami, zwiększając ryzyko krwawień. Ponadto, jednoczesne stosowanie metamizolu z metotreksatem znacząco nasila hematologiczną toksyczność, zwłaszcza u osób starszych, co wymaga unikania tej kombinacji.
allopurynol, barbiturany, bupropion, chloramfenikol, chloropromazyna, cyklosporyna, cytochrom P450, doustne leki przeciwcukrzycowe, doustne leki przeciwzakrzepowe, działanie mielosupresyjne, działanie przeciwpłytkowe, efawirenz, fenytoina, hamowanie szpiku kostnego, hipotermia, indukcja enzymów, inhibitory konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzymy CYP, kaptopryl, kwas acetylosalicylowy, leki mielotoksyczne, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, metadon, metamizol sodowy, metotreksat, mielotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, pochodne fenotiazyny, pochodne kumaryny, reakcja Trindera, sertralina, sulfonamidy, takrolimus, toksyczność hematologiczna, triamteren, walproinian
Leksykon leków
Interakcje leku – Ulipristal Aristo 30 mg

Octan uliprystalu, substancja czynna Ulipristal Aristo, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, co stanowi podstawę licznych interakcji farmakokinetycznych. Silni induktorzy CYP3A4, tacy jak ryfampicyna, mogą obniżyć stężenie leku w osoczu o ponad 90%, skracając okres półtrwania 2,2-krotnie, co znacząco zmniejsza skuteczność antykoncepcji awaryjnej. W takich przypadkach zaleca się unikanie stosowania uliprystalu i rozważenie niehormonalnej antykoncepcji, np. wkładki miedzianej (Cu-IUD). Z kolei inhibitory CYP3A4, jak ketokonazol czy klarytromycyna, zwiększają Cmax dwukrotnie i AUC 5,9-krotnie, choć kliniczne konsekwencje tego wzrostu są ograniczone. Rytonawir, mimo początkowego hamowania CYP3A4, przy długotrwałym stosowaniu indukuje ten enzym, co może obniżyć stężenie uliprystalu i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Ponadto, inhibitory pompy protonowej (np. esomeprazol 20 mg) obniżają Cmax o 65%, wydłużają Tmax oraz nieznacznie zwiększają AUC (o 13%), jednak znaczenie kliniczne tej interakcji przy pojedynczej dawce pozostaje nieustalone.
antagonista receptora H2, antykoncepcja awaryjna, barbiturany, Cu-IUD, cytochrom P450, dabigatran, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, dziurawiec, efawirenz, enzym CYP, enzym CYP3A4, esomeprazol, feksofenadyna, fenytoina, fosfenytoina, gryzeofulwina, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, krwawienie międzymiesiączkowe, krwawienie miesiączkowe, lek zobojętniający, lewonorgestrel, nefazodon, newirapina, octan uliprystalu, okskarbazepina, P-glikoproteina, progestagen, receptor progesteronowy, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, silny induktor CYP3A4, substancja czynna, telitromycyna, wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Yasmin 0,03 mg + 3 mg

Yasmin, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego skuteczność i bezpieczeństwo mogą być istotnie modyfikowane przez interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Kluczowym mechanizmem jest indukcja enzymów mikrosomalnych wątrobowych, prowadząca do zwiększonego klirensu hormonów i zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej, co manifestuje się krwawieniami międzymiesiączkowymi. Leki indukujące enzymy, takie jak karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, czy preparaty z dziurawca zwyczajnego, wymagają stosowania dodatkowych metod antykoncepcji podczas terapii oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. W przypadku długotrwałego stosowania induktorów enzymów zaleca się wybór niehormonalnych metod antykoncepcji. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV i HCV, gdzie jednoczesne stosowanie z Yasminem może prowadzić do istotnych klinicznie zmian stężeń hormonów oraz znacznego wzrostu aktywności aminotransferaz (AlAT >5x GGN), co wymaga zmiany metody antykoncepcji na progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej.
aktywność reninowa osocza, aldosteron, aminotransferaza, antagonista aldosteronu, barbituran, cyklosporyna, czynność wątroby, dazabuwir, drospirenon, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym mikrosomalny, eplerenon, erytromycyna, etynyloestradiol, fenytoina, fibrynoliza, funkcja tarczycy, indukcja enzymu, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie międzymiesiączkowe, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm węglowodanów, metoda antykoncepcji, mineralokortykosteroid, newirapina, niehormonalna metoda antykoncepcji, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ombitaswir, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfampicyna, rytonawir, skuteczność antykoncepcyjna, spironolakton, stężenie potasu, tiklopidyna, tizanidyna, triamteren, zakażenie HCV, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Ovulastan Forte 0,15 mg + 0,03 mg

Ovulastan Forte, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,03 mg etynyloestradiolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz metabolizm innych leków. Szczególnie istotne są interakcje z lekami indukującymi enzymy mikrosomalne, zwłaszcza cytochromu P450 (CYP), które zwiększają klirens hormonów płciowych, co może prowadzić do krwawień międzymiesiączkowych i zmniejszenia skuteczności antykoncepcji. Do grupy tych leków należą m.in. przeciwpadaczkowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina), antybiotyki (ryfampicyna), leki przeciwwirusowe (rytonawir, efawirenz) oraz preparaty ziołowe, takie jak dziurawiec zwyczajny. W przypadku krótkotrwałego stosowania leków indukujących enzymy zaleca się dodatkową antykoncepcję mechaniczną przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast przy długotrwałym leczeniu wskazane jest stosowanie alternatywnych, niehormonalnych metod antykoncepcji.
alkohol etylowy, aminotransferaza alaninowa, bozentan, cyklosporyna, cytochrom P450, dezogestrel z etynyloestradiolem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy mikrosomalne, etonogestrel, etorykoksyb, felbamat, fenobarbital, fenytoina, fibrynoliza, flukonazol, frakcje lipidowe, glekaprewir, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie międzymiesiączkowe, krzepnięcie krwi, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, metyloksantyna, newirapina, okskarbazepina, ombitaswir, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, sofosbuwir, substrat CYP1A2, teofilina, topiramat, troleandomycyna, tyzanidyna, wirusowe zapalenie wątroby typu C
Leksykon leków
Interakcje leku – Darunavir Synoptis 400 mg

Darunawir, stosowany w terapii zakażeń HIV, wykazuje złożony profil interakcji lekowych, który jest silnie zależny od zastosowanego wzmacniacza farmakokinetycznego – rytonawiru lub kobicystatu. Oba wzmacniacze i sam darunawir są metabolizowane przez izoenzym CYP3A, co powoduje, że leki indukujące CYP3A (np. ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny, karbamazepina) znacząco obniżają stężenia darunawiru, prowadząc do ryzyka utraty skuteczności terapii i rozwoju oporności. Z kolei inhibitory CYP3A4 (np. indynawir, klotrymazol) mogą zwiększać stężenia darunawiru i rytonawiru, co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Darunawir wzmocniony kobicystatem jest bardziej wrażliwy na indukcję CYP3A niż wzmocniony rytonawirem, co dodatkowo komplikuje profil interakcji. Ponadto, darunawir i rytonawir hamują CYP2D6 i P-glikoproteinę, co może prowadzić do zwiększenia stężeń leków metabolizowanych tymi szlakami (np. flekainid, metoprolol), nasilając ich działanie i działania niepożądane.
agonista receptorów beta, alfuzosyna, antagonista CCR5, antagonista receptora α1-adrenergiczny, boceprewir, bozentan, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, etrawiryna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flutikazon, glikol propylenowy, induktor CYP3A, indynawir, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor transferu łańcucha integrazy, interakcja z alkoholem, karbamazepina, klotrymazol, lek immunosupresyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, metoprolol, monitorowanie INR, narkotyczny lek przeciwbólowy, newirapina, NNRTI, NRTI, P-glikoproteina, propafenon, ryfampicyna, statyna, wzmacniacz farmakokinetyczny, ziołowy produkt leczniczy