Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, dostępna w postaci tabletek powlekanych SUMAMED 500 mg, wchodzi w interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych interakcji, uwzględniając ich znaczenie kliniczne i wpływ na farmakokinetykę oraz farmakodynamikę.¹

Interakcje z lekami zobojętniającymi i wpływ na biodostępność

Leki zobojętniające kwas solny mogą wpływać na wchłanianie azytromycyny. Chociaż całkowita biodostępność azytromycyny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z lekami zobojętniającymi, to najwyższe stężenia leku w surowicy mogą być zmniejszone o 25%. Dlatego zaleca się, aby pacjent nie przyjmował azytromycyny jednocześnie z lekami zobojętniającymi kwas solny.²

Wpływ na aktywność cytochromu P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450, co odróżnia ją od innych antybiotyków makrolidowych, takich jak erytromycyna. W przypadku azytromycyny nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom. Ta cecha zmniejsza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.³

Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT

Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca. Do tych leków należy między innymi:

• Cyzapryd – jednoczesne stosowanie wymaga zachowania ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca⁴
• Hydroksychlorochina – azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących hydroksychlorochinę ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i wywołania zaburzeń rytmu serca⁵

W badaniu z cetyryzyną (20 mg) podawaną przez 5 dni jednocześnie z azytromycyną nie zaobserwowano interakcji farmakokinetycznych ani istotnych zmian odstępu QT.⁶

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Jednoczesne podawanie azytromycyny z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, może prowadzić do zwiększenia stężenia tych substratów w surowicy. Należy monitorować pacjentów stosujących jednocześnie azytromycynę i substraty glikoproteiny P pod kątem potencjalnego zwiększenia stężenia tych substratów. W przypadku digoksyny zaleca się kontrolowanie jej stężenia w surowicy zarówno w trakcie leczenia azytromycyną, jak i po jego zakończeniu.⁷

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny z pochodnymi ergotaminy i innymi alkaloidami sporyszu.⁸

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Azytromycyna wchodzi w interakcje z różnymi lekami przeciwwirusowymi:

• Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u osób z rozpoznanym zakażeniem HIV nie wpłynęło na farmakokinetykę dydanozyny w porównaniu z placebo⁹
• Zydowudyna – podanie azytromycyny w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawek 1200 mg lub 600 mg miało niewielki wpływ na farmakokinetykę w osoczu i wydalanie przez nerki zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Jednakże podawanie azytromycyny zwiększało stężenia fosforylowanej zydowudyny (farmakologicznie czynnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może być potencjalnie korzystne dla pacjenta, choć znaczenie kliniczne tego działania pozostaje niejasne¹⁰
• Efawirenz – jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie spowodowało istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych¹¹
• Indynawir – jednoczesne podawanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wywierało istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni¹²
• Nelfinawir – jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powodowało zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie obserwowano istotnych klinicznie działań niepożądanych i nie jest konieczna modyfikacja dawki¹³

Interakcje z lekami hipolipemizującymi

Atorwastatyna podawana w dawce 10 mg na dobę jednocześnie z azytromycyną (500 mg na dobę) nie prowadziła do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wskazuje na konieczność zachowania szczególnej ostrożności podczas takiego leczenia skojarzonego.¹⁴

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W badaniach interakcji farmakokinetycznych pojedyncza dawka azytromycyny nie zwiększała działania przeciwzakrzepowego warfaryny podanej w dawce 15 mg. Jednakże obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Zaleca się zatem częstsze kontrolowanie czasu protrombinowego podczas stosowania azytromycyny u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy pochodnych kumaryny.¹⁵

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna – w badaniu przeprowadzonym u zdrowych ochotników, którym podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., stwierdzono istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych produktów. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie azytromycyny i cyklosporyny, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.¹⁶

Interakcje z innymi antybiotykami i lekami przeciwgrzybiczymi

Flukonazol – jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpłynęło na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniały się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu. Obserwowano niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie się wartości Cmax (18%) azytromycyny.¹⁷

Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie miało wpływu na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązała się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.¹⁸

Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie miało wpływu na jej maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.¹⁹

Interakcje z innymi lekami

Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.²⁰

Cymetydyna – w badaniu farmakokinetycznym oceniano wpływ na farmakokinetykę azytromycyny pojedynczej dawki cymetydyny, podawanej 2 godziny przed podaniem azytromycyny. Nie obserwowano żadnych odchyleń parametrów farmakokinetycznych azytromycyny.²¹

Metyloprednizolon – w badaniach interakcji farmakokinetycznych u zdrowych ochotników azytromycyna nie wykazała istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.²²

Midazolam – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywarło istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.²³

Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.²⁴

Terfenadyna – w badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Rzadko opisywano przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów, jednak nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie takich interakcji.²⁵

Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom.²⁶

Triazolam – w badaniu z udziałem 14 zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu oraz triazolamu w dawce 0,125 mg w 2. dniu nie wywarło istotnego wpływu na żaden z parametrów farmakokinetycznych triazolamu, w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo.²⁷

Interakcje z alkoholem

Nie ma specyficznych danych dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem w przedstawionej charakterystyce produktu leczniczego SUMAMED 500 mg. Jednak, jako ogólną zasadę należy przyjąć, że spożywanie alkoholu podczas terapii antybiotykowej może:

• Zmniejszyć skuteczność leczenia poprzez osłabienie układu odpornościowego
• Zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego
• Zwiększyć obciążenie wątroby, która metabolizuje zarówno alkohol, jak i lek

Ponadto, alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane obserwowane podczas stosowania azytromycyny, takie jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy czy senność. Z tego powodu zaleca się unikanie spożywania alkoholu w trakcie terapii azytromycyną.

Tabela interakcji lekowych