Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami leków. Istotna jest świadomość tych interakcji, aby zapewnić bezpieczną i skuteczną farmakoterapię. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis znanych interakcji azytromycyny z innymi produktami leczniczymi.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na absorpcję

Leki zobojętniające sok żołądkowy mogą zmniejszać maksymalne stężenie azytromycyny w surowicy o około 25%, jednakże nie wpływają na całkowitą biodostępność leku. Z tego powodu zaleca się, aby azytromycynę podawać co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po zastosowaniu leków zobojętniających.²

Interakcje z lekami przeciwhistaminowymi

Cetyryzyna podawana jednocześnie z azytromycyną przez 5 dni u zdrowych ochotników (w dawce 20 mg) nie wykazała interakcji farmakokinetycznych ani istotnych zmian odstępu QT.³

W przypadku terfenadyny, badania farmakokinetyczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na występowanie interakcji z azytromycyną. Mimo to opisywano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji między tymi lekami.⁴

Interakcje z lekami prokinetycznymi

Cyzapryd wydłuża odstęp QT, co w połączeniu z azytromycyną może zwiększać ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.⁵

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Dydanozyna stosowana jednocześnie z azytromycyną w dawce 1200 mg/dobę u pacjentów z rozpoznanym zakażeniem HIV nie wykazuje zmian w farmakokinetyce dydanozyny w stanie równowagi w porównaniu do placebo.⁶

Zydowudyna podawana jednocześnie z azytromycyną w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawkach 1200 mg lub 600 mg wykazuje niewielki wpływ na farmakokinetykę w osoczu i wydalanie przez nerki zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Warto jednak zauważyć, że azytromycyna zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (farmakologicznie czynnego metabolitu) w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej, co może mieć potencjalnie korzystne znaczenie kliniczne.⁷

Efawirenz stosowany jednocześnie z azytromycyną (600 mg jednorazowo i 400 mg efawirenzu na dobę przez 7 dni) nie powoduje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.⁸

Indynawir – azytromycyna podawana jednorazowo w dawce 1200 mg nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru (800 mg 3 razy na dobę przez 5 dni).⁹

Nelfinawir stosowany jednocześnie z azytromycyną (1200 mg) w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie obserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych, więc modyfikacja dawki nie jest konieczna.¹⁰

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Digoksyna i kolchicyna, będące substratami glikoproteiny P, mogą wykazywać zwiększone stężenie w surowicy przy jednoczesnym podawaniu z azytromycyną. Jest to zjawisko obserwowane również w przypadku innych antybiotyków makrolidowych. Z tego powodu, podczas stosowania azytromycyny z digoksyną lub kolchicyną zaleca się kliniczną obserwację pacjenta, a w przypadku digoksyny także monitorowanie jej stężenia w surowicy.¹¹

Interakcje z alkaloidami sporyszu

Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy.¹²

Interakcje z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450. W przeciwieństwie do erytromycyny i innych antybiotyków makrolidowych, w przypadku azytromycyny nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.¹³

Atorwastatyna podawana jednocześnie z azytromycyną (10 mg na dobę atorwastatyny i 500 mg na dobę azytromycyny) nie powoduje zmian stężenia atorwastatyny w osoczu. Jednakże po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny.¹⁴

Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie zaobserwowano istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną.¹⁵

Inne istotne interakcje lekowe

Cymetydyna podawana jako pojedyncza dawka 2 godziny przed azytromycyną nie wykazuje wpływu na parametry farmakokinetyczne azytromycyny.¹⁶

Doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny – mimo że azytromycyna nie zwiększa działania przeciwzakrzepowego warfaryny w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników, obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym podaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Zaleca się właściwą częstość kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas stosowania azytromycyny u pacjentów otrzymujących te leki.¹⁷

Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie z azytromycyną (500 mg/dobę przez 3 dni) prowadzi do istotnego zwiększenia Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych produktów oraz monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.¹⁸

Flukonazol – podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowita ekspozycja na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, choć obserwowano niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie się wartości Cmax (18%) azytromycyny.¹⁹

Metyloprednizolon – azytromycyna nie wykazuje istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu w badaniach interakcji u zdrowych ochotników.²⁰

Midazolam – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.²¹

Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. Jednakże u pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązała się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.²²

Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.²³

Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny u zdrowych ochotników.²⁴

Triazolam – jednoczesne podawanie azytromycyny (500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu) oraz triazolamu (0,125 mg w 2. dniu) u zdrowych ochotników nie wywarło istotnego wpływu na którykolwiek z parametrów farmakokinetycznych triazolamu w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo.²⁵

Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie ma wpływu na maksymalne stężenia, całkowitą ekspozycję na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.²⁶

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT – azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki o znanym działaniu wydłużającym odstęp QT (np. hydroksychlorochina) ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca.²⁷

Interakcje z alkoholem

W dostępnych danych klinicznych brak jest bezpośrednich informacji dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem. Jednakże, jako lekarz powinieneś/powinnaś rozważyć następujące kwestie podczas ordynowania tego leku pacjentom spożywającym alkohol:

• Spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane azytromycyny, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka.
• Alkohol może osłabiać odpowiedź układu immunologicznego, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności leczenia przeciwbakteryjnego.
• U niektórych pacjentów jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie azytromycyny może powodować nasilenie uczucia zmęczenia i zawrotów głowy.

Z uwagi na powyższe, należy zalecić pacjentom powstrzymanie się od spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną, aby zapewnić optymalne warunki leczenia i zmniejszyć ryzyko potencjalnych działań niepożądanych.

Tabela interakcji