potencjał genotoksyczny
Potencjał genotoksyczny odnosi się do zdolności substancji chemicznej, fizycznej lub biologicznej do wywoływania uszkodzeń DNA, które mogą prowadzić do mutacji genetycznych. Substancje o działaniu genotoksycznym mogą indukować zmiany w materiale genetycznym poprzez różne mechanizmy, m.in. pęknięcia nici DNA, tworzenie adduktów DNA czy zaburzenia procesu replikacji.
W praktyce klinicznej ocena potencjału genotoksycznego jest kluczowym elementem badań toksykologicznych leków, substancji chemicznych i czynników środowiskowych. Substancje wykazujące działanie genotoksyczne stanowią istotne zagrożenie dla zdrowia, gdyż mogą inicjować proces kancerogenezy, powodować wady wrodzone czy zaburzenia reprodukcyjne.
Badania potencjału genotoksycznego obejmują szereg testów in vitro i in vivo, m.in. test Amesa, test mikrojądrowy, test aberracji chromosomowych czy test kometowy. W farmakologii klinicznej ocena genotoksyczności jest obligatoryjnym elementem badań przedklinicznych nowych związków chemicznych przed ich wprowadzeniem do badań z udziałem ludzi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atropinum sulfuricum WZF 1% 10 mg/ml
Atropinum Sulfuricum WZF 1% w postaci kropli do oczu zawiera atropinę siarczanową w stężeniu 10 mg/ml. Dane toksykologiczne przedkliniczne są ograniczone, jednak dostępne badania na gryzoniach wykazały, że dawka śmiertelna 50% (LD50) po podaniu doustnym wynosi 75 mg/kg masy ciała u myszy oraz 500 mg/kg masy ciała u szczurów. Brakuje natomiast kompleksowych badań dotyczących toksyczności przewlekłej, mutagenności, kancerogenności, toksyczności reprodukcyjnej oraz miejscowej tolerancji po aplikacji okulistycznej. W związku z tym, pełny profil bezpieczeństwa substancji czynnej nie został w pełni określony na etapie badań przedklinicznych.
aplikacja do oka, atropina siarczan, dawka letalna, działanie niepożądane, kancerogenność, krople do oczu, LD50, mutagenność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, praktyka okulistyczna, rozwój embrionalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że lek ten charakteryzuje się profilem toksyczności typowym dla neuroleptyków, z LD50 wynoszącym około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów i małp tolerancja na dawki do 100 mg/kg była umiarkowana, z objawami takimi jak sedacja, ataksja, drżenia oraz zaburzenia świadomości przy wyższych dawkach. Długoterminowe podawanie olanzapiny (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) powodowało hamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz hematologiczne zaburzenia, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę (ekspozycja 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg). Zaobserwowano również podwyższenie prolaktyny u szczurów, skutkujące odwracalnymi zmianami w narządach rozrodczych. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na komórki szpiku kostnego.
ataksja, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, drżenie, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, hamowanie aktywności OUN, jadłowstręt, komórki szpiku kostnego, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr reprodukcyjny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, prolaktyna, prostracja, przyspieszenie czynności serca, sedacja, ślinotok, śpiączka, utrudnione oddychanie, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, zaburzenie zdolności rozrodczych, zmniejszenie aktywności, zmniejszenie liczby leukocytów, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cazaprol 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cylazaprylu, aktywnego składnika preparatu Cazaprol, wykazały brak istotnych działań niepożądanych w standardowych testach farmakologicznych i toksykologicznych, obejmujących układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie wykazały objawów toksyczności przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego ani uszkadzającego DNA cylazaprylu. Długoterminowe badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów w porównaniu z grupami kontrolnymi.
aberracja chromosomowa, Cazaprol, cylazapryl, działanie rakotwórcze, fetotoksyczność, hipoksja, inhibitor konwertazy angiotensyny, mutacja genowa, niedociśnienie, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przetrwały przewód tętniczy, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona, zgon płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach. Zaobserwowano zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, głównie dotyczące wątroby (zwiększenie aktywności aminotransferaz, martwica komórek wątrobowych u psów) oraz nerek (ogniskowa mineralizacja i zwyrodnienie u małp). Dawkowanie ≥6 mg/kg mc. u szczurów powodowało rozrost nabłonka nerek i pęcherza moczowego. W badaniu 39-tygodniowym na małpach ustalono NOAEL na poziomie 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib nie wykazywał działania genotoksycznego in vivo, jednak w badaniach in vitro stwierdzono klastogenność w komórkach ssaków oraz mutagenność dwóch produktów pośrednich. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg mc., a u samic zwiększenie poimplantacyjnych strat płodów przy tej samej dawce. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥100 mg/kg mc., obejmujące defekty czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie histopatologiczne, badanie niekliniczne, badanie płodności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, brodawczak, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekotoksyczność, kardiomiopatia, martwica hepatocytów, martwica przewodów żółciowych, mineralizacja ogniskowa, niewydolność serca, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, rozwój pourodzeniowy, szpik kostny, test Amesa, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność leku, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, utrata poimplantacyjna, zakażenie oportunistyczne, zmiana hematologiczna, zmiana nienowotworowa, zmiana nowotworowa, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Cisplatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cisplatyna wykazuje szeroki profil toksyczności potwierdzony badaniami przedklinicznymi, obejmującymi nefrotoksyczność, mielosupresję, toksyczność żołądkowo-jelitową oraz ototoksyczność, a także neurotoksyczność i immunosupresję u zwierząt. Efekty te pojawiają się przy ekspozycji zbliżonej do stosowanej klinicznie. Substancja wykazuje silne działanie mutagenne i genotoksyczne, co potwierdzają testy in vitro i in vivo, a także badania rakotwórczości na myszach i szczurach, gdzie obserwowano rozwój chłoniaków, gruczolakoraków, włókniakomięsaków oraz białaczki. Cisplatyna ma również udokumentowany potencjał teratogenny i embriotoksyczny, powodując wady rozwojowe i apoptozę pęcherzyków jajnikowych oraz uszkodzenia jąder i spermatogenezy, co może prowadzić do nieodwracalnej niepłodności u obu płci.
apoptoza, azoospermia, badanie in vitro, badanie in vivo, białaczka, brak plemników, chłoniak grasicy, cisplatyna, działanie cytotoksyczne, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja kliniczna, gruczolak płuc, gruczolakorak sutka, immunosupresja, mielosupresja, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, potencjał genotoksyczny, spermatogonia, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność żołądkowo-jelitowa, układ rozrodczy, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie narządu słuchu, wada rozwojowa, włókniakomięsak, włókniakomięsak nerki, wpływ na reprodukcję, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Magvit B6 48 mg Mg 2+ + 5 mg
Produkt leczniczy Magvit B6 zawiera 48 mg jonów magnezu w postaci magnezu mleczanu dwuwodnego oraz 5 mg pirydoksyny chlorowodorku (witamina B6). Przegląd danych przedklinicznych, obejmujący badania toksykologiczne ostre, podostre i przewlekłe, nie wykazał istotnych zagrożeń toksycznych, genotoksycznych, rakotwórczych ani wpływu na rozrodczość przy stosowaniu preparatu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Brak jest również danych wskazujących na konieczność modyfikacji dawkowania ze względu na bezpieczeństwo stosowania.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jon magnezu, magnez mleczan dwuwodny, Magvit B6, pirydoksyny chlorowodorek, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, witamina B6, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Chlorek benzoksoniowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek benzoksoniowy, będący składnikiem leczniczym preparatu Orofar Total Action (2 mg/ml chlorku benzoksoniowego oraz 1,5 mg/ml chlorowodorku lidokainy), przeszedł szerokie badania toksykologiczne przedkliniczne. Ocena toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazała istotnych zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym. Dodatkowo, badania genotoksyczności potwierdziły brak potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego zarówno dla chlorku benzoksoniowego stosowanego samodzielnie, jak i w połączeniu z lidokainą. W kontekście bezpieczeństwa reprodukcyjnego, analiza wpływu na płodność, rozwój zarodka i przebieg ciąży nie wykazała toksycznego działania substancji.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, chlorek benzoksoniowy, chlorowodorek lidokainy, dawka terapeutyczna, efekt synergistyczny, efekt toksyczny, genotoksyczność, Orofar Total Action, płodność, potencjał genotoksyczny, przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na procesy reprodukcyjne, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Donepesan 10 mg
Donepezyl, substancja czynna leku Donepesan, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo, obejmujące działania farmakologiczne, genotoksyczność, kancerogenność oraz wpływ na rozrodczość. W badaniach na zwierzętach wykazano, że donepezyl działa zgodnie z mechanizmem pobudzania układu cholinergicznego, z minimalnymi działaniami niepożądanymi poza przewidywanym spektrum terapeutycznym. Testy genotoksyczności wykazały brak mutagenności w komórkach bakterii i ssaków, a działania klastogenne obserwowano jedynie in vitro przy stężeniach toksycznych i ponad 3000-krotnie wyższych niż stężenia terapeutyczne u ludzi. Test mikrojąderkowy in vivo u myszy nie potwierdził genotoksyczności ani klastogenności donepezylu.
badanie in vitro, badanie kancerogenności, chlorowodorek donepezylu, dawka terapeutyczna, Donepesan, donepezyl, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, stymulacja układu cholinergicznego, test mikrojąderkowy in vivo, układ cholinergiczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kalium Polfarmex 782 mg K+/10 ml
Przeprowadzona kompleksowa ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Kalium Polfarmex (782 mg jonów potasu/10 ml, syrop) w badaniach przedklinicznych nie wykazała istotnych zagrożeń dla pacjentów. Badania farmakologiczne bezpieczeństwa potwierdziły brak negatywnego wpływu chlorku potasu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy w dawkach terapeutycznych. Długotrwałe podawanie substancji nie wywołało klinicznie istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności i kancerogenności nie wskazały na ryzyko uszkodzeń DNA, mutacji genowych, aberracji chromosomowych ani rozwoju nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, chlorek potasu, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, jon potasu, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrozol 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu (substancji czynnej leku Atrozol) wskazują na brak istotnego ryzyka toksycznego przy dawkach zbliżonych do klinicznych. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę (doustnie) oraz >50 mg/kg mc./dobę (dootrzewnowo), a u psów >45 mg/kg mc./dobę. W badaniach toksyczności przewlekłej nie zaobserwowano zmian zwyrodnieniowych ani istotnej toksyczności ogólnoustrojowej przy dawkach 1–5 mg/kg mc./dobę. Anastrozol nie wykazuje działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność u zwierząt laboratoryjnych był dawko-zależny i odwracalny: u samców szczurów dawki 50 i 400 mg/l w wodzie pitnej (średnie stężenia w osoczu 44,4 ±14,7 ng/ml i 165 ±90 ng/ml) powodowały przejściowe obniżenie płodności, natomiast u samic dawka 1 mg/kg mc./dobę indukowała znaczną niepłodność oraz zwiększone niepowodzenie implantacji już przy 0,02 mg/kg mc./dobę. Efekty te ustępowały po 5–9 tygodniach od odstawienia leku.
anastrozol, bezpieczeństwo farmakologiczne, chłoniak, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gruczolak tarczycy, implantacja zarodka, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny nowotwór jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mięsak histiocytarny, nowotwór wątroby, polip zrębowy macicy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, powiększenie łożyska, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na płodność, zaburzenie zdolności rozrodczej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 75 mikrogramów/godzinę system transdermalny 75 mcg/h
Przeprowadzone badania przedkliniczne systemu transdermalnego Matrifen zawierającego fentanyl, uwalniającego substancję czynną w dawce 75 µg/h, wykazały brak istotnych zagrożeń toksycznych przy wielokrotnym podaniu. Ocena wpływu na rozrodczość i rozwój wykazała, że fentanyl nie wywołuje teratogenności u szczurów i królików, choć u samic szczurów zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązało się z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Ponadto, pomimo znamiennego zmniejszenia przeżywalności potomstwa przy dawkach nieznacznie obniżających masę ciała matek, nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, hodowla komórkowa, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, śmiertelność zarodkowa, stężenie terapeutyczne, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etiagen 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny, substancji czynnej produktu leczniczego Etiagen, wykazały brak genotoksyczności zarówno in vitro, jak i in vivo, co eliminuje ryzyko mutagennego działania leku. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy dawkach odpowiadających klinicznym poziomom ekspozycji, zaobserwowano istotne zmiany w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego, w tym odkładanie barwnika u szczurów oraz przerost komórek pęcherzyków tarczycy i obniżenie stężenia T₃ w surowicy u makaków jawajskich. Dodatkowo, u tych samych makaków stwierdzono zmniejszenie stężenia hemoglobiny, liczby erytrocytów i leukocytów, co sugeruje potencjalny wpływ na układ krwiotwórczy. U psów odnotowano zmętnienie soczewki i rozwój zaćmy, natomiast u ciężarnych królików przy ekspozycji około 4-krotnie wyższej niż u ludzi zaobserwowano anomalie kostne płodów oraz toksyczne objawy u matek.
anomalia rozwojowa, badanie in vitro, badanie in vivo, diestrus, erytrocyt, funkcja hormonalna tarczycy, funkcja rozrodcza, gruczoł tarczowy, hiperprolaktynemia, kwetiapina, leukocyt, makak jawajski, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, poziom prolaktyny, stężenie hemoglobiny, stężenie T3, toksyczność, układ krwiotwórczy, uszkodzenie materiału genetycznego, właściwość mutagenna, zaburzenie czynności tarczycy, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dentocaine (40 mg + 0,01 mg)/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Dentocaine, zawierającego 40 mg/ml artykainy chlorowodorku oraz 10 µg/ml adrenaliny, wykazały brak istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Analizy obejmowały toksyczność przewlekłą, wpływ na rozród oraz potencjał genotoksyczny. W dawkach supraterapeutycznych artykaina wykazuje działanie kardiodepresyjne i rozszerzające naczynia krwionośne, natomiast adrenalina działa sympatykomimetycznie. Toksyczność po podaniu podskórnym ujawniono u szczurów od 50 mg/kg mc./dobę i u psów od 80 mg/kg mc./dobę po 4 tygodniach, jednakże wyniki te mają ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na jednorazowy sposób stosowania preparatu.
artykaina chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, dawka supraterapeutyczna, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Juzimette 50 mg + 850 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Juzimette, zawierającego 50 mg sytagliptyny i 850 mg metforminy chlorowodorku, nie wykazały dodatkowej toksyczności wynikającej z połączenia tych substancji w porównaniu do monoterapii. W badaniach na psach, przy narażeniu na sytagliptynę około 6-krotnie, a na metforminę około 2,5-krotnie przekraczającym ekspozycję kliniczną, nie zaobserwowano działań niepożądanych (NOEL). Toksyczność sytagliptyny na wątrobę i nerki u gryzoni występowała jedynie przy narażeniu przekraczającym 58-krotną ekspozycję kliniczną, a zmiany rozwojowe w uzębieniu szczurów pojawiły się przy narażeniu ponad 67-krotnym. Objawy toksyczne układu nerwowego u psów pojawiły się przy 23-krotnym narażeniu, natomiast przy 6-krotnym nie stwierdzono negatywnych efektów. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, mimo obserwacji nowotworów wątroby u szczurów przy bardzo wysokich dawkach, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością.
badanie toksyczności, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność sytagliptyny, hepatotoksyczność, Juzimette, margines bezpieczeństwa, metforminy chlorowodorek, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, osocze, potencjał genotoksyczny, rak wątroby, sytagliptyna z metforminą, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ipidacrine hydrochloride Grindeks 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ipidakryny chlorowodorku wykazały umiarkowaną toksyczność ostrą z wartościami LD50 wynoszącymi 68 mg/kg (myszy, doustnie), 62 mg/kg (szczury, doustnie), 55 mg/kg (króliki, doustnie) oraz 52 mg/kg (podskórnie, różne gatunki). Profil toksyczności jest zależny od drogi podania, z niższą LD50 przy podaniu podskórnym. Badania toksyczności przewlekłej potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu, z rzadkimi i krótkotrwałymi działaniami niepożądanymi, głównie związanymi z pobudzeniem receptorów muskarynowych. Elastyczność dawkowania umożliwia optymalizację efektu terapeutycznego przy minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
aberracja chromosomowa, dawka śmiertelna, działanie alergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt embriotoksyczny, efekt teratogenny, funkcja hormonalna, gospodarka hormonalna, gruczoł wydzielania wewnętrznego, ipidakryna chlorowodorek, LD50, mutacja genowa, potencjał embriotoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil toksykologiczny leku, receptor M-cholinergiczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ hormonalny, układ immunologiczny, układ odpornościowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Sytagliptyna + Metforminy chlorowodorek Reddy wykazały, że terapia skojarzona nie powoduje dodatkowej toksyczności w porównaniu do monoterapii. W 16-tygodniowych badaniach na psach poziom NOEL dla sytagliptyny przekraczał około 6-krotnie ekspozycję kliniczną, a dla metforminy około 2,5-krotnie. Toksyczność wątrobowa i nerkowa obserwowana była u gryzoni przy narażeniu przekraczającym 58-krotnie ekspozycję człowieka, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie stwierdzono wpływu na te narządy, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Objawy neurotoksyczne i mięśniowe u psów pojawiały się przy około 23-krotnym narażeniu, a przy 6-krotnym nie obserwowano nieprawidłowości. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a kancerogenność u myszy była negatywna; u szczurów zaobserwowano wzrost częstości guzów wątroby przy narażeniu >58-krotnym, co wiązano z przewlekłą hepatotoksycznością i nie uznano za istotne dla ludzi ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, badanie farmakologiczne, badanie kancerogenności, badanie przedkliniczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, gruczolak i rak wątroby, leczenie cukrzycy, narażenie kliniczne, nieprawidłowość siekaczy, potencjał genotoksyczny, preparat złożony, profil bezpieczeństwa, rozwój przed-pourodzeniowy, toksyczne uszkodzenie nerwów, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność wątrobowa i nerkowa, toksyczny wpływ na matkę, toksyczny wpływ na rozród, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anastrozol Bluefish 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu wskazują na jego bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych, potwierdzone brakiem toksyczności ostrej i przewlekłej przy dawkach klinicznych oraz brakiem działania mutagennego i klastogennego. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) u gryzoni wynosiła >100 mg/kg mc./dobę (doustnie) i >50 mg/kg mc./dobę (dootrzewnowo), a u psów >45 mg/kg mc./dobę (doustnie). W badaniach toksyczności przewlekłej nie ustalono poziomu NOAEL, jednak efekty obserwowane przy dawkach 1-5 mg/kg mc./dobę wiązały się z farmakologicznym działaniem leku i indukcją enzymów, bez istotnych zmian toksycznych. Badania reprodukcji wykazały wpływ na płodność u szczurów, z dawkami 1 mg/kg mc./dobę powodującymi bezpłodność u samic oraz dawkami 50-400 mg/l (44,4-165 ng/ml w osoczu) obniżającymi płodność u samców, jednak efekty te były odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Badania teratogenności nie wykazały działań teratogennych, choć zaobserwowano farmakologiczne zmiany, takie jak powiększenie łożyska i niepowodzenia ciąży.
anastrozol, badanie teratogenności, bezpieczeństwo genetyczne, bezpłodność, chłoniak, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak tarczycy, implantacja zarodka, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny guz jajnika, mięsak histiocytarny, nowotwór wątroby, polip śluzówki macicy, potencjał genotoksyczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metoksalen wykazuje toksyczność głównie przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne lub w połączeniu z promieniowaniem UV, co jest istotne w kontekście jego fototoksycznego działania. W badaniach przedklinicznych LD₅₀ dla metoksalenu wynosiło 791 mg/kg u szczurów i 423-699 mg/kg u myszy po podaniu doustnym. Długotrwałe podawanie dawki 12 mg/kg/dobę przez rok nie wykazało toksyczności u myszy. W modelach zwierzęcych obserwowano fototoksyczność skóry i oczu po podaniu doustnym oraz toksyczność wątroby po podaniu dootrzewnowym w dawce 4 mg w połączeniu z UV-A (320-400 nm). U ludzi reakcje fototoksyczne są mało prawdopodobne przy stężeniach metoksalenu w osoczu poniżej 30 ng/ml, a po reinfuzji osocza wzbogaconego leukocytami stężenia pozostają poniżej progu wykrywalności (10 ng/ml), co ogranicza kliniczne znaczenie wyników zwierzęcych.
działanie fototoksyczne, działanie kancerogenne, ekspozycja terapeutyczna, leukocyty, metoksalen, nieprawidłowości chromosomowe, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, pozaustrojowa fotofereza, promieniowanie UV, promieniowanie UV-A, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na reprodukcję, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydroxyzinum Adamed 25 mg
Dane przedkliniczne dotyczące hydroksyzyny chlorowodorku wskazują na brak istotnej toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz brak potencjału genotoksycznego, jednak nie przeprowadzono dedykowanych badań rakotwórczości. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) dawka 50 mg/kg mc. wywoływała wady rozwojowe płodu i poronienia, co sugeruje potencjalne ryzyko teratogenne przy wysokich dawkach. Badania elektrofizjologiczne wykazały, że hydroksyzyna w stężeniu 3 µM wydłuża czas trwania potencjału czynnościowego włókien Purkinjego, natomiast przy 30 µM obserwuje się jego skrócenie, co wskazuje na interakcje z kanałami potasowymi i prawdopodobnie wapniowymi lub innymi prądami jonowymi.
badanie telemetryczne, bezpieczeństwo kardiologiczne, działanie teratogenne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, faza repolaryzacji, hydroksyzyna chlorowodorek, kanał hERG, kanał potasowy, odstęp PR, odstęp QT, potencjał czynnościowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prąd potasowy, receptor H1, repolaryzacja komór serca, rozwój zarodkowo-płodowy, skorygowany odstęp QT, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa płodu, włókna Purkinjego, zespół QRS - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Glucophage XR 500 mg
Metformina chlorowodorek w dawce 500 mg (Glucophage XR, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeregiem badań przedklinicznych. Badania farmakologiczne nie wykazały negatywnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy ani oddechowy. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym na różnych gatunkach zwierząt nie stwierdzono istotnych działań toksycznych, co pozwoliło na określenie bezpiecznego marginesu między dawkami terapeutycznymi a dawkami toksycznymi. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a długoterminowe testy karcynogenności nie potwierdziły ryzyka indukcji nowotworów.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie toksykologiczne, długotrwała farmakoterapia, działanie niepożądane, indukcja nowotworu, margines bezpieczeństwa, metformina chlorowodorek, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, profil bezpieczeństwa farmakologicznego, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, rozwój zarodka i płodu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, test in vitro, test in vivo, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Acytretyna, stosowana w terapii ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 przekraczającym 8 g/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach podostrych i przewlekłych dawki do 1 mg/kg/dobę były dobrze tolerowane, natomiast wyższe dawki (10-80 mg/kg/dobę u szczurów, 5-50 mg/kg/dobę u psów) indukowały objawy hiperwitaminozy A, takie jak wzrost aktywności fosfatazy alkalicznej, hiperlipidemia, zmiany kostne oraz odwracalne zahamowanie spermatogenezy. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego; wręcz zaobserwowano zmniejszenie częstości nowotworów przy dawce 3 mg/kg/dobę przez 2 lata u szczurów. W badaniach in vitro i in vivo acytretyna i jej metabolit 13-cis-acytretyna nie wykazywały genotoksyczności.
13-cis-acytretyna, acytretyna, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, cholesterol, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gruczoł łojowy, hiperplazja naskórka, hiperwitaminoza A, kostnienie, LD50, łuszczyca, Neotigason, nieprawidłowość chromosomalna, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, retinoid, rozszczep podniebienia, śmiertelność okołoporodowa, trójglicerydy, wada rozwojowa kości, zaburzenie kostnienia, zaburzenie rogowacenia, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Budipulmi 0,25 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji (Budipulmi 0,25 mg/ml oraz 0,5 mg/ml) wykazały, że profil toksyczności jest zgodny z charakterystyką glikokortykosteroidów, bez niespecyficznych lub nieoczekiwanych działań toksycznych. Badania genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego, aberracyjnego czy uszkadzającego DNA, co stanowi istotny element korzystnego profilu bezpieczeństwa tego leku. Efekty niepożądane obserwowane w badaniach toksyczności wynikają bezpośrednio z mechanizmu działania glikokortykosteroidów i są typowe dla tej grupy farmaceutyków.
aberracja chromosomowa, budezonid, dawka terapeutyczna, deformacja układu kostnego, działanie niepożądane, działanie teratogenne, farmakodynamika, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, rozszczep podniebienia, toksyczność, uszkodzenie DNA, wpływ na rozrodczość, zagrożenie teratogenne, zawiesina do nebulizacji, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Beto 25 ZK 23,75 mg
Produkt leczniczy Beto ZK, zawierający metoprololu bursztynian, przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa stosowania u ludzi. Badania farmakologiczne potwierdziły zgodność działania leku z mechanizmem blokady receptorów beta-adrenergicznych, bez negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy, nerwowy oraz metabolizm. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie zaobserwowano klinicznie istotnych objawów toksyczności narządowej przy dawkach terapeutycznych. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani klastogenności, a długoterminowe testy karcynogenności na gryzoniach nie potwierdziły potencjału rakotwórczego metoprololu bursztynianu.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, beta-adrenolityk, blokada receptorów beta-adrenergicznych, działanie teratogenne, kostnienie, mechanizm farmakologiczny, metoprolol bursztynian, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, toksyczność narządowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, uszkodzenie materiału genetycznego, właściwość klastogenna, właściwość mutagenna, zaburzenie hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Debelizyna 654,5 mg/g
Produkt leczniczy DEBELIZYNA (654,5 mg/g pasta doustna), zawierający wyciąg zagęszczony (1:3) z Dolichosi biflorum seminis, nie posiada formalnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak jest wyników badań farmakologicznych i toksykologicznych na modelach zwierzęcych, co uniemożliwia szczegółową ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego, rakotwórczego, wpływu na rozrodczość i rozwój płodu oraz farmakologii bezpieczeństwa, w tym oddziaływania na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy i ośrodkowy układ nerwowy.
badania toksykologiczne, dane przedkliniczne, Dolichosi biflorum seminis, doświadczenie kliniczne, farmakologia bezpieczeństwa, fasola indyjska, model zwierzęcy, ośrodkowy układ nerwowy, pasta doustna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, toksyczność ostra, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na rozrodczość, wyciąg zagęszczony, zastosowanie medyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mykodermina 60 mg/g
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego, substancja czynna Mykoderminy w stężeniu 60 mg/g maści, wykazuje niską toksyczność ostrą, potwierdzoną badaniami na myszach i szczurach, gdzie LD50 wynosi odpowiednio 3300 mg/kg (doustnie) i 2500 mg/kg (podskórnie) dla myszy oraz 3000-3500 mg/kg (doustnie) dla szczurów. Długotrwałe podawanie kwasu undecylenowego, związku macierzystego, w dawce 400 mg/kg przez 6-9 miesięcy nie wykazało toksyczności przewlekłej. Test Amesa nie potwierdził działania mutagennego monoetanoloamidu kwasu undecylenowego, a brak formalnych badań rakotwórczości rekompensowany jest ponad 50-letnim doświadczeniem klinicznym z pochodnymi undecylenowymi, które nie wskazuje na zwiększone ryzyko nowotworów.
badanie in vitro, badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie toksyczne, funkcja reprodukcyjna, kwas undecylenowy, LD50, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pre- i postnatalny, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Perazin 50 mg 50 mg
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego Perazin opiera się na danych literaturowych dotyczących pochodnej fenotiazyny – perazyny. Analiza dostępnych badań farmakologicznych wskazuje, że toksyczność obserwowana jest jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co sugeruje niskie ryzyko działań niepożądanych w standardowej terapii. Dane nie wykazują istotnego potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak brak jest dedykowanych badań przedklinicznych dla samego produktu Perazin, co stanowi ograniczenie w pełnej ocenie bezpieczeństwa. Typowe dla fenotiazyn działania niepożądane, takie jak efekty antycholinergiczne, sedatywne czy kardiotoksyczne, mogą występować, choć brak jest szczegółowych danych dotyczących perazyny w tym zakresie.
badanie farmakologiczne, chlorpromazyna, dawka terapeutyczna, działanie antycholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie sedatywne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, fenotiazyna, perazyna, pochodna fenotiazyny, potencjał genotoksyczny, rozwój płodu, ryzyko teratogenne, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketipinor 300 mg
Dane przedkliniczne dotyczące kwetiapiny, substancji czynnej leku Ketipinor, nie wykazały potencjału genotoksycznego w badaniach in vitro i in vivo, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. U szczurów zaobserwowano zmiany w pigmentacji tarczycy, natomiast u małp Cynomolgus stwierdzono hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia T3 w osoczu, a także zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów, co wskazuje na możliwy wpływ na funkcję tarczycy i parametry hematologiczne. U psów odnotowano zmętnienie rogówki i zaćmę, co sugeruje potencjalne ryzyko dla narządu wzroku. W badaniach na królikach wykazano zwiększoną częstość przykurczu kończyn płodów przy ekspozycji na dawki zbliżone do maksymalnych dawek terapeutycznych u ludzi, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne.
badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, ciąża urojona, faza międzyrujowa, funkcja tarczycy, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, krwinki, kwetiapina, parametry hematologiczne, pigmentacja tarczycy, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, przykurcz, toksyczność, trijodotyronina, zaćma, zmętnienie rogówki, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nephrotect
Produkt leczniczy Nephrotect, będący roztworem do infuzji zawierającym 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, dostarcza 1600 kJ/l (400 kcal/l) energii i jest dedykowany pacjentom z niewydolnością nerek. Przedkliniczne badania toksykologiczne wykazały brak istotnej toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym oraz brak działań niepożądanych w zakresie tolerancji miejscowej przy podaniu dożylnym. Profil bezpieczeństwa potwierdzono również w kontekście braku potencjału genotoksycznego i rakotwórczego w standardowych modelach badawczych. Fizykochemicznie roztwór charakteryzuje się pH 5,5-6,5, kwasowością około 60 mmol NaOH/l oraz osmolarnością teoretyczną 960 mOsm/l, co zapewnia kompatybilność i dobrą tolerancję miejscową podczas infuzji.
badanie toksykologiczne, działanie rakotwórcze, fenyloalanina, genotoksyczność, infuzja dożylna, izoleucyna, kwasowość roztworu, laktacja, leucyna, metionina, N-acetylo-L-cysteina, N-glicylo-L-tyrozyna, niewydolność nerek, octan lizyny, osmolarność roztworu, pH, potencjał genotoksyczny, roztwór aminokwasów, terapia infuzyjna, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, tryptofan - Leksykon substancji czynnych
Fosfomycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fosfomycyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w szeroko zakrojonych badaniach przedklinicznych, obejmujących ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. Badania te nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu dawkach terapeutycznych, co potwierdzają analizy parametrów hematologicznych, biochemicznych, histopatologicznych oraz funkcjonalnych narządów. Ponadto, fosfomycyna nie wykazuje działania mutagennego ani teratogennego, a także nie wpływa negatywnie na płodność, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfomycyna, ocena bezpieczeństwa, ocena histopatologiczna, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, profil bezpieczeństwa przedkliniczny, substancja czynna, toksyczność okołoporodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ fizjologiczny, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tussi Drill 5 mg/5 ml
Produkt leczniczy Tussi Drill w postaci syropu zawierającego 5 mg dekstrometorfanu bromowodorku w 5 ml wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony standardowymi badaniami przedklinicznymi. Ocena farmakologiczna nie wykazała istotnych działań niepożądanych na układ krążenia, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych efektów toksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo długotrwałego stosowania substancji czynnej. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani genotoksycznego potencjału dekstrometorfanu bromowodorku.
aberracja chromosomowa, badania przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, ciąża, dekstrometorfan bromowodorek, działanie teratogenne, genotoksyczność, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, Tussi Drill, układ krążenia, układ oddechowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip-Modutab 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały wpływ na rozrodczość, toksyczność, genotoksyczność i potencjał rakotwórczy. U samic szczurów zaobserwowano dawkozależne efekty teratogenne: dawka 60 mg/kg/dobę (AUC ~2× MRHD) powodowała zmniejszenie masy ciała płodów, 90 mg/kg/dobę (AUC ~3× MRHD) zwiększała obumieranie płodów, a 150 mg/kg/dobę (AUC ~5× MRHD) wywoływała wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy 120 mg/kg/dobę (AUC ~4× MRHD). U królików dawka 20 mg/kg (Cmax ~9,5× MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak połączenie ropinirolu (10 mg/kg, Cmax ~4,8× MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i ciężkość wad wrodzonych palców, sugerując interakcję teratogenną. Profil toksyczności obejmował zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się, co wiąże się z farmakologicznym działaniem na układ dopaminergiczny i autonomiczny. Degeneracja siatkówki u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę była prawdopodobnie efektem specyficznym gatunkowo i fenotypowo.
ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie farmakologiczne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał potasowy hERG, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał genotoksyczny, receptor dopaminowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, stężenie prolaktyny, układ dopaminergiczny, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Recodium 800 mg
Badania przedkliniczne piracetamu wykazały jego niski profil toksyczności, co potwierdzają wyniki badań ostrej i przewlekłej toksyczności na modelach zwierzęcych. Po jednorazowym podaniu dawki 10 g/kg m.c. myszom, szczurom i psom nie zaobserwowano nieodwracalnych efektów toksycznych. W badaniach długoterminowych myszy otrzymywały do 4,8 g/kg m.c./dobę, szczury do 2,4 g/kg m.c./dobę, a psy dawki od 1 do 10 g/kg m.c./dobę przez rok, przy czym u psów odnotowano jedynie łagodne zaburzenia ze strony układu pokarmowego. Dożylne podawanie piracetamu w dawkach do 1 g/kg m.c./dobę przez 4-5 tygodni u szczurów i psów nie wywołało działań toksycznych, co wskazuje na dobrą tolerancję również tej drogi podania.
badanie bezpieczeństwa, dawka piracetamu, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, efekt toksyczny, margines bezpieczeństwa, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa piracetamu, toksyczność piracetamu, toksyczność przewlekła, toksyczność wielokrotnych dawek, uszkodzenie materiału genetycznego, zaburzenia układu pokarmowego, zmiany nowotworowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crusia 60 mg/0,6 ml (6000 j.m.)
Przedkliniczne badania toksyczności enoksaparyny sodowej, substancji czynnej leku Crusia, obejmowały 13-tygodniowe testy na szczurach i psach przy dawce 15 mg/kg/dobę oraz 26-tygodniowe badania na szczurach i małpach przy dawce 10 mg/kg/dobę, podawane podskórnie i dożylnie. We wszystkich badaniach nie zaobserwowano działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenności, w tym test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka u myszy oraz testy aberracji chromosomalnej in vitro i in vivo, nie wykazały potencjału genotoksycznego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna limfocytów, aberracja chromosomalna szpiku kostnego, aktywność klastogenna, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, działanie toksyczne, enoksaparyna sodowa, mutacja komórek chłoniaka, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, test Amesa, test in vitro, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zdolności rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pragiola 50 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pragiola, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. W badaniach farmakologicznych na zwierzętach tolerancja była dobra przy dawkach odpowiadających klinicznym, bez istotnych zagrożeń farmakologicznych. W toksykologii po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takie jak zmniejszona lub nadmierna aktywność oraz ataksja, będące oczekiwanym działaniem farmakodynamicznym. Długotrwała ekspozycja na dawki ≥5-krotnie przekraczające maksymalną dawkę kliniczną (600 mg/dobę) wiązała się ze zwiększoną częstością zaniku siatkówki u starszych szczurów. Pregabalina nie wykazuje działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa pojawia się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających poziomy terapeutyczne, co wskazuje na odpowiedni margines bezpieczeństwa u kobiet w wieku rozrodczym. Wpływ na płodność samców i samic szczurów był obserwowany tylko przy ekspozycji znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne i miał charakter przemijający lub minimalny klinicznie.
ataksja, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, bruksizm, działanie teratogenne, męski narząd rozrodczy, naczyniakomięsak krwionośny, nadpobudliwość psychoruchowa, osłabienie reakcji na dźwięk, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, szczur albinotyczny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zanik siatkówki - Leksykon substancji czynnych
Glikwidon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne glikwidonu, substancji czynnej leku Glurenorm (30 mg/tabletka), wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 doustną przekraczającą 10 g/kg masy ciała u myszy, szczurów, królików i psów. W przypadku podania dożylnego u szczurów LD50 wynosiła 144-180 mg/kg, co odzwierciedla różnice farmakokinetyczne. Długoterminowe badania toksyczności po wielokrotnym podaniu obejmowały dawki do 200 mg/kg/dobę (18 miesięcy, szczury), do 1000 mg/kg/dobę (6 miesięcy, szczury) oraz do 20 mg/kg/dobę (18 miesięcy, psy), bez istotnych klinicznych działań niepożądanych. Kompleksowa ocena genotoksyczności (test Amesa, test mikrojądrowy, testy na szpiku kostnym i komórkach rozrodczych) nie wykazała mutagenności ani klastogenności. Badania karcynogenności na myszach i szczurach nie potwierdziły właściwości rakotwórczych glikwidonu.
cukrzyca, dawka śmiertelna, działanie teratogenne, efekt klastogenny, efekt mutagenny, glikwidon, Glurenorm, hipoglikemia, LD50, obrót kostny, pochodna sulfonylomocznika, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, sonda żołądkowa, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostrej dawki, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej obejmowały toksyczność przewlekłą, mutagenność, klastogenność oraz wpływ na rozrodczość i rozwój płodu. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, psach i małpach, podawano lek podskórnie i dożylnie w dawkach do 15 mg/kg/dobę przez okres do 26 tygodni, nie obserwując działań niepożądanych poza oczekiwanym efektem przeciwzakrzepowym. Testy mutagenne in vitro (w tym test Amesa i test mutacji komórek chłoniaka myszy) oraz klastogenne in vitro i in vivo (test aberracji chromosomalnych limfocytów ludzkich i komórek szpiku kostnego szczura) nie wykazały potencjału genotoksycznego enoksaparyny sodowej.
aberracja chromosomalna, aktywność klastogenna, badanie toksyczności, działanie przeciwzakrzepowe, działanie teratogenne, enoksaparyna sodowa, lek przeciwzakrzepowy, limfocyty ludzkie, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, szpik kostny, test Amesa, test mutacji komórek chłoniaka, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność podskórna, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Bisakodyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bisakodyl, stosowany jako środek przeczyszczający, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z dawkami toksycznymi przekraczającymi 2 g/kg masy ciała u gryzoni oraz nawet 15 g/kg u psów. W badaniach wielokrotnych do 26 tygodni na szczurach, świnkach miniaturowych i małpach Rhesus, bisakodyl wywoływał dawkozależną biegunkę, jednak nie stwierdzono istotnych zmian histopatologicznych ani nefrotoksyczności. U szczurów obserwowano proliferacyjne zmiany w pęcherzu moczowym, które uznano za wtórne wobec mikrokamieni i zmian elektrolitowych, bez znaczenia biologicznego dla człowieka. Testy mutagenności i genotoksyczności, przeprowadzone na bakteriach, komórkach ssaków oraz modelach zwierzęcych, nie wykazały działania mutagennego bisakodylu, w przeciwieństwie do fenoloftaleiny. Badania karcynogenności na transgenicznym modelu myszy p53 przy dawkach do 8000 mg/kg/dobę nie potwierdziły potencjału rakotwórczego.
badanie genotoksyczne, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, biegunka, bisakodyl, dawka toksyczna, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karcynogenność, nefrotoksyczność, pęcherz moczowy, potencjał genotoksyczny, środek przeczyszczający, toksyczność embrionalna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, transformacja morfologiczna, upośledzenie płodności, wpływ na reprodukcję, zmiana histopatologiczna, zmiana proliferacyjna, zmniejszona aktywność ruchowa - Leksykon substancji czynnych
Piracetam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Piracetam wykazuje wyjątkowo korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt. W badaniach toksyczności ostrej, jednorazowe podanie dawek do 10 g/kg mc. u myszy, szczurów i psów nie wywołało nieodwracalnych efektów toksycznych. Długotrwałe podawanie w dawkach do 4,8 g/kg mc./dobę u myszy, 2,4 g/kg mc./dobę u szczurów oraz 1-10 g/kg mc./dobę u psów przez okres do roku nie wykazało toksycznego wpływu na narządy wewnętrzne, jedynie łagodne zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zwiększone spożycie wody u psów przy najwyższych dawkach. Dożylne podawanie piracetamu w dawkach do 1 g/kg mc./dobę przez 4-5 tygodni u szczurów i psów również nie powodowało działań niepożądanych, co potwierdza bezpieczeństwo tej drogi podania w stanach wymagających szybkiego efektu terapeutycznego.
badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działania niepożądane, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, margines bezpieczeństwa, piracetam, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa piracetamu, stany ostre, terapia krótkoterminowa, terapia przewlekła, toksyczność przewlekła, układ pokarmowy, zaburzenia układu pokarmowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 50 mg
Badania przedkliniczne dazatynibu wykazały wieloukładową toksyczność, z głównym wpływem na układ pokarmowy, krwiotwórczy i limfatyczny, gdzie obserwowano odwracalne zmiany, takie jak erytrocytopenia i limfocytopenia. Długoterminowe podawanie u małp ujawniło śródmiąższową mineralizację nerek, bez cech ostrej nefrotoksyczności. Dazatynib wykazywał działanie przeciwpłytkowe (hamowanie agregacji płytek i wydłużenie czasu krwawienia), jednak bez klinicznie istotnych krwotoków. W badaniach kardiologicznych in vitro stwierdzono wpływ na kanał potasowy hERG i potencjalne wydłużenie odstępu QT, jednak badania in vivo u małp nie potwierdziły tych efektów. Genotoksyczność była negatywna in vivo, mimo klastogenności in vitro. W badaniach rozrodczości dazatynib nie wpływał na płodność szczurów, ale powodował obumieranie płodów i zmiany kostne przy dawkach zbliżonych do klinicznych, wskazując na selektywną toksyczność embrionalno-płodową.
agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, gruczolak prostaty, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, krwotok skórny, obumieranie płodu, odstęp QT, potencjał fototoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śródmiąższowa mineralizacja nerek, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, włókna Purkinjego