gamma-glutamylotransferaza

Gamma-glutamylotransferaza (GGT) to enzym występujący głównie w wątrobie, trzustce i nerkach, zaangażowany w metabolizm glutationu. GGT bierze udział w transporcie aminokwasów i peptydów przez błony komórkowe oraz pełni funkcję ochronną przeciwko stresowi oksydacyjnemu.

W diagnostyce klinicznej GGT jest ważnym markerem funkcji wątroby, szczególnie czułym wskaźnikiem cholestazy oraz uszkodzenia dróg żółciowych. Podwyższone wartości GGT obserwuje się w chorobach wątroby, takich jak alkoholowe uszkodzenie wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, wirusowe zapalenia wątroby, nowotwory wątroby oraz w przebiegu chorób dróg żółciowych.

Wartość diagnostyczna GGT wzrasta w połączeniu z innymi parametrami wątrobowymi. Szczególnie istotna jest korelacja z poziomem fosfatazy alkalicznej (ALP) – podwyższenie obu tych parametrów sugeruje choroby dróg żółciowych. GGT może być również podwyższone przy przewlekłym spożywaniu alkoholu, co czyni je czułym markerem nadużywania alkoholu, a także w niektórych stanach fizjologicznych jak ciąża czy podczas stosowania leków indukujących enzymy wątrobowe.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Verpyllo 20 mg

Bilastyna w dawce 20 mg wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa u dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek oraz przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo (12,7% vs 12,8%). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (4,01% vs 3,38%), senność (3,06% vs 2,86%), zawroty głowy (0,83% vs 0,59%) oraz zmęczenie (0,83% vs 1,32%). Działania te miały charakter łagodny lub umiarkowany. Rzadziej obserwowano m.in. zaburzenia serca (blok prawej odnogi pęczka Hisa 0,24%, arytmia zatokowa 0,30%, wydłużenie odstępu QT 0,53%) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym reakcję anafilaktyczną i obrzęk naczynioruchowy, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. U dzieci w wieku 2-11 lat stosujących bilastynę 10 mg częstość działań niepożądanych była zbliżona do placebo (68,5% vs 67,5%), z najczęstszymi objawami takimi jak ból głowy (2,1% vs 1,2%) i alergiczne zapalenie spojówek (1,4% vs 2,0%).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, bilastyna, blok prawej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz, dyskomfort w jamie brzusznej, gamma-glutamylotransferaza, kołatanie serca, kreatynina we krwi, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk warg, opryszczka wargowa, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, szumy uszne, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, triglicerydy we krwi, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Piperacillin + Tazobactam Eugia 2 g + 0,25 g

Preparat Piperacillin + Tazobactam Eugia (2 g + 0,25 g oraz 4 g + 0,5 g, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) jest antybiotykiem beta-laktamowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najcięższe powikłania obejmują rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, występujące u 1-10 na 10 000 pacjentów. Inne poważne działania niepożądane, takie jak pancytopenia, wstrząs anafilaktyczny czy zespół Stevensa-Johnsona, mają nieokreśloną częstość występowania. U pacjentów z mukowiscydozą obserwuje się zwiększoną częstość gorączki i wysypki. Ponadto, beta-laktamy mogą indukować encefalopatię i drgawki, co wymaga szczególnej uwagi u chorych z zaburzeniami neurologicznymi.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk beta-laktamowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, dreszcze, drgawki, encefalopatia, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka, hipokaliemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie z nosa, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mukowiscydoza, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, odczyn Combsa, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, plamica, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytoza, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie drożdżakami, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dilatrend 6,25 mg

Karwedylol wykazuje profil działań niepożądanych o częstości występowania sklasyfikowanej według kryteriów CIOMS, z najczęstszymi zdarzeniami obejmującymi niewydolność serca (≥1/10), bradykardię, hiperwolemię, zaburzenia widzenia, nudności, biegunkę, astenia oraz zawroty głowy. Częstość występowania większości działań niepożądanych nie jest zależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. W trakcie terapii u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do przejściowego pogorszenia funkcji nerek oraz nasilenia niewydolności serca, co wymaga ścisłego monitorowania. W badaniach klinicznych odnotowano również często występujące infekcje dróg oddechowych i moczowych, zaburzenia metaboliczne (hipercholesterolemia, pogorszenie kontroli glikemii), a także objawy ze strony układu nerwowego i psychicznego, takie jak ból głowy, omdlenia, depresja i zaburzenia snu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpotliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niskie ciśnienie tętnicze, objaw Raynauda, obrzęk płuc, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, przewlekła niewydolność serca, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności lewej komory serca, zahamowanie zatokowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Agolek 25 mg

Agolek, zawierający 25 mg agomelatyny z kwasem cytrynowym, wykazuje profil działań niepożądanych, które w większości są łagodne lub umiarkowane i pojawiają się głównie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęściej zgłaszane objawy to ból głowy (bardzo często), nudności, zawroty głowy, senność oraz bezsenność (często). W zakresie zaburzeń psychicznych obserwuje się lęk i nietypowe sny (często), a rzadziej myśli lub zachowania samobójcze, pobudzenie, agresję, koszmary senne oraz stany maniakalne/hipomaniakalne (niezbyt często). Neurologicznie mogą wystąpić migrena, parestezje, zespół niespokojnych nóg (niezbyt często) oraz akatyzja (rzadko). W obrębie przewodu pokarmowego często pojawiają się nudności, biegunka, zaparcia, ból brzucha i wymioty. Działania niepożądane dotyczące skóry obejmują wzmożone pocenie, egzemy, świąd i pokrzywkę (niezbyt często), a rzadziej reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka rumieniowata czy obrzęk twarzy.
agomelatyna, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, działanie niepożądane, egzema, gamma-glutamylotransferaza, koszmar senny, lęk, migrena, myśli samobójcze, nietypowy sen, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, omamy, parestezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, stan hipomaniakalny, stan maniakalny, świąd, szum uszny, wymioty, wysypka rumieniowata, wzmożone pocenie, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zmęczenie, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ebozan 10 mg

Lek Ebozan (torasemid) dostępny jest w tabletkach o dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg i 20 mg. Działania niepożądane występują u około 8% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak bóle głowy, zmęczenie i zawroty głowy (częstość ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) obserwuje się astenię, zaburzenia metaboliczne (hiperglikemię, hipokaliemię, podwyższone stężenia cholesterolu i triglicerydów), a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (utrata apetytu, ból brzucha, wymioty, biegunka, zaparcia, nudności). Rzadziej występują leukopenia, trombocytopenia, erytropenia, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, hipowolemia oraz reakcje skórne, w tym ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka.
astenia, dławica piersiowa, erytropenia, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, hemokoncentracja, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipowolemia, leukopenia, pokrzywka, rozszerzenie pęcherza moczowego, szumy uszne, toksyczna rozpływna martwica naskórka, torasemid, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zatorowość, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clefirem 14 mg

Clefirem (teriflunomid 14 mg) stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań kontrolowanych placebo obejmujących 2267 pacjentów przez medianę 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (15%). Łysienie, najczęściej rozlane, występowało u 13,9% pacjentów (vs 5,1% placebo) i ustępowało u 87,1% po 6 miesiącach terapii. Zaburzenia czynności wątroby manifestowały się głównie łagodnym wzrostem AlAT ≤3× GGN, natomiast wartości >3× GGN i wyższe były porównywalne z placebo. Wzrost ciśnienia tętniczego skurczowego >140 mmHg obserwowano u 19,9% pacjentów (vs 15,5% placebo), a rozkurczowego >90 mmHg u 21,4% (vs 13,6% placebo). Nie odnotowano istotnego wzrostu ciężkich zakażeń (2,7% vs 2,2% placebo), choć w populacji pediatrycznej (10-17 lat) zakażenia występowały częściej (66,1% vs 45,6% placebo).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, amylaza, biegunka, ból głowy, ciśnienie tętnicze, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, grzybica stóp, kinaza kreatynowa, lipaza, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, nudności, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby, parestezje, polekowe uszkodzenie wątroby, polineuropatia, posocznica, reumatoidalne zapalenie stawów, rwa kulszowa, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, torbiel trzustki, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jelita grubego, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trifas 200 200 mg

Stosowanie torasemidu (Trifas 200) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają szczegółowego monitorowania. Bardzo rzadko obserwuje się zmniejszenie liczby płytek krwi, erytrocytów i leukocytów (<1/10 000), co wskazuje na konieczność regularnej kontroli morfologii krwi. Reakcje alergiczne, w tym ciężkie reakcje skórne, również należą do bardzo rzadkich działań niepożądanych i mogą wymagać natychmiastowego przerwania terapii. Często występują zaburzenia metaboliczne, takie jak zasadowica metaboliczna, kurcze mięśni, hiperglikemia, hiperurykemia, hiperlipidemia oraz hipokaliemia (≥1/100 do <1/10), szczególnie u pacjentów z dietą ubogą w potas lub współistniejącymi zaburzeniami. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hipowolemia, hipokaliemia i hiponatremia, są zależne od dawki i czasu leczenia, co wymaga regularnego monitorowania stężenia potasu w osoczu.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, cukrzyca, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, erytrocyty, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kreatynina, kurcze mięśni, kwas moczowy, leukocyty, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, niedokrwistość, nudności, parestezje, płytki krwi, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profil lipidowy, przerost gruczołu krokowego, stan splątania, świąd, szumy uszne, torasemid, trombocytopenia, utrata słuchu, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krążenia wieńcowego, zaburzenia mikcji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zaparcia, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine Aurovitas 10 mg

Olanzapina, stosowana w leczeniu schizofrenii i innych zaburzeń psychicznych, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania ≥1% obejmującą zaburzenia metaboliczne (wzrost masy ciała, hiperglikemia, podwyższone stężenia cholesterolu, glukozy i triglicerydów), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza) oraz hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia). Często obserwuje się również niedociśnienie ortostatyczne, działania przeciwcholinergiczne, przejściowe podwyższenie aminotransferaz wątrobowych oraz wysypkę. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, rabdomiolizy, ciężkiej neutropenii (<1000/mm3), zapalenia wątroby i ciężkich reakcji skórnych, które wymagają natychmiastowej interwencji i odstawienia leku.
akatyzja, astenia, blokada receptorów muskarynowych, ból stawów, choroby sercowo-naczyniowe, cukromocz, cukrzyca typu 2, dna moczanowa, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, gorączka, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm, rabdomioliza, schizofrenia, senność, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia miesiączkowania, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół metaboliczny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Diured 20 mg

Diured, zawierający torasemid w dawce 20 mg, jako diuretyk pętlowy wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej i metabolicznej. Często obserwuje się zasadowicę metaboliczną, hipowolemię, hiponatremię oraz hipokaliemię, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, takich jak arytmie czy osłabienie mięśni. Niezbyt często występuje wzrost stężenia kwasu moczowego, glukozy oraz lipidów (triglicerydów i cholesterolu), co wymaga monitorowania u pacjentów z predyspozycjami metabolicznymi. Rzadziej notuje się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość) oraz poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
diuretyk pętlowy, dławica piersiowa, dna moczanowa, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipotonia, hipowolemia, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, nadwrażliwość na światło, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, parestezja, poszerzenie pęcherza moczowego, stan splątania, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torasemid, zaburzenie ukrwienia mózgu, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy – Właściwości farmakodynamiczne

Fosfolipidy z nasion soi, głównie polienylofosfatydylocholina (PPC, ok. 76% składu), wykazują działanie hepatoprotekcyjne poprzez integrację z błonami komórkowymi hepatocytów, co prowadzi do odbudowy ich struktury i funkcji. PPC poprawia właściwości fizykochemiczne błon, takie jak płynność, elastyczność, giętkość, stabilność i przepuszczalność, dzięki zwiększeniu zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych. W efekcie obserwuje się przyspieszenie eliminacji lipidów z hepatocytów, hamowanie włóknienia oraz normalizację enzymów wątrobowych: AST, ALT i GGTP, co wskazuje na poprawę stanu czynnościowego i morfologicznego wątroby.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, błona komórkowa, cholestaza, choroba wątroby, czterochlorek węgla, etanol, fosfolipid niezbędny, fosfolipid sojowy, galaktozamina, gamma-glutamylotransferaza, hepatocyt, kolagenaza, komórka gwiaździsta, lipocyt, ostre uszkodzenie wątroby, paracetamol, peroksydacja lipidów, Phospholipidum essentiale, polienylofosfatydylocholina, przewlekłe uszkodzenie wątroby, stłuszczenie wątroby, tioacetamid, uszkodzenie poalkoholowe wątroby, włóknienie, wskaźnik biochemiczny, zwłóknienie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ezehron 10 mg

Ezetymib (Ezehron 10 mg) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych trwających do 112 tygodni, obejmujących 2396 pacjentów w monoterapii oraz 11 308 w terapii skojarzonej ze statyną, a także 185 pacjentów leczonych ezetymibem z fenofibratem. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające, a ich częstość jest porównywalna z placebo. W badaniach IMPROVE-IT (18 144 pacjentów, mediana obserwacji 6 lat) oraz SHARP (ponad 9000 pacjentów, średni czas obserwacji 4,9 roku) profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny, również w grupach wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z chorobą wieńcową czy przewlekłą chorobą nerek. W populacji pediatrycznej (6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną lub nierodzinną nie zaobserwowano istotnych różnic w częstości działań niepożądanych w porównaniu z grupą kontrolną.
aminotransferazy wątrobowe, ból brzucha, cholecystektomia, enzymy wątrobowe, ezetymib, fenofibrat, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia nierodzinna, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia mieszana, kinaza kreatynowa, lek hipolipemizujący, małopłytkowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, parestezje, próby wątrobowe, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, statyna, symwastatyna, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki
Leksykon chorób i schorzeń
Niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby – Diagnostyka i diagnoza

Metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby (MASLD, dawniej NAFLD) dotyczy 25-30% populacji i obejmuje spektrum od prostego stłuszczenia (NAFL) do niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby (NASH), które może prowadzić do włóknienia, marskości i raka wątrobowokomórkowego. Diagnostyka opiera się na wykryciu stłuszczenia w badaniach obrazowych lub histologii, wykluczeniu innych przyczyn (alkohol <20 g/dzień u kobiet, <30 g/dzień u mężczyzn, wirusowe, autoimmunologiczne, polekowe) oraz ocenie enzymów wątrobowych (ALT, AST, GGT), które mogą być prawidłowe u 80% pacjentów. Kluczowe jest określenie stopnia włóknienia za pomocą nieinwazyjnych wskaźników serologicznych (FIB-4 >2,67, NFS < -1,455) oraz elastografii (FibroScan, MRE), co pozwala na stratifikację ryzyka i decyzję o dalszym postępowaniu. Ultrasonografia jest badaniem pierwszego wyboru w wykrywaniu stłuszczenia, natomiast MRI-PDFF i MRE oferują najwyższą dokładność w ocenie ilościowej stłuszczenia i włóknienia, choć ich dostępność jest ograniczona.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biopsja wątroby, cukrzyca typu 2, cytokeratyna 18, elastografia przejściowa, Enhanced Liver Fibrosis, enzymy wątrobowe, gamma-glutamylotransferaza, indeks FIB-4, lean NAFLD, lipodystrofia, marskość wątroby, metaboliczna stłuszczeniowa choroba wątroby, NAFLD Fibrosis Score, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, próby wątrobowe, proste stłuszczenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny wątroby, spektroskopia rezonansu magnetycznego, tomografia komputerowa wątroby, ultrasonografia wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, zespół metaboliczny, żylaki przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pemetrexed Eugia 100 mg

Pemetrexed Eugia, dostępny w dawkach 100 mg i 500 mg jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, wykazuje istotne działania niepożądane, głównie w zakresie hematologicznym i gastroenterologicznym. Najczęściej obserwuje się mielosupresję manifestującą się neutropenią, leukopenią, niedokrwistością oraz trombocytopenią, co zwiększa ryzyko infekcji i krwawień. W układzie pokarmowym dominują objawy takie jak zapalenie jamy ustnej, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia oraz zapalenie przełyku i jelit. Rzadziej występują poważne powikłania, w tym krwotoki i perforacje jelit. Ponadto, częstość występowania nefrotoksyczności jest wysoka, objawiająca się zmniejszeniem klirensu kreatyniny i wzrostem jej stężenia we krwi, a także niewydolnością nerek. Reakcje skórne, takie jak wysypka, złuszczanie, łysienie oraz rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka, również stanowią istotne zagrożenie.
aminotransferaza, arytmia nadkomorowa, choroba niedokrwienna serca, dławica piersiowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka neutropeniczna, hiperpigmentacja, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, krwotok śródczaszkowy, leukopenia, łysienie, martwica kanalików nerkowych, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrogenna moczówka prosta, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, pancytopenia, pemetreksed, perforacja jelita, pokrzywka, rumień, rumień wielopostaciowy, sepsa, śródmiąższowe zapalenie płuc, suche zapalenie rogówki i spojówki, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelit, zapalenie skóry pęcherzowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ebozan 5 mg

Lek Ebozan, zawierający torasemid – diuretyk pętlowy, wykazuje profil działań niepożądanych z częstością około 8%. Najczęstsze objawy to bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjentów. Istotne jest monitorowanie zaburzeń równowagi płynów i elektrolitów, zwłaszcza hipokaliemii, która może prowadzić do arytmii i nasilać działanie glikozydów nasercowych. Należy również kontrolować parametry biochemiczne krwi pod kątem zasadowicy metabolicznej. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują zakrzepicę, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna martwica naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
astenia, ciężka reakcja skórna, diuretyk pętlowy, dławica piersiowa, erytropenia, gamma-glutamylotransferaza, hemokoncentracja, hiperkreatynemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipowolemia, nadwrażliwość na światło, skurcz mięśni, suchość w jamie ustnej, toksyczna rozpływna martwica naskórka, torasemid, trombocytopenia, zaburzenia krążenia, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zakrzepica, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zatorowość, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zylena 20 mg

Olanzapina, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (produkt leczniczy Zylena), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥1% pacjentów) to senność, przyrost masy ciała, eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperlipidemia (wzrost cholesterolu, triglicerydów), hiperglikemia, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz wątrobowych. Przyrost masy ciała jest szczególnie istotny klinicznie: po 47 dniach terapii 22,2% pacjentów doświadczyło wzrostu masy ciała o ≥7%, a po 48 tygodniach odsetek ten wzrósł do 64,4%. Długotrwałe stosowanie wiąże się także z istotnym pogorszeniem profilu metabolicznego, w tym wzrostem stężenia glukozy na czczo do ≥7 mmol/L oraz lipidów, co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych podczas terapii.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, cholesterol, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, indeks masy ciała, kwasica ketonowa, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, omamy wzrokowe, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, profil lipidowy, prolaktyna, psychoza polekowa, rabdomioliza, senność, triglicerydy, uszkodzenie wątrobowo-komórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zaburzenia przemiany lipidów, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clatra 20 mg

Bilastyna w dawce 20 mg (lek Clatra) wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z częstością działań niepożądanych wynoszącą odpowiednio 12,7% i 12,8%. Najczęściej zgłaszane objawy to ból głowy (4,01% vs 3,38%), senność (3,06% vs 2,86%), zawroty głowy (0,83% vs 0,59%) oraz zmęczenie (0,83% vs 1,32%). U młodzieży (12-17 lat) oraz dzieci (2-11 lat) profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi objawami u dzieci takimi jak ból głowy, alergiczne zapalenie spojówek, zapalenie błony śluzowej nosa i ból brzucha. W badaniach klinicznych odnotowano również rzadkie zaburzenia kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT (0,53%), arytmię zatokową (0,30%) oraz blok prawej odnogi (0,24%).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek, alergiczne zapalenie spojówek, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, bezsenność, biegunka, bilastyna, blok prawej odnogi, ból brzucha, ból głowy, Clatra, częstoskurcz, duszność, gamma-glutamylotransferaza, kołatanie serca, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka twarzy, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość w jamie ustnej, świąd, szumy uszne, utrata świadomości, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zmęczenie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketipinor 300 mg

Leczenie kwetiapiną wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które dotyczą różnych układów narządów. Do bardzo często występujących (≥10%) należą senność, zmniejszenie zawartości hemoglobiny (≤13 g/dl u mężczyzn, ≤12 g/dl u kobiet), zwiększenie stężenia triglicerydów (>200 mg/ml), cholesterolu całkowitego (≥240 mg/ml, głównie LDL) oraz przyrost masy ciała (>7%). Często obserwuje się także leukopenię, zmniejszenie liczby neutrofilów, hiperprolaktynemię (>20 mcg/l u mężczyzn, >30 mcg/l u kobiet), hiperglikemię (glukoza na czczo ≥126 mg/dl lub nie na czczo ≥200 mg/dl), zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, częstoskurcz, kołatanie serca oraz niedociśnienie ortostatyczne. Niezbyt często występują napady drgawkowe, zespół niespokojnych nóg, wydłużenie odstępu QT (QT <450 ms do ≥450 ms ze wzrostem o ≥30 ms), hiponatremia, cukrzyca, a także reakcje alergiczne i zaburzenia połykania. Rzadko notuje się agranulocytozę (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), rzadkoskurcze, kardiomiopatię oraz zapalenie mięśnia sercowego.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba zakrzepowo-zatorowa, częstoskurcz, dyskineza późna, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, kardiomiopatia, kwetiapina, leukopenia, małopłytkowość, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, senność, somnambulizm, suchość jamy ustnej, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, triglicerydy, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Venofer 20 mg Fe 3+/ml

Produkt leczniczy Venofer, zawierający 20 mg jonów żelaza(III)/ml w postaci kompleksu żelaza(III) wodorotlenku z sacharozą, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, zarówno podczas badań klinicznych, jak i po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym były zaburzenia smaku (4,5%), natomiast najpoważniejszą reakcją nadwrażliwości (0,25%), w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktoidalne. Reakcje miejscowe obejmują ból, wynaczynienie, podrażnienie, przebarwienia skóry, krwiaki i świąd. Działania niepożądane dotyczą wielu układów: nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, omdlenia, senność), sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, bradykardia, tachykardia, niedociśnienie, nadciśnienie), oddechowego (duszność, skurcz oskrzeli), żołądkowo-jelitowego (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, zaparcia), skórnego (świąd, wysypka, pokrzywka, rumień) oraz mięśniowo-szkieletowego (skurcze mięśni, bóle mięśni i stawów). Ponadto obserwowano objawy ogólne, takie jak dreszcze, obrzęk obwodowy, astenia, zmęczenie, ból w klatce piersiowej i objawy grypopodobne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, dehydrogenaza mleczanowa, dreszcze, drętwienie, duszność, ferrytyna, gamma-glutamylotransferaza, hipestezja, kołatanie serca, kompleks żelaza wodorotlenku z sacharozą, nadciśnienie, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, wymioty, wynaczynienie, wysypka, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie smaku, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył, zaparcie, zapaść krążenia, zawroty głowy, zespół Kounisa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Okteva 10 mg

Oktreotyd, dostępny w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, wzdęcia), układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy), endokrynologicznego (hipoglikemia, hiperglikemia, zaburzenia czynności tarczycy z obniżeniem TSH, całkowitej T4 i wolnej T4), a także dróg żółciowych (kamica żółciowa u 15-30% pacjentów, zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe). Działania te są często związane z hamowaniem kurczliwości pęcherzyka żółciowego i zmniejszeniem wydzielania żółci. Występują również reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych, takie jak podwyższenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej.
anafilaksja, analog somatostatyny, anoreksja, arytmia, błotko żółciowe, bradykardia, cholestaza, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, hormon tyreotropowy, kamica żółciowa, małopłytkowość, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedrożność przewodu pokarmowego, objawy żołądkowo-jelitowe, oktreotyd, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby, podwyższone aminotransferazy, reakcja alergiczna, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie żółci, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby cholestatyczne, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bonogren SR 300 mg

Bonogren SR, zawierający kwetiapinę fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane (≥10%) to senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, objawy odstawienia oraz zmiany w parametrach laboratoryjnych, takie jak wzrost triglicerydów, cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek HDL, przyrost masy ciała, obniżenie hemoglobiny i objawy pozapiramidowe. Szczególną uwagę wymaga ryzyko ciężkich reakcji skórnych (SCAR), w tym zespołu Stevensa-Johnsona, toksycznego martwiczego oddzielania się naskórka (TEN) oraz wysypki z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Działania niepożądane sklasyfikowano zgodnie z wytycznymi CIOMS, co umożliwia precyzyjne określenie ich częstości występowania i ułatwia ocenę ryzyka klinicznego.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, astenia, ból głowy, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoglobina, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwetiapina, leukopenia, napady drgawkowe, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, senność, suchość jamy ustnej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, trombocytopenia, wymioty, zaparcia, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Diagnostyka i diagnoza

Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to agresywny nowotwór nabłonkowy dróg żółciowych, klasyfikowany na wewnątrzwątrobowy (iCCA, 5-10% przypadków), okołownękowy (pCCA, 60-70% zewnątrzwątrobowych) i dystalny (dCCA). Diagnostyka jest wyzwaniem ze względu na niecharakterystyczne objawy, takie jak żółtaczka, ból w prawym górnym kwadrancie, świąd, utrata masy ciała i zmiany w próbach wątrobowych (podwyższona bilirubina, ALP, GGT). Markery nowotworowe CA 19-9 (>100 UI/ml) i CEA mają ograniczoną specyficzność, choć u pacjentów z PSC poziom CA 19-9 >129 U/ml wykazuje czułość 79% i swoistość 98%. Diagnostyka obrazowa obejmuje USG, CT z kontrastem, MRI z MRCP oraz PET-CT, które pozwalają na ocenę lokalizacji, zaawansowania i planowanie leczenia. Charakterystyczny wzorzec iCCA to obwodowe wzmocnienie kontrastowe w fazie tętniczej z dośrodkowym postępem. Endoskopowe (ERCP, EUS) i przezskórne (PTC) metody umożliwiają pobranie materiału do badania histopatologicznego, które jest niezbędne do potwierdzenia rozpoznania.
aminotransferazy, antygen karcynoembrionalny, badanie przesiewowe, biopsja cienkoigłowa, biopsja płynna, CA 19-9, cholangiocarcinoma, cholangioskopia, cholestaza, cytologia szczoteczkowa, dystalny rak dróg żółciowych, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, gruczolakorak, klasyfikacja Bismuth-Corlette, klasyfikacja TNM, markery nowotworowe, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, pozytronowa tomografia emisyjna, próby wątrobowe, profilowanie molekularne, przezskórna przezwątrobowa cholangiografia, rak dróg żółciowych, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clarithromycin Genoptim 500 mg

Klarytromycyna, substancja czynna leku Clarithromycin Genoptim 500 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla antybiotyków makrolidowych, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz częstość nieznana. U pacjentów pediatrycznych profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych. W grupie pacjentów z obniżoną odpornością, w tym chorych na AIDS, przy dawkach 1000 mg/dobę obserwuje się częstsze występowanie zaburzeń żołądkowo-jelitowych, neurologicznych, skórnych oraz metabolicznych, w tym istotne podwyższenie aktywności AspAT i AlAT u 2-3% pacjentów oraz leukopenię, neutropenię i trombocytopenię. Działania te mogą być trudne do odróżnienia od objawów chorób współistniejących.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk makrolidowy, azot mocznikowy, białe krwinki, ból brzucha, cholestaza, działanie niepożądane klarytromycyny, gamma-glutamylotransferaza, kandydoza, leukopenia, migotanie komór, miopatia, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, płytki krwi, przewód pokarmowy, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie smaku, zakażenie mykobakteryjne, zakażenie oportunistyczne, zakażenie prątkami, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axipio 5 mg

Apiksaban, substancja czynna leku Axipio, został oceniony w czterech badaniach klinicznych fazy III obejmujących ponad 15 000 pacjentów, w tym ponad 11 000 z niezastawkowym migotaniem przedsionków (NVAF) oraz ponad 4 000 z zakrzepicą żył głębokich (ZŻG) i zatorowością płucną (ZP). Średni czas ekspozycji wynosił 1,7 roku dla NVAF oraz 221 dni dla ZŻG i ZP. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwawienia (w tym z nosa, stłuczenia i krwiaki). W NVAF częstość działań niepożądanych związanych z krwawieniem wynosiła 24,3% (w porównaniu z warfaryną) oraz 9,6% (w porównaniu z ASA). Poważne krwawienia z przewodu pokarmowego występowały z częstością 0,76% rocznie, a wewnątrzgałkowe z 0,18% rocznie. W badaniach dotyczących ZŻG i ZP częstość krwawień wynosiła 15,6% (w porównaniu z enoksaparyną/warfaryną) oraz 13,3% (w porównaniu z placebo).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, apiksaban, bilirubina, enoksaparyna, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, inhibitor czynnika Xa, krwiomocz, krwotok pozaotrzewnowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródmózgowy, krwotok wewnątrzbrzuszny, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedokrwistość pokrwotoczna, niezastawkowe migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, warfaryna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Proursan

Preparat Proursan zawierający kwas ursodeoksycholowy w dawce 500 mg jest wskazany dla pacjentów o masie ciała ≥47 kg, z alternatywnymi formami podania dla osób lżejszych lub mających trudności z połykaniem. Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, w tym AspAT (GOT), ALAT (GPT) i γ-GT, co 4 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co 3 miesiące. W przypadku leczenia cholesterolowych kamieni żółciowych zaleca się wykonanie cholecystografii doustnej po 6-10 miesiącach terapii, z uwzględnieniem średnicy złogów, oraz monitorowanie ultrasonograficzne. Proursan jest przeciwwskazany u pacjentów z niewidocznym pęcherzykiem żółciowym, zwapnieniami złogów, zaburzeniami czynności skurczowej pęcherzyka oraz częstymi kolkami żółciowymi. U pacjentek stosujących lek w celu rozpuszczania kamieni żółciowych zaleca się stosowanie niehormonalnych metod antykoncepcji ze względu na ryzyko nasilenia kamicy przy stosowaniu środków hormonalnych.
AlAT, antykoncepcja niehormonalna, AspAT, badanie USG, biegunka, cholecystografia, dekompensacja wątroby, dysfagia, dysfunkcja pęcherzyka żółciowego, gamma-glutamylotransferaza, kamienie żółciowe cholesterolowe, kolka żółciowa, kwas ursodeoksycholowy, niedrożność pęcherzyka żółciowego, parametry wątrobowe, pierwotna marskość żółciowa wątroby, świąd skóry, uszkodzenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 5 mg

Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa (dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1% pacjentów) to senność, przyrost masy ciała przekraczający 7% wyjściowej masy ciała, eozynofilia, leukopenia, neutropenia, oraz zaburzenia metaboliczne obejmujące wzrost stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów. Dodatkowo zgłaszano objawy neurologiczne (zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), działanie antycholinergiczne, niedociśnienie ortostatyczne, przemijające podwyższenie aminotransferaz wątrobowych, wysypkę, bóle stawów, astenie, gorączkę, obrzęki oraz zmiany w parametrach biochemicznych, takie jak podwyższona aktywność fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotransferazy, fosfokinazy kreatyninowej i stężenie kwasu moczowego. Ryzyko działań niepożądanych jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą, dyslipidemią, chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami hematologicznymi oraz chorobami wątroby.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, cukromocz, dna moczanowa, dyskineza, dyslipidemia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka, hemoglobina glikowana, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipotonia ortostatyczna, kwas moczowy, lek mielosupresyjny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm, profil lipidowy, przyrost masy ciała, senność, wysypka skórna, wzmożony apetyt, zawroty głowy, zmęczenie przewlekłe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Agomelatine Adamed 25 mg

Agomelatina Adamed 25 mg, stosowana w leczeniu depresji, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęstsze objawy to ból głowy (bardzo często), nudności i zawroty głowy (często). Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia psychiczne, w tym myśli lub zachowania samobójcze (niezbyt często), które wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia. Wśród działań niepożądanych istotne są również zaburzenia wątroby, ze wzrostem enzymów AlAT i AspAT powyżej 3-krotnej górnej granicy normy u 1,2% pacjentów przy dawce 25 mg oraz 2,6% przy dawce 50 mg, w porównaniu do 0,5% w grupie placebo. Rzadkie, ale poważne przypadki niewydolności wątroby mogą prowadzić do zgonu lub konieczności przeszczepienia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby.
agomelatyna, akatyzja, aminotransferazy, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, depresja, enzymy wątrobowe, epizod maniakalny, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipomania, myśli samobójcze, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, przeszczepienie wątroby, szumy uszne, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wątroby, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Leflunomid Egis 20 mg

Leflunomid Egis w dawce 20 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania przez lekarzy. Do najczęstszych należą łagodny wzrost ciśnienia tętniczego, leukopenia (leukocyty > 2 G/l), parestezje, bóle i zawroty głowy oraz zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Charakterystyczne są również reakcje skórne, w tym nadmierne wypadanie włosów, wyprysk i świąd. Istotne są także zaburzenia hematologiczne, w tym niedokrwistość, trombocytopenia (< 100 G/l), a rzadziej agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna. Leflunomid może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych i ciężkich, takich jak posocznica, co może prowadzić do zgonu. Wątroba jest szczególnie narażona na toksyczność, z częstym wzrostem enzymów wątrobowych (AlAT, gamma-GT), a w rzadkich przypadkach może dojść do niewydolności lub ostrej martwicy wątroby.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, AlAT, bilirubina, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, DRESS, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperlipidemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipourykemia, immunosupresja, kinaza kreatynowa, kolagenowe zapalenie okrężnicy, leflunomid, lek mielotoksyczny, leukopenia, limfocytowe zapalenie okrężnicy, łuszczyca krostkowa, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra martwica wątroby, parastezja, posocznica, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie okrężnicy, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Anidulafungin Fresenius Kabi 100 mg

Anidulafungin Fresenius Kabi w dawce 100 mg, podawany dożylnie, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują wysypkę, świąd, duszność, skurcz oskrzeli oraz niedociśnienie tętnicze, klasyfikowane jako zdarzenia występujące u ≥1/100 do <1/10 pacjentów. Rzadziej pojawiają się nagłe zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca i pokrzywka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego, który stanowi stan zagrożenia życia. Ponadto, leczenie anidulafunginą może prowadzić do zaburzeń wątroby i dróg żółciowych, manifestujących się podwyższonymi wartościami enzymów wątrobowych (ALT, AST, fosfataza zasadowa, gamma-GT) oraz wzrostem stężenia bilirubiny, a także rzadziej cholestazą. Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia i hiperglikemia, oraz działania niepożądane ze strony układu nerwowego (drgawki, ból głowy) i przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu). Monitorowanie parametrów biochemicznych i klinicznych jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami współistniejącymi, w tym z cukrzycą, zaburzeniami elektrolitowymi czy schorzeniami wątroby.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina we krwi, ból nadbrzusza, cholestaza, enzymy wątrobowe, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipokaliemia, infuzja leku, kandydemia, kandydoza inwazyjna, koagulopatia, lek przeciwgrzybiczny, odwodnienie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcje niepożądane, uderzenia gorąca, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie twarzy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Egolanza 5 mg

Olanzapina, substancja czynna leku Egolanza, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia metaboliczne, neurologiczne oraz hematologiczne. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to znaczące zwiększenie masy ciała oraz senność, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta. Często (≥1/100 do <1/10) występują eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperlipidemia, hiperglikemia, cukromocz, zaburzenia pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), niedociśnienie ortostatyczne oraz działania przeciwcholinergiczne. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia cholesterolu, glukozy, triglicerydów, enzymów wątrobowych (aminotransferazy, gamma-glutamylotransferaza, fosfataza zasadowa), kwasu moczowego oraz fosfokinazy kreatynowej. Ze względu na ryzyko rozwoju zespołu metabolicznego i powikłań sercowo-naczyniowych, konieczne jest regularne monitorowanie masy ciała, parametrów metabolicznych, funkcji wątroby oraz morfologii krwi.
akatyzja, astenia, dysfunkcja seksualna, dyskineza, działanie niepożądane, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glikozuria, hipercholesterolemia, hiperfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipersomnia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, hipotensja ortostatyczna, kinaza kreatynowa, kserostomia, leukopenia, mlekotok, neutropenia, olanzapina, parkinsonizm, podwyższenie aminotransferaz, podwyższona fosfataza alkaliczna, profil bezpieczeństwa, przyrost masy ciała, retencja moczu, wysypka, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie skórne, zaburzenie wątrobowo-żółciowe, zaparcie, zawrót głowy, zespół metaboliczny, zespół pozapiramidowy, zespół zmęczenia
Leksykon leków
Działania niepożądane – INZOLFI 0,5 mg

Fingolimod w dawce 0,5 mg, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (15,2%), biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Ze względu na immunosupresyjne działanie leku, pacjenci są narażeni na zwiększone ryzyko infekcji, w tym oportunistycznych, takich jak PML czy zakażenia kryptokokowe, które mogą mieć przebieg śmiertelny. Ponadto obserwuje się zwiększoną częstość nowotworów, zwłaszcza raka podstawnokomórkowego, chłoniaków oraz innych nowotworów skóry. Wśród zaburzeń hematologicznych dominują limfopenia, leukopenia i małopłytkowość, a także autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna. W zakresie układu nerwowego często występują bóle głowy, zawroty, migrena i drgawki, a także rzadkie przypadki zespołu PRES i zaostrzenia choroby po odstawieniu leku.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak, chłoniak z komórek T, drgawki, enzymy wątrobowe, gamma-glutamylotransferaza, immunosupresja, inwersja załamka T, leukoencefalopatia wieloogniskowa, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, migrena, natężona objętość wydechowa, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus Epstein-Barr, wirus JC, wirus ospy wietrznej i półpaśca, zakażenie kryptokokowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zarostowa choroba tętnic obwodowych, zawroty głowy, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine APC 20 mg

Olanzapine APC, zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają monitorowania podczas terapii. Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) obejmują zaburzenia metaboliczne (wzrost masy ciała, hiperlipidemia, hiperglikemia), hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne) oraz ogólne (astenia, zmęczenie). Szczególnie istotny jest wzrost masy ciała, który w krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni) dotyczy 22,2% pacjentów z przyrostem ≥7%, a w długotrwałym (≥48 tygodni) aż 64,4%. Ponadto obserwuje się klinicznie istotne podwyższenie cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i triglicerydów (≥2,26 mmol/l), co może predysponować do rozwoju cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, bezsenność, bradykardia, cholesterol, cukromocz, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, nadmierna potliwość, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, senność, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia lękowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzaran 10 mg

Olanzapina, stosowana u dorosłych, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥1%) to senność, przyrost masy ciała, eozynofilia, wzrost stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów. Przyrost masy ciała jest istotnym klinicznie efektem, obserwowanym zarówno w krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni: wzrost ≥7% u 22,2% pacjentów), jak i długotrwałym (≥48 tygodni: wzrost ≥7% u 64,4%, ≥15% u 31,7%, ≥25% u 12,3%). Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak podwyższenie cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), glukozy na czczo (≥7 mmol/l) oraz triglicerydów (≥2,26 mmol/l), często przechodzące z wartości granicznych do wysokich. Neurologicznie obserwuje się parkinsonizm, akatyzję i dystonię, choć rzadziej niż przy stosowaniu haloperydolu. Nagłe odstawienie olanzapiny może powodować objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenie. W trakcie terapii notuje się także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i prolaktyny (około 30% pacjentów w badaniach do 12 tygodni). U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem zwiększa się ryzyko zgonów i zdarzeń naczyniowo-mózgowych, a u chorych z chorobą Parkinsona nasila się parkinsonizm i omamy.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, cholesterol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba dwubiegunowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, glukoza, halucynacje wzrokowe, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, kwasica ketonowa, letarg, leukopenia, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, psychoza polekowa, rabdomioliza, senność, triglicerydy, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QTc, wzmożone łaknienie, zakrzep z zatorami, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Pentasa 2 g

Lek Pentasa zawiera mesalazynę w dawce 2 g granulatu o przedłużonym uwalnianiu i może powodować szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty) oraz bóle głowy i wysypki skórne. Należy zwrócić szczególną uwagę na rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR), w tym zespół Stevensa i Johnsona (SJS) oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). Ponadto, mogą wystąpić zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, ostre zapalenie trzustki, a także zaburzenia czynności nerek i wątroby, które prawdopodobnie mają podłoże alergiczne. Wiele z tych objawów może być trudnych do odróżnienia od manifestacji samej choroby zapalnej jelita, co komplikuje ocenę związku przyczynowo-skutkowego.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, ból brzucha, choroba zapalna jelita, ciężkie skórne działania niepożądane, eozynofilia, eozynofilia płucna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, granulat o przedłużonym uwalnianiu, granulocytopenia, kamica układu moczowego, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, mesalazyna, naciek płucny, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancolitis, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wyprysk atopowy, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, zwiększona aktywność aminotransferaz
Leksykon chorób i schorzeń
Ostre zapalenie trzustki – Diagnostyka i diagnoza

Ostre zapalenie trzustki (OZT) diagnozuje się na podstawie co najmniej dwóch z trzech kryteriów: typowego, ostrego bólu w nadbrzuszu, aktywności lipazy surowiczej lub amylazy przekraczającej trzykrotnie górną granicę normy oraz charakterystycznych cech w badaniach obrazowych (USG, CT, MRI). Lipaza surowicza jest preferowanym markerem diagnostycznym ze względu na wyższą czułość i swoistość oraz dłuższy czas utrzymywania się podwyższonego poziomu (4-8 godzin od początku objawów, szczyt około 24 godzin, normalizacja w 8-14 dni). USG jamy brzusznej jest pierwszym badaniem obrazowym, szczególnie przydatnym do wykrycia kamicy żółciowej, natomiast CT z kontrastem stanowi złoty standard w ocenie ciężkości i powikłań, zalecane po 72-96 godzinach od wystąpienia objawów. W diagnostyce etiologicznej istotne są m.in. podwyższone ALT >150 IU/L (sugerujące etiologię żółciową) oraz poziom trójglicerydów ≥1000 mg/dl wskazujący na hipertriglicerydemię. Kompleksowa ocena kliniczna, laboratoryjna i obrazowa jest niezbędna do prawidłowego rozpoznania i klasyfikacji OZT na łagodne, umiarkowanie ciężkie i ciężkie, co determinuje dalsze postępowanie terapeutyczne.
alkoholizm, amylaza surowicza, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, ból brzucha, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, D-dimery, endoskopowa ultrasonografia, enzymy trzustkowe, gamma-glutamylotransferaza, hipertriglicerydemia, idiopatyczne zapalenie trzustki, kamica żółciowa, klasyfikacja z Atlanty, lipaza surowicza, martwica trzustki, martwicze zapalenie trzustki, morfologia krwi, nudności i wymioty, ogniskowe zapalenie trzustki, ostre zapalenie trzustki, prokalcytonina, rezonans magnetyczny, skala APACHE II, skala Glasgow, skala Ransona, śródmiąższowe zapalenie trzustki, tomografia komputerowa, tomografia komputerowa z kontrastem, trójglicerydy, ultrasonografia jamy brzusznej, zapalenie trzustki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Toramide 10 mg

Toramide, zawierający torasemid w dawkach 2,5 mg, 5 mg i 10 mg, jest lekiem moczopędnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych. Wśród rzadkich, ale istotnych powikłań hematologicznych odnotowano zmniejszenie liczby erytrocytów, leukocytów i płytek krwi, co wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Neurologicznie mogą pojawić się parestezje kończyn, a w zakresie narządów zmysłów sporadycznie obserwuje się przejściowe zaburzenia wzroku, szum w uszach oraz utratę słuchu. Powikłania naczyniowe, takie jak zakrzepowo-zatorowe i zaburzenia krążenia, są związane z odwodnieniem i zagęszczeniem krwi. Ze strony przewodu pokarmowego najczęściej występuje suchość w jamie ustnej oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a w izolowanych przypadkach zapalenie trzustki. Monitorowanie funkcji wątroby jest konieczne ze względu na możliwy wzrost aktywności enzymów, zwłaszcza GGT.
diureza, dna moczanowa, enzym wątrobowy, erytrocyt, fotosensytyzacja, funkcja wątroby, gamma-glutamylotransferaza, hipokaliemia, krzepnięcie krwi, lek moczopędny, leukocyt, morfologia krwi, niedociśnienie, parestezja kończyn, płytka krwi, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profil bezpieczeństwa leku, retencja moczu, stan splątania, stężenie kreatyniny, tinnitus, torasemid, zaburzenie czucia, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie przewodu pokarmowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Torvazin Plus 40 mg + 10 mg

Torvazin Plus to preparat złożony zawierający atorwastatynę wapniową trójwodną oraz ezetymib, dostępny w dawkach 10 mg + 10 mg, 20 mg + 10 mg oraz 40 mg + 10 mg. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, które klasyfikowane są według częstości występowania: często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zapalenie nosogardzieli, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka), bóle mięśni i stawów oraz reakcje skórne (pokrzywka, wysypka, świąd). Istotne są również zaburzenia mięśniowe, takie jak miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza oraz immunozależna miopatia martwicza, głównie związane z atorwastatyną. Ponadto obserwuje się trombocytopenię, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia), a także zmiany w wynikach badań laboratoryjnych, takie jak podwyższenie aktywności CPK, ALAT, AspAT oraz nieprawidłowości czynności wątroby.
anoreksja, atorwastatyna wapniowa trójwodna, cholestaza, dysfagia, dyspepsja, ezetymib, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoestezja, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, krzepnięcie krwi, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miastenia oczna, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, nużliwość mięśni, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zapalenie nosogardzieli, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Teriflunomide +pharma 14 mg

Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym (RMS), wykazuje dobrze poznany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 2267 pacjentów, z medianą czasu obserwacji wynoszącą 672 dni. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (17,8%), biegunka (13,1%), wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (13%), nudności (8%) oraz łysienie (9,8%), które w większości przypadków miały przebieg łagodny lub umiarkowany i były przemijające. Zwiększenie aktywności AlAT było najczęściej łagodne (do 3-krotnej wartości górnej granicy normy) i ustępowało po przerwaniu leczenia. W badaniach kontrolowanych placebo zaobserwowano także istotne podwyższenie ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mmHg u 19,9% pacjentów na dawce 14 mg vs. 15,5% placebo). Neuropatia obwodowa występowała częściej u leczonych teriflunomidem (1,9% vs. 0,4% placebo), a łysienie dotyczyło 13,9% pacjentów na dawce 14 mg, najczęściej w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii, z ustępowaniem u 87,1% chorych. Nie stwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworów złośliwych, jednak po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano rzadkie ciężkie reakcje skórne i zakażenia, w tym posocznicę.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, białe krwinki, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, grzybica stóp, łuszczyca krostkowa, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, martwicze zapalenie trzustki, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka wargowa, ostre zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane rzutowe, wirusowe zapalenie żołądka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Teva 100 mg

Produkt leczniczy Micafungin Teva (50 mg i 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) wykazuje działania niepożądane u 32,2% pacjentów. Najczęstsze objawy to nudności (2,8%), podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, m.in. hematologiczne (leukopenia, neutropenia, pancytopenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), metaboliczne (hipokaliemia, hipomagnezemia), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy), sercowe (tachykardia), naczyniowe (zapalenie żył, nadciśnienie), wątrobowe (zwiększenie aktywności AlAT, AspAT, bilirubiny, niewydolność wątroby) oraz skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona). Ciężkie reakcje alergiczne i uszkodzenia wątroby występują rzadko, ale wymagają monitorowania i natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bradykardia, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoliza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mykafungina, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór złośliwy krwi, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, przeszczep komórek krwiotwórczych, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Actimodan 200 mg

Lek Actimodan zawierający modafinil w dawce 200 mg jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które zaobserwowano zarówno w badaniach klinicznych (na 1561 pacjentach), jak i po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest ból głowy, występujący u około 21% pacjentów, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, zależny od dawki i ustępujący w ciągu kilku dni. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do ≤1/10), niezbyt często (≥1/1000 do ≤1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Wśród często występujących działań wymienia się m.in. zaburzenia psychiczne (nerwowość, bezsenność, lęk, depresja, myśli samobójcze, psychoza), zaburzenia układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy, parestezje), sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, kołatanie serca, nadciśnienie, niedociśnienie), a także reakcje alergiczne i skórne, w tym ciężkie zespoły takie jak zespół Stevensa-Johnsona i DRESS.
anafilaksja, astma, bezsenność, ból głowy, ciężka reakcja skórna, cukrzyca, częstoskurcz, depresja, duszność, dysfagia, dyskineza, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, kołatanie serca, krwawienie z nosa, leukopenia, mania, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, migrena, modafinil, nadciśnienie, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niemiarowość, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, pokrzywka, psychoza, reakcja nadwrażliwości, refluks, rumień wielopostaciowy, rzadkoskurcz, urojenie, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie psychiczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie gardła, zapalenie zatok przynosowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Esetin 10 mg

Ezetymib w dawce 10 mg, stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej ze statynami lub fenofibratem, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących odpowiednio 2396, 11 308 oraz 185 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, biegunka, wzdęcia, nudności) oraz zmęczenie, występujące z częstością od 1% do 10%. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz kinazy kreatynowej (CK) było niezbyt częste (0,5-4,5%), a ich wzrosty zwykle ustępowały po odstawieniu leku lub kontynuacji terapii. W badaniach pediatrycznych u dzieci w wieku 6-17 lat odnotowano niewielki wzrost aktywności transaminaz (1,1-3%) bez przypadków miopatii. W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144) częstość miopatii wynosiła 0,2% w grupie ezetymibu ze statyną i 0,1% w grupie statyny, a rabdomioliza 0,1% i 0,2%, odpowiednio. Wzrost transaminaz ≥ 3x GGN występował u 2,5% pacjentów leczonych skojarzeniem, a częstość nowotworów była porównywalna w obu grupach (około 9,4-9,5%).
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, ból brzucha, cholecystektomia, choroba refluksowa przełyku, choroba wieńcowa, dusznica bolesna, ezetymib, fenofibrat, gamma-glutamylotransferaza, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia nierodzinna, hiperlipidemia, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, leczenie skojarzone, mieszana hiperlipidemia, miopatia, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, symwastatyna, testy czynności wątroby, trombocytopenia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci
Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Accord 100 mg

Mykafungina, substancja czynna leku Micafungin Accord, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane u około 32,2% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to nudności (2,8%), podwyższenie aktywności fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (AspAT, 2,3%). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi, takimi jak zaawansowany AIDS czy nowotwory złośliwe, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych (0,2%). Działania niepożądane dotyczące wątroby wystąpiły u 8,6% pacjentów, najczęściej jako łagodne do umiarkowanych podwyższenia enzymów wątrobowych (fosfataza zasadowa 2,7%, AspAT 2,3%, AlAT 2,0%) oraz bilirubiny (1,6%). Ciężkie uszkodzenia wątroby, choć rzadkie (0,4%), mogą prowadzić do zgonu, co wymaga monitorowania parametrów wątrobowych i ewentualnego przerwania terapii (1,1% przypadków). Reakcje alergiczne, w tym wysypka i dreszcze, są zwykle łagodne, jednak rzadkie ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, cewnik dożylny, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, działanie niepożądane leku, działanie niepożądane wątrobowe, enzym wątrobowy, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemoliza, hepatomegalia, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, terapia przeciwgrzybicza, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczny wykwit skórny, trombocytopenia, uszkodzenie komórek wątrobowych, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, zakażenie HIV, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axocar 10 mg + 20 mg

Produkt leczniczy Axocar, zawierający ezetymib i symwastatynę, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów, co pozwoliło na szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa. Najpoważniejszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, w tym miopatia i rabdomioliza, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek. W badaniu klinicznym częstość miopatii u pacjentów przyjmujących 80 mg symwastatyny wynosiła 1,0%, podczas gdy u osób przyjmujących 20 mg było to 0,02%. Szczególną uwagę należy zwrócić na immunozależną miopatię martwiczą (IMNM), charakteryzującą się utrzymującym się osłabieniem mięśni proksymalnych i podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej (CK) mimo odstawienia statyn, wymagającą leczenia immunosupresyjnego. Ponadto, stosowanie Axocar wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby, w tym zapalenia, żółtaczki oraz niewydolności wątroby, co wymaga regularnego monitorowania enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, GGTP) i bilirubiny.
choroba refluksowa przełyku, ezetymib z symwastatyną, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia pamięci, zaburzenie erekcji, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśni, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Egolanza 10 mg

Olanzapina (Egolanza) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia metaboliczne, neurologiczne oraz hematologiczne. Do najczęstszych należą senność, zwiększenie masy ciała, hiperprolaktynemia, podwyższone stężenia cholesterolu, glukozy i triglicerydów, a także eozynofilia, leukopenia i neutropenia. Objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja, parkinsonizm i dyskineza, występują często i mogą obniżać compliance pacjentów. Dodatkowo, niedociśnienie ortostatyczne i zawroty głowy zwiększają ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. W trakcie terapii obserwuje się także przejściowe, bezobjawowe podwyższenie aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT), fosfatazy zasadowej oraz gamma-glutamylotransferazy, co wymaga regularnego monitorowania funkcji wątroby.
akatyzja, astenia, cukromocz, cukrzyca polekowa, dna moczanowa, dyskineza, dyslipidemia, działanie niepożądane, efekt przeciwcholinergiczny, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, leukopenia, mlekotok, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, olanzapina, parkinsonizm, podwyższona fosfataza zasadowa, podwyższone aminotransferazy, przerost prostaty, przyrost masy ciała, wysypka skórna, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie miesiączkowania, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine Aurovitas 5 mg

Olanzapine Aurovitas, dostępna w dawkach 5 mg i 10 mg w formie tabletek, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to senność, istotny klinicznie przyrost masy ciała, hiperlipidemia (podwyższone stężenie cholesterolu i triglicerydów) oraz hiperglikemia, mogąca prowadzić do cukromoczu. Często (≥1/100 do <1/10) występują eozynofilia, hiperprolaktynemia, zawroty głowy, zaburzenia pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), niedociśnienie ortostatyczne, działanie przeciwcholinergiczne oraz przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT). Rzadziej obserwuje się leukopenię, neutropenię, wysypkę, astenie, zmęczenie, ból stawów oraz podwyższenie aktywności enzymów takich jak fosfokinaza kreatyninowa, fosfataza zasadowa i gamma glutamylotransferaza. Bardzo rzadko (<1/10000) mogą wystąpić hiperurykemia i obrzęki. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz istniejącą leukopenią lub neutropenią, u których ryzyko powikłań jest zwiększone.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, cukromocz, dna moczanowa, dyskineza, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, granulocyty kwasochłonne, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm, przyrost masy ciała, senność, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pozapiramidowe, zawroty głowy, zespół metaboliczny, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Diagnostyka i diagnoza

Toksyczne zapalenie wątroby jest stanem zapalnym wywołanym ekspozycją na różnorodne substancje hepatotoksyczne, takie jak leki (np. paracetamol), alkohol, chemikalia przemysłowe, rozpuszczalniki organiczne, pestycydy, suplementy diety i toksyny środowiskowe. Diagnostyka opiera się na wykluczeniu innych przyczyn uszkodzenia wątroby oraz potwierdzeniu związku czasowego między ekspozycją a wzrostem enzymów wątrobowych, które muszą przekraczać co najmniej dwukrotnie górną granicę normy. Kluczowe badania laboratoryjne obejmują podwyższone poziomy aminotransferaz (ALT, AST często >400 IU/L), fosfatazy alkalicznej, GGT, bilirubiny (zwłaszcza >2x górnej granicy normy, co wskazuje na ciężkie uszkodzenie zgodnie z prawem Hy’a) oraz wydłużony czas protrombinowy (PT/INR >1,5) świadczący o ryzyku niewydolności wątroby. Diagnostyka różnicowa powinna wykluczyć wirusowe, autoimmunologiczne, metaboliczne i naczyniowe choroby wątroby, a także alkoholowe zapalenie wątroby, które charakteryzuje się zwykle niższymi wartościami AST (<500 U/L) i ALT (<300 U/L).
albumina, aminotransferaza, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, biopsja wątroby, choroba Wilsona, czas protrombinowy, czterochlorek węgla, dimetyloformamid, elastografia, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hepatotoksyczność, koagulopatia, marker diagnostyczny, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, pierwotna marskość żółciowa, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przeszczep wątroby, rezonans magnetyczny, rozpuszczalnik organiczny, toksyczne zapalenie wątroby, tomografia komputerowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, zatrucie paracetamolem, zespół Budda-Chiariego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tracutil –

Tracutil, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji zawierający mikroelementy (żelazo 35 µmol/2000 µg, cynk 50 µmol/3300 µg, mangan 10 µmol/550 µg, miedź 12 µmol/760 µg, chrom 0,2 µmol/10 µg, selen 0,3 µmol/24 µg, molibden 0,1 µmol/10 µg, jod 1,0 µmol/127 µg, fluor 30 µmol/570 µg), jest przeciwwskazany u pacjentów pediatrycznych, z cholestazą (bilirubina >140 mmol/l, podwyższone GGTP i ALP), nadwrażliwością na składniki preparatu, chorobą Wilsona oraz zaburzeniami magazynowania żelaza (hemosyderoza, hemochromatoza). W tych stanach podaż mikroelementów może prowadzić do kumulacji toksycznej i nasilenia objawów chorobowych. Preparat charakteryzuje się pH 1,7-2,3 i osmolarnością około 90 mOsm/l, co wymaga ostrożności w podawaniu.
bilirubina w surowicy, cholestaza, choroba Wilsona, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hemochromatoza, hemosyderoza, mikroelementy, osmolarność, pacjent pediatryczny, parametry funkcji wątroby, pH kwasowe, reakcja nadwrażliwości, roztwór do infuzji, suplementacja pierwiastków śladowych, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie magazynowania żelaza
Leksykon leków
Działania niepożądane – SimvaHexal 10 10 mg

Symwastatyna, stosowana w leczeniu zaburzeń lipidowych, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w dużych badaniach klinicznych HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych był porównywalny z placebo (4,8% vs 5,1%). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były mialgia, podwyższone poziomy aminotransferaz (>3 x GGN u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną vs 0,09% placebo) oraz kinazy kreatynowej. Miopatia występowała rzadko (<0,1%), jednak może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek, co stanowi poważne zagrożenie życia. Ponadto, rzadko zgłaszano zapalenie wątroby, niewydolność wątroby (zarówno zakończoną zgonem, jak i nie), a także reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, anafilaksja, bezsenność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, parestezje, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia lipidowe, zaburzenia wzwodu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie mięśnia, zespół nadwrażliwości
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xorimax 500 500 mg

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa aksetylu cefuroksymu, substancji czynnej leku Xorimax 500, obejmująca badania farmakologiczne i toksykologiczne, nie wykazała istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania wielokrotnego podawania w modelach zwierzęcych, nawet przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, nie ujawniły toksyczności ani efektów teratogennych, mutagennych czy negatywnego wpływu na płodność i rozwój potomstwa. Testy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego, a brak specyficznych badań rakotwórczości rekompensują dane kliniczne i przedkliniczne wskazujące na brak działania kancerogennego.
aksetyl cefuroksymu, antybiotyk cefalosporynowy, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, cefalosporyna, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, gamma-glutamylotransferaza, interpretacja wyników badań laboratoryjnych, organogeneza, parametr enzymatyczny, potencjał mutagenny, reprodukcja, składnik aktywny, teratogenność, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na płodność, Xorimax
Leksykon leków
Działania niepożądane – Xevoben 200 mg + 50 mg

Preparat Xevoben, zawierający 200 mg lewodopy oraz 50 mg benserazydu, jest stosowany w leczeniu zespołu niespokojnych nóg oraz choroby Parkinsona, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. W badaniach klinicznych zaobserwowano, że u ponad 1% pacjentów występują bóle głowy, zawroty głowy, zakażenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (suchość w jamie ustnej, nudności, biegunka) oraz zmiany w zapisie EKG, w tym zaburzenia rytmu serca. Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują poważne zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, leukopenia), zaburzenia psychiczne (zespół dysregulacji dopaminowej, depresja, omamy, urojenia, zaburzenia kontroli impulsów), a także objawy neurologiczne takie jak dyskinezje, wahania odpowiedzi terapeutycznej („on-off”), zmęczenie, nadmierna senność i nagłe napady snu. U pacjentów z zespołem niespokojnych nóg może dochodzić do nasilenia objawów w trakcie leczenia dopaminergicznego.
arytmia, biegunka, ból głowy, chromaturia, depresja, dyskinezja, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, infekcja z gorączką, leukopenia, lewodopa z benserazydem, małopłytkowość, nadmierna senność dzienna, nagły napad snu, napadowe objadanie się, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, nudności, omamy, reakcja alergiczna skórna, ruchy atetotyczne, ruchy pląsawicze, stan splątania, suchość jamy ustnej, transaminaza, urojenia, wahania odpowiedzi terapeutycznej, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie oskrzeli, zawroty głowy, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół niespokojnych nóg, zespół przełączenia on-off
Leksykon substancji czynnych
Karbamazepina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Karbamazepina, stosowana w leczeniu padaczki, neuralgii nerwu trójdzielnego oraz profilaktyce zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, choć ich częstość jest bardzo niska (4,7 i 2,0 przypadków na milion na rok odpowiednio). Zaleca się monitorowanie morfologii krwi (płytki, leukocyty, retikulocyty, stężenie żelaza) przed i w trakcie leczenia, szczególnie w pierwszym miesiącu co tydzień, następnie co miesiąc, a po 6 miesiącach 2-4 razy rocznie. W przypadku leukopenii poniżej 2000/mm³, granulocytów poniżej 1000/mm³, trombocytów poniżej 80 000/mm³, czy objawów klinicznych (gorączka, ból gardła, wysypka) konieczne jest przerwanie terapii. Ponadto, karbamazepina może wywoływać ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), z ryzykiem śmiertelności, szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia. Ryzyko SJS/TEN jest wyższe u pacjentów azjatyckiego pochodzenia z allelem HLA-B*1502 (ok. 10% populacji Han i Tajów), dlatego zaleca się badanie genetyczne przed terapią w tych grupach. Obecność allelu HLA-A*3101 zwiększa ryzyko łagodniejszych reakcji skórnych u Europejczyków i Japończyków.
agranulocytoza, alkoholowy zespół abstynencyjny, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, ataksja, dystrofia miotoniczna, działanie przeciwcholinergiczne, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiponatremia, indukcja enzymatyczna, indukcja enzymów wątrobowych, leukocyty, morfologia krwi, neuralgia nerwu trójdzielnego, niedokrwistość aplastyczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, padaczka, płytki krwi, reaktywacja wirusa HHV6, szpik kostny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia hematologiczne, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona