Działania niepożądane leku Xevoben (lewodopa 200 mg + benserazyd 50 mg)

Stosowanie preparatu Xevoben, zawierającego 200 mg lewodopy oraz 50 mg benserazydu (w postaci chlorowodorku), może wiązać się z wystąpieniem szeregu działań niepożądanych. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowy opis potencjalnych zagrożeń związanych z leczeniem tym lekiem, z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych objawów.¹

Działania niepożądane w badaniach klinicznych

W dwóch krzyżowych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, dotyczących leczenia zespołu niespokojnych nóg, zaobserwowano pewne działania niepożądane występujące częściej u ponad 1/100 pacjentów po przyjęciu lewodopy z benserazydem niż po przyjęciu placebo. Były to: ból głowy, zawroty głowy, zakażenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (suchość w jamie ustnej, nudności, biegunka) oraz zmiany w zapisie EKG (zaburzenia rytmu serca).²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Ocena działań niepożądanych opiera się na następujących częstościach występowania:³

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Zaburzenia układu immunologicznego i infekcje

W kategoriach zakażeń i zarażeń pasożytniczych, z częstością nieznaną mogą wystąpić: infekcje z gorączką, zapalenie oskrzeli oraz zapalenie błony śluzowej nosa.⁴

Zaburzenia hematologiczne

Z częstością nieznaną mogą wystąpić zaburzenia krwi i układu chłonnego takie jak: niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość oraz leukopenia. Zaburzenia te mogą mieć potencjalnie poważne konsekwencje kliniczne i wymagają monitorowania parametrów morfologicznych krwi.⁵

Zaburzenia metaboliczne

Wśród zaburzeń metabolizmu i odżywiania odnotowano zmniejszony apetyt z częstością nieznaną.⁶

Zaburzenia psychiczne

Do zaburzeń psychicznych o nieznanej częstości występowania należą: zespół dysregulacji dopaminowej (DDS), stan splątania, depresja, pobudzenie, lęk, omamy, urojenia, czasowa dezorientacja. Ponadto odnotowano zaburzenia kontroli impulsów obejmujące: patologiczną skłonność do hazardu, zwiększone libido, hiperseksualność, kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kompulsywne zakupy, napadowe objadanie się oraz kompulsywne jedzenie.⁷

U pacjentów z chorobą Parkinsona dodatkowo mogą występować zaburzenia snu, natomiast u pacjentów z zespołem niespokojnych nóg – zaburzenia snu niezwiązane z tym zespołem. Warto zaznaczyć, że działania te mogą szczególnie często pojawiać się u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z takimi objawami w wywiadzie.⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Z częstością nieznaną mogą wystąpić następujące zaburzenia układu nerwowego: brak odczuwania smaku, zaburzenia smaku, dyskinezja (ruchy pląsawicze i atetotyczne), wahania odpowiedzi terapeutycznej (zamrożenie, pogorszenie końca dawki, zespół przełączenia „on-off”), zmęczenie, nadmierna senność w ciągu dnia, nagły napad snu, zawroty głowy, ból głowy, suchość w jamie ustnej.⁹

Jako dodatkowe działanie niepożądane u pacjentów z chorobą Parkinsona może wystąpić zespół niespokojnych nóg. W późniejszym okresie leczenia mogą występować dyskinezy, które zazwyczaj można wyeliminować lub ograniczyć poprzez zmniejszanie dawki leku.¹⁰

Przy dłuższym leczeniu mogą pojawić się wahania odpowiedzi terapeutycznej (objawy zamrożenia, dystonie końca dawki i zespół przełączenia „on-off”). Objawy te można zazwyczaj wyeliminować lub ograniczyć poprzez odpowiednie dobranie dawki produktu leczniczego lub przez podawanie mniejszych pojedynczych dawek w krótszych odstępach czasu. Następnie można podjąć próbę zwiększenia dawki w celu uzyskania silniejszego efektu terapeutycznego.¹¹

Przyjmowanie lewodopy z benserazydem wiąże się z występowaniem zmęczenia, a w bardzo rzadkich przypadkach z występowaniem epizodów nadmiernej senności w ciągu dnia oraz nagłych napadów snu.¹²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Wśród zaburzeń serca z częstością nieznaną mogą występować arytmie.¹³

Z zaburzeń naczyniowych z nieznaną częstością może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne, które zwykle można zmniejszyć przez zmniejszenie dawki leku.¹⁴

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego występują głównie we wczesnym okresie leczenia i mogą obejmować: nudności, wymioty, biegunkę oraz zmianę zabarwienia śliny, języka, zębów lub błony śluzowej jamy ustnej.¹⁵

Objawy te można w znacznym stopniu ograniczyć poprzez przyjmowanie lewodopy z benserazydem jednocześnie z niewielkim posiłkiem ubogim w białko (np. ciastka, sucharki lub podobne), popijanie leku płynem lub poprzez powolne zwiększanie dawki.¹⁶

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Z nieznaną częstością mogą wystąpić zaburzenia wątroby i dróg żółciowych objawiające się zwiększeniem aktywności transaminaz, fosfatazy alkalicznej lub gamma-glutamylotransferazy.¹⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Z nieznaną częstością występowania mogą pojawić się skórne reakcje alergiczne, takie jak świąd i wysypka.¹⁸

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Z nieznaną częstością mogą wystąpić zaburzenia nerek i dróg moczowych w postaci zwiększenia stężenia mocznika we krwi oraz chromaturia. Może wystąpić zmiana zabarwienia moczu (zwykle mocz przyjmuje odcień czerwony, a po odstaniu ciemnieje). Zmiana koloru lub zabarwienia może dotyczyć też innych płynów ustrojowych i tkanek, w tym śliny, języka, zębów i błony śluzowej jamy ustnej.¹⁹

Szczególne populacje pacjentów i stany kliniczne

Zaburzenia kontroli impulsów

U pacjentów leczonych agonistami dopaminy i (lub) innymi dopaminergicznymi produktami leczniczymi zawierającymi lewodopę może wystąpić patologiczna skłonność do hazardu, zwiększone libido, hiperseksualność, kompulsywne wydawanie pieniędzy lub kompulsywne zakupy, napadowe objadanie się, kompulsywne jedzenie.²⁰

Zespół niespokojnych nóg

U pacjentów z zespołem niespokojnych nóg leczonych długotrwale preparatami dopaminergicznymi najczęściej występującym działaniem niepożądanym jest zjawisko nasilenia objawów. Polega ono na czasowym przesunięciu objawów z występujących wieczorem/w nocy na objawy pojawiające się wczesnym popołudniem i wieczorem, przed przyjęciem kolejnej wieczornej dawki.²¹

Tabela działań niepożądanych

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

Modyfikacja leczenia

W przypadku wystąpienia dyskinezji w późniejszym okresie leczenia, można je zazwyczaj wyeliminować lub ograniczyć poprzez zmniejszanie dawki produktu leczniczego.²²

Wahania odpowiedzi terapeutycznej (objawy zamrożenia, dystonie końca dawki i zespół przełączenia „on-off”) można zazwyczaj wyeliminować lub ograniczyć poprzez odpowiednie dobranie dawki produktu leczniczego lub przez podawanie mniejszych pojedynczych dawek w krótszych odstępach czasu.²³

W przypadku niedociśnienia ortostatycznego można je na ogół zmniejszyć przez zmniejszenie dawki leku.²⁴

Minimalizacja objawów żołądkowo-jelitowych

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego występują głównie we wczesnym okresie leczenia i można je w znacznym stopniu ograniczyć poprzez:²⁵

• przyjmowanie lewodopy z benserazydem jednocześnie z niewielkim posiłkiem ubogim w białko (np. ciastka, sucharki lub podobne)
• popijanie leku płynem
• powolne zwiększanie dawki

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.²⁶

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁷