Działania niepożądane
Leflunomid Egis 20 mg

Leflunomid Egis w dawce 20 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania przez lekarzy. Do najczęstszych należą łagodny wzrost ciśnienia tętniczego, leukopenia (leukocyty > 2 G/l), parestezje, bóle i zawroty głowy oraz zaburzenia przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Charakterystyczne są również reakcje skórne, w tym nadmierne wypadanie włosów, wyprysk i świąd. Istotne są także zaburzenia hematologiczne, w tym niedokrwistość, trombocytopenia (< 100 G/l), a rzadziej agranulocytoza i niedokrwistość aplastyczna. Leflunomid może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych i ciężkich, takich jak posocznica, co może prowadzić do zgonu. Wątroba jest szczególnie narażona na toksyczność, z częstym wzrostem enzymów wątrobowych (AlAT, gamma-GT), a w rzadkich przypadkach może dojść do niewydolności lub ostrej martwicy wątroby.

Działania niepożądane leku Leflunomid Egis

Leflunomid Egis (20 mg, tabletki powlekane) posiada szczegółowo scharakteryzowany profil bezpieczeństwa, który wymaga dokładnej analizy przez lekarzy przepisujących ten lek. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych ma kluczowe znaczenie dla właściwego monitorowania pacjentów oraz podejmowania odpowiednich działań w przypadku ich wystąpienia.1

Najczęściej występujące działania niepożądane

Wśród najczęstszych działań niepożądanych występujących po zastosowaniu leflunomidu należy wymienić: łagodny wzrost ciśnienia tętniczego krwi, leukopenię, parastezję, ból głowy, zawroty głowy oraz szereg zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zaburzenia błony śluzowej jamy ustnej). Charakterystyczne są również reakcje skórne takie jak nadmierne wypadanie włosów, wyprysk, wysypka (w tym grudkowo-plamkowa), świąd i suchość skóry. Obserwuje się także zapalenie pochewki ścięgna, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK), anoreksję, spadek masy ciała (zazwyczaj nieznaczny), osłabienie, łagodne reakcje alergiczne oraz zwiększenie wartości parametrów badań czynnościowych wątroby.2

Ryzyko infekcji i zaburzenia układu odpornościowego

Jako lek o właściwościach immunosupresyjnych, leflunomid może zwiększać wrażliwość pacjentów na zakażenia, w tym zakażenia oportunistyczne. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić ciężkie zakażenia, w tym posocznica, potencjalnie prowadzące do zgonu. Obserwuje się również zwiększoną częstość występowania infekcji takich jak nieżyt nosa, zapalenie oskrzeli i zapalenie płuc.3

W kontekście zaburzeń układu immunologicznego, często występują łagodne reakcje alergiczne, natomiast bardzo rzadko mogą pojawić się ciężkie reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne oraz zapalenie naczyń, w tym zapalenie naczyń z martwicą skóry.4

Zaburzenia hematologiczne

Istotne zaburzenia hematologiczne, które mogą wystąpić w trakcie leczenia leflunomidem obejmują: 2 G/l). Niezbyt często: niedokrwistość, łagodna trombocytopenia (płytki < 100 G/l). Rzadko: niedokrwistość aplastyczna (prawdopodobnie spowodowana mechanizmem przeciwproliferacyjnym), leukopenia (leukocyty 5

  • Leukopenię (leukocyty > 2 G/l) – występującą często
  • Niedokrwistość i łagodną trombocytopenię (płytki < 100 G/l) – występujące niezbyt często
  • Niedokrwistość aplastyczną (prawdopodobnie spowodowaną mechanizmem przeciwproliferacyjnym), leukopenię (leukocyty < 2 G/l) i eozynofilię – występujące rzadko
  • Agranulocytozę – występującą bardzo rzadko

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki, gdy leflunomid stosowany jest przed, jednocześnie lub po lekach o potencjalnym działaniu mielotoksycznym, gdyż może to zwiększać ryzyko występowania niepożądanych reakcji hematologicznych.6

Zaburzenia wątroby

Zaburzenia funkcji wątroby stanowią istotny aspekt profilu bezpieczeństwa leflunomidu. Często obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (szczególnie AlAT, rzadziej gamma-glutamylotransferazy, fosfatazy zasadowej i bilirubiny). Rzadziej występuje zapalenie wątroby oraz żółtaczka/cholestaza. Bardzo rzadko mogą pojawić się ciężkie uszkodzenia wątroby, takie jak niewydolność wątroby i ostra martwica wątroby, które mogą prowadzić do zgonu.7

Zaburzenia płuc

Wśród rzadko występujących, ale potencjalnie poważnych działań niepożądanych, należy wymienić śródmiąższowe choroby płuc (w tym śródmiąższowe zapalenie płuc), które mogą prowadzić do zgonu. Z nieustaloną częstością może również występować nadciśnienie płucne.8

Zaburzenia skóry

Leflunomid może powodować szereg reakcji skórnych o różnym nasileniu. Często obserwuje się nasilenie wypadania włosów, wyprysk, wysypkę (w tym grudkowo-plamkową), świąd i suchość skóry. Niezbyt często występuje pokrzywka. Bardzo rzadko mogą pojawić się poważne reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona czy rumień wielopostaciowy. Z nieustaloną częstością mogą wystąpić: postać skórna tocznia rumieniowatego, łuszczyca krostkowa lub nasilenie łuszczycy, wysypka polekowa z eozynofilią oraz objawami ogólnymi (DRESS) i owrzodzenie skóry.9

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego są częste podczas terapii leflunomidem i obejmują zapalenie okrężnicy (w tym mikroskopowe zapalenie okrężnicy, takie jak limfocytowe zapalenie okrężnicy, kolagenowe zapalenie okrężnicy), biegunkę, nudności, wymioty, jadłowstręt, choroby błony śluzowej jamy ustnej (np. aftowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej) oraz bóle brzucha. Niezbyt często występują zaburzenia smaku. Bardzo rzadko może dojść do zapalenia trzustki.10

Inne zaburzenia

Wśród innych potencjalnych działań niepożądanych leflunomidu można wymienić:11

  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: zapalenie pochewek ścięgien (często), zerwanie ścięgna (niezbyt często)
  • Zaburzenia nerek: niewydolność nerek (częstość nieznana)
  • Zaburzenia układu rozrodczego: minimalne (odwracalne) zmniejszenie stężenia plemników, całkowitej ilości i ruchliwości plemników (częstość nieznana)
  • Zaburzenia metaboliczne: hipokaliemia, hiperlipidemia, hipofosfatemia (niezbyt często), zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej (rzadko), hipourykemia (częstość nieznana)12
  • Zaburzenia psychiczne: niepokój (niezbyt często)13

Szczegółowa tabela działań niepożądanych leflunomidu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne konsekwencje
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Ciężkie zakażenia (w tym posocznica) Rzadko Może prowadzić do zgonu
Zakażenia oportunistyczne, nieżyt nosa, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc Częstość zwiększona Wynika z immunosupresyjnego działania leku
Nowotwory Zaburzenia limfoproliferacyjne Zwiększone ryzyko Związane z działaniem immunosupresyjnym
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia (leukocyty > 2 G/l) Często Zmniejszenie liczby białych krwinek
Niedokrwistość, łagodna trombocytopenia (płytki < 100 G/l) Niezbyt często Niedokrwistość i zmniejszenie liczby płytek krwi
Niedokrwistość aplastyczna Rzadko Prawdopodobnie spowodowana mechanizmem przeciwproliferacyjnym
Leukopenia (leukocyty < 2 G/l), eozynofilia Rzadko Znaczne zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększenie liczby eozynofili
Agranulocytoza Bardzo rzadko Ciężkie zmniejszenie liczby granulocytów
Zaburzenia układu immunologicznego Łagodne reakcje alergiczne Często Reakcje o niewielkim nasileniu
Ciężkie reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, zapalenie naczyń Bardzo rzadko Może obejmować zapalenie naczyń z martwicą skóry
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) Często Wskaźnik uszkodzenia mięśni
Hipokaliemia, hiperlipidemia, hipofosfatemia Niezbyt często Zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne
Zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej (LDH) Rzadko Wskaźnik uszkodzenia tkanek
Hipourykemia Częstość nieznana Zmniejszenie stężenia kwasu moczowego
Zaburzenia psychiczne Niepokój Niezbyt często Subiektywne uczucie niepokoju
Zaburzenia układu nerwowego Parestezja, ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa Często Zaburzenia neurologiczne różnego stopnia
Zaburzenia serca i naczyń Łagodny wzrost ciśnienia tętniczego krwi Często Niewielkie podwyższenie wartości ciśnienia
Znaczny wzrost ciśnienia tętniczego krwi Rzadko Wyraźne podwyższenie wartości ciśnienia
Choroby układu oddechowego Śródmiąższowe choroby płuc (w tym śródmiąższowe zapalenie płuc) Rzadko Może prowadzić do zgonu
Nadciśnienie płucne Częstość nieznana Podwyższone ciśnienie w tętnicach płucnych
Zaburzenia żołądka i jelit Zapalenie okrężnicy, biegunka, nudności, wymioty, jadłowstręt, choroby błony śluzowej jamy ustnej, bóle brzucha Często Różnorodne zaburzenia przewodu pokarmowego
Zaburzenia smaku Niezbyt często Zmiana percepcji smaku
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko Poważne zapalenie trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często Głównie AlAT, rzadziej gamma-GT, fosfatazy zasadowej, bilirubiny
Zapalenie wątroby, żółtaczka/cholestaza Rzadko Zaburzenia funkcji wątroby
Ciężkie uszkodzenie wątroby (niewydolność wątroby, ostra martwica wątroby) Bardzo rzadko Może prowadzić do zgonu
Zaburzenia skóry i tkanki łącznej Nasilenie wypadania włosów, wyprysk, wysypka, świąd, suchość skóry Często Różne reakcje skórne
Pokrzywka Niezbyt często Swędząca wysypka skórna
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy Bardzo rzadko Ciężkie reakcje skórne, potencjalnie zagrażające życiu
Toczniowa postać skórna, łuszczyca krostkowa, DRESS, owrzodzenie skóry Częstość nieznana Specyficzne reakcje skórne i autoimmunologiczne
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Zapalenie pochewek ścięgien Często Stan zapalny tkanek otaczających ścięgna
Zerwanie ścięgna Niezbyt często Poważne uszkodzenie ścięgna
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek Częstość nieznana Upośledzenie funkcji nerek
Zaburzenia układu rozrodczego Minimalne zmiany w parametrach nasienia Częstość nieznana Odwracalne zmniejszenie stężenia plemników, całkowitej ilości i ruchliwości plemników
Zaburzenia ogólne Anoreksja, zmniejszenie masy ciała, osłabienie Często Zazwyczaj nieznaczny spadek masy ciała, ogólne osłabienie

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.15

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl