Działania niepożądane leku Zylena

Zylena to produkt leczniczy zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, które zostały szczegółowo zidentyfikowane w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

W badaniach klinicznych najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (u ≥1% pacjentów) związanymi ze stosowaniem olanzapiny były: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie przeciwcholinergiczne, przejściowe bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wysypka, astenia, zmęczenie, gorączka, ból stawu i inne zaburzenia biochemiczne.²

Wpływ na masę ciała

Istotnym klinicznie działaniem niepożądanym jest zwiększenie masy ciała, które obserwowano we wszystkich wyjściowych kategoriach Indeksu Masy Ciała (BMI). Po krótkotrwałym leczeniu (mediana trwania terapii 47 dni) zwiększenie masy ciała w stosunku do wartości wyjściowych występowało z różną częstotliwością:

• zwiększenie o ≥7% – bardzo często (22,2% pacjentów)
• zwiększenie o ≥15% – często (4,2% pacjentów)
• zwiększenie o ≥25% – niezbyt często (0,8% pacjentów)

W przypadku długotrwałego stosowania (przynajmniej przez 48 tygodni) ryzyko przyrostu masy ciała znacząco wzrasta. Zwiększenie masy ciała w stosunku do wartości wyjściowych o ≥7%, ≥15% i ≥25% występowało bardzo często, odpowiednio u 64,4%, 31,7% i 12,3% pacjentów.³

Zaburzenia metaboliczne

Podczas terapii olanzapiną obserwowano zmiany w profilu lipidowym. Średni wzrost stężenia lipidów na czczo (cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triglicerydów) był większy u pacjentów, u których nie występowały zaburzenia przemiany lipidów przed rozpoczęciem leczenia. Często obserwowano zmiany z wartości prawidłowych do podwyższonych.⁴

Innym istotnym zaburzeniem metabolicznym jest wzrost stężenia glukozy. Obserwowano zwiększenie początkowych prawidłowych wartości mierzonych na czczo (<5,56 mmol/L) do dużych wartości (≥7 mmol/L). Zmiany początkowego stężenia glukozy na czczo z wartości granicznych (≥5,56 do <7 mmol/L) do dużych wartości (≥7 mmol/L) występowały bardzo często.<sup data-drug="Zylena" data-section="Działania niepożądane" title="Obserwowano zwiększenie początkowych prawidłowych wartości mierzonych na czczo (< 5,56 mmol/L) do dużych wartości (≥ 7 mmol/L). Zmiany początkowego stężenia glukozy na czczo z wartości granicznych (≥ 5,56 do 5

Zaburzenia neurologiczne

Do istotnych neurologicznych działań niepożądanych olanzapiny należą:

• Parkinsonizm i dystonia – w badaniach klinicznych częstość występowania parkinsonizmu i dystonii u pacjentów leczonych olanzapiną liczbowo była większa, jednak nie była statystycznie istotna w porównaniu z grupą otrzymującą placebo.
• Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) – rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłanie.
• Późna dyskineza – zaburzenie ruchowe, które może rozwinąć się podczas długotrwałej terapii.
• Napady drgawek – występujące w większości przypadków u pacjentów z drgawkami lub czynnikami ryzyka ich wystąpienia w wywiadzie.

U pacjentów leczonych olanzapiną rzadziej stwierdzano parkinsonizm, akatyzję i dystonię niż u pacjentów leczonych stopniowo zwiększanymi dawkami haloperydolu.⁶

Zaburzenia hormonalne

Istotnym działaniem niepożądanym olanzapiny jest wpływ na stężenie prolaktyny. W badaniach klinicznych trwających do 12 tygodni, stężenie prolaktyny w osoczu przekroczyło górną granicę normy u około 30% pacjentów leczonych olanzapiną, u których stężenie prolaktyny na początku badania było w normie. U większości tych pacjentów zwiększenie stężenia prolaktyny było na ogół łagodne i nie przekraczało dwukrotnej górnej granicy normy.⁷

Objawy odstawienia

W przypadku nagłego przerwania stosowania olanzapiny zgłaszano wystąpienie ostrych objawów odstawiennych, takich jak: pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty. Te objawy ustępują zazwyczaj po ponownym włączeniu leku lub po stopniowym zmniejszaniu dawki.⁸

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia: W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia, obserwowano zwiększoną częstość występowania zgonów oraz niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych u pacjentów przyjmujących olanzapinę w porównaniu z grupą placebo. Bardzo częstymi działaniami niepożądanymi w tej grupie były: nieprawidłowy chód i upadki. Często obserwowano zapalenie płuc, podwyższoną temperaturę ciała, letarg, rumień, omamy wzrokowe i nietrzymanie moczu.⁹

Pacjenci z chorobą Parkinsona: U pacjentów z chorobą Parkinsona, u których wystąpiła psychoza polekowa (agoniści dopaminy), bardzo często stwierdzano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy.¹⁰

Pacjenci z chorobą afektywną dwubiegunową: W przypadku skojarzonego stosowania olanzapiny z walproinianem odnotowano neutropenię u 4,1% osób. Duże stężenie walproinianu w osoczu mogło być czynnikiem wpływającym na jej wystąpienie. W trakcie stosowania olanzapiny z litem lub walproinianem zaobserwowano częstsze występowanie drżenia, suchości błony śluzowej jamy ustnej, zwiększonego apetytu i zwiększenia masy ciała.^{10%) występowanie drżenia, suchości błony śluzowej jamy ustnej, zwiększonego apetytu i zwiększenia masy ciała.”>11}

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane i wyniki badań diagnostycznych obserwowane podczas stosowania olanzapiny, zgodnie z częstością ich występowania. Częstości zostały określone jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) i częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Zylena" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono objawy niepożądane i wyniki badań diagnostycznych ze zgłoszeń spontanicznych oraz obserwowane podczas badań klinicznych. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem. Częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (12

Długotrwałe stosowanie leku

Przy długotrwałym stosowaniu olanzapiny (co najmniej 48 tygodni) odsetek pacjentów, u których występowały istotne klinicznie zmiany związane ze zwiększeniem masy ciała, stężenia glukozy, cholesterolu całkowitego, LDL, HDL lub triglicerydów, zwiększał się z czasem. U dorosłych pacjentów po 9-12 miesiącach leczenia tempo wzrostu średniego stężenia glukozy we krwi zmniejszało się po około 6 miesiącach.¹³

Działania niepożądane w populacji młodzieży

Należy podkreślić, że olanzapina nie jest wskazana w leczeniu dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Mimo to, z badań przeprowadzonych w tej grupie wiekowej wiadomo, że niektóre działania niepożądane występują częściej u młodzieży niż u dorosłych. Szczególnie istotne jest zwiększenie masy ciała, które występuje znacznie częściej w populacji młodzieży niż u pacjentów dorosłych, przy podobnej ekspozycji na lek.¹⁴

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309. Zgłoszenia można również dokonać poprzez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁵