Leki w grupie
„leki neuroleptyczne”
Leki neuroleptyczne, znane również jako leki przeciwpsychotyczne, są grupą substancji stosowanych głównie w leczeniu psychoz, schizofrenii, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz innych zaburzeń psychicznych. Ich działanie polega przede wszystkim na blokowaniu receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zmniejszenia objawów wytwórczych (takich jak urojenia, halucynacje) oraz poprawy funkcjonowania pacjentów.
Neuroleptyki dzielą się na dwie główne podgrupy: klasyczne (typowe, I generacji) oraz atypowe (nietypowe, II generacji). Leki klasyczne, takie jak chlorpromazyna (Fenactil), haloperidol (Decaldol), flupentiksol (Fluanxol), lewomepromazyna (Tisercin), działają silnie na receptory dopaminergiczne D2, co skutecznie redukuje objawy wytwórcze, ale często powoduje objawy pozapiramidowe. Neuroleptyki atypowe, jak risperidon (Rispolept), olanzapina (Zyprexa), kwetiapina (Ketrel), klozapina (Klozapol), aripiprazol (Abilify), blokują receptory dopaminergiczne selektywniej oraz wpływają na receptory serotoninergiczne, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych i poprawia skuteczność w leczeniu objawów negatywnych schizofrenii.
Największą zaletą stosowania leków neuroleptycznych jest ich skuteczność w kontrolowaniu objawów psychotycznych, co pozwala pacjentom na powrót do względnie normalnego funkcjonowania społecznego i zawodowego. Leki atypowe wykazują lepszą tolerancję i mniejsze ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych w porównaniu z lekami klasycznymi, co przekłada się na lepsze przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem neuroleptyków. Leki klasyczne często powodują objawy pozapiramidowe (parkinsonizm polekowy, dystonie, akatyzję), złośliwy zespół neuroleptyczny oraz zaburzenia hormonalne. Neuroleptyki atypowe, choć bezpieczniejsze pod względem objawów pozapiramidowych, mogą prowadzić do znacznego przyrostu masy ciała, zaburzeń metabolicznych (hiperglikemia, hiperlipidemia), wydłużenia odstępu QT oraz, w rzadkich przypadkach, do agranulocytozy (szczególnie klozapina).
Pod względem budowy chemicznej neuroleptyki dzielą się na kilka grup: pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, lewomepromazyna), pochodne butyrofenonu (haloperidol), pochodne tioksantenu (flupentiksol), benzamidy (sulpiryd, amisulpryd), dibenzodiazepiny (klozapina, olanzapina), benzizoksazole (risperidon) oraz chinolony (aripiprazol). Każda z tych grup charakteryzuje się nieco odmiennym profilem działania i potencjalnymi działaniami niepożądanymi, co pozwala na indywidualizację leczenia w zależności od potrzeb pacjenta.
Lista leków w tej grupie
-
Olanzapine Aurovitas – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 15 mg
Produkt leczniczy zawiera olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg, w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, dodatkowo zawierających aspartam jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu schizofrenii oraz w terapii średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Lek jest również wykorzystywany w długotrwałym leczeniu podtrzymującym u pacjentów z dobrą odpowiedzią na terapię oraz w zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej. Tabletki łatwo rozpuszczają się w ustach, co ułatwia ich przyjmowanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Olanzapine Bluefish – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 15 mg
Lek zawiera olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg lub 15 mg oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i aspartam. Jest dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia dawkowanie. Preparat stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Ponadto stosuje się go w długookresowym leczeniu podtrzymującym oraz zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Zolafren-Swift – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 20 mg
Lek zawiera substancję czynną olanzapinę, a także aspartam i alkohol benzylowy jako substancje pomocnicze. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia ich przyjmowanie, a przed zażyciem mogą być rozpuszczone w wodzie lub innym napoju. Preparat stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz w terapii średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Ponadto, jest używany do długoterminowego leczenia podtrzymującego oraz zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów dobrze reagujących na olanzapinę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Asduter – Tabletki – 15 mg
Preparat zawiera 15 mg arypiprazolu jako substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosowany jest głównie w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz młodzieży od 15 roku życia. Wskazany jest także do terapii epizodów maniakalnych o umiarkowanym i ciężkim nasileniu w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Lek znajduje zastosowanie zarówno u dorosłych, jak i młodzieży powyżej 13 lat, szczególnie w leczeniu krótkoterminowym do 12 tygodni.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Zolafren-Swift – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 5 mg
Produkt leczniczy zawiera olanzapinę oraz substancje pomocnicze takie jak aspartam i alkohol benzylowy. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej i mogą być stosowane także po rozpuszczeniu w wodzie lub innym napoju. Preparat jest wskazany do leczenia schizofrenii oraz średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Może być także stosowany w długoterminowym leczeniu podtrzymującym i zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów z dobrą odpowiedzią na terapię.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Zylena – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 20 mg
Produkt zawiera olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg, która jest substancją czynną, oraz aspartam jako substancję pomocniczą. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia ich przyjmowanie. Lek stosuje się w leczeniu schizofrenii oraz średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Ponadto preparat jest wykorzystywany w długoterminowej terapii podtrzymującej i zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Torendo Q-Tab 1 mg – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 1 mg
Produkt leczniczy zawiera rysperydon w dawkach 1 mg lub 2 mg w formie tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej, zawierającej także aspartam. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych. Produkt jest również wskazany do krótkotrwałego leczenia uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem typu alzheimerowskiego oraz u dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania i upośledzeniem umysłowym. Leczenie farmakologiczne powinno być częścią szerokiego programu terapeutycznego obejmującego działania psychospołeczne i edukacyjne.
Wskazania do stosowania- epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego
- schizofrenia
- uporczywa agresja u pacjenta z otępieniem typu alzheimerowskiego w stopniu umiarkowanym do ciężkiego
- uporczywa agresja w przebiegu zaburzenia zachowania u dziecka w wieku od 5 lat i młodzieży ze sprawnością intelektualną poniżej przeciętnej bądź upośledzeniem umysłowym
Substancja czynna -
Risperidone Grindeks – Tabletki powlekane – 0,5 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną rysperydon, dostępną w różnych dawkach od 0,5 mg do 6 mg w postaci tabletek powlekanych. Tabletki oprócz rysperydonu zawierają laktozę oraz barwniki, takie jak żółcień pomarańczowa FCF (E110) i tartrazyna (E102). Lek stosowany jest w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, a także w krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera oraz u dzieci i młodzieży z określonymi zaburzeniami zachowania i upośledzeniem umysłowym. Farmakoterapia powinna być prowadzona pod nadzorem specjalistów i jako część kompleksowego programu terapeutycznego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ranofren – Tabletki – 5 mg
Lek zawiera 5 mg olanzapiny oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w formie okrągłych, żółtych tabletek, które można dzielić na pół. Preparat stosuje się u dorosłych w leczeniu schizofrenii, epizodów manii oraz w długotrwałym leczeniu podtrzymującym po uzyskaniu dobrej odpowiedzi na terapię. Ponadto zapobiega nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów po epizodzie manii.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Olanzapine Lekam – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 20 mg
Produkt leczniczy zawiera olanzapinę w dawkach od 5 mg do 20 mg oraz aspartam jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej. Stosuje się go głównie w leczeniu schizofrenii oraz epizodów manii o średnim i ciężkim nasileniu. Ponadto, jest wykorzystywany do długotrwałego leczenia podtrzymującego oraz zapobiegania nawrotom zaburzeń dwubiegunowych u pacjentów, u których zaobserwowano pozytywną odpowiedź na terapię.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Zolaxa Rapid – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera olanzapinę jako substancję czynną oraz aspartam jako substancję pomocniczą. Tabletki ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia ich przyjmowanie. Lek jest stosowany u dorosłych w leczeniu schizofrenii oraz w terapii średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Ponadto, pomaga zapobiegać nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów, którzy dobrze reagowali na wcześniejsze leczenie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Risperidone Grindeks – Tabletki powlekane – 2 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną rysperydon w różnych dawkach, uzupełnioną laktozą oraz barwnikami takimi jak żółcień pomarańczowa i tartrazyna. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych oraz krótkotrwałym leczeniu uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera. Lek jest także przeznaczony do terapii objawowej agresji u dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania. Farmakoterapia powinna być prowadzona pod kontrolą specjalisty i w ramach kompleksowego programu terapeutycznego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Olanzapine Aurovitas – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 10 mg
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg lub 20 mg oraz substancję pomocniczą aspartam. Tabletki ulegają szybkiej rozpadowi w jamie ustnej, co ułatwia przyjmowanie leku. Lek stosowany jest w leczeniu schizofrenii oraz w terapii średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Może być również stosowany w profilaktyce nawrotów choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów odpowiadających na leczenie w fazie ostrej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Risperidone Grindeks – Tabletki powlekane – 6 mg
Lek zawiera substancję czynną rysperydon, dostępną w postaci tabletek powlekanych o różnych dawkach od 0,5 mg do 6 mg. Stosowany jest głównie w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych oraz uporczywej agresji związanej z chorobą Alzheimera lub zaburzeniami zachowania u dzieci i młodzieży. Jest to lek działający na ośrodkowy układ nerwowy, który może być stosowany krótko w przypadku objawów agresji, gdy metody niefarmakologiczne zawodzą. Podawany jest pod nadzorem lekarza specjalisty, jako element kompleksowego programu terapeutycznego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Olanzapine Bluefish – Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej – 10 mg
Lek zawiera olanzapinę oraz substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i aspartam (E 951). Jest dostępny w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej o różnych dawkach: 5 mg, 10 mg i 15 mg. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii oraz w terapii średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii. Może być również stosowany długoterminowo w celu zapobiegania nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej u pacjentów z dobrą odpowiedzią na leczenie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku