Działania niepożądane anidulafunginy

Anidulafungin Fresenius Kabi (100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji) może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczegółowej analizy i monitorowania przez personel medyczny. Poniższe opracowanie stanowi kompleksowy przegląd profilu bezpieczeństwa tego leku przeciwgrzybiczego, ze szczególnym uwzględnieniem najczęściej występujących oraz potencjalnie zagrażających życiu reakcji niepożądanych.¹

Profil bezpieczeństwa anidulafunginy

W trakcie badań klinicznych zidentyfikowano charakterystyczne działania niepożądane związane z podawaniem anidulafunginy w formie infuzji. Do najczęściej zgłaszanych reakcji należą: wysypka, świąd, duszność, skurcz oskrzeli i niedociśnienie tętnicze, klasyfikowane jako zdarzenia częste. Z mniejszą częstotliwością obserwowano także nagłe zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca oraz pokrzywkę.²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane anidulafunginy zostały sklasyfikowane według częstości ich występowania zgodnie z następującymi kategoriami:<sup data-drug="Anidulafungin Fresenius Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli wymieniono działania niepożądane niezależnie od przyczyny ich występowania (wg terminologii MedDRA), które były zgłaszane wśród 840 pacjentów otrzymujących anidulafunginę w dawce 100 mg z następującymi częstościami występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do 3

• Bardzo często – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często – występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często – występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Częstość nieznana – działania zgłaszane spontanicznie, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis zagrożeń klinicznych związanych z działaniami niepożądanymi

Anidulafungina może powodować szereg działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia ze strony wątroby i dróg żółciowych.<sup data-drug="Anidulafungin Fresenius Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli wymieniono działania niepożądane niezależnie od przyczyny ich występowania (wg terminologii MedDRA), które były zgłaszane wśród 840 pacjentów otrzymujących anidulafunginę w dawce 100 mg z następującymi częstościami występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do 4

Reakcje związane z infuzją – podawanie anidulafunginy może prowadzić do reakcji związanych z infuzją, w tym objawów skórnych (wysypka, świąd, pokrzywka), zaburzeń oddechowych (duszność, skurcz oskrzeli) oraz reakcji naczyniowych (niedociśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca). W skrajnych przypadkach możliwe jest wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego, który stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji.⁵

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – u pacjentów leczonych anidulafunginą obserwowano zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy zasadowej, gamma-glutamylotransferazy) oraz podwyższone stężenie bilirubiny we krwi. Rzadziej odnotowywano przypadki cholestazy. Monitorowanie parametrów wątrobowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi schorzeniami wątroby.⁶

Zaburzenia metaboliczne – terapia anidulafunginą może wiązać się z rozwojem hipokaliemii i hiperglikemii, co wymaga monitorowania parametrów biochemicznych, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami elektrolitowymi w wywiadzie.⁷

Zaburzenia neurologiczne – w trakcie leczenia anidulafunginą odnotowano przypadki drgawek i bólu głowy, które mogą wymagać odpowiedniej interwencji terapeutycznej, zwłaszcza u pacjentów z wywiadem neurologicznym.⁸

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – biegunka, nudności, wymioty oraz bóle w nadbrzuszu stanowią typowe działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego podczas terapii anidulafunginą. W większości przypadków mają charakter łagodny do umiarkowanego, jednak mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów w ciężkim stanie ogólnym.⁹

Działania niepożądane w szczególnych populacjach pacjentów

Dzieci i młodzież

Profil bezpieczeństwa anidulafunginy u dzieci i młodzieży zasadniczo odpowiada profilowi obserwowanemu u dorosłych, jednak zaobserwowano pewne różnice. W prospektywnym badaniu klinicznym z udziałem 68 pacjentów pediatrycznych (w wieku od 1 miesiąca do <18 lat) z kandydozą inwazyjną, w tym kandydemią, odnotowano zwiększoną częstość występowania działań niepożądanych ze strony wątroby i dróg żółciowych.<sup data-drug="Anidulafungin Fresenius Kabi" data-section="Działania niepożądane" title="Bezpieczeństwo stosowania anidulafunginy oceniano w prospektywnym, otwartym, nieporównawczym badaniu klinicznym z udziałem 68 pacjentów w wieku dziecięcym i młodzieńczym (w wieku od 1 miesiąca do 10

Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększoną aktywność aminotransferazy alaninowej (ALT) i aminotransferazy asparaginianowej (AST), które występowały u 7-10% pacjentów pediatrycznych, w porównaniu do około 2% u dorosłych. Mimo że różnica ta może być przypadkowa lub wynikać z odmiennego nasilenia choroby podstawowej, nie można wykluczyć, że hepatotoksyczność anidulafunginy jest bardziej nasilona w populacji pediatrycznej.¹¹

Tabela działań niepożądanych anidulafunginy

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

W związku z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, pacjenci leczeni anidulafunginą wymagają odpowiedniego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego. Szczególną czujność należy zachować w przypadku pacjentów z wywiadem reakcji alergicznych, zaburzeniami wątroby lub chorobami układu krążenia.¹²

Po dopuszczeniu anidulafunginy do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹³