fluorouracyl
Fluorouracyl (5-fluorouracyl, 5-FU) to syntetyczny analog pirymidyny stosowany jako lek przeciwnowotworowy z grupy antymetabolitów. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu aktywności syntazy tymidylanowej, kluczowego enzymu w syntezie DNA, co prowadzi do zaburzenia podziałów komórkowych i apoptozy komórek nowotworowych.
W praktyce klinicznej fluorouracyl znajduje zastosowanie w leczeniu wielu typów nowotworów, szczególnie raka jelita grubego, raka piersi, raka żołądka oraz nowotworów głowy i szyi. Może być podawany dożylnie w monoterapii lub w schematach wielolekowych, takich jak FOLFOX czy FOLFIRI, a także miejscowo w postaci kremów w leczeniu rogowacenia słonecznego i powierzchownych raków podstawnokomórkowych skóry.
Profil działań niepożądanych fluorouracylu obejmuje supresję szpiku kostnego (neutropenia, małopłytkowość), zapalenie błon śluzowych, biegunkę, zespół ręka-stopa oraz kardiotoksyczność. Metabolizm leku jest zależny od aktywności dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), a jej niedobór może prowadzić do nasilonych i zagrażających życiu toksyczności, co uzasadnia w niektórych przypadkach badania farmakogenetyczne przed rozpoczęciem terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofolic 50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań lub infuzji 50 mg/ml
Produkt leczniczy Levofolic 50 mg/ml, stosowany zarówno samodzielnie, jak i w terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych. W monoterapii obserwuje się bardzo rzadkie reakcje uczuleniowe (<1/10 000), rzadkie zaburzenia psychiczne (bezsenność, pobudzenie, depresja) oraz neurologiczne (zwiększenie częstości napadów padaczkowych) z częstością ≥1/10 000 do <1/1 000. Po podaniu dużych dawek mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe, a gorączka pojawia się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). W terapii skojarzonej z 5-fluorouracylem profil toksyczności jest głównie determinowany przez schemat podawania 5-fluorouracylu, z bardzo częstym (≥1/10) występowaniem niewydolności szpiku kostnego, zapalenia błony śluzowej (w tym jamy ustnej i warg) oraz wymiotów i nudności w schemacie miesięcznym. Hiperamonemia może wystąpić z nieznaną częstością.
bezsenność, biegunka, depresja, działanie niepożądane, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, fluorouracyl, folinian disodu, hiperamonemia, Levofolic, napad padaczkowy, neurotoksyczność, niewydolność szpiku kostnego, nudności, odwodnienie, padaczka, pokrzywka, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, stosunek korzyści do ryzyka, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie warg - Leksykon leków
Przedawkowanie – TOLAK 40 mg/g
Fluorouracyl w kremie Tolak (40 mg/g) stosowany miejscowo na skórę, przy prawidłowym użyciu, niesie minimalne ryzyko toksyczności ogólnoustrojowej. Przedawkowanie, rozumiane jako aplikacja nadmiernej dawki, na zbyt dużą powierzchnię lub przez zbyt długi czas, prowadzi do nasilonych reakcji miejscowych, takich jak rumień, obrzęk, bolesność, a w skrajnych przypadkach martwica naskórka. W przypadku przypadkowego połknięcia preparatu objawy przedawkowania mogą obejmować nudności, wymioty, biegunkę, bolesne zapalenie błony śluzowej jamy ustnej z owrzodzeniami oraz zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza leukopenię, wymagające codziennego monitorowania morfologii krwi. Istotne jest wdrożenie profilaktyki przeciwinfekcyjnej ze względu na ryzyko zakażeń układowych w stanie immunosupresji polekowej.
fluorouracyl, immunosupresja polekowa, leukopenia, martwica naskórka, morfologia krwi, obrzęk, odczyn skórny, odwodnienie, owrzodzenie, profilaktyka przeciwinfekcyjna, rumień, toksyczność ogólnoustrojowa, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie składu krwi, zakażenie układowe, zapalenie błony śluzowej, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Actikerall, roztwór na skórę o stężeniu 5 mg fluorouracylu i 100 mg kwasu salicylowego na gram, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Miejscowe stosowanie leku ogranicza wchłanianie substancji czynnych do krwiobiegu, co minimalizuje ryzyko upośledzenia funkcji psychomotorycznych, koncentracji czy oceny sytuacji na drodze. Produkt zawiera również 80 mg dimetylosulfotlenku oraz 160 mg etanolu na gram roztworu, jednak ich obecność nie wpływa na zdolności pacjenta w tym zakresie. Informacja ta jest kluczowa dla lekarzy przepisujących lek, zwłaszcza u pacjentów aktywnych zawodowo i korzystających z pojazdów mechanicznych.
Actikerall, charakterystyka produktu leczniczego, dimetylosulfotlenek, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja ogólnoustrojowa, etanol, fluorouracyl, funkcje psychomotoryczne, kwas salicylowy, reakcja indywidualna pacjenta, reakcja organizmu, roztwór na skórę, stosowanie miejscowe, stosowanie miejscowe leku, substancja czynna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Verrumal (100 mg + 5 mg)/g
Verrumal to preparat miejscowy w postaci płynu na skórę o stężeniu 100 mg/g kwasu salicylowego oraz 5 mg/g fluorouracylu, stosowany w leczeniu różnych typów brodawek wirusowych, w tym brodawek zwykłych (verruca vulgaris), płaskich młodocianych (verruca plana juvenilis) oraz brodawek stóp (verruca plantaris). Kwas salicylowy działa keratolitycznie, ułatwiając złuszczanie zrogowaciałego naskórka i penetrację fluorouracylu, który jako cytostatyk hamuje podziały komórkowe i niszczy komórki zakażone HPV. Preparat zawiera również dimetylosulfotlenek (80 mg/g) i etanol (160 mg/g), które zwiększają penetrację substancji czynnych, co jest szczególnie istotne w leczeniu brodawek o dużej hiperkeratozie.
- Leksykon chorób i schorzeń
Keratoza aktyniczna (solar keratoza) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rogowacenie słoneczne (actinic keratosis, AK) to stan przedrakowy skóry wywołany przewlekłą ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe, manifestujący się jako szorstkie, łuszczące się zmiany o średnicy <1 cm, najczęściej na odsłoniętych partiach ciała (twarz, uszy, skóra głowy, kark, szyja, przedramiona, grzbiety dłoni). Występuje głównie u osób po 40. roku życia o jasnej karnacji. Nieleczone AK mogą ulec transformacji w raka kolczystokomórkowego skóry z ryzykiem około 5-10%. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, dermoskopii oraz, w razie podejrzenia transformacji nowotworowej, biopsji. Nowoczesne metody diagnostyczne, takie jak tomografia optyczna (OCT) i mikroskopia konfokalna, umożliwiają nieinwazyjną ocenę zmian. Sygnały alarmowe wskazujące na konieczność pilnej interwencji to szybki wzrost zmiany, bolesność, krwawienie, owrzodzenie oraz pojawienie się twardego guzka.
badanie skóry, biopsja, ciekły azot, czerniak, dermatolog, dermoskopia, diklofenak, elektrokoagulacja, filtr przeciwsłoneczny, fluorouracyl, imikwimod, kortykosteroid, kriochirurgia, krioterapia, laseroterapia, łyżeczkowanie, mikroskopia konfokalna, nowotwór skóry, ochrona przeciwsłoneczna, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, samobadanie skóry, terapia fotodynamiczna, tirbanibulin, tomografia optyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – 5-Fluorouracil-Ebewe 50 mg/ml
Fluorouracyl (5-FU) jest cytostatykiem stosowanym w terapii onkologicznej, którego działania niepożądane obejmują głównie mielosupresję (leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) występującą bardzo często (>1/10), z najniższymi wartościami neutrofilów (nadir) w dniach 9-14 po podaniu. Gorączka neutropeniczna występuje często (1-10/100) i stanowi stan zagrożenia życia. Działania toksyczne dotyczą także układu pokarmowego (zapalenie błon śluzowych, biegunka, nudności, wymioty) bardzo często (>1/10), które mogą zagrażać życiu. Neurologiczne powikłania, takie jak przemijający zespół móżdżkowy, występują często, natomiast rzadkie są ciężkie encefalopatie i neuropatie. Kardiotoksyczność manifestuje się bardzo często zmianami w EKG typowymi dla niedokrwienia oraz często dławicowym bólem w klatce piersiowej, z rzadkimi przypadkami zawału, niewydolności serca i nagłego zatrzymania krążenia. Występują także często zaburzenia immunologiczne, zakażenia, reakcje nadwrażliwości oraz bardzo często hiperurykemia i zaburzenia skórne, w tym zespół dłoniowo-podeszwowy.
agranulocytoza, cytostatyk, dysfagia, encefalopatia hiperamonemiczna, fluorouracyl, gorączka neutropeniczna, hiperurykemia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia stresowa, kardiotoksyczność, kwasica mleczanowa, leukodystrofia, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwienie jelit, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, objaw Raynauda, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczność szpiku kostnego, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zawał mięśnia sercowego, zespół dłoniowo-podeszwowy, zespół móżdżkowy, zespół rozpadu guza, zespół takotsubo, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon substancji czynnych
Kwas salicylowy – Wskazania do stosowania
Kwas salicylowy jest substancją o szerokim spektrum działania keratolitycznego, przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybiczego, stosowaną w dermatologii i reumatologii. Preparaty zawierające kwas salicylowy dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych (maści, płyny, plastry, pudry, emulsje) i stężeniach od 0,2% do 40% (2-400 mg/g), co umożliwia precyzyjne dopasowanie terapii do wskazań klinicznych. W dermatologii kwas salicylowy jest wykorzystywany m.in. w leczeniu odcisków i nagniotków (40%), brodawek skórnych (10-20%), chorób zapalnych skóry z nadmiernym rogowaceniem, takich jak łuszczyca i atopowe zapalenie skóry (2-5%), a także w terapii zakażeń grzybiczych i nadmiernej potliwości stóp (0,2-1%). W reumatologii stosuje się go w niskich stężeniach (1-2%) w leczeniu pourazowych stanów zapalnych, choroby zwyrodnieniowej stawów oraz bólów mięśniowych i nerwobóli, często w połączeniu z substancjami rozgrzewającymi i przeciwbólowymi.
absorpcja systemowa, atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, brodawka płaska młodocianych, brodawka podeszwowa, brodawka skórna, brodawka zwykła, choroba zwyrodnieniowa stawów, działanie keratolityczne, fluorouracyl, glikokortykosteroid, grzybica międzypalcowa, grzybica przypaznokciowa, hiperhydroza, hiperkeratoza, kortykosteroid, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łupież czerwony mieszkowy, łuszczyca, łysienie androgenowe, łysienie plackowate, nadmierna potliwość, neurodermit, rogowacenie mieszkowe, rogowacenie słoneczne, rwa kulszowa, rybia łuska, substancja przeciwgrzybicza, świerzbiączka ograniczona, teleangiektazja, zapalenie korzonków nerwowych, zgrubiała skóra, zrogowaciały naskórek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Actikerall to roztwór na skórę o stężeniu 5 mg fluorouracylu i 100 mg kwasu salicylowego na gram, stosowany w leczeniu rogowacenia słonecznego. Standardowa dawka to aplikacja raz na dobę na zmienione chorobowo miejsce, nie przekraczające 25 cm² (5 cm × 5 cm), przez maksymalnie 12 tygodni lub do całkowitego ustąpienia zmian. W przypadku ciężkich działań niepożądanych zaleca się zmniejszenie częstotliwości do trzech razy w tygodniu, aż do złagodzenia objawów. Szczególną ostrożność należy zachować przy aplikacji na obszary o cienkiej warstwie naskórka, gdzie stosowanie powinno być rzadsze i wymaga częstszej kontroli. Preparat nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży, a u osób w podeszłym wieku nie wymaga modyfikacji dawki.
Actikerall, aplikacja preparatu, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ciężkie działanie niepożądane, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, fluorouracyl, kwas salicylowy, modyfikacja dawkowania, naskórek, odpowiedź terapeutyczna, ognisko rogowacenia słonecznego, pacjent geriatryczny, populacja pacjentów, rogowacenie słoneczne, roztwór na skórę, substancja czynna - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych – Leczenie
Nowotwory jamy nosowej i zatok przynosowych stanowią rzadką grupę nowotworów głowy i szyi, wymagającą kompleksowego, multidyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Leczenie opiera się na kombinacji chirurgii, radioterapii i chemioterapii, dostosowanej do typu histologicznego, lokalizacji i stopnia zaawansowania guza oraz stanu pacjenta. Chirurgia, często pierwsza linia terapii w wczesnych stadiach, obejmuje techniki od małoinwazyjnej chirurgii endoskopowej po bardziej rozległe zabiegi, takie jak maksillektomia czy resekcja podstawy czaszki. Radioterapia, stosowana jako terapia adjuwantowa, przedoperacyjna lub definitywna, wykorzystuje zaawansowane metody, takie jak IMRT, terapia protonowa czy radioterapia stereotaktyczna, z kursem trwającym zwykle 6-7 tygodni. Chemioterapia, najczęściej z użyciem cisplatyny, pełni rolę uzupełniającą, stosowaną neoadjuwantowo, adjuwantowo lub paliatywnie, w cyklach co 3-4 tygodnie przez około 6 miesięcy. Radiochemioterapia jest wskazana w zaawansowanych przypadkach lub przy obecności przerzutów do węzłów chłonnych.
brachyterapia, brodawczak odwrócony, chemioradioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia paliatywna, chirurgia endoskopowa, cisplatyna, czerniak, docetaksel, egzenteracja oczodołu, fluorouracyl, immunoterapia, inhibitor punktu kontrolnego, karboplatyna, komórka nowotworowa, maksillektomia, nowotwór jamy nosowej i zatok przynosowych, onkolog medyczny, osteoradionekroza, paklitaksel, radiochemioterapia, radioterapia stereotaktyczna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rehabilitacja mowy, rinektomia, terapia celowana, terapia protonowa, typ histologiczny nowotworu - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Efudix 50 mg/g
Preparat Efudix, zawierający fluorouracyl w stężeniu 50 mg/g, stosowany miejscowo w formie kremu, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn przy przestrzeganiu zalecanych schematów dawkowania. Miejscowa aplikacja ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową, co minimalizuje ryzyko zaburzeń psychomotorycznych. Substancje pomocnicze, takie jak alkohol stearylowy (150 mg/g), glikol propylenowy (115 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (0,25 mg/g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,15 mg/g), również nie wpływają negatywnie na funkcje psychomotoryczne. Lekarz powinien poinformować pacjenta o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów podczas terapii, podkreślając konieczność przestrzegania dawkowania i monitorowania ewentualnych miejscowych reakcji skórnych, które mogą wpłynąć na komfort prowadzenia pojazdów.
alkohol stearylowy, aplikacja miejscowa, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, działania niepożądane, Efudix, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakoterapia, fluorouracyl, glikol propylenowy, metylu parahydroksybenzoesan, propylu parahydroksybenzoesan, reakcje skórne miejscowe, substancja czynna, substancje pomocnicze, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia psychomotoryczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efudix
Efudix, zawierający fluorouracyl 50 mg/g, jest kremem stosowanym w leczeniu zmian skórnych, którego efektywność przebiega przez trzy fazy: wczesną fazę zapalną z rumieniem i przebarwieniami, fazę martwiczą z erozją skóry oraz fazę gojenia z epitelizacją. Objawy kliniczne pojawiają się zwykle w drugim tygodniu terapii, jednak mogą wystąpić cięższe reakcje, takie jak ból, pęcherze i owrzodzenia. Stosowanie opatrunków okluzyjnych nasila reakcje zapalne i zwiększa ryzyko przezskórnej absorpcji fluorouracylu, co wymaga szczególnej ostrożności. Całkowita powierzchnia leczona jednorazowo nie powinna przekraczać 500 cm², a w przypadku większych obszarów terapia powinna być stopniowa. Należy unikać kontaktu z błonami śluzowymi i oczami oraz stosować ochronę przeciwsłoneczną przez cały okres leczenia i 1-2 miesiące po jego zakończeniu ze względu na ryzyko reakcji fotouczuleniowych.
absorpcja przezskórna, biopsja skóry, błona śluzowa, brywudyna, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, erozja skóry, faza gojenia, faza zapalna, fluorouracyl, kontaktowe zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, owrzodzenie, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pęcherze skórne, promieniowanie UV, rak podstawnokomórkowy skóry, reakcja fotouczuleniowa, reakcja skórna, rogowacenie starcze, rumień, sorywudyna, steroid miejscowy, toksyczność ogólnoustrojowa, zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Neurovit 100 mg + 200 mg + 0,2 mg
Produkt leczniczy Neurovit, zawierający witaminy B1 (tiaminę), B6 (pirydoksynę) oraz B12 (cyjanokobalaminę), wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi lekami oraz substancjami spożywczymi. Tiamina ulega inaktywacji przez 5-fluorouracyl, który hamuje jej fosforylację do aktywnej formy – pirofosforanu tiaminy, co może obniżać skuteczność terapii. Wchłanianie tiaminy jest również hamowane przez leki neutralizujące kwas żołądkowy, alkohol oraz herbatę, a długotrwałe stosowanie diuretyków pętlowych (np. furosemidu) prowadzi do zwiększonego wydalania tiaminy i jej niedoboru. Napoje zawierające siarczyny, takie jak wino, nasilają degradację tiaminy, co zmniejsza jej biodostępność. Alkohol dodatkowo zwiększa zapotrzebowanie na tiaminę i obniża jej poziom w organizmie, co jest szczególnie istotne u pacjentów z przewlekłym alkoholizmem.
alkohol etylowy, antagonista pirydoksyny, antybiotyk, biodostępność, choroba Parkinsona, choroba Wilsona, cyjanokobalamina, cykloseryna, dekarboksylacja, diuretyk pętlowy, fluoropirymidyna, fluorouracyl, fosforylacja tiaminy, furosemid, gruźlica, hydralazyna, inhibitor dekarboksylazy, izoniazyd, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwnadciśnieniowy, leki neutralizujące kwas żołądkowy, lewodopa, niedobór tiaminy, penicylamina, pirofosforan tiaminy, pirydoksyna, przewlekły alkoholizm, reumatoidalne zapalenie stawów, siarczyny, tiamina, wchłanianie zwrotne - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry – Zapobieganie i profilaktyka
Rak skóry stanowi najczęstszy nowotwór w USA i na świecie, z około 20% populacji amerykańskiej rozwijającej go do 70. roku życia. Głównym czynnikiem etiologicznym jest promieniowanie ultrafioletowe (UV), które uszkadza DNA komórek skóry, prowadząc do rozwoju raka podstawnokomórkowego (BCC), kolczystokomórkowego (SCC) oraz czerniaka. Ekspozycja na UV ze słońca i solaria jest kluczowym czynnikiem ryzyka, przy czym ostre oparzenia słoneczne zwiększają ryzyko czerniaka, a skumulowana ekspozycja – BCC i SCC. Osoby o jasnej karnacji, jasnych włosach i oczach oraz z piegami są szczególnie narażone, jednak rak skóry może wystąpić u wszystkich fototypów. Profilaktyka opiera się na ograniczeniu ekspozycji na UV, stosowaniu filtrów przeciwsłonecznych o SPF ≥30 z szerokim spektrum ochrony UVA/UVB (ok. 35 ml na całe ciało, reaplikacja co 2 godziny), noszeniu odzieży ochronnej z UPF 50+, kapeluszy z szerokim rondem oraz okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV. Solaria zwiększają ryzyko czerniaka o 75% po jednej sesji przed 35. rokiem życia. Wczesne wykrycie poprzez samobadanie skóry i coroczne badania dermatologiczne jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z historią raka skóry, u których ryzyko nawrotu jest 9-krotnie wyższe.
acytretyna, badanie dermatologiczne, czerniak, czerniak inwazyjny, dermatolog, ekspozycja na promieniowanie UV, ekspozycja słoneczna, filtr przeciwsłoneczny, fluorouracyl, interwencja chirurgiczna, jasna karnacja, leczenie immunosupresyjne, nikotynamid, oparzenie słoneczne, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, reguła ABCDE, rogowacenie słoneczne, samobadanie skóry, solarium, SPF, transplantacja narządów, uszkodzenie DNA, współczynnik UPF, zmiana przedrakowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Fluorouracil Accord 50 mg/ml
Fluorouracil Accord to roztwór do wstrzykiwań lub infuzji o stężeniu 50 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemnościach 5 ml (250 mg), 10 ml (500 mg), 20 ml (1000 mg), 50 ml (2500 mg) oraz 100 ml (5000 mg). Substancją czynną jest fluorouracyl w formie soli sodowej, a roztwór ma zasadowe pH w zakresie 8,6-9,4. Preparat zawiera sód w ilości 8,25 mg/ml (0,360 mmol/ml), co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Fluorouracyl wykazuje niezgodność farmaceutyczną z wieloma lekami, w tym m.in. z kwasem folinowym, karboplatyną, cisplatyną, cytarabiną, doksorubicyną, metotreksatem i innymi antracyklinami, dlatego nie należy mieszać go z innymi produktami leczniczymi, zwłaszcza o kwaśnym pH. Roztwór można rozcieńczać w 5% glukozie, 0,9% chlorku sodu lub wodzie do wstrzykiwań, zachowując stabilność chemiczną i fizyczną przez 24 godziny w 25°C przy stężeniu 0,98 mg/ml.
antracyklina, azotan galu, chemioterapeutyk, cisplatyna, cytarabina, diazepam, dieta niskosodowa, doksorubicyna, droperydol, filgrastym, fluorouracyl, hydrokortyzon, inaktywacja chemiczna, karboplatyna, kwas folinowy, kwas solny, metoklopramid, metotreksat, niezgodność farmaceutyczna, nowotwór złośliwy, ondansetron, podchloryn sodu, produkt cytotoksyczny, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, winorelbina, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Fluorouracil Accord 50 mg/ml
Fluorouracyl Accord (50 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią. Pacjentkom należy zalecić skuteczną antykoncepcję w trakcie terapii oraz przez minimum 6 miesięcy po jej zakończeniu, aby zminimalizować ryzyko teratogennego działania leku. W przypadku ciąży lub planowania ciąży podczas leczenia, konieczne jest szczegółowe poinformowanie o potencjalnym ryzyku wad rozwojowych płodu oraz rozważenie poradnictwa genetycznego. Stosowanie fluorouracylu w ciąży jest obarczone ryzykiem uszkodzenia płodu, a decyzja o terapii powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia ze względu na brak danych dotyczących przenikania leku do mleka oraz potencjalne zagrożenie dla niemowlęcia.
antykoncepcja, chemioterapia, cytostatyk, działanie teratogenne, fluorouracyl, gametogeneza, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, krioprezerwacja gamet, kwas rybonukleinowy, mleko kobiece, niepłodność nieodwracalna, poradnictwo genetyczne, poronienie, roztwór do wstrzykiwań, synteza DNA, trymestr ciąży, upośledzenie płodności, uszkodzenie płodu, wada płodu, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cytosar 20 mg/ml
Produkt leczniczy Cytosar zawiera cytarabinę w stężeniu 20 mg/ml, dostępny w fiolkach 5 ml (100 mg cytarabiny) oraz 25 ml (500 mg cytarabiny). Preparat jest roztworem do wstrzykiwań/infuzji o pH 7,4 i osmolalności 250-350 mOsm/kg, zawierającym substancje pomocnicze takie jak chlorek sodu (2,65 mg Na+/ml), kwas solny i wodorotlenek sodu do regulacji pH oraz wodę do wstrzykiwań. Zawartość sodu w fiolce 5 ml wynosi 13,25 mg, a w fiolce 25 ml – 66,25 mg. Cytosar wykazuje fizyczną niezgodność z heparyną, insuliną, 5-fluorouracylem, metyloprednizolonem (sól sodowa bursztynianu) oraz penicylinami (oksacylina, penicylina G), dlatego nie należy mieszać go z tymi lekami poza zalecanymi rozcieńczalnikami (0,9% NaCl, 5% glukoza, woda do wstrzykiwań).
bursztynian metyloprednizolonu, chlorek sodu, cytarabina, fluorouracyl, heparyna, insulina, kwas solny, laminarny przepływ powietrza, lek cytotoksyczny, niezgodność farmaceutyczna, oksacylina, penicylina G, penicyliny, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie podskórne, podchloryn sodu, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Cytosar 100 mg/ml
Produkt leczniczy CYTOSAR zawiera cytarabinę w stężeniu 100 mg/ml, dostępny w fiolkach o pojemności 10 ml (1000 mg) oraz 20 ml (2000 mg). Roztwór jest przezroczysty, o pH 7,4 i osmolalności 250-350 mOsm/kg. Do podawania dożylnego zaleca się rozcieńczanie w 5% roztworze glukozy, 0,9% roztworze NaCl lub wodzie do wstrzykiwań, przy czym stabilność roztworu rozcieńczonego w stężeniach 0,1-1 mg/ml wynosi do 4 dni w temperaturze 2-8°C lub 25°C. Produkt należy przechowywać poniżej 25°C, chronić przed światłem i nie zamrażać. Należy unikać mieszania cytarabiny z heparyną, insuliną, 5-fluorouracylem, metyloprednizolonem oraz penicylinami ze względu na fizyczną niezgodność.
cytarabina, fluorouracyl, heparyna, insulina, laminarny przepływ powietrza, metyloprednizolon, niezgodność farmaceutyczna, oksacylina, penicylina G, podanie dożylne, podanie podskórne, podchloryn sodu, postać farmaceutyczna, powierzchnia ciała, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, roztwór glukozy, roztwór sodu chlorku, stabilność fizyczna i chemiczna, warunki przechowywania, właściwości cytotoksyczne, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fluorouracyl – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fluorouracyl, stosowany zarówno systemowo (dożylnie) jak i miejscowo (na skórę), wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Preparaty dożylne, takie jak 5-Fluorouracil-Ebewe, Fluorouracil Accord i Fluorouracil medac (każdy o stężeniu 50 mg/ml), mogą powodować istotne działania niepożądane, w tym nudności, wymioty, zaburzenia neurologiczne oraz zmiany widzenia, które znacząco upośledzają sprawność psychomotoryczną. W związku z tym zaleca się całkowity zakaz prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn podczas terapii tymi preparatami. Natomiast preparaty miejscowe, takie jak kremy Efudix (50 mg/g) i TOLAK (40 mg/g), stosowane zgodnie z zaleceniami, wykazują mało prawdopodobny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Preparaty złożone zawierające fluorouracyl i kwas salicylowy (Actikerall, Verrucutan, Verrumal) nie wpływają lub wywierają nieistotny wpływ na tę zdolność, co wynika z minimalnego ryzyka ogólnoustrojowych działań niepożądanych przy miejscowym stosowaniu.
dawkowanie, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, fluorouracyl, infuzja dożylna, kwas salicylowy, leczenie parenteralne, lecznictwo onkologiczne, nudności i wymioty, postać farmaceutyczna, preparat miejscowy, preparat parenteralny, preparat złożony, roztwór do wstrzykiwań, roztwór na skórę, sprawność psychomotoryczna, terapia systemowa, układ nerwowy, wrażliwość pacjenta, zaburzenia widzenia, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie widzenia, zdarzenie drogowe - Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Interakcje
Epirubicyna, stosowana w terapii skojarzonej z innymi cytostatykami, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie toksyczności szpikowej, hematologicznej oraz działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, które mogą mieć charakter addytywny. Ryzyko kardiotoksyczności jest zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak 5-fluorouracyl, cyklofosfamid, cisplatyna, taksany (paklitaksel, docetaksel) oraz podczas radioterapii okolicy śródpiersia. Trastuzumab, ze względu na długi okres półtrwania (do 7 miesięcy), wymaga unikania podawania epirubicyny w tym czasie lub ścisłego monitorowania czynności serca. Metabolizm epirubicyny w wątrobie jest modyfikowany przez leki takie jak cymetydyna (zwiększająca AUC o 50%), co wymaga odstawienia cymetydyny na czas terapii. Paklitaksel podany przed epirubicyną zwiększa stężenie leku i jego metabolitów, dlatego zaleca się zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu między podaniami oraz naprzemienne schematy leczenia.
amidopiryna, antagonista kanału wapniowego, antracyklina, AUC, chinina, chloramfenikol, cisplatyna, cyklofosfamid, cymetydyna, deksrazoksan, dekswerapamil, difenylohydantoina, docetaksel, działanie addytywne, działanie diuretyczne, działanie mielosupresyjne, epirubicyna, fluorouracyl, hematopoeza, heparyna, hiperurykemia, immunosupresja, interakcja fizykochemiczna, interferon alfa-2b, kardiotoksyczność, lek cytotoksyczny, lek przeciwretrowirusowy, mielosupresja, morfologia krwi, neuropatia, nudności i wymioty, paklitaksel, radioterapia śródpiersia, sulfonamid, szczepionka przeciw polio, szczepionka żywa, szpik kostny, taksan, toksyczność szpikowa, trastuzumab - Leksykon leków
Skład i postać leku – Morphini sulfas WZF 0,1% Spinal 1 mg/ml
Morphini Sulfas WZF 0,1% Spinal to roztwór do wstrzykiwań o stężeniu 1 mg/ml morfiny siarczanu, przeznaczony do podania dooponowego. Preparat jest bezbarwny lub prawie bezbarwny i zawiera jako substancję pomocniczą chlorek sodu w ilości 0,154 mmol (3,54 mg) na ml, pełniący funkcję regulatora ciśnienia osmotycznego. Produkt dostępny jest w ampułkach po 2 ml, pakowanych po 10 sztuk. Należy zwrócić uwagę na istotne niezgodności fizykochemiczne z innymi lekami, zwłaszcza 5-fluorouracylem (powstawanie osadów) oraz heparyną (tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów), co wyklucza mieszanie tych substancji w jednym roztworze.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabine Glenmark 500 mg
Kapecytabina (Capecitabine Glenmark 150 mg i 500 mg) jest prolekiem fluorouracylu, stosowanym w terapii przeciwnowotworowej, którego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kapecytabinę, fluorouracyl lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (7,640 mg w tabletce 150 mg i 25,470 mg w tabletce 500 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), co grozi kumulacją toksycznych metabolitów i ciężkimi działaniami niepożądanymi. Ponadto, kapecytabina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką leukopenią, neutropenią, trombocytopenią, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), a także w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania do mleka matki. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego lub niedawnego stosowania brywudyny, co może prowadzić do śmiertelnej toksyczności fluoropirymidyn.
brywudyna, ciąża, częściowy niedobór DPD, fluoropirymidyna, fluorouracyl, kapecytabina, karmienie piersią, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, nadwrażliwość, neutropenia, niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej, nietolerancja laktozy, prolek, trombocytopenia, umiarkowane zaburzenie nerek, umiarkowane zaburzenie wątroby, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – 5-Fluorouracil-Ebewe 50 mg/ml
Przedawkowanie fluorouracylu, substancji czynnej preparatu 5-Fluorouracil-Ebewe, prowadzi do nasilenia toksyczności obejmującej głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ciężkie zapalenie błon śluzowych, owrzodzenia i krwawienia) oraz zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, leukopenia, agranulocytoza). Dodatkowo mogą wystąpić ostre objawy neurologiczne i psychiczne, takie jak reakcje psychotyczne i senność, a także nasilenie działania leków uspokajających i toksyczności alkoholu. Diagnostyka i szybkie rozpoznanie przedawkowania są kluczowe dla wdrożenia odpowiedniego leczenia i minimalizacji powikłań.
agranulocytoza, antybiotykoterapia, cytostatyk, diazepam, fluorouracyl, hemodializa, infekcja oportunistyczna, koncentrat granulocytów, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, objawy żołądkowo-jelitowe, parametry hematologiczne, reakcja psychotyczna, toksyczność fluorouracylu, toksyczność żołądkowo-jelitowa, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zapalenie błon śluzowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Verrumal (100 mg + 5 mg)/g
Verrumal w postaci płynu na skórę o stężeniu 100 mg kwasu salicylowego i 5 mg fluorouracylu na gram jest wskazany do miejscowego leczenia brodawek skórnych. Preparat należy aplikować 2-3 razy na dobę bezpośrednio na brodawkę, unikając kontaktu ze zdrową skórą, przy użyciu dołączonego pędzelka lub precyzyjnych narzędzi (wykałaczka, zapałka) w przypadku małych zmian. Maksymalna powierzchnia leczonych zmian nie powinna przekraczać 25 cm². Terapia standardowo trwa 6 tygodni, z kontynuacją przez dodatkowy tydzień po ustąpieniu zmian, aby zminimalizować ryzyko nawrotu. W obszarach owłosionych zaleca się wcześniejsze ogolenie lub depilację, a w przypadku brodawek okołopaznokciowych wymagana jest szczególna ostrożność, aby nie uszkodzić macierzy i łożyska paznokcia.
brodawka, brodawka okołopaznokciowa, brodawka podpaznokciowa, brodawka skórna, brodawka zwykła, działanie niepożądane, fluorouracyl, kwas salicylowy, leczenie miejscowe, łożysko paznokcia, macierz paznokcia, miejscowe działanie niepożądane, obumarła tkanka, płyn na skórę, terapia miejscowa, Verrumal, zabieg chirurgiczny, zdrowa skóra - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabinum Glenmark 150 mg
Capecitabinum Glenmark, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 150 mg i 500 mg, jest fluoropirymidyną przeciwnowotworową, której stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na kapecytabinę, fluorouracyl lub substancje pomocnicze, a także u osób z całkowitym niedoborem dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD). Przeciwwskazania obejmują także ciężkie zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia ciężkiego stopnia), ciężką niewydolność wątroby i nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), okres ciąży i karmienia piersią, a także jednoczesne lub niedawne leczenie brywudyną. Lek zawiera laktozę (7 mg w tabletce 150 mg i 25 mg w tabletce 500 mg), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub niedoborem laktazy. Wskazane jest unikanie stosowania u pacjentów z ciężkimi zakażeniami, kacheksją, planowanymi szczepieniami żywymi oraz w okresie do 4 tygodni po terapii brywudyną.
brywudyna, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, działanie neurotoksyczne, działanie niepożądane, fluoropirymidyna, fluorouracyl, immunosupresja, kacheksja, kapecytabina, klirens kreatyniny, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, neutropenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja krzyżowa, tabletka powlekana, terapia przeciwnowotworowa, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – TOLAK 40 mg/g
Produkt leczniczy Tolak zawiera fluorouracyl (5-FU) w stężeniu 40 mg/g w formie kremu do stosowania miejscowego. Po aplikacji na skórę fluorouracyl wykazuje minimalną absorpcję ogólnoustrojową, co potwierdzają wyniki badania farmakokinetycznego, gdzie u 8 z 21 pacjentów stężenie 5-FU w osoczu było poniżej granicy oznaczalności 1 ng/ml. Maksymalne stężenia w osoczu, obserwowane około 1 godziny po aplikacji, mieściły się w zakresie 1,1–7,4 ng/ml, co wskazuje na niską biodostępność systemową i ograniczone ryzyko działań niepożądanych związanych z ekspozycją ogólnoustrojową.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Fluorouracil medac 50 mg/ml (500 mg/10 ml)
Fluorouracil medac (50 mg/ml) jest stosowany w leczeniu nowotworów, podawany dożylnie (wstrzyknięcie lub wlew) lub dotętniczo, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała pacjenta, z maksymalną dawką dobową 0,8-1 g i łączną dawką do 30 g na cykl. W przypadku pacjentów z otyłością lub retencją płynów stosuje się należną masę ciała. Redukcja dawki jest obowiązkowa u pacjentów z zespołem wyniszczenia nowotworowego, po dużych zabiegach chirurgicznych, z upośledzoną funkcją szpiku, wątroby lub nerek. Preferowaną metodą podania jest wlew dożylny 15 mg/kg (maksymalnie 1 g) przez 4 godziny, codziennie do wystąpienia toksyczności lub osiągnięcia dawki 12-15 g. Alternatywnie stosuje się krótsze wlewy lub ciągły 24-godzinny wlew.
chlorek sodu, choroby współistniejące, cykl terapeutyczny, fluorouracyl, monoterapia, objawy toksyczności, przerzuty do płuc, radioterapia, retencja płynów, roztwór glukozy, terapia podtrzymująca, terapia skojarzona, upośledzona czynność wątroby, wlew dotętniczy, wlew dożylny, wodobrzusze, wstrzyknięcie dożylne, zespół wyniszczenia nowotworowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Efudix 50 mg/g
Efudix, zawierający fluorouracyl w stężeniu 50 mg/g, jest stosowany miejscowo w dermatologii, jednak jego terapia wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze reakcje to miejscowe objawy skórne, takie jak rumień, świąd, pieczenie, złuszczanie naskórka, owrzodzenia oraz reakcje fotouczuleniowe. Bardzo rzadko obserwuje się poważne ogólnoustrojowe powikłania, w tym pancytopenię, neutropenię, trombocytopenię oraz leukocytozę, które mogą wynikać z systemowej absorpcji fluorouracylu. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne (np. zaburzenia smaku, ból głowy, zawroty głowy) oraz zmiany w obrębie narządu wzroku, takie jak zapalenie spojówki i rogówki. Rzadko notowane są także zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunka krwotoczna, wymioty i zapalenie jamy ustnej.
absorpcja systemowa, białe krwinki, biegunka krwotoczna, błona śluzowa nosa, eozynofilia, fluorouracyl, hiperpigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, krwotok miejscowy, leukocytoza, łysienie, neutropenia, opryszczka zwykła, owrzodzenie skóry, pancytopenia, płytki krwi, podrażnienie spojówki, pokrzywka, reakcja fotouczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, teleangiektazja, trombocytopenia, układ chłonny, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie rogówki, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Verrumal (100 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Verrumal, zawierający kwas salicylowy (100 mg/g) oraz fluorouracyl (5 mg/g), jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Fluorouracyl, jako lek cytostatyczny, stanowi istotne ryzyko teratogenne i toksyczne dla płodu oraz niemowlęcia. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę, a w przypadku wątpliwości wykonać test ciążowy. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia oraz o natychmiastowym przerwaniu terapii w przypadku podejrzenia ciąży. Stosowanie Verrumalu w okresie karmienia piersią jest również bezwzględnie przeciwwskazane, co wymaga przekazania pacjentce jasnej informacji o ryzyku i braku możliwości kompromisu.
alternatywna metoda leczenia, antykoncepcja, charakterystyka produktu leczniczego, ciąża, dimetylosulfotlenek, etanol, fluorouracyl, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kwas salicylowy, leczenie dermatologiczne, lek cytostatyczny, płodność, płyn na skórę, produkt leczniczy, przeciwwskazanie, test ciążowy, Verrumal - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory nosa i zatok przynosowych – Leczenie
Nowotwory nosa i zatok przynosowych stanowią mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych głowy i szyi, co wymaga indywidualnego, multidyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Leczenie opiera się głównie na chirurgii, radioterapii i chemioterapii, dostosowanych do typu histologicznego, lokalizacji (zatoka szczękowa, sitowa, klinowa, jama nosowa), stadium zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta. Chirurgia obejmuje techniki od małoinwazyjnej endoskopii po radykalne resekcje, takie jak maksylektomia czy egzenteracja oczodołu. Radioterapia, często w wysokich dawkach, stosowana jest jako leczenie samodzielne, neoadjuwantowe lub adjuwantowe, z wykorzystaniem zaawansowanych technik jak IMRT, terapia protonowa czy radiochirurgia stereotaktyczna. Chemioterapia, trwająca około 6 miesięcy, najczęściej opiera się na cisplatynie, karboplatynie, fluorouracylu, docetakselu i paklitakselu, stosowanych w różnych kombinacjach, również w ramach chemioradioterapii. Terapie celowane (inhibitory EGFR) oraz immunoterapia są rozważane w zaawansowanych i nawrotowych przypadkach.
brachyterapia, brodawczak odwrócony, cetuksymab, chemioradioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia indukcyjna, chirurg głowy i szyi, chirurgia endoskopowa, chirurgia podstawy czaszki, cisplatyna, czerniak, docetaksel, erlotynib, fluorouracyl, gefitynib, immunoterapia, inhibitor receptora naskórkowego czynnika wzrostu, karboplatyna, leczenie paliatywne, limfadenektomia szyjna, mięsak, nowotwór nosa i zatok przynosowych, obturator, paklitaksel, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia pooperacyjna, radioterapia przedoperacyjna, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rinektomia, stadium zaawansowania nowotworu, terapia protonowa, węzeł chłonny, zespół specjalistów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actikerall
Produkt leczniczy Actikerall zawiera 5 mg fluorouracylu oraz 100 mg kwasu salicylowego na gram roztworu, a także 80 mg dimetylosulfotlenku (DMSO) i 160 mg etanolu. Fluorouracyl, jako cytostatyk, jest metabolizowany przez enzym dehydrogenazę dihydropirymidyny (DPD), jednak ze względu na minimalne wchłanianie przezskórne podczas stosowania zgodnie z zaleceniami, nie przewiduje się konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niedoborem DPD. Produkt wykazuje działanie keratolityczne dzięki kwasowi salicylowemu, a DMSO i etanol mogą powodować miejscowe podrażnienia i pieczenie, zwłaszcza na uszkodzonej skórze. Ze względu na łatwopalność preparatu, należy unikać kontaktu z otwartym ogniem i źródłami ciepła podczas stosowania.
choroba Bowena, cukrzyca, cytostatyk, dehydrogenaza dihydropirymidyny, dimetylosulfotlenek, działanie keratolityczne, ekspozycja na światło słoneczne, enzym DPD, fluorouracyl, krwawiąca zmiana skórna, kwas salicylowy, niedobór DPD, podrażnienie skóry, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, rak podstawnokomórkowy skóry, rogowacenie słoneczne, uszkodzenie skóry, zaburzenie czucia - Leksykon leków
Działania niepożądane – TOLAK 40 mg/g
W badaniach klinicznych preparatu Tolak, zawierającego fluorouracyl (5-FU) w stężeniu 40 mg/g, u pacjentów z rogowaceniem słonecznym, najczęściej obserwowano miejscowe reakcje skórne o charakterze farmakologicznym, takie jak rumień, łuszczenie, obrzęk, strupy, nadżerki, pieczenie i świąd, występujące z częstością od 62% do 99%. Nasilenie tych objawów wahało się od łagodnych (17-37%) przez umiarkowane (22-44%) do ciężkich (6-38%), z maksymalnym nasileniem po około 4 tygodniach terapii i ustępowaniem w ciągu 2-4 tygodni po zakończeniu leczenia. Działania niepożądane o częstości poniżej 1% obejmowały m.in. bezsenność, dyskomfort w nosie, zapalenie gardła, nudności, obrzęk wokół oczu, liszajec zakaźny, wysypkę oraz pęcherzyki na wargach. W trakcie badań nie odnotowano przypadków alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jednak takie reakcje pojawiły się po wprowadzeniu leku do obrotu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, bezsenność, butylohydroksytoluen, dyskomfort w nosie, działanie niepożądane, fluorouracyl, fotowrażliwość, liszajec zakaźny, łuszczenie skóry, łzawienie, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, nadwrażliwość opóźniona, nadżerka, nudności, obrzęk oka, olej arachidowy, oparzenie słoneczne, pieczenie skóry, podrażnienie oka, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja fotowrażliwości, reakcja miejscowa, rogowacenie słoneczne, rumień, wysypka, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie gardła - Leksykon leków
Skład i postać leku – Efudix 50 mg/g
Efudix to krem o stężeniu 50 mg/g, zawierający substancję czynną fluorouracyl (50 mg/g), stosowany miejscowo na skórę. Preparat jest półstałą emulsją typu olej w wodzie, w której skład wchodzą substancje pomocnicze takie jak wazelina biała, alkohol stearylowy (150 mg/g), polisorbat 60, glikol propylenowy (115 mg/g), metylu parahydroksybenzoesan (0,25 mg/g), propylu parahydroksybenzoesan (0,15 mg/g) oraz woda oczyszczona. Substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym to alkohol stearylowy, glikol propylenowy oraz parabeny, które mogą wywoływać reakcje uczuleniowe lub podrażnienia u niektórych pacjentów.
alkohol stearylowy, aplikacja na skórę, emulgator, emulsja olej w wodzie, fluorouracyl, glikol propylenowy, konserwant, metylu parahydroksybenzoesan, niejonowy surfaktant, niezgodność farmaceutyczna, podłoże maściowe, polisorbat 60, produkt leczniczy, propylu parahydroksybenzoesan, substancja czynna, substancja nawilżająca, substancja pomocnicza o znanym działaniu, tuba aluminiowa, wazelina biała - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – TOLAK 40 mg/g
Produkt leczniczy Tolak, zawierający fluorouracyl (5-FU) w stężeniu 40 mg/g w postaci kremu o zasadowym pH 8,3-9,2, wykazuje mało prawdopodobny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Miejscowa aplikacja preparatu ogranicza absorpcję systemową substancji czynnej, co minimalizuje ryzyko zaburzeń funkcji poznawczych, psychomotorycznych oraz czasu reakcji. W składzie preparatu znajdują się również substancje pomocnicze, takie jak butylohydroksytoluen (E 321) czy metylu parahydroksybenzoesan (E 218), które mogą mieć znaczenie kliniczne, jednak nie wpływają istotnie na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
absorpcja ogólnoustrojowa, absorpcja systemowa, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, aplikacja miejscowa, butylohydroksytoluen, charakterystyka produktu leczniczego, fluorouracyl, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, metylu parahydroksybenzoesan, objaw nietypowy, olej arachidowy, postać farmaceutyczna, propylu parahydroksybenzoesan, stężenie terapeutyczne, substancja pomocnicza, Tolak