emulsja tłuszczowa
Emulsja tłuszczowa to preparat farmaceutyczny składający się z rozdrobnionych cząsteczek tłuszczu rozproszonych w fazie wodnej, stabilizowanych przez emulgatory. W medycynie emulsje tłuszczowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i skoncentrowanego źródła energii.
Najczęściej stosowane emulsje tłuszczowe zawierają olej sojowy, olej z oliwek, olej rybi (źródło kwasów omega-3) lub mieszaniny różnych olejów. Preparaty te dostarczają około 9 kcal/g i są podawane dożylnie pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego. Standardowe stężenia emulsji tłuszczowych to 10%, 20% lub 30%.
Wskazania do stosowania emulsji tłuszczowych obejmują zapobieganie i leczenie niedoboru kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe pacjentów w stanach katabolicznych, niedożywionych lub z przedłużającym się unieruchomieniem przewodu pokarmowego. Emulsje tłuszczowe nowej generacji zawierające kwasy omega-3 wykazują dodatkowo działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co ma szczególne znaczenie w leczeniu pacjentów w stanach krytycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cynku siarczan – Interakcje
Siarczan cynku, obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak SmofKabiven i jego odmiany, występuje w stężeniach od 0,0027 g do 0,017 g (siedmiowodny siarczan cynku), co odpowiada około 0,04 mmol cynku na 1000 ml preparatu. Interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, takimi jak insulina, heparyna, pochodne kumaryny, alkohol etylowy, penicylamina, tetracykliny, fluorochinolony, diuretyki tiazydowe oraz kortykosteroidy, mogą wpływać na metabolizm cynku i jego biodostępność. Szczególną uwagę należy zwrócić na heparynę, która w dawkach terapeutycznych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej, co może obniżać klirens triglicerydów i wpływać na metabolizm emulsji tłuszczowych. W przypadku leków chelatujących, takich jak penicylamina, istnieje wysokie ryzyko niedoborów cynku z powodu tworzenia niewchłanialnych kompleksów, co wymaga monitorowania stężenia cynku w surowicy i ewentualnej korekty dawkowania.
antagonista witaminy K, biodostępność, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, emulsja tłuszczowa, fluorochinolon, heparyna, klirens triglicerydów, kompleks cynk-tetracyklina, kortykosteroid systemowy, lek chelatujący, lek przeciwzakrzepowy, lipaza, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, niedobór cynku, olej sojowy, parametr krzepnięcia, penicylamina, pochodna kumaryny, siarczan cynku, SmofKabiven, stężenie triglicerydów, tetracyklina, warfaryna, witamina K1, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Interakcje
Kwas alfa-linolenowy, niezbędny kwas tłuszczowy omega-3 stosowany w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z heparyną, która poprzez dwufazowe działanie (początkowe nasilenie lipolizy osoczowej i późniejsze zmniejszenie klirensu triglicerydów) może prowadzić do hiperlipidemii i zespołu przeciążenia tłuszczem. W preparatach takich jak Lipofundin MCT/LCT, obecność witaminy K1 w oleju sojowym może osłabiać działanie pochodnych kumaryny, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia (INR). Brak bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem etylowym nie wyklucza potencjalnego wpływu na metabolizm lipidów i funkcję wątroby, co wskazuje na konieczność ostrożności i indywidualnego monitorowania pacjentów spożywających alkohol podczas terapii.
cholestaza, czynniki krzepnięcia, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fibraty, funkcja mitochondriów, heparyna, hepatomegalia, hiperlipidemia, klirens triglicerydów, kwas alfa-linolenowy, kwasy omega-3, lek przeciwzakrzepowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, niezbędny kwas tłuszczowy, oksydacja kwasów tłuszczowych, olej sojowy, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, profil lipidowy, splenomegalia, statyny, stężenie triglicerydów, stres oksydacyjny, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, witamina K1, zaburzenia hematologiczne, zespół przeciążenia tłuszczem, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparaty zawierające triglicerydy, stosowane w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, obejmują różne źródła lipidów, takie jak triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, olej sojowy, oliwkowy oraz rybi bogaty w kwasy omega-3. Dane kliniczne dotyczące wpływu tych preparatów na płodność u ludzi są ograniczone; większość charakterystyk produktów (m.in. Finomel, Lipofundin MCT/LCT 10%, SMOFlipid) wskazuje na brak wystarczających danych, a jedynie Lipofundin MCT/LCT 10% wykazał w badaniach na zwierzętach brak negatywnego wpływu na płodność. W kontekście stosowania u kobiet w ciąży, brak jest wystarczających danych klinicznych, a podawanie tych preparatów powinno być rozważane wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem stanu klinicznego pacjentki. Badania na zwierzętach dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niewystarczające, z wyjątkiem Omegaflex peri, gdzie podawanie dwukrotnie wyższej dawki omega-3 nie wykazało toksyczności reprodukcyjnej.
charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do żywienia pozajelitowego, emulsja tłuszczowa, karmienie piersią, kwas omega-3, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, płodność, preparat do żywienia pozajelitowego, stan kliniczny pacjenta, stan odżywienia, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność reprodukcyjna, trigliceryd kwasu tłuszczowego, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omegaflex peri –
Omegaflex peri to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, klasyfikowany w grupie B05BA10, dostarczający aminokwasy, węglowodany, tłuszcze oraz elektrolity w precyzyjnie zbilansowanych proporcjach. Preparat jest gotową emulsją do infuzji dożylnej, powstającą po wymieszaniu trzech oddzielnych komór, co umożliwia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania metabolicznego pacjenta. Aminokwasy stanowią podstawę do syntezy białek ustrojowych, a ich efektywne wykorzystanie wymaga jednoczesnego dostarczenia energii z glukozy i tłuszczów. Glukoza jest kluczowym substratem energetycznym dla OUN, erytrocytów i innych tkanek, natomiast tłuszcze, w tym triglicerydy o średniej (MCT) i długiej długości łańcucha (LCT), dostarczają wysokoenergetycznej podaży oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w stosunku około 2,5:1. MCT są preferowanym substratem energetycznym w stanach zaburzonego metabolizmu LCT, np. przy niedoborze lipazy lipoproteinowej.
aminokwas, elektrolit, emulsja tłuszczowa, erytrocyt, kwas alfa-linolowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, lipaza lipoproteinowa, nabłonek cewek nerkowych, niezbędny kwas tłuszczowy, olej rybi, olej sojowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, proces anaboliczny, szpik kostny, tłuszcz, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd średniołańcuchowy, węglowodan, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven Peripheral
Produkt leczniczy SmofKabiven Peripheral, emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co potwierdza sekcja 4.7 Charakterystyki Produktu Leczniczego. Preparat zawiera aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz emulsję tłuszczową (olej sojowy oczyszczony, triglicerydy średniołańcuchowe, olej z oliwek oraz olej rybny bogaty w kwasy omega-3), a jego osmolalność wynosi około 950 mOsm/kg wody, z pH około 5,6 po zmieszaniu. Ze względu na sposób podania (infuzja w warunkach kontrolowanych) oraz skład, nie stwierdzono negatywnego wpływu na funkcje poznawcze i motoryczne pacjenta, co minimalizuje ryzyko zaburzeń psychomotorycznych podczas terapii. Jednakże, ze względu na często poważny stan kliniczny pacjentów oraz możliwość stosowania innych leków, lekarz powinien indywidualnie ocenić ryzyko i poinformować pacjenta o potencjalnych interakcjach oraz ograniczeniach w prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn.
aminokwasy glukoza elektrolity, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, olej rybny omega-3, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, pH, SmofKabiven, terapia żywieniowa, triglicerydy kwasów tłuszczowych, zdolność motoryczna, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olimel N7E
Produkt leczniczy OLIMEL N7E to trójkomorowa emulsja do infuzji przeznaczona do całkowitego żywienia pozajelitowego, zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze (olej oliwkowy i sojowy) oraz elektrolity (Na⁺, K⁺, Mg²⁺, Ca²⁺, PO₄³⁻, Cl⁻). Po zmieszaniu komór powstaje jednorodna emulsja o osmolarności 1360 mOsm/l i pH 6,4, co zapewnia fizjologiczne i bezpieczne podawanie dożylne. Składniki zachowują swoje naturalne ścieżki farmakokinetyczne: aminokwasy są dystrybuowane do puli osoczowej i tkanek, gdzie uczestniczą w syntezie białek i metabolizmie azotu; glukoza ulega dystrybucji ogólnoustrojowej, wykorzystywana jest energetycznie lub magazynowana jako glikogen; tłuszcze transportowane są w formie cząsteczek podobnych do chylomikronów i metabolizowane przez lipazę lipoproteinową; elektrolity podlegają fizjologicznej regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej.
alanina, aminokwas, arginina, chylomikron, deaminacja, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glikogen, glukoneogeneza, glukoza, gospodarka wodno-elektrolitowa, histydyna, kwas asparaginowy, leucyna, lipaza lipoproteinowa, lipogeneza, mocznik, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, pula aminokwasów, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza białek, tłuszcz, trójkomorowy worek, wolny kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ocena bezpieczeństwa stosowania lizyny bezwodnej jako składnika produktów do żywienia pozajelitowego, takich jak Kabiven Peripheral, opiera się głównie na danych przedklinicznych dotyczących poszczególnych komponentów preparatu, a nie na badaniach izolowanego aminokwasu. Kabiven Peripheral zawiera lizynę bezwodną w formie lizyny chlorowodorku w ilościach odpowiednio 5,6 g (2400 ml), 4,5 g (1920 ml) oraz 3,4 g (1440 ml) na opakowanie. Badania niekliniczne dotyczące emulsji tłuszczowych (Intralipid), roztworów aminokwasów oraz roztworów glukozy wykazały dobrą tolerancję i bezpieczeństwo tych składników, co pozwala na wnioskowanie o korzystnym profilu bezpieczeństwa całego preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Sery – Właściwości farmakodynamiczne
Seryna, jako endogenny aminokwas niebiałkowy, pełni kluczową rolę w żywieniu pozajelitowym, uczestnicząc w syntezie białek funkcjonalnych i strukturalnych. W preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminoplasmal Paed 10% (2,00 mg/ml do 0,50 g/250 ml), Multimel N6-900E (1,70 g/1000 ml), Olimel Peri N4E (1,00–2,50 g/1000–2500 ml) oraz SmofKabiven extra Nitrogen (2,2–11 g/506–2531 ml), seryna jest starannie dawkowana, aby zapewnić optymalny bilans azotowo-energetyczny. W celu zapobiegania wykorzystaniu seryny jako źródła energii, konieczne jest jednoczesne podawanie niebiałkowych źródeł energii, takich jak glukoza i tłuszcze, co umożliwia efektywny anabolizm białkowy i minimalizuje ryzyko katabolizmu. Preparaty te zawierają kompleks aminokwasów, glukozę oraz emulsję tłuszczową, tworząc zbilansowane żywienie pozajelitowe dostosowane do potrzeb różnych grup pacjentów, w tym populacji pediatrycznej i dorosłych.
aminokwas dożylny, aminokwas niebiałkowy, Aminoplasmal Paed, anabolizm białkowy, białko wiążące retinol, bilans azotowo-energetyczny, dysfagia, efekt termogenny, emulsja tłuszczowa, infuzja aminokwasów, Multimel, populacja pediatryczna, prealbumina, preparat wieloskładnikowy, proces anaboliczny, profil aminokwasowy, seryna, SmofKabiven, termogeneza, wskaźnik masy ciała, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lipidem 200 mg/ml
Produkt Lipidem 200 mg/ml to emulsja lipidowa do infuzji zawierająca 20% triglicerydów, w tym triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz kwasy omega-3. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego, masy ciała i wieku pacjenta. U dorosłych standardowa dawka wynosi 0,7-1,5 g lipidów/kg mc./dobę, z maksymalną dawką 2,0 g/kg mc./dobę stosowaną jedynie przy zwiększonym zapotrzebowaniu energetycznym (np. u pacjentów onkologicznych). Maksymalna dobowa objętość dla pacjenta 70 kg to 700 ml produktu. U dzieci dawkę stopniowo zwiększa się o 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, a u wcześniaków i niemowląt nie należy przekraczać 2,0-3,0 g/kg mc./dobę podawanych w ciągłej infuzji przez 24 godziny. W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego domowego oraz zespołu krótkiego jelita dawka nie powinna przekraczać 1,0 g/kg mc./dobę.
całkowite żywienie pozajelitowe, cukrzyca, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, kwasy tłuszczowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, olej sojowy, pacjent onkologiczny, podanie dożylne, triglicerydy omega-3, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Potasu chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorek potasu (KCl), będący naturalnym składnikiem fizjologicznym osocza, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych stosowanych w różnych preparatach leczniczych, takich jak roztwory do hemofiltracji (np. Prismasol z KCl w stężeniach 2 mmol/l lub 4 mmol/l), płyny do żywienia pozajelitowego (np. SmofKabiven) oraz emulsje do infuzji (np. Multimel N4-550 E, Olimel N12E). Badania przedkliniczne nie wykazały istotnej toksyczności, działania teratogennego, embriotoksycznego ani negatywnego wpływu na zdolności rozrodcze, nawet przy stosowaniu dawek toksycznych dla matki w modelach zwierzęcych. W badaniach miejscowej tolerancji u królików obserwowano jedynie przemijające, słabo nasilone reakcje zapalne po podaniu dotętniczym, okołożylno-podskórnym lub domięśniowym, które ustępowały samoistnie. Brak jest specyficznych badań toksykologicznych poświęconych wyłącznie chlorkowi potasu, co wynika z jego powszechnego występowania i roli jako elektrolitu fizjologicznego.
chlorek potasu, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforan potasu, genotoksyczność, hemodializa, hemofiltracja, infuzja dożylna, makrogol, martwica tkanek, Multimel, Olimel, Phoxilium, podanie domięśniowe, podanie dotętnicze, podanie okołożylne, podanie podskórne, Prismasol, reakcja zapalna, roztwór aminokwasów, roztwór do hemofiltracji, roztwór infuzyjny, SmofKabiven, stan kliniczny, stężenie fizjologiczne, stężenie mmol/l, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tyrozyna, aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego i dializy otrzewnowej, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży, planujących ciążę oraz karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne są ograniczone, a większość preparatów, takich jak Aminoplasmal 15%, Aminoplasmal B. Braun 10% i inne, nie posiada badań na zwierzętach dotyczących wpływu na reprodukcję. Wyjątkiem jest Aminoven Infant 10%, gdzie badania porównywalnych roztworów aminokwasów nie wykazały ryzyka w ciąży. Stosowanie tych preparatów powinno być rozważane wyłącznie wtedy, gdy korzyści medyczne przewyższają potencjalne ryzyko, a inne opcje terapeutyczne są niewystarczające. W przypadku karmienia piersią, aminokwasy przenikają do mleka, jednak nie przewiduje się istotnego wpływu na niemowlęta przy dawkach leczniczych, choć odżywianie pozajelitowe z tyrozyną jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olimel Peri N4E
Olimel Peri N4E to trójkomorowy roztwór do żywienia pozajelitowego o kodzie ATC B05 BA10, zaprojektowany do kompleksowego dostarczania makroskładników i elektrolitów, zapewniając prawidłowy bilans azotowo-energetyczny. Preparat zawiera emulsję tłuszczową (80% oleju z oliwek, 20% oleju sojowego) z profilem kwasów tłuszczowych: 15% NKT, 65% MNKT, 20% NNKT oraz stosunkiem fosfolipidów do triglicerydów 0,06. Roztwór aminokwasów obejmuje 17 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych, z udziałem aminokwasów niezbędnych na poziomie 44,8% i stosunkiem aminokwasów niezbędnych do azotu całkowitego 2,8%. Glukoza stanowi źródło szybko dostępnej energii. Preparat dostępny jest w objętościach 1000-2500 ml, dostarczając od 700 do 1750 kcal, z tłuszczami 30-75 g, aminokwasami 25,3-63,3 g, azotem 4-10 g i glukozą 75-187,5 g. Stosunek energii niebiałkowej do azotu wynosi 150 kcal/g, a energia z glukozy i tłuszczów jest zbilansowana 50/50, co odpowiada 43% kalorii z tłuszczów.
alfa-tokoferol, aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, bilans azotowo-energetyczny, bilans energetyczny, elektrolity, emulsja tłuszczowa, homeostaza organizmu, kwas tłuszczowy, L-aminokwas, mononienasycone kwasy tłuszczowe, nasycone kwasy tłuszczowe, osmolarność, peroksydacja tłuszczów, profil aminokwasowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, synteza białek ustrojowych, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe, żyły obwodowe, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Potasu wodorotlenek – Interakcje
Potasu wodorotlenek, obecny w preparacie Addiphos w stężeniu 14 mg/ml, odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu równowagi elektrolitowej i kwasowo-zasadowej podczas żywienia pozajelitowego. Jego działanie należy rozpatrywać w kontekście łącznego wpływu jonów potasu i fosforanów, dostarczanych także przez potasu diwodorofosforan i disodu fosforan dwuwodny (2 mmol fosforanów/ml). W terapii należy uwzględnić potencjalne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z suplementacją witaminy D, która może zwiększać dojelitowe wchłanianie fosforanów i prowadzić do hiperfosfatemii. Dodatkowo, leki anaboliczne, aminoglikozydy oraz diuretyki pętlowe mogą indukować hipofosfatemię poprzez różne mechanizmy, co wymaga monitorowania poziomu fosforanów i ewentualnej korekty dawki Addiphos. Emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym dostarczają około 7,5 mmol fosforanów na 500 ml, co również powinno być uwzględnione w bilansie fosforanowym pacjenta.
aminoglikozyd, antagonista aldosteronu, antagonista receptora angiotensyny II, disodu fosforan dwuwodny, diuretyk, emulsja tłuszczowa, eplerenon, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, lek anaboliczny, potas diwodorofosforan, potas wodorotlenek, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, spironolakton, witamina D, zaburzenie elektrolitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) wskazuje, że nie przeprowadzono dedykowanych badań wyłącznie na tej substancji. Informacje pochodzą głównie z oceny preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Nutriflex Lipid peri czy SmofKabiven extra Nitrogen, zawierających MCT. Dane te nie wykazują toksyczności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani negatywnego wpływu na płodność. Badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym i genotoksyczności emulsji tłuszczowych SMOFlipid, zawierających MCT, nie wykazały szczególnego ryzyka dla pacjentów. Ponadto, badania miejscowej tolerancji u królików potwierdziły brak zmian patologicznych po różnych drogach podania, w tym dożylnym i domięśniowym.
antygenowość układowa, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, beta-sitosterol, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogeny, genotoksyczność, infuzja dożylna, niepłodność, podanie dotętnicze, reakcja anafilaktyczna, terapia substytucyjna, test maksymalizacji, tolerancja miejscowa, triglicerydy MCT, uczulenie skórne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna – Działania niepożądane
Tyrozyna, aminokwas aromatyczny będący prekursorem kluczowych neurotransmiterów (dopaminy, adrenaliny, noradrenaliny), jest stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego oraz specjalistycznych lekach. Preparaty te, dostępne także w formie N-acetylo-L-tyrozyny, cechują się zwiększoną stabilnością i rozpuszczalnością. Działania niepożądane związane z tyrozyną występują rzadko i najczęściej wynikają z całokształtu składu preparatu lub procedury podawania. Najpoważniejsze reakcje to nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, pokrzywka, wysypki i świąd, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. Ponadto obserwuje się objawy ze strony układu oddechowego (np. duszność, hipoksja, świst krtaniowy), układu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka), sercowo-naczyniowego (tachykardia, nadciśnienie tętnicze), a także powikłania miejscowe w miejscu podania (ból, zapalenie żyły, martwica skóry). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zatorowości płucnej oraz zespół przeciążenia tłuszczami, objawiający się m.in. hiperlipidemią, hepatomegalią, splenomegalią, anemią, leukopenią i zaburzeniami krzepnięcia.
aminokwas aromatyczny, anemia, azotemia, cholestaza, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, kamica pęcherzyka żółciowego, leukopenia, marskość wątroby, martwica skóry, N-acetylo-L-tyrozyna, naciek tłuszczowy, nadciśnienie tętnicze, neurotransmitery, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, prekursor neurotransmiterów, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wynaczynienie, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Seryina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa seryny, aminokwasu obecnego w preparatach żywienia pozajelitowego takich jak Multimel, Olimel i SmofKabiven, nie wykazały specyficznej toksyczności tego składnika. Badania obejmowały oceny toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozród i rozwój płodu, w tym testy na królikach, które nie potwierdziły działania teratogennego ani embriotoksycznego. Zawartość seryny w preparatach waha się od 1,10 g do 8,1 g na opakowanie, a stosowanie w stężeniach fizjologicznych nie wpływa negatywnie na płodność ani zdolności rozrodcze. Warto podkreślić, że większość obserwowanych działań niepożądanych wiązała się z obecnością emulsji tłuszczowych, a nie z samą seryną.
embriotoksyczność, emulsja tłuszczowa, genotoksyczność, hipercholesterolemia, małopłytkowość, martwica tkanek, miejscowa tolerancja, potencjał alergiczny, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, roztwór aminokwasów, seryna, stłuszczenie wątroby, terapia pozajelitowa, terapia substytucyjna, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uczulenie skórne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Etomidate-Lipuro 2 mg/ml
Etomidate-Lipuro jest lekiem do indukcji znieczulenia ogólnego, podawanym w postaci emulsji do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania – pierwsze zmiany w EEG pojawiają się po 36 sekundach, a efekt szczytowy po 46 sekundach od podania. Dawka 0,3 mg/kg masy ciała powoduje utratę przytomności w ciągu 10 sekund, a czas trwania anestezji wynosi 3-5 minut. Etomidat działa poprzez hamowanie enzymu 11-β-hydroksylazy, co prowadzi do przemijającego zahamowania syntezy kortyzolu, utrzymującego się do 6 godzin po pojedynczej dawce. Stężenie leku poniżej 50 nmol w osoczu, osiągane po około 4 godzinach, nie wywołuje istotnego efektu hamującego. Preparat nie posiada właściwości przeciwbólowych, dlatego konieczne jest łączne podanie analgetyku podczas zabiegów operacyjnych.
anestezja, badanie elektroencefalograficzne, działanie neuroprotekcyjne, emulsja do wstrzykiwań, emulsja tłuszczowa, hormon adrenokortykotropowy, indukcja znieczulenia ogólnego, lecytyna jaja kurzego, lek do znieczulenia ogólnego, lek przeciwbólowy, miejscowe działanie niepożądane, mioklonia, olej sojowy, stężenie kortyzolu, stężenie w osoczu, synteza kortyzolu, tolerancja miejscowa, utrata przytomności, właściwość przeciwbólowa, właściwość przeciwdrgawkowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Preparat Lipofundin MCT/LCT 20% został oceniony pod kątem bezpieczeństwa na podstawie ograniczonych danych przedklinicznych, obejmujących głównie badania toksyczności na psach i królikach przy dawkach do 6 g tłuszczów/kg masy ciała oraz prędkościach infuzji znacznie przekraczających zalecane u ludzi. W trakcie sześciotygodniowych badań nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, uszkodzeń wątroby ani innych narządów, a także nie wykazano działania uczulającego. Brak badań dotyczących potencjału rakotwórczego, mutagenności oraz teratogenności uzasadniono naturalnym pochodzeniem składników i ich rolą jako pośrednich produktów metabolizmu fizjologicznego, co wskazuje na niskie ryzyko takich działań. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i rozrodczość.
badanie toksyczności, dawka dożylna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha, Lipofundin MCT/LCT, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, potencjał rakotwórczy, potencjał rakotwórczy i mutagenny, restrykcja sodowa, uszkodzenie wątroby, wartość kaloryczna, właściwość uczulająca, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N9E
OLIMEL N9E to trójkomorowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową (80% oleju z oliwek, 20% oleju sojowego) oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami. Dostępna jest w trzech pojemnościach: 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, zawierających odpowiednio 110 g, 165 g i 220 g glukozy; 40 g, 60 g i 80 g tłuszczów; oraz 56,9 g, 85,4 g i 113,9 g aminokwasów. Profil aminokwasowy obejmuje m.in. alaninę, argininę, lizynę, metioninę i tryptofan, a elektrolity takie jak sód (35-70 mmol), potas (30-60 mmol), magnez (4-8 mmol), wapń (3,5-7 mmol) i fosforany (15-30 mmol) są obecne w zrównoważonych ilościach. Produkt charakteryzuje się pH 6,4, osmolarnością 1310 mOsm/l oraz wartością energetyczną od 1070 do 2140 kcal w zależności od objętości, z tłuszczami stanowiącymi 37% całkowitej kaloryczności i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 52/48.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy z jaja kurzego, glukoza jednowodna, infuzja dożylna, kopolimery poliolefiniczne, kwas octowy lodowaty, kwas solny, magnezu chlorek, niezbędne kwasy tłuszczowe, octan lizyny, octan polietylenowinylu, oczyszczony olej sojowy, oczyszczony olej z oliwek, osmolarność, potasu chlorek, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy z wapniem, sodu glicerofosforan, sodu octan trójwodny, wapnia chlorek, wartość energetyczna, wartość odżywcza, węglowodany, woda do wstrzykiwań, wytrącenie osadu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Finomel –
Finomel to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, klasyfikowana w grupie B05 BA10, zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze i elektrolity. Frakcja lipidowa składa się z 30% oleju sojowego (bogatego w kwasy omega-6 i omega-3), 25% triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) o szybkim metabolizmie, 25% oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych o wysokiej stabilności oksydacyjnej) oraz 20% oleju rybiego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowe dla funkcji strukturalnych i regulacji procesów zapalnych). Aminokwasy obecne w Finomelu obejmują pełne spektrum egzogennych i endogennych, dostosowane do potrzeb metabolicznych, a elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk) wspierają homeostazę i równowagę kwasowo-zasadową. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii i substrat do syntezy glikogenu i innych związków biologicznych.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, bilans azotowy, ciśnienie osmotyczne, długołańcuchowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, działanie termogeniczne, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, homeostaza organizmu, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, leukotrien, nadtlenek lipidowy, nasycony kwas tłuszczowy, osmolarność, peroksydacja, prostaglandyna, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza glikogenu, trigliceryd średniołańcuchowy, trójkomorowy worek, tromboksan, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nutriflex Peri –
Nutriflex Peri to dwukomorowy roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 2 roku życia z łagodnym lub umiarkowanym katabolizmem. Preparat dostarcza zbilansowane aminokwasy (40 g/1000 ml, 80 g/2000 ml), glukozę (80 g/1000 ml, 160 g/2000 ml) oraz elektrolity (np. sód 27 mmol/1000 ml, potas 15 mmol/1000 ml), zapewniając odpowiednią podaż energii: 480 kcal/1000 ml (2008 kJ) lub 960 kcal/2000 ml (4017 kJ). Ze względu na osmolarność teoretyczną 900 mOsm/l preparat jest hipertoniczny, co wymaga odpowiedniego doboru dostępu naczyniowego. Wskazania obejmują sytuacje, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, a pacjent wymaga suplementacji aminokwasów, glukozy, elektrolitów i płynów.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, dostęp naczyniowy, emulsja tłuszczowa, katabolizm, niedrożność przewodu pokarmowego, Nutriflex Peri, osmolarność, pierwiastki śladowe, przezskórna endoskopowa gastrostomia, wartość energetyczna, węglowodany, worek do infuzji, zaburzenia połykania, zawartość azotu, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe