emulsja tłuszczowa
Emulsja tłuszczowa to preparat farmaceutyczny składający się z rozdrobnionych cząsteczek tłuszczu rozproszonych w fazie wodnej, stabilizowanych przez emulgatory. W medycynie emulsje tłuszczowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i skoncentrowanego źródła energii.
Najczęściej stosowane emulsje tłuszczowe zawierają olej sojowy, olej z oliwek, olej rybi (źródło kwasów omega-3) lub mieszaniny różnych olejów. Preparaty te dostarczają około 9 kcal/g i są podawane dożylnie pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego. Standardowe stężenia emulsji tłuszczowych to 10%, 20% lub 30%.
Wskazania do stosowania emulsji tłuszczowych obejmują zapobieganie i leczenie niedoboru kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe pacjentów w stanach katabolicznych, niedożywionych lub z przedłużającym się unieruchomieniem przewodu pokarmowego. Emulsje tłuszczowe nowej generacji zawierające kwasy omega-3 wykazują dodatkowo działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co ma szczególne znaczenie w leczeniu pacjentów w stanach krytycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) są składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, obecnych m.in. w preparatach Lipidem, SmofKabiven, SmofKabiven EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase. Podawane są wyłącznie dożylnie, w warunkach szpitalnych lub pod nadzorem specjalistów podczas leczenia domowego. Charakterystyki tych produktów jednoznacznie wskazują, że MCT nie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – w dokumentacji Lipidem punkt 4.7 ChPL określa wpływ jako „Nie dotyczy”, a dla preparatów z linii SmofKabiven jako „Nieistotny”. Emulsje te są częścią kompleksowego żywienia pozajelitowego, zawierającego również aminokwasy, glukozę i elektrolity, a ograniczenia w zdolnościach psychomotorycznych pacjentów wynikają głównie z ich stanu klinicznego, a nie z podawania MCT.
aminokwas, charakterystyka produktu leczniczego, droga dożylna, działanie niepożądane, elektrolit, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, glukoza, infuzja dożylna, Lipidem, SmofKabiven, SmofKabiven EF, SmofKabiven Low Osmo Peripheral, SmofKabiven Nutribase, triglicerydy MCT, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe domowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nutriflex Plus
Nutriflex Plus to roztwór do żywienia pozajelitowego, zawierający kompleksową mieszaninę aminokwasów (48 g/1000 ml, w tym 6,8 g azotu), glukozy (150 g/1000 ml) oraz elektrolitów (m.in. Na 37,2 mmol, K 25 mmol, Mg 5,7 mmol, Ca 3,6 mmol, fosforany 20 mmol na 1000 ml). Preparat dostarcza energię w ilości 3313 kJ (792 kcal) na 1000 ml, z czego 803 kJ (192 kcal) pochodzi z aminokwasów, a 2510 kJ (600 kcal) z glukozy. Skład aminokwasowy obejmuje zarówno aminokwasy egzogenne, niezbędne do syntezy białek, jak i endogenne, co zapewnia wsparcie anaboliczne i regeneracyjne. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii, szczególnie ważne dla OUN, erytrocytów, szpiku kostnego i nabłonka cewek nerkowych. Preparat charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 1400 mOsm/l oraz pH 4,8–6,0, co jest istotne dla kompatybilności i bezpieczeństwa infuzji.
alanina, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas półegzogenny, argininy monoglutaminian, ciśnienie osmotyczne, emulsja tłuszczowa, erytrocyt, fenyloalanina, glicyna, glukoza jednowodna, histydyny chlorowodorek, homeostaza organizmu, izoleucyna, katabolizm aminokwasów, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyny chlorowodorek, metionina, nabłonek cewek nerkowych, ośrodkowy układ nerwowy, prolina, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór hiperosmolarny, seryna, synteza białka, szpik kostny, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Treonina – Wskazania do stosowania
Treonina jest niezbędnym aminokwasem wykorzystywanym w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia drogą przewodu pokarmowego oraz przy przeciwwskazaniach do żywienia dojelitowego. Preparaty zawierające treoninę stosuje się w stanach umiarkowanego i ciężkiego katabolizmu oraz w długotrwałym żywieniu pozajelitowym. Wyróżnia się roztwory standardowe (zawartość treoniny 4,2–5,4 g/l), specjalistyczne dla pacjentów z niewydolnością nerek (5,13–8,20 g/l) i wątroby (1,50–4,60 g/l), a także preparaty pediatryczne (4,40–5,10 g/l) oraz dedykowane noworodkom i wcześniakom (0,35–0,48 g/l). Preparaty te podawane są najczęściej dożylnie, często w formie dwukomorowych lub trójkomorowych worków zawierających aminokwasy, glukozę i tłuszcze, co umożliwia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania na azot i energię pozabiałkową.
aminokwas niezbędny, bilans wodny, dializa otrzewnowa, dializoterapia, dostęp naczyniowy, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, gospodarka białkowa, infuzja dożylna, katabolizm, leczenie żywieniowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent pediatryczny, roztwór aminokwasów, roztwór dializacyjny, wcześniak, worek trójkomorowy, wsparcie żywieniowe, zapotrzebowanie energetyczne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Intralipid 20% 200 mg/ml
Intralipid 20% to emulsja do infuzji zawierająca 200 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, o osmolalności 350 mOsm/kg wody i pH około 8, dostarczająca 8,4 MJ (2000 kcal) energii oraz 15 mmol fosforanów organicznych na 1000 ml. Dokumentacja rejestracyjna produktu jednoznacznie wskazuje na brak wpływu Intralipid 20% na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co wynika z jego farmakokinetycznych i farmakodynamicznych właściwości. Emulsja tłuszczowa nie oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy w sposób zaburzający koncentrację, czas reakcji czy koordynację wzrokowo-ruchową, co jest istotne w kontekście terapii żywieniowej wymagającej zachowania pełnej sprawności psychofizycznej pacjenta.
działanie ośrodkowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, farmakodynamika, farmakokinetyka, farmakoterapia, fosforany organiczne, funkcje poznawcze i motoryczne, interakcje lekowe, Intralipid, koordynacja wzrokowo-ruchowa, leczenie żywieniowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, ośrodkowy układ nerwowy, podawanie dożylne, podawanie parenteralne, terapia żywieniowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
Produkt SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożona emulsja do infuzji zawierająca emulsję tłuszczową (SMOFlipid), roztwór aminokwasów oraz glukozę, zróżnicowaną pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych (MCT), oleju z oliwek oraz oleju rybiego bogatego w omega-3, gdzie MCT wykazują najszybszy klirens, a olej z oliwek najniższy, co zapewnia optymalne tempo eliminacji lipidów. Aminokwasy podawane dożylnie (m.in. alanina, arginina, leucyna, lizyna) są metabolizowane w wątrobie lub wykorzystywane do syntezy białek, z dystrybucją bezpośrednio do krążenia ogólnego, różniącą się od drogi pokarmowej. Glukoza (42,8–214 g w zależności od opakowania) wykazuje farmakokinetykę podobną do glukozy pokarmowej, ulegając natychmiastowej dystrybucji i wykorzystaniu jako źródło energii lub magazynowaniu w formie glikogenu.
alanina, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, arginina, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoza, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, krążenie ogólne, leucyna, lizyna, metionina, olej rybi, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, synteza białek, tauryna, treonina, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy o średniej długości łańcucha, tryptofan, tyrozyna, układ krążenia, walina, wartość energetyczna pozabiałkowa, węglowodany, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-walina – Wskazania do stosowania
L-walina, jako aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), pełni kluczową rolę w metabolizmie białek i energii, szczególnie w stanach zwiększonego katabolizmu, takich jak urazy mnogie, ostre i przewlekłe choroby, duże zabiegi operacyjne oraz niewydolność wątroby z encefalopatią. W żywieniu pozajelitowym L-walina jest dostarczana w preparatach aminokwasowych, których dawkowanie i skład są dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz wskazań klinicznych. Przykładowo, preparat Aminosteril N-Hepa 8% zawiera 10,08 g L-waliny na 1000 ml roztworu i jest stosowany u pacjentów z niewydolnością wątroby, natomiast Vamin 18 Electrolyte-Free, zawierający 7,3 g L-waliny/1000 ml, dedykowany jest pacjentom o zwiększonym zapotrzebowaniu na aminokwasy i ograniczeniu płynów. Preparaty pediatryczne, takie jak Vaminolact, zawierają 3,6 g L-waliny/1000 ml, co odpowiada specyficznym potrzebom rozwojowym dzieci.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, BCAA, bilans azotowy, dysfagia, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, L-walina, mieszanina aminokwasowa, niewydolność wątroby, parametr biochemiczny, preparat aminokwasowy, proces anaboliczny, proces kataboliczny, stan patologiczny, synteza białek ustrojowych, uraz mnogi, Vamin 18, Vaminolact, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Właściwości farmakodynamiczne
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, m.in. w preparatach Intralipid 20%, Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem. Dostarcza niezbędnych i nieniezbędnych długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (omega-6) w stężeniu 38,4-46,4 g/l oraz kwasu alfa-linolenowego (omega-3) w stężeniu 4,0-8,8 g/l, które pełnią funkcje energetyczne oraz strukturalne w błonach komórkowych. Emulsje te nie wywołują istotnych zmian hemodynamicznych ani klinicznie znaczących zaburzeń funkcji układu oddechowego przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Przejściowy wzrost aktywności enzymów wątrobowych obserwowany u niektórych pacjentów jest odwracalny i występuje również przy żywieniu pozajelitowym bez oleju sojowego.
błona komórkowa, cytokiny prozapalne, cytokiny przeciwzapalne, długołańcuchowe kwasy tłuszczowe, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, kwasy tłuszczowe omega-6, lipaza lipoproteinowa, niedobór karnityny, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, parametry hemodynamiczne, posocznica, reakcja zapalna, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy średniołańcuchowe, układ oddechowy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000 E to lek w postaci emulsji do infuzji, dostarczany w trójkomorowych workach o pojemnościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Każdy worek zawiera 200 ml emulsji tłuszczowej (olej z oliwek i sojowy, łącznie 40 g tłuszczów na 1 litr), 400 ml roztworu aminokwasów (40 g aminokwasów na 1 litr) oraz 400 ml roztworu glukozy (160 g glukozy na 1 litr). Produkt dostarcza łącznie 1200 kcal energii, z czego 1040 kcal to wartość energetyczna niebiałkowa (640 kcal z glukozy i 400 kcal z tłuszczów). Elektrolity zawarte w 1 litrze to m.in. sód 32 mmol, potas 24 mmol, magnez 2,2 mmol, wapń 2 mmol oraz fosforany 10 mmol. Osmolarność gotowej emulsji wynosi 1450 mOsm/l, a pH około 6. Produkt wymaga zmieszania zawartości trzech komór przed podaniem, co zapewnia jednorodną emulsję do infuzji. Możliwe jest aseptyczne dodanie elektrolitów, fosforanów organicznych, pierwiastków śladowych i witamin, z zachowaniem stabilności fizykochemicznej i mikrobiologicznej mieszaniny.
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfatydy jaja, fosforan wapnia, kopolimery poliolefinowe, lizyna chlorowodorek, niezgodność farmaceutyczna, octan polietylenowinylu, olej sojowy, osmolarność, pierwiastki śladowe, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sodu glicerofosforan, sól wapniowa ceftriaksonu, wartość energetyczna niebiałkowa, worek trójkomorowy, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Olimel N7E
Olimel N7E jest trójkomorową emulsją do infuzji dożylnej stosowaną w żywieniu pozajelitowym, zawierającą glukozę (140-280 g/1000-2000 ml), tłuszcze (40-80 g/1000-2000 ml), aminokwasy (44,3-88,6 g/1000-2000 ml) oraz elektrolity. Preparat ten nie wykazuje działania psychoaktywnego ani wpływu na funkcje poznawcze czy motoryczne, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego (ChPL), w której zaznaczono, że wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn „nie dotyczy”. Ze względu na drogę podania (infuzja dożylna) oraz typ pacjentów (hospitalizowani lub pod specjalistyczną opieką), pacjenci otrzymujący Olimel N7E zazwyczaj nie prowadzą pojazdów ani nie obsługują maszyn, co eliminuje konieczność szczegółowego informowania o tym aspekcie.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba podstawowa, domowe żywienie pozajelitowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, infuzja dożylna, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent hospitalizowany, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy z wapniem, specjalistyczna opieka medyczna, sprawność psychomotoryczna, stan kliniczny, trójkomorowy worek, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –
SmofKabiven Low Osmo Peripheral, emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Preparat dostępny jest w czterech objętościach: 850 ml, 1400 ml, 1950 ml oraz 2500 ml i składa się z trójkomorowego worka zawierającego roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy oraz emulsję tłuszczową. Fizykochemiczne parametry produktu to osmolalność około 870 mOsm/kg wody, osmolarność około 750 mOsm/l oraz pH po zmieszaniu około 5,6. Emulsja tłuszczowa jest biała i jednorodna, a roztwory glukozy i aminokwasów przezroczyste, bezbarwne do lekko żółtych, bez cząstek stałych. Ze względu na stosowanie preparatu głównie w warunkach klinicznych, wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów ma ograniczone znaczenie praktyczne.
cewnik centralny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja psychomotoryczna, osmolalność, osmolarność, pacjent hospitalizowany, parametry fizykochemiczne, pompa infuzyjna, roztwór aminokwasów z elektrolitami, SmofKabiven Low Osmo Peripheral, trójkomorowy worek, żywienie domowe, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe domowe - Leksykon substancji czynnych
Sodu octan trójwodny – Dawkowanie i sposób podawania
Sodu octan trójwodny (Natrii acetas trihydricus) jest składnikiem roztworów do infuzji stosowanych w celu uzupełnienia płynów i elektrolitów, obecnym m.in. w preparatach Aminomel 10E, Aminomel 12,5E oraz Venolyte. Zawartość sodu octanu trójwodnego wynosi 3,456 g/1000 ml w Aminomel 10E, 4,320 g/1000 ml w Aminomel 12,5E oraz 2,32 g/500 ml i 4,63 g/1000 ml w Venolyte. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wieku, masy ciała, stanu klinicznego i parametrów biochemicznych, w tym równowagi kwasowo-zasadowej. Maksymalna prędkość wlewu dla Aminomel 10E wynosi do 1 ml/kg mc./godz. (0,1 g/kg mc./godz.), a dla Aminomel 12,5E do 0,8 ml/kg mc./godz. (0,1 g/kg mc./godz.). Zalecana dawka dobowa to 8-10 ml/kg mc. dla Aminomel 10E i 6,4-8 ml/kg mc. dla Aminomel 12,5E, z maksymalną dawką dobową do 20 ml/kg mc. i 16 ml/kg mc. odpowiednio w stanach katabolicznych. Maksymalna dobowa objętość płynów nie powinna przekraczać 40 ml/kg mc. u dorosłych odżywianych pozajelitowo.
aminokwasy i elektrolity, cewnik w żyle głównej, domieszka, dożylna infuzja kroplowa, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, osmolarność roztworu, podanie obwodowe, podaż płynów, preparat do infuzji, przemiana materii, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy, sodu octan trójwodny, stan kataboliczny, stężenie elektrolitów, uzupełnienie płynów i elektrolitów, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olimel N9E
Stosowanie emulsji do infuzji OLIMEL N9E wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych powikłań, w tym reakcji alergicznych na składniki takie jak olej sojowy, fosfolipidy z jaja kurzego oraz glukozę z kukurydzy. Należy monitorować objawy nadwrażliwości, takie jak gorączka, dreszcze, wysypka czy duszności, i w razie ich wystąpienia natychmiast przerwać infuzję. Szczególną uwagę zwraca się na interakcje z ceftriaksonem, który nie powinien być podawany jednocześnie z roztworami zawierającymi wapń ze względu na ryzyko wytrącania osadów, co może prowadzić do zatorów płucnych i niewydolności oddechowej. Zaleca się stosowanie oddzielnych linii infuzyjnych lub czasowe wstrzymanie żywienia pozajelitowego podczas podawania ceftriaksonu, a także systematyczną kontrolę zestawu infuzyjnego pod kątem obecności osadów.
amoniak w surowicy, bilans kwasowo-zasadowy, ceftriakson, dreszcze, duszność, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja kurzego, fosforan wapnia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, immunosupresja, kwas foliowy, leukocytoza, morfologia krwi, nadmierne pocenie, niedobór folanu, niewydolność oddechowa, olej sojowy, osmolarność surowicy, powikłanie infekcyjne, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór aminokwasów, sepsa, test krzepnięcia, triglicerydy w surowicy, wysypka skórna, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zakażenie dostępu żylnego, zator naczyń płucnych, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipidem 200 mg/ml
Przedkliniczne badania emulsji tłuszczowej Lipidem, zawierającej zmodyfikowany skład lipidowy z podwójną zawartością triglicerydów omega-3 i zmniejszoną ilością omega-6, wykazały brak toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W badaniu na królikach, przy dawce 2 g lipidów/kg masy ciała/dobę przez 12 dni, nie stwierdzono działania embriotoksycznego ani teratogennego. Wyniki te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania emulsji w kontekście rozrodczym, co jest istotne dla klinicznego zastosowania produktu Lipidem.
badanie przedkliniczne, beta-sitosterol, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogeny, masa jąder, męski układ rozrodczy, olej sojowy, plemniki w nasieniu, toksyczny wpływ na rozród, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, upośledzenie płodności, wskaźnik ciąż, zdolność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
L-tryptofan – Działania niepożądane
L-tryptofan, aminokwas egzogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym i suplementacji aminokwasowej, występuje w stężeniach od 0,7 g do 2,5 g na 1000 ml roztworu. Pomimo jego niezbędnej roli, podawanie L-tryptofanu wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych, które mogą zagrażać życiu. Objawy tych reakcji obejmują m.in. świst krtaniowy, duszność, tachykardię, niedociśnienie, pokrzywkę, obrzęk uogólniony oraz zaburzenia neurologiczne i żołądkowo-jelitowe. Ponadto, stosowanie L-tryptofanu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii, oraz rzadkich przypadków hiperkalcemii (np. w preparacie Ketosteril). Istotne są również powikłania hepatologiczne, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie wątroby, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego, a także przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny. W trakcie terapii obserwuje się także azotemię oraz miejscowe reakcje w miejscu podania infuzji, w tym zakrzepowe zapalenie żył, które można ograniczyć przez jednoczesne podawanie emulsji tłuszczowych (np. Intralipid).
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, emulsja tłuszczowa, encefalopatia mocznicowa, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hemodializa, hiperamonemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, intubacja, kamica pęcherzyka żółciowego, L-tryptofan, marskość wątroby, migotanie komór, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie, niewydolność wątroby, płynoterapia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, świst krtaniowy, tachykardia, tachykardia komorowa, wentylacja mechaniczna, wodobrzusze, wstrząs, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby, żylaki przełyku, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Wskazania do stosowania
Olej rybi bogaty w kwasy omega-3 stanowi kluczowy składnik emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych i pediatrycznych powyżej 2 roku życia, którzy nie mogą być żywieni doustnie lub dojelitowo. Preparaty takie jak Finomel, Finomel Peri oraz SmofKabiven Nutribase zawierają olej rybi w ilościach od 6,0 do 8,24 g na około 1000 ml roztworu, w połączeniu z olejem z oliwek, sojowym oraz triglicerydami MCT, co zapewnia optymalny profil kwasów tłuszczowych. Tłuszcze te dostarczają od 29% do 45% całkowitej wartości energetycznej preparatów, co jest zgodne z zaleceniami żywienia pozajelitowego. Preparaty różnią się osmolarnością (750-1440 mOsm/l), co determinuje możliwość podawania do żył obwodowych lub centralnych, a ich pH po zmieszaniu wynosi około 5,6-6,0.
cholestaza, dysfagia, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, efekt immunosupresyjny, emulsja tłuszczowa, kwasy omega-3, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, triglicerydy kwasów tłuszczowych, trójkomorowy worek, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie trzustki, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – SmofKabiven Nutribase –
SmofKabiven Nutribase to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową, aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, zróżnicowane pod względem farmakokinetyki. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech lipidów o odmiennym klirensie: triglicerydy średniołańcuchowe (MCT) wykazują najszybszy klirens, olej z oliwek ma najwolniejszy, olej rybi bogaty w omega-3 oraz olej sojowy (LCT) charakteryzują się klirensem pośrednim. Aminokwasy podawane dożylnie mają 100% biodostępność, omijając metabolizm wątrobowy i przewód pokarmowy, co umożliwia ich natychmiastową dystrybucję do tkanek. Elektrolity (Na, K, Mg, Ca, fosforany, Zn, siarczany, chlorki, octany) podlegają standardowej dystrybucji i wydalaniu przez nerki, natomiast glukoza dostarczana dożylnie jest szybko dostępna jako źródło energii, z pominięciem procesów trawienia i wchłaniania.
alanina, aminokwas, arginina, biodostępność, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicerofosforan sodu, glicyna, glukoza dożylna, glukoza jednowodna, histydyna, izoleucyna, krążenie wątrobowe, kwas omega-3, leucyna, lizyna, metionina, octan sodu, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, olej z oliwek oczyszczony, płyn ustrojowy, prolina, seryna, siarczan cynku, siarczan magnezu, stężenie jonów, tauryna, treonina, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, trigliceryd średniołańcuchowy, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie funkcji wątroby, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym w warunkach szpitalnych, zawierający 114 g/l aminokwasów, w tym 51,6 g/l aminokwasów niezbędnych, takich jak L-alanina (16,0 g/1000 ml), L-arginina (11,3 g/1000 ml) oraz L-lizyna (9,0 g/1000 ml). Preparat charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 1130 mOsm/kg wody oraz zawartością azotu 18 g/l. Wartość energetyczna wynosi 1,9 MJ/l (460 kcal/l). Roztwór nie zawiera elektrolitów, poza około 110 mmol octanu (kwas octowy i octan lizyny), ani substancji przeciwutleniających. Produkt dostępny jest w butelkach 500 ml i 1000 ml, przeznaczony do podawania dożylnego, z możliwością aseptycznego dodawania kompatybilnych roztworów leków, elektrolitów i składników odżywczych, takich jak Addamel N, Addiphos, NaCl, KCl, MgSO₄ oraz glukonolaktobionian wapnia, z zachowaniem odpowiedniej kolejności i zasad aseptyki.
aminokwas, aminokwas niezbędny, chlorek potasu, chlorek sodu, emulsja tłuszczowa, fosforan nieorganiczny, glicyna, glukonolaktobionian wapnia, infuzja dożylna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas octowy lodowaty, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-walina, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, osmolalność, pierwiastek śladowy, roztwór do infuzji, siarczan magnezu, substancja przeciwutleniająca, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, witamina rozpuszczalna w wodzie, woda do wstrzykiwań, zakażenie mikrobiologiczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel N5E
OLIMEL N5E to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca glukozę z wapniem, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy z elektrolitami. Produkt może wywoływać działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka, świąd, uderzenia gorąca i duszności, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniu klinicznym z udziałem 28 pacjentów podawano dawkę do 40 ml/kg/dzień przez 5 dni, a najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były tachykardia, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemia, ból brzucha, biegunka, nudności oraz nadciśnienie tętnicze. Miejscowo mogą wystąpić objawy takie jak ból, podrażnienie, obrzęk, rumień, martwica skóry czy zapalenie w miejscu infuzji.
azotemia, bilirubina, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, osady w naczyniach płucnych, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, rumień, sinica, tachykardia, transaminazy, wynaczynienie, wysypka skórna, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven EF
SmofKabiven EF to złożony roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy oraz glukozę, które razem zapewniają kompleksowe wsparcie żywieniowe. Emulsja tłuszczowa składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek oraz oleju rybnego bogatego w EPA i DHA. Olej rybny dostarcza długołańcuchowych kwasów omega-3, które wpływają na funkcje błon komórkowych i regulują procesy zapalne oraz immunologiczne. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo stosowania SmofKabiven EF oraz wykazały skuteczną inkorporację kwasów omega-3 do struktur biologicznych po 4 tygodniach terapii, bez istotnych różnic w parametrach wzrostu i odżywienia w porównaniu do produktu referencyjnego (Intralipid 20%).
białko wiążące retinol, chylomikron endogenny, efekt termogenny, eikozanoid, emulsja tłuszczowa, fosfolipid erytrocytów, homeostaza glikemiczna, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas jednonienasycony, kwas linolowy, kwas omega-3, leukotrien, lipoproteina osocza, niezbędny kwas tłuszczowy, peroksydacja, prealbumina, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyna, SmofKabiven EF, SMOFlipid, stan kataboliczny, triglicerydy nasycone, tromboksan, wskaźnik masy ciała, zaburzenie termoregulacji, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – SmofKabiven Nutribase –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku SmofKabiven Nutribase opierają się na danych dotyczących jego składników oraz produktów o zbliżonym składzie, takich jak SMOFlipid, roztwory aminokwasów i glukozy oraz glicerofosforan sodu. Badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Nie stwierdzono działania teratogennego ani embriotoksycznego po podaniu roztworów aminokwasów u królików, a podobnych efektów nie oczekuje się po emulsjach tłuszczowych i glicerofosforanie sodu stosowanych w zalecanych dawkach substytucyjnych. Składniki te, podawane w stężeniach fizjologicznych, nie wpływają negatywnie na płodność ani zdolności rozrodcze.
badanie genotoksyczności, dane przedkliniczne, działanie anafilaktyczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające, emulsja tłuszczowa, glicerofosforan sodu, leczenie substytucyjne, martwica tkanki, olej rybi, podanie domięśniowe, podanie dotętnicze, podanie okołożylne, podanie podskórne, potencjał uczulający, reakcja zapalna, roztwór aminokwasów, SMOFlipid, test maksymalizacji, uszkodzenie embriotoksyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to emulsja do żywienia pozajelitowego przeznaczona dla pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompletny zestaw składników odżywczych w jednym trójkomorowym worku, zawierając 32 g aminokwasów, 71 g glukozy bezwodnej oraz 28 g tłuszczów na 1000 ml emulsji, co odpowiada około 700 kcal energii całkowitej, z czego 600 kcal stanowi energia pozabiałkowa. Produkt charakteryzuje się osmolalnością około 950 mOsm/kg wody i osmolarnością około 850 mOsm/l, co umożliwia podawanie przez żyły obwodowe. Dostępny jest w trzech objętościach: 1206 ml, 1448 ml oraz 1904 ml, co pozwala na indywidualne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
białka ustrojowe, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, katabolizm, kwas jednonienasycony, kwasy omega-3, niedrożność górnego odcinka przewodu pokarmowego, niedrożność jelit, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, preparat żywieniowy, przetoka jelitowa, triglicerydy nasycone, uraz twarzoczaszki, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia połykania, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Ryboflawina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ryboflawina (witamina B2) jest szeroko stosowana w preparatach jednoskładnikowych i złożonych, jednak u pacjentów z niewydolnością nerek wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko kumulacji i hiperwitaminozy, gdyż jest głównie wydalana z moczem. W ciężkich zaburzeniach czynności nerek konieczne może być dostosowanie dawkowania i ścisłe monitorowanie stanu klinicznego. Hemodializa może powodować znaczne straty witamin rozpuszczalnych w wodzie, co wymaga indywidualnej suplementacji. Duże dawki ryboflawiny mogą zaburzać wyniki badań laboratoryjnych, powodując fałszywie podwyższone stężenia amin katecholowych w moczu (metoda fluorymetryczna) oraz fałszywie dodatnie wyniki urobilinogenu (odczynnik Ehrlicha). Charakterystycznym efektem jest ciemnożółte zabarwienie moczu, co jest fizjologiczne i wynika z wydalania niewykorzystanej witaminy.
aminy katecholowe, cholestaza, choroba Gravesa-Basedowa, emulsja tłuszczowa, hemodializa, hiperwitaminoza, interakcja biotyny, kamica nerkowa, kamica żółciowa, marskość wątroby, niewydolność nerek, odczynnik Ehrlicha, promieniowanie ultrafioletowe, przesunięcie elektrolitów, reakcja nadwrażliwości, ryboflawina, ryboflawiny sodu fosforan, sarkoidoza, stłuszczenie wątroby, test troponinowy, urobilinogen, witaminy rozpuszczalne w wodzie, zapalenie woreczka żółciowego, zawał mięśnia sercowego, zespół ponownego odżywiania, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Multimel N6-900E
Preparat Multimel N6-900 E to kompleksowa emulsja do infuzji, zawierająca aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze, dostępna w trójkomorowych workach o objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, przeznaczona do żywienia pozajelitowego. W skład emulsji tłuszczowej wchodzą oczyszczony olej z oliwek (ok. 80%) oraz olej sojowy (ok. 20%), a roztwór aminokwasów zawiera m.in. alaninę, argininę, glicynę, histydynę, izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę i fenyloalaninę. Preparat zawiera również elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki) oraz glukozę jako podstawowe źródło energii. Aktualne dane kliniczne dotyczące stosowania Multimel N6-900 E u kobiet w ciąży i karmiących piersią są niewystarczające, brak jest badań oceniających bezpieczeństwo poszczególnych składników, w tym przenikanie do mleka matki oraz wpływ na płód i noworodka.
- Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Interakcje
Wapnia chlorek, powszechnie stosowany w infuzjach, dializie i żywieniu pozajelitowym, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Najważniejszą klinicznie interakcją jest nasilenie działania glikozydów naparstnicy, co zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hiperkalcemii; zaleca się monitorowanie EKG oraz stężeń wapnia i potasu w surowicy. Podawanie wapnia chlorku z ceftriaksonem jest przeciwwskazane w tej samej linii dożylnej ze względu na ryzyko wytrącania osadów, szczególnie u noworodków (wiek ≤28 dni). Dodatkowo, witamina D, tiazydowe leki moczopędne oraz antykoagulacja cytrynianowa podczas terapii nerkozastępczej mogą zwiększać ryzyko hiperkalcemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia wapnia. Wapnia chlorek może także osłabiać działanie antagonistów kanału wapniowego, a jego jednoczesne podawanie z bisfosfonianami, fluorochinolonami i tetracyklinami zmniejsza biodostępność tych leków, co wymaga zachowania odpowiednich odstępów czasowych.
analog witaminy D, antagonista kanału wapniowego, antykoagulacja cytrynianowa, biodostępność, bisfosfonian, CRRT, cytrynian, emulsja tłuszczowa, fluorochinolon, glikozyd naparstnicy, hiperkalcemia, homeostaza wapnia, infuzja, klirens triglicerydów, kortykosteroid, lek blokujący kanał wapniowy, lipaza lipoproteinowa, stężenie potasu, stężenie wapnia, terapia nerkozastępcza, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, wapnia chlorek, witamina D, wytrącanie osadu, zaburzenie rytmu serca, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Numeta G16%E –
NUMETA G16%E to produkt do żywienia pozajelitowego w postaci trójkomorowego worka o objętości 500 ml po aktywacji, zawierający 155 ml 50% roztworu glukozy, 221 ml 5,9% roztworu aminokwasów z elektrolitami oraz 124 ml 12,5% emulsji tłuszczowej. Produkt charakteryzuje się 100% biodostępnością składników podawanych dożylnie, które są metabolizowane zgodnie z fizjologicznymi szlakami: aminokwasy (13,0 g) wykorzystywane do syntezy białek, glukoza (77,5 g) jako źródło energii lub magazynowana jako glikogen, lipidy (15,5 g) jako źródło energii i składniki błon komórkowych oraz elektrolity (m.in. Na 12,0 mmol, K 11,4 mmol, Mg 1,6 mmol, Ca 3,1 mmol, fosforany 4,4 mmol) uczestniczące w procesach fizjologicznych. Worek umożliwia podanie z lipidami (517 kcal, w tym 155 kcal z lipidów) lub bez lipidów (362 kcal), z odpowiednio różną osmolarnością: 1230 mOsm/l z lipidami i 1585 mOsm/l bez lipidów.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, aminokwas z elektrolitem, biodostępność, emulsja tłuszczowa, kwas jednonienasycony, kwas oleinowy, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, profil aminokwasowy, profil elektrolitowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, wartość energetyczna niebiałkowa, właściwość fizykochemiczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to mlecznobiała emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 50 g oleju sojowego (LCT) oraz 50 g triglicerydów średniołańcuchowych (MCT) na litr. Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 345 mOsm/l, pH 6,5-8,8 oraz wartością energetyczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l). Zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) i kwas α-linolenowy (2,5-5,5 g/l), a także fosfolipidy (lecytyna z jaja) pełniące funkcję emulgatora i składnika błon komórkowych oraz glicerol zapewniający izotoniczność i będący substratem metabolicznym. Preparat zawiera mniej niż 1 mmol/l sodu, co jest istotne w kontekście bilansu elektrolitowego pacjenta.
emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glicerol, hydroliza, izotoniczność preparatu, kwas alfa-linolenowy, kwas linolowy, lecytyna jaja, niedobór karnityny, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy oczyszczony, transport zależny od karnityny, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy średniołańcuchowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipidem 200 mg/ml
Lipidem, emulsja do infuzji o stężeniu 200 mg/ml, zawiera mieszaninę triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3-kwasy triglicerydów. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, w tym jaja, ryby, orzeszki ziemne, białko soi oraz substancje pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka hiperlipidemia z hipertriglicerydemią ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), gdyż infuzja może nasilić stan i powikłania. Ponadto, Lipidem nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką koagulopatią, cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby, ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego, ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, zatorowością tłuszczową oraz kwasicą, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń metabolicznych i hemostatycznych.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkankowa, insulinooporność, koagulopatia, kontrola glikemii, kwasica, leczenie nerkozastępcze, nadwrażliwość na składniki, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, oczyszczony olej sojowy, omega-3-kwasy triglicerydów, płytki krwi, posocznica, śpiączka, stan zapalny, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, żywienie pozajelitowe