emulsja tłuszczowa
Emulsja tłuszczowa to preparat farmaceutyczny składający się z rozdrobnionych cząsteczek tłuszczu rozproszonych w fazie wodnej, stabilizowanych przez emulgatory. W medycynie emulsje tłuszczowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i skoncentrowanego źródła energii.
Najczęściej stosowane emulsje tłuszczowe zawierają olej sojowy, olej z oliwek, olej rybi (źródło kwasów omega-3) lub mieszaniny różnych olejów. Preparaty te dostarczają około 9 kcal/g i są podawane dożylnie pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego. Standardowe stężenia emulsji tłuszczowych to 10%, 20% lub 30%.
Wskazania do stosowania emulsji tłuszczowych obejmują zapobieganie i leczenie niedoboru kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe pacjentów w stanach katabolicznych, niedożywionych lub z przedłużającym się unieruchomieniem przewodu pokarmowego. Emulsje tłuszczowe nowej generacji zawierające kwasy omega-3 wykazują dodatkowo działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co ma szczególne znaczenie w leczeniu pacjentów w stanach krytycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000E, emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę, tłuszcze oraz elektrolity (w tym potas 24 mmol/l), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najważniejszą jest przeciwwskazanie do jednoczesnego podawania ceftriaksonu z preparatem przez tę samą linię dożylną ze względu na ryzyko wytrącania się osadów ceftriakson-wapń. Ponadto, emulsji nie należy podawać jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. Zawartość witaminy K w emulsji nie powinna znacząco wpływać na działanie pochodnych kumaryny, jednak zaleca się monitorowanie INR. Ze względu na zawartość potasu, konieczne jest monitorowanie stężenia potasu w surowicy u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna), aby zapobiec hiperkaliemii.
amiloryd, antagoniści receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyki oszczędzające potas, emulsja tłuszczowa, gospodarka potasowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemoglobina krwinkowa, hiperkaliemia, inhibitory konwertazy angiotensyny, leki immunosupresyjne, monitorowanie INR, pochodne kumaryny, produkty krwiopochodne, pseudoaglutynacja, spironolakton, takrolimus, triamteren, warfaryna, witamina K, wysycenie tlenem, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaven –
Omegaven to emulsja do infuzji zawierająca 10 g wysoko oczyszczonego oleju rybnego na 100 ml, będącego źródłem kwasów tłuszczowych omega-3: EPA (1,25-2,82 g) oraz DHA (1,44-3,09 g). Preparat zawiera także dl-α-tokoferol (0,015-0,0296 g) jako przeciwutleniacz, glicerol (2,5 g) jako środek izotoniczny oraz fosfolipidy jaja (1,2 g) pełniące funkcję emulgatora. Omegaven dostarcza 470 kJ (112 kcal) energii na 100 ml, ma pH 7,5-8,7, niską kwasowość (<1 mmol HCl/l) oraz osmolalność 308-376 mOsm/kg, co zapewnia bezpieczeństwo i stabilność podczas podawania dożylnego. Produkt jest dostępny w butelkach 50 ml i 100 ml, przechowywany poniżej 25°C, z okresem ważności 18 miesięcy. Po otwarciu butelki emulsję należy zużyć natychmiast, stosując aseptyczne techniki infuzji.
alfa-tokoferol, emulgator, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja, glicerol, heparyna, kationy wielowartościowe, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwasowość roztworu, oleinian sodu, olej rybny, osmolalność, przeciwutleniacz, stabilność chemiczna, warunki aseptyczne, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zestaw do infuzji - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex peri –
Omegaflex peri to gotowa do użycia emulsja do infuzji dożylnej, dostępna w trójkomorowych workach o pojemnościach 1250 ml, 1875 ml i 2500 ml, przeznaczona do kompleksowego żywienia pozajelitowego. Produkt zawiera roztwór aminokwasów (32-80 g), emulsję tłuszczową (40-100 g) oraz roztwór glukozy (64-160 g), dostarczając odpowiednio 4,6-11,4 g azotu, 64-160 g węglowodanów oraz 40-100 g tłuszczów. Elektrolity zawarte w emulsji obejmują m.in. sód (40-100 mmol), potas (24-60 mmol), magnez (2,4-6 mmol), wapń (2,4-6 mmol) i cynk (0,024-0,06 mmol). Wartość energetyczna emulsji wynosi od 765 do 1910 kcal na opakowanie, z osmolalnością około 950 mOsm/kg i pH 5,0-6,0. Produkt zawiera substancje pomocnicze takie jak kwas cytrynowy, glicerol, fosfolipidy jaja kurzego, all-rac-α-tokoferol oraz wodę do wstrzykiwań, które zapewniają stabilność i odpowiednie właściwości fizykochemiczne emulsji.
alanina, alanylo-glutamina, arginina, chlorowodorek histydyny, chlorowodorek lizyny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosfolipidy jaja, glicyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, leucyna, metionina, oleinian sodu, olej sojowy, omega-3 triglicerydy, osmolalność, osmolarność, pierwiastki śladowe, podanie dożylne, prolina, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, seryna, treonina, triglicerydy kwasów tłuszczowych, tryptofan, walina, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Numeta G13%E Preterm –
Numeta G13%E Preterm to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego wcześniaków, zawierająca roztwór glukozy (40,0 g, 160 kcal), pediatryczny roztwór aminokwasów z elektrolitami (azot 1,4 g) oraz emulsję tłuszczową (olej z oliwek i sojowy w stosunku 80/20). Profil aminokwasowy obejmuje 20 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych (47,5% całkowitej zawartości) oraz 24% aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach, co wspiera syntezę białek, wzrost i funkcje immunologiczne. Lipidy dostarczają 75 kcal (32% energii niebiałkowej, 28% całkowitej energii) i charakteryzują się wysoką zawartością alfa-tokoferolu, co ogranicza peroksydację lipidów u wcześniaków. Preparat ma pH ok. 5,5 i osmolarność 1150 mOsm/l (W3K) lub 1400 mOsm/l (W2K).
alfa-tokoferol, aminokwasy niezbędne, aminokwasy rozgałęzione, bilans azotowo-energetyczny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy, mononienasycone kwasy tłuszczowe, nasycone kwasy tłuszczowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność, peroksydacja lipidów, roztwór aminokwasów, terapia żywieniowa, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Walina – Wskazania do stosowania
Walina, jako aminokwas egzogenny, jest niezbędnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanych u pacjentów, u których odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty te są dedykowane różnym grupom wiekowym, w tym noworodkom (w tym wcześniakom) oraz dzieciom powyżej 2 roku życia, a także dorosłym i młodzieży. Walina jest integralną częścią specjalistycznych mieszanin aminokwasowych, takich jak Aminomel Nephro czy Nephrotect, przeznaczonych dla pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek, również poddawanych dializie. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby stosuje się preparaty zawierające walinę, np. Aminoplasmal Hepa 10%, które wspierają żywienie pozajelitowe u pacjentów z encefalopatią wątrobową. Zawartość waliny w preparatach waha się od 3,10 g/l (Aminomix 1 Novum) do 9,00 g/l (Aminoven Infant 10%), a objętości opakowań wynoszą zazwyczaj od 500 ml do 2500 ml.
aminokwas egzogenny, dializa, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, katabolizm, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odżywianie dojelitowe, podostra niewydolność wątroby, preparat all-in-one, przewlekła niewydolność nerek, wcześniak, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe noworodków - Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Właściwości farmakokinetyczne
Fosfolipidy jaja, obecne w stężeniu 1,2 g/100 ml emulsji Omegaven, pełnią kluczową rolę jako emulgatory stabilizujące emulsję tłuszczową do infuzji dożylnej. Dzięki swojej budowie molekularnej umożliwiają tworzenie stabilnych miceli oleju rybnego, co zapewnia odpowiednią biodostępność i metabolizm kwasów tłuszczowych omega-3, w tym EPA i DHA. Emulsja charakteryzuje się fizykochemicznymi parametrami zgodnymi z krwią pacjenta: pH 7,5-8,7, osmolalnością 308-376 mOsm/kg wody oraz niską kwasowością (<1 mmol HCl/l), co potwierdza jej bezpieczeństwo i stabilność przy podawaniu dożylnym. Całkowita wartość energetyczna preparatu wynosi 470 kJ/100 ml (112 kcal/100 ml), co jest istotne przy planowaniu żywienia pozajelitowego.
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Finomel Peri –
Finomel Peri to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca 13% roztwór glukozy, 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 20% emulsję tłuszczową, pakowana w trójkomorowe worki o pojemnościach 1085 ml, 1450 ml i 2020 ml. Preparat dostarcza kompleksową mieszankę składników odżywczych, w tym aminokwasy (np. alanina, arginina, leucyna), tłuszcze (olej rybi bogaty w omega-3, olej z oliwek, sojowy oraz triglicerydy średniołańcuchowe), glukozę oraz elektrolity (sód, potas, wapń, magnez, fosforany, cynk). Wpływ Finomel Peri na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest określony jako nieistotny, co oznacza brak klinicznie istotnego wpływu na szybkość reakcji psychomotorycznych, koordynację wzrokowo-ruchową, zdolność koncentracji oraz inne funkcje poznawcze niezbędne do bezpiecznego wykonywania tych czynności.
dostęp naczyniowy, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, interakcja lekowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa, kwasy omega-3, leczenie skojarzone, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, reakcja psychomotoryczna, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, właściwość psychoaktywna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel N9
Produkt leczniczy OLIMEL N9 to trójkomorowa emulsja do infuzji zawierająca glukozę, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy, stosowana w żywieniu pozajelitowym. W badaniu randomizowanym z udziałem 28 pacjentów wykazano, że najczęstsze działania niepożądane obejmują tachykardię, nadciśnienie tętnicze, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemię oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka i nudności. Reakcje nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie się, gorączka, dreszcze, wysypka, duszności) mają nieznaną częstość występowania i wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. Wynaczynienie w miejscu podania może prowadzić do poważnych powikłań miejscowych, w tym martwicy skóry. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z normami: często (≥1/100 do <1/10) i nieznana.
azotemia, badanie randomizowane, biegunka, bilirubina, ból brzucha, cholestaza, dreszcze, duszność, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedożywienie, niewydolność oddechowa, nudności, podwójna ślepa próba, reakcja nadwrażliwości, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, tachykardia, transaminaza, trójkomorowy worek, uderzenia gorąca, uogólniona wysypka, wchłanianie jelitowe, wymioty, wynaczynienie, wysypka rumieniowa, wysypka skórna, zator płucny, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipoflex special –
Produkt leczniczy Lipoflex special, będący wielokomorową emulsją do infuzji dożylnej stosowaną w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Preparat zawiera aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz tłuszcze (olej sojowy i triglicerydy o średniej długości łańcucha) i jest dostępny w objętościach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml oraz 1875 ml, dostarczając odpowiednio 3090 (740 kcal), 4945 (1180 kcal), 6175 (1475 kcal) oraz 9260 kJ (2215 kcal) energii całkowitej. Osmolalność wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Brak składników o działaniu sedatywnym, psychotropowym lub wpływających na funkcje poznawcze potwierdza formalny brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów pod kątem farmakologicznym.
aminokwasy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie psychotropowe, działanie sedatywne, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, infuzja dożylna, interakcja lekowa, olej sojowy, osmolalność, osmolarność teoretyczna, ośrodkowy układ nerwowy, parametry fizykochemiczne, roztwór aminokwasów, stan kliniczny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa oleju z oliwek stosowanego jako składnik emulsji tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, w tym produktu ClinOleic 20%, potwierdzają jego dobrą tolerancję i korzystny profil bezpieczeństwa. Typowe zmiany obserwowane przy wysokich dawkach emulsji, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu, są niespecyficzne i występują również przy innych emulsjach tłuszczowych. W porównaniu z emulsjami na bazie oleju sojowego, olej z oliwek wykazuje mniejszą peroksydację lipidów oraz poprawę zasobów witaminy E, co może przekładać się na lepszą ochronę antyoksydacyjną. Ponadto, badania immunologiczne wskazują na mniejszy wpływ oleju z oliwek na proliferację limfocytów, ekspresję markerów aktywacji komórek oraz uwalnianie interleukiny-2, co sugeruje ograniczoną immunomodulację w porównaniu z olejem sojowym.
antygenowość układowa, badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie uczulające, emulsja tłuszczowa, genotoksyczność, hipercholesterolemia, interleukina-2, kwas omega-3, małopłytkowość, ochrona antyoksydacyjna, peroksydacja tłuszczów, proliferacja limfocytów, rakotwórczość, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, tolerancja miejscowa, trigliceryd kwasu tłuszczowego, witamina E, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olimel N9
Olimel N9 to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, przeznaczona dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane (np. zaburzenia połykania, niedrożność przewodu pokarmowego, ciężkie zapalenie trzustki). Produkt zawiera roztwór glukozy (27,5%), roztwór aminokwasów (14,2%) oraz emulsję tłuszczową (20%) z oleju z oliwek (80%) i sojowego (20%), zapewniając kompletny profil makroskładników i niezbędnych aminokwasów. Dostępny jest w objętościach 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, dostarczając odpowiednio około 1070, 1600 i 2140 kcal, z udziałem tłuszczów stanowiącym 37% całkowitej energii oraz osmolarnością 1170 mOsm/l, co wymaga podawania dożylnie do żył centralnych.
alanina, arginina, bilans płynów, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas tłuszczowy, leucyna, lizyna, metionina, niedrożność przewodu pokarmowego, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, prolina, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, seryna, stan kataboliczny, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, worek trójkomorowy, zaburzenie połykania, zaburzenie wchłaniania, zapalenie trzustki, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kabiven –
Produkt leczniczy Kabiven, emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co potwierdza informacja „Nie dotyczy” w sekcji 4.7 charakterystyki produktu. Kabiven dostępny jest w trójkomorowych workach o objętościach 1026 ml, 1540 ml, 2053 ml oraz 2566 ml, zawierających roztwór glukozy, aminokwasy z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (Intralipid 20%). Ze względu na podawanie dożylne w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem medycznym, pacjenci otrzymujący Kabiven zwykle nie są zdolni do prowadzenia pojazdów, a ich stan kliniczny sam w sobie wyklucza tę aktywność. Wartość energetyczna preparatu waha się od 900 do 2300 kcal, osmolalność wynosi około 1230 mOsm/kg wody, a pH około 5,6, co wymaga podawania przez żyłę centralną.
aminokwas, aminokwasy egzogenne, elektrolit, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcje psychomotoryczne, funkcjonowanie pacjenta, Intralipid, osmolalność, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stan kliniczny pacjenta, świadoma zgoda pacjenta, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Intralipid 10% 100 mg/ml
Produkt leczniczy Intralipid 10% (100 mg/ml, emulsja do infuzji) zawiera oczyszczony olej sojowy i charakteryzuje się farmakokinetyką zbliżoną do endogennych chylomikronów, choć różni się brakiem estrów cholesterolu i apolipoprotein oraz wyższą zawartością fosfolipidów. Po podaniu dożylnym, egzogenne lipidy ulegają hydrolizie w krążeniu, a następnie są wychwytywane przez receptory LDL i hepatocyty. Maksymalna szybkość eliminacji u zdrowych ochotników na czczo wynosi średnio 3,8 ± 1,5 g triglicerydów/kg mc/dobę. Parametry fizykochemiczne emulsji to osmolalność 300 mOsm/kg, pH około 8, wartość energetyczna 4,6 MJ (1100 kcal)/1000 ml oraz zawartość fosforanów organicznych 15 mmol/1000 ml, co wpływa na stabilność i dystrybucję leku.
- Leksykon substancji czynnych
Glicyna – Wskazania do stosowania
Glicyna, jako aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do żywienia doustnego bądź dojelitowego. Stężenie glicyny w preparatach waha się od około 0,37 g (Numeta G13%E Preterm) do 12,00 g/l (Aminoplasmal B. Braun 10%), z modyfikacjami dostosowanymi do specyficznych wskazań klinicznych, takich jak niewydolność nerek (np. Nephrotect 5,31 g/l) czy niewydolność wątroby (np. Aminoplasmal Hepa 5,82 g/l). Glicyna wspiera syntezę białek, detoksykację oraz funkcje układu nerwowego, co jest szczególnie istotne w stanach nasilonego katabolizmu białek, takich jak ciężkie urazy, oparzenia, stany septyczne czy okres pooperacyjny.
aminokwas endogenny, aminokwasy, ciężki uraz, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, katabolizm białek, neurotransmisja, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odżywianie doustne, okres pooperacyjny, oparzenie, osmolarność, pierwiastki śladowe, preparat all-in-one, procesy detoksykacyjne, równowaga elektrolitowa, roztwór aminokwasów, roztwór aminokwasowy, stan septyczny, synteza białek, układ nerwowy, uraz mnogi, wcześniak, zaburzenia połykania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex special –
Omegaflex special to trzykomorowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca roztwór glukozy (do 270 g w 1875 ml), emulsję tłuszczową (do 75 g w 1875 ml) oraz roztwór aminokwasów (do 105,1 g w 1875 ml), dostarczająca pełne spektrum aminokwasów egzogennych i endogennych w precyzyjnych proporcjach. Preparat zapewnia zbilansowane źródło energii (całkowita wartość kaloryczna w 1000 ml wynosi 1180 kcal) oraz elektrolity (np. sód 53,6 mmol, potas 37,6 mmol, magnez 4,2 mmol, wapń 4,2 mmol w 1000 ml). Osmolalność wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Produkt jest dostępny w opakowaniach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml i wymaga zmieszania zawartości wszystkich komór przed podaniem.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, chlorowodorek lizyny, emulgator, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja kurzego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, osmolarność, postać farmaceutyczna, przeciwutleniacz, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stabilność chemiczna, stabilność fizykochemiczna, substancja pochłaniająca tlen, substancja pomocnicza, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, trzykomorowy worek, wartość energetyczna, wartość kaloryczna, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym dorosłych pacjentów w stanach umiarkowanego do ciężkiego katabolizmu, gdy odżywianie doustne jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza energię, aminokwasy (35-105,1 g w zależności od objętości), węglowodany (90-270 g) oraz tłuszcze (25-75 g), w tym niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Produkt dostępny jest w czterech objętościach: 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, o całkowitej wartości kalorycznej od 740 do 2215 kcal. Zawiera trójkomorowy worek z roztworem glukozy, emulsją tłuszczową i roztworem aminokwasów, które po zmieszaniu tworzą gotową do infuzji emulsję o pH 5,0-6,0 i wysokiej osmolarności 1840 mOsm/kg, co wymaga podawania przez żyły centralne.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, choroba zapalna jelit, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, katabolizm, kwas omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność narządowa, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolalność, stan krytyczny, triglicerydy, trójkomorowy worek, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven extra Nitrogen EF
SmofKabiven extra Nitrogen EF to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów metabolicznych i klinicznych pacjenta. Kluczowe jest regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l, aby uniknąć zespołu przedawkowania tłuszczu. Preparat należy stosować ostrożnie u pacjentów z niewydolnością nerek (wymaga dostosowania podaży fosforanów i potasu), cukrzycą (może wymagać insuliny), zapaleniem trzustki, nieprawidłową czynnością wątroby, niedoczynnością tarczycy oraz posocznicą. Ze względu na obecność potencjalnych alergenów (olej sojowy, olej rybi, fosfolipidy z jaja kurzego) istnieje ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia. Infuzję należy prowadzić ciągłym, kontrolowanym tempem, najlepiej za pomocą pompy objętościowej, z zachowaniem aseptyki, szczególnie przy użyciu żyły centralnej, aby zapobiec zakażeniom. Nie zaleca się podawania preparatu jednocześnie z krwią w tym samym zestawie infuzyjnym ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji.
cukrzyca, dehydrogenaza mleczanowa, elektrolity, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, kwasica mleczanowa, morfologia krwi, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, obrzęk płuc, osmolarność surowicy, parametry krzepnięcia, pompa objętościowa, posocznica, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie glukozy, triglicerydy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół przedawkowania tłuszczu, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Glukoza – Wskazania do stosowania
Glukoza jest kluczowym składnikiem w terapii ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, stosowanym w roztworach do dializy otrzewnowej, hemodializy i hemodiafiltracji, np. w preparatach Accusol 35 Potassium (2 i 4 mmol/l potasu) z glukozą w stężeniu 5,55 mmol/l (1,0 g/l). W dializie otrzewnowej stosuje się roztwory balance o stężeniach glukozy 1,5%, 2,3% i 4,25%, co pozwala na indywidualizację terapii. W żywieniu pozajelitowym glukoza dostarcza niezbędnej energii, z preparatami takimi jak Aminomix 1 Novum (220 g/l glukozy jednowodnej, odpowiadającej 200 g/l glukozy bezwodnej) oraz Clinimix (150–350 g/l glukozy). Nowoczesne preparaty trójkomorowe Finomel i Finomel Peri zawierają odpowiednio 42% i 13% roztwory glukozy, dostarczając od 76,7 do 231 g glukozy w zależności od objętości worka. W leczeniu ostrej niewydolności nerek stosuje się także roztwory do hemofiltracji, np. Duosol bez potasu z 5,6 mmol/l glukozy (1,0 g/l).
biegunka, ciągła hemofiltracja, cukrzyca, dializa otrzewnowa, elektrolity, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hipoglikemia, hipokaliemia, hipowolemia, niedobór potasu, odwodnienie, odwodnienie hipertoniczne, odżywianie dojelitowe, osmolarność, ostra biegunka, ostra niewydolność nerek, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe osłabienie, roztwór dializacyjny, schyłkowa niewydolność nerek, test tolerancji glukozy, uzupełnianie płynów, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal Hepa 10%
Aminoplasmal Hepa – 10% to roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, encefalopatią wątrobową umiarkowaną do ciężkiej, ostrą oraz podostrą niewydolnością wątroby. Preparat jest wskazany dla dorosłych, młodzieży (12-18 lat) oraz dzieci powyżej 2 lat, z wyłączeniem dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Specjalny skład aminokwasowy charakteryzuje się zwiększoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych (leucyna 13,6 g/l, izoleucyna 8,8 g/l, walina 10,6 g/l) oraz zmniejszoną zawartością aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina 1,6 g/l, tryptofan 1,5 g/l), co ma na celu odciążenie wątroby i ograniczenie ryzyka encefalopatii. Preparat zawiera także argininę (8,8 g/l) i ornitynę (1,66 g/l), wspomagające cykl mocznikowy i eliminację amoniaku.
acetylocysteina, alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, amoniak, arginina, asparagina, cykl mocznikowy, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność wątroby, ornityna, osmolarność, ostra niewydolność wątroby, podostra niewydolność wątroby, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie czynności wątroby, zespół neurologiczno-psychiatryczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Interakcje
Olej z oliwek, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego jako składnik emulsji tłuszczowej, zawiera naturalną witaminę K1, której ilość w standardowych dawkach jest na ogół zbyt niska, by istotnie wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryn (np. warfaryny). Niemniej u pacjentów leczonych kumarynowymi lekami przeciwzakrzepowymi zaleca się ostrożność ze względu na potencjalne znoszenie ich efektu. Emulsje tłuszczowe mogą zaburzać wyniki badań laboratoryjnych (bilirubina, LDH, nasycenie tlenem, hemoglobina), jeśli próbki krwi pobrano przed eliminacją tłuszczów z surowicy, która następuje zwykle po 5-6 godzinach od zakończenia infuzji. Ponadto, preparatów z olejem z oliwek nie należy podawać jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. Ceftriakson nie powinien być podawany przez tę samą linię infuzyjną z roztworami zawierającymi wapń, w tym z preparatami do żywienia pozajelitowego z olejem z oliwek, ze względu na ryzyko wytrącenia osadów soli wapniowej ceftriaksonu.
amiloryd, antagoniści receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diuretyki oszczędzające potas, emulsja tłuszczowa, hemoglobina, heparyna, hiperkaliemia, inhibitory ACE, INR, klirens triglicerydów, kumaryny, leki immunosupresyjne, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, pochodne kumaryny, pseudoaglutynacja, sól wapniowa, spironolakton, takrolimus, triamteren, triglicerydy we krwi, warfaryna, witamina K1, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Olimel N9
OLIMEL N9 to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca roztwór glukozy (27,5%), roztwór aminokwasów (14,2%) oraz emulsję tłuszczową (20%), które przed podaniem należy wymieszać poprzez rozerwanie spawów. Produkt dostępny jest w objętościach 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, z odpowiednio 40 g, 60 g i 80 g tłuszczów oraz 110 g, 165 g i 220 g glukozy. Emulsja tłuszczowa składa się z 80% oczyszczonego oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, zapewniając stosunek niezbędnych kwasów tłuszczowych na poziomie 20%. Całkowita wartość energetyczna wynosi od 1070 kcal do 2140 kcal, z wartością energetyczną niebiałkową 840-1680 kcal i stosunkiem energii glukoza/tłuszcze 52/48. Produkt zawiera także elektrolity (fosforany 3-6 mmol, octany 40-80 mmol), ma pH 6,4 i osmolarność 1170 mOsm/l.
dysfagia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy z jaja kurzego, fosforany nieorganiczne, fosforany organiczne, kopolimery poliolefiniczne, kwas octowy, niezbędne kwasy tłuszczowe, octan lizyny, octan polietylenowinylu, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, roztwory aminokwasów, wartość energetyczna niebiałkowa, zator powietrzny - Leksykon substancji czynnych
Fosforany – Wskazania do stosowania
Fosforany stanowią kluczowy składnik preparatu do żywienia pozajelitowego OLIMEL N9E, dostępnego w objętościach 1000 ml, 1500 ml oraz 2000 ml, zawierając odpowiednio 15,0 mmol, 22,5 mmol oraz 30,0 mmol fosforanów. Fosforany pochodzą częściowo z emulsji tłuszczowej oraz sodu glicerofosforanu uwodnionego (3,67 g, 5,51 g, 7,34 g w kolejnych objętościach). Preparat jest wskazany do stosowania u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. OLIMEL N9E dostarcza kompleksową suplementację elektrolitów (m.in. sód 35,0-70,0 mmol, potas 30,0-60,0 mmol, magnez 4,0-8,0 mmol, wapń 3,5-7,0 mmol) w proporcjach zapewniających prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową i zapobiegających powikłaniom, takim jak wytrącanie się kompleksów wapniowo-fosforanowych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, emulsja tłuszczowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperfosfatemia, hiperkatabolizm, hipofosfatemia, homeostaza fosforanowa, kompleks wapniowo-fosforanowy, niedrożność przewodu pokarmowego, sepsa, sodu glicerofosforan uwodniony, uraz wielonarządowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wytrącanie osadów, zaburzenie gospodarki fosforanowej, zapalenie błon śluzowych, zespół krótkiego jelita, zespół ponownego odżywienia, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Intralipid 10% 100 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa emulsji do infuzji Intralipid 10% (100 mg/ml) wykazały jej dobrą tolerancję i korzystny profil bezpieczeństwa. Preparat zawiera oczyszczony olej sojowy w stężeniu 100 g/1000 ml, a jego parametry fizykochemiczne, takie jak osmolalność 300 mOsm/kg wody oraz pH około 8, zostały ustalone jako optymalne dla bezpiecznego stosowania. Emulsja dostarcza 4,6 MJ (1100 kcal) energii oraz 15 mmol fosforanów organicznych na 1000 ml, co jest istotne dla oceny jej wpływu metabolicznego i bezpieczeństwa klinicznego.
działanie niepożądane, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany organiczne, jednorodna emulsja, olej sojowy, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, parametry fizykochemiczne, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, testy przedkliniczne, właściwości fizykochemiczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kwas solny – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas solny (HCl) w stężeniu 25% jest składnikiem roztworu Aminomix 1 Novum, występującym w ilości 1,47 ml na 1000 ml roztworu do infuzji dożylnych centralnych. Preparat charakteryzuje się wysoką osmolarnością 1779 mOsm/l oraz pH 5,5-6,0, co wymaga podawania w dużych naczyniach krwionośnych i stopniowego zwiększania szybkości infuzji do maksymalnie 1,25 ml/kg mc./godz. (0,06 g aminokwasów i 0,25 g glukozy/kg mc./godz.). Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat wynosi standardowo 20 ml/kg mc./dobę (aminokwasy 1,0 g/kg mc./dobę, glukoza 4,0 g/kg mc./dobę), z dawką maksymalną do 30 ml/kg mc./dobę. U dzieci dawki są indywidualizowane, z orientacyjnymi wartościami dla wieku 2-5 lat (25 ml/kg mc./dobę, aminokwasy 1,25 g/kg mc./dobę, glukoza 5,0 g/kg mc./dobę) oraz 5-14 lat (20 ml/kg mc./dobę, aminokwasy 1,0 g/kg mc./dobę, glukoza 4,0 g/kg mc./dobę). Brak jest badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży, co wymaga ostrożności.
aminokwas, bilans wodny, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza, glukoza w surowicy, infuzja, katabolizm, kwas solny, niedotlenienie, niewydolność narządowa, osmolarność, parametr biochemiczny, pierwiastek śladowy, podaż tłuszczu, pompa infuzyjna, proces kataboliczny, regulator pH, równowaga kwasowo-zasadowa, stan poimmunizacyjny, węglowodan, zdolność zobojętniania, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Metionina – Interakcje
Metionina, aminokwas siarkowy stosowany w żywieniu pozajelitowym, może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza gdy preparaty zawierają dodatkowo olej sojowy, potas lub wapń. Olej sojowy, bogaty w witaminę K1, może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny (np. warfaryny), co wymaga ścisłego monitorowania INR. Preparaty z metioniną i potasem (np. Nutriflex, Multimel) zwiększają ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków oszczędzających potas, inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II oraz leków immunosupresyjnych (takrolimus, cyklosporyna). Preparaty zawierające wapń (np. Clinimix, Finomel) nie powinny być podawane jednocześnie z ceftriaksonem przez tę samą linię do infuzji ze względu na ryzyko wytrącenia osadów soli wapniowej ceftriaksonu, co jest szczególnie niebezpieczne u noworodków ≤ 28 dni życia.
aminokwas siarkowy, antagonista receptora angiotensyny II, ceftriakson, choroba wątroby, cykl metioninowy, diuretyk oszczędzający potas, dysfagia, emulsja tłuszczowa, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens triglicerydów, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, olej sojowy, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, pseudoaglutynacja, stres oksydacyjny, synteza glutationu, transsulfuracja, układ lipaz, warfaryna, witamina K1, wolny rodnik, wytrącenie osadu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g
Produkt leczniczy Multimel N4-550E to trójkomorowy worek do żywienia pozajelitowego zawierający emulsję tłuszczową, roztwór aminokwasów i glukozy, który może wchodzić w istotne interakcje farmakodynamiczne i fizykochemiczne. Szczególnie ważna jest interakcja z ceftriaksonem, gdzie jednoczesne podawanie w tej samej linii infuzyjnej jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącania osadów ceftriakson-wapń. Zaleca się sekwencyjne podawanie z dokładnym przepłukaniem linii infuzyjnej. Produkt zawiera witaminę K, co może teoretycznie osłabiać działanie pochodnych kumaryny (np. warfaryny), jednak ilość witaminy K jest na tyle niska, że nie powinna znacząco wpływać na terapię przeciwzakrzepową. Ponadto, ze względu na ryzyko pseudoaglutynacji, Multimel N4-550E nie powinien być podawany jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny.
amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cholestaza, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, działanie naczyniorozszerzające, emulsja tłuszczowa, etanol, glukoneogeneza wątrobowa, hemoglobina krwinkowa, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek immunosupresyjny, linia infuzyjna, niestabilność ciśnienia tętniczego, niewydolność wątroby, osad ceftriakson-wapń, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, spironolakton, stłuszczenie wątroby, takrolimus, triamteren, warfaryna, witamina K, worek do żywienia pozajelitowego, wysycenie tlenem, wytrącanie osadów, zaburzenie rytmu serca, zmiana hemodynamiczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
W praktyce klinicznej stosowanie omega-3-kwasów triglicerydów, takich jak w produkcie Lipidem (20,0 g/1000 ml), u kobiet w ciąży wymaga ostrożnej oceny ze względu na ograniczone dane kliniczne. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na reprodukcję, co stanowi istotną informację dla lekarza przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. W sytuacjach wymagających żywienia pozajelitowego u ciężarnych, korzyści wynikające z uzupełnienia niedoborów żywieniowych powinny być starannie zbilansowane z potencjalnym ryzykiem. Kluczowe jest indywidualne monitorowanie pacjentki oraz szczegółowe omówienie z nią przyczyn i celów terapii. Skład produktu obejmuje 20% omega-3-kwasów triglicerydów, 80 g oleju sojowego oraz 100 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha na litr emulsji, a także istotne ilości niezbędnych kwasów tłuszczowych: kwas linolowy (38,4-46,4 g/l), alfa-linolenowy (4,0-8,8 g/l) oraz EPA i DHA (8,6-17,2 g/l).
bezpieczeństwo farmakoterapii, emulsja tłuszczowa, EPA i DHA, karmienie piersią, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, laktacja, niedobór żywieniowy, niezbędne kwasy tłuszczowe, omega-3-kwasy triglicerydów, płodność, reprodukcja, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy kwasów omega-6, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe