emulsja tłuszczowa

Emulsja tłuszczowa to preparat farmaceutyczny składający się z rozdrobnionych cząsteczek tłuszczu rozproszonych w fazie wodnej, stabilizowanych przez emulgatory. W medycynie emulsje tłuszczowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i skoncentrowanego źródła energii.

Najczęściej stosowane emulsje tłuszczowe zawierają olej sojowy, olej z oliwek, olej rybi (źródło kwasów omega-3) lub mieszaniny różnych olejów. Preparaty te dostarczają około 9 kcal/g i są podawane dożylnie pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego. Standardowe stężenia emulsji tłuszczowych to 10%, 20% lub 30%.

Wskazania do stosowania emulsji tłuszczowych obejmują zapobieganie i leczenie niedoboru kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe pacjentów w stanach katabolicznych, niedożywionych lub z przedłużającym się unieruchomieniem przewodu pokarmowego. Emulsje tłuszczowe nowej generacji zawierające kwasy omega-3 wykazują dodatkowo działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co ma szczególne znaczenie w leczeniu pacjentów w stanach krytycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminomix 1 Novum –

Aminomix 1 Novum to dwukomorowy roztwór do infuzji dożylnej przez żyły centralne, zawierający aminokwasy, glukozę oraz elektrolity, wymagający zmieszania przed podaniem. Dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 14 lat wynosi standardowo 20 ml/kg mc./dobę, co odpowiada 1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę oraz 4,0 g glukozy/kg mc./dobę. Maksymalna szybkość infuzji to 1,25 ml/kg mc./godz. (0,06 g aminokwasów i 0,25 g glukozy/kg mc./godz.), a maksymalna dawka dobowa 30 ml/kg mc. (1,5 g aminokwasów i 6,0 g glukozy/kg mc.). U pacjenta 70 kg standardowa dawka wynosi 1400 ml, a maksymalna 2100 ml preparatu. Węglowodany należy ograniczyć do 300-400 g/dobę w warunkach prawidłowego metabolizmu, a w stanach upośledzonego metabolizmu do 200-300 g/dobę, aby uniknąć powikłań, takich jak zwyrodnienie tłuszczowe wątroby. Zaleca się monitorowanie glikemii i stosowanie pompy infuzyjnej w celu precyzyjnego dawkowania.
aminokwas, emulsja tłuszczowa, niedotlenienie, niewydolność narządowa, pierwiastek śladowy, pompa infuzyjna, prawidłowy metabolizm, proces kataboliczny, roztwór do infuzji, stan poimmunizacyjny, upośledzony metabolizm, zapotrzebowanie pacjenta, zwyrodnienie tłuszczowe wątroby, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Numeta G16%E –

Numeta G16%E to trójkomorowy produkt do żywienia pozajelitowego, zawierający roztwór glukozy, pediatryczny roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową. W badaniu III fazy z udziałem 159 pacjentów pediatrycznych zidentyfikowano działania niepożądane o nieznanej częstości występowania, takie jak hipofosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hipertriglicerydemia, hiperlipidemia, hiponatremia, cholestaza, martwica skóry i uszkodzenie tkanek miękkich w miejscu podania, a także wynaczynienie. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczami, objawiającego się m.in. hiperlipidemią, gorączką, stłuszczeniem wątroby, zaburzeniami hematologicznymi i neurologicznymi, który może wystąpić nawet przy prawidłowym stosowaniu preparatu, zwłaszcza u pacjentów z upośledzonym metabolizmem lipidów.
cholestaza, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica skóry, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, powikłania płucne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, trójkomorowy worek, uszkodzenie tkanek miękkich, wynaczynienie, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia metabolizmu lipidów, zator płucny, zespół przeciążenia tłuszczami, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Numeta G16%E –

Produkt leczniczy NUMETA G16%E, stosowany w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co potwierdza charakterystyka produktu. Preparat jest podawany wyłącznie w formie infuzji dożylnej w warunkach szpitalnych lub pod ścisłym nadzorem medycznym, co minimalizuje ryzyko związane z aktywnościami wymagającymi sprawności psychomotorycznej. Skład produktu obejmuje 77,5 g glukozy, 13,0 g aminokwasów, 15,5 g lipidów (w wersji trójkomorowej) oraz elektrolity (Na, K, Mg, Ca, Cl, fosforany), które nie wykazują działania psychoaktywnego ani nie wpływają na ośrodkowy układ nerwowy.
emulsja tłuszczowa, funkcja poznawcza, infuzja dożylna, interakcja lekowa, nadzór medyczny, ośrodkowy układ nerwowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sprawność psychomotoryczna, substancja psychoaktywna, trójkomorowy worek, worek dwukomorowy, worek trójkomorowy, zaburzenie elektrolitowe, zdolność poznawcza, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Omegaflex plus Produkt złożony

Produkt Omegaflex plus, stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawiera aminokwasy, glukozę, tłuszcze (w tym triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, oczyszczony olej sojowy oraz omega-3) oraz elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, cynk, chlorki, octany i fosforany). Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych są bardzo ograniczone, a badania przedkliniczne w zakresie wpływu na reprodukcję uznane za niewystarczające. W sytuacjach, gdy żywienie pozajelitowe jest konieczne w ciąży, Omegaflex plus może być stosowany po indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz w konsultacji z zespołem wielospecjalistycznym, w tym ginekologiem-położnikiem i specjalistą żywienia klinicznego. W trakcie terapii należy monitorować stan kliniczny pacjentki oraz płodu, a dawkowanie dostosować do zwiększonych potrzeb metabolicznych okresu ciąży.
ciąża, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, ginekolog-położnik, karmienie piersią, laktacja, metabolit produktu leczniczego, olej sojowy, płodność, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, specjalista żywienia klinicznego, trigliceryd kwasu tłuszczowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Intralipid 10% 100 mg/ml

Preparat Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, stosowana głównie w żywieniu pozajelitowym pacjentów wymagających dostarczenia energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Produkt dostarcza 4,6 MJ (1100 kcal) na 1000 ml i charakteryzuje się pH około 8 oraz osmolalnością 300 mOsm/kg wody. Wskazaniem do jego zastosowania jest także niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (EFAD), szczególnie u pacjentów, u których suplementacja doustna jest nieskuteczna lub niemożliwa. Zawartość fosforanów organicznych wynosi 15 mmol/1000 ml, co wymaga uwzględnienia w planowaniu całkowitego żywienia pozajelitowego, zwłaszcza u osób z zaburzeniami gospodarki fosforanowej.
białko soi, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany organiczne, gospodarka lipidowa, Intralipid, monitoring kliniczny, nadwrażliwość na białka, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, niedobór niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, parametry metaboliczne, suplementacja doustna, terapia żywieniowa, wartość energetyczna, zaburzenia gospodarki fosforanowej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olimel N5E

Emulsja do infuzji OLIMEL N5E, będąca trójkomorowym workiem zawierającym roztwór glukozy (53% wartości energetycznej niebiałkowej), emulsję tłuszczową (40% wartości energetycznej, z oczyszczonym olejem z oliwek ~80% i olejem sojowym ~20%), aminokwasy (m.in. alanina, arginina, lizyna) oraz elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, chlorki), stosowana jest w żywieniu pozajelitowym. Dane kliniczne dotyczące stosowania OLIMEL N5E u kobiet ciężarnych i karmiących piersią są bardzo ograniczone, brak jest badań dotyczących wpływu na reprodukcję u zwierząt oraz przenikania składników do mleka kobiecego. Wskazane jest stosowanie produktu wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualny stan odżywienia, konieczność żywienia pozajelitowego oraz potencjalne konsekwencje niepodjęcia terapii.
aminokwas, dawkowanie, elektrolit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosforany, olej sojowy, olej z oliwek, Olimel N5E, parametr biochemiczny, równowaga elektrolitowa, roztwór aminokwasów z elektrolitami, roztwór glukozy z wapniem, stan odżywienia, terapia, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius (20 mg/ml) jest lekiem dożylnym stosowanym wyłącznie przez lekarzy specjalistów anestezjologii lub intensywnej terapii, wymagającym stałego monitorowania pacjenta oraz dostępu do sprzętu do utrzymania drożności dróg oddechowych i resuscytacji. Podawanie propofolu wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, desaturacja, a także ruchy mimowolne, które mogą zagrażać bezpieczeństwu podczas zabiegów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, oddechowymi, nerkowymi, wątrobowymi, hipowolemią oraz u osób z padaczką, gdyż propofol może zwiększać ryzyko napadów drgawkowych, w tym opóźnionych, pojawiających się nawet kilka dni po podaniu. Dawka propofolu nie powinna przekraczać 4 mg/kg mc./godz. podczas sedacji na oddziałach intensywnej terapii, aby uniknąć zespołu infuzji propofolu, objawiającego się m.in. kwasicą metaboliczną, rabdomiolizą, hiperkaliemią, niewydolnością wielonarządową i zaburzeniami rytmu serca. Produkt zawiera 0,1 g tłuszczu na 1 ml i wymaga aseptycznego podawania oraz wymiany zestawu infuzyjnego co 12 godzin.
anestezjologia, asystolia, bradykardia, choroba mitochondrialna, ciśnienie perfuzji mózgowej, ciśnienie śródczaszkowe, depresja sercowo-naczyniowa, desaturacja, emulsja tłuszczowa, filtr mikrobiologiczny, hepatomegalia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipowolemia, kwasica metaboliczna, leczenie elektrowstrząsami, lek inotropowy, lek przeciwpadaczkowy, lidokaina, napad drgawkowy, napięcie nerwu błędnego, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, padaczka, porfiria, rabdomioliza, sedacja pacjenta, stan padaczkowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół infuzji propofolu
Leksykon substancji czynnych
Sodu wodorotlenek – Dawkowanie i sposób podawania

Sodu wodorotlenek jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (1,324 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (1,664 g/1000 ml) oraz Nutriflex Lipid peri (0,8-1,6 g w zależności od objętości opakowania). Pełni funkcję regulatora pH oraz źródła jonów sodu, co jest istotne dla utrzymania równowagi elektrolitowej u pacjentów. Dawkowanie preparatów Aminomel dostosowuje się do masy ciała i stanu klinicznego, z maksymalną prędkością wlewu do 1 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 10E i 0,8 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 12,5E. Maksymalna dawka dobowa wynosi odpowiednio 20 ml/kg mc. i 16 ml/kg mc., co przekłada się na podanie sodu wodorotlenku w ilości około 0,0265 g/kg mc. Nutriflex Lipid peri podaje się dożylnie, maksymalnie do 40 ml/kg mc./dobę, co odpowiada dawce sodu wodorotlenku 0,0256 g/kg mc./dobę, z maksymalną szybkością infuzji 2,5 ml/kg mc./godz. (np. 175 ml/h dla pacjenta 70 kg).
bilans elektrolitowy, bilans wodny, cewnik w żyle głównej, dieta doustna, emulsja tłuszczowa, infuzja kroplowa, jon sodu, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, osmolarność roztworu, prędkość wlewu, przemiana materii, regulator pH, równowaga elektrolitowa, sodu wodorotlenek, stan kataboliczny, stan kliniczny, terapia żywieniowa, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Arginina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Arginina, jako naturalnie występujący aminokwas, jest szeroko stosowana w produktach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel Nephro, Aminomix 1 Novum czy Aminoplasmal B. Braun 10%. Dane przedkliniczne, obejmujące badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie wykazują specyficznego ryzyka toksycznego przy stosowaniu argininy w zalecanych dawkach. Toksyczność pojedynczych aminokwasów, w tym argininy, jest minimalizowana dzięki zbilansowanym proporcjom w mieszaninach aminokwasów, co potwierdzają badania preparatów złożonych takich jak Multimel N4-550E czy Nutriflex Lipid peri. Warto podkreślić, że dla wielu produktów nie przeprowadzono szczegółowych badań na gotowych formulacjach, a ocena bezpieczeństwa opiera się na danych dotyczących poszczególnych składników oraz ich fizjologicznej roli.
aminokwas naturalny, Aminoplasmal, arginina, argininy monoglutaminian, badanie toksykologiczne, beta-sitosterol, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, genotoksyczność, mieszanina aminokwasów, model zwierzęcy, olej sojowy, podanie wielokrotne, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, roztwór aminokwasów, rozwój potomstwa, terapia substytucyjna, toksyczność po podaniu jednorazowym, toksyczny wpływ na rozród, tolerancja miejscowa, zaburzenie płodności, zaburzenie równowagi, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Propofol 2% MCT/LCT Fresenius 20 mg/ml

Propofol 2% MCT/LCT Fresenius to emulsja olej w wodzie zawierająca 20 mg propofolu/ml, stosowana do dożylnego wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego oraz sedacji. Preparat dostępny jest w ampułko-strzykawkach po 50 ml (1000 mg propofolu). Indukcja znieczulenia u dorosłych poniżej 55 lat wymaga dawki 1,5-2,5 mg/kg mc., podawanej stopniowo co 10 sekund w dawkach 20-40 mg, natomiast u pacjentów powyżej 55 lat i z grupy ryzyka ASA III-IV dawka minimalna to 1 mg/kg mc. Podtrzymanie znieczulenia odbywa się infuzją ciągłą w dawkach 4-12 mg/kg mc./godz., z możliwością redukcji dawki przy zabiegach małoinwazyjnych lub u pacjentów z obniżoną wydolnością krążeniowo-oddechową. U dzieci dawki indukcyjne wahają się od 2,5 do 4 mg/kg mc., a dawki podtrzymujące od 9 do 15 mg/kg mc./godz., z koniecznością indywidualnego dostosowania w zależności od wieku i stanu klinicznego.
anestezjologia, atrakurium, bolus, emulsja olej w wodzie, emulsja tłuszczowa, filtr mikrobiologiczny, hipowolemia, infuzja ciągła, infuzja dożylna, infuzja sterowana docelowym stężeniem, klasyfikacja ASA, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, lidokaina, oddział intensywnej opieki medycznej, pompa infuzyjna wolumetryczna, pompa strzykawkowa, propofol, pulsoksymetria, sprzęt resuscytacyjny, środek przeciwbakteryjny, system TCI, wentylacja mechaniczna, wydolność krążeniowo-oddechowa, zabiegi chirurgiczne, zaburzenia czynności serca, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Numeta G16%E –

Przedawkowanie preparatu Numeta G16%E, wynikające z nadmiernej objętości infuzji lub przekroczenia zalecanej szybkości podawania, może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i hemodynamicznych. Do najczęstszych objawów należą nudności, wymioty, dreszcze, zaburzenia elektrolitowe, hiperwolemia oraz kwasica. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiperglikemię, cukromocz i zespół hiperosmolarny, które pojawiają się przy przekroczeniu zdolności metabolicznej organizmu do metabolizowania glukozy, a także na zespół przeciążenia tłuszczami wynikający z nadmiernej podaży lipidów. Warto podkreślić, że objawy te mogą zagrażać życiu pacjenta, zwłaszcza w przypadku współistniejących dysfunkcji nerek, wątroby lub układu krążenia.
cukromocz, dreszcze, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperwolemia, insulinoterapia, kwasica, leczenie wspomagające, nudności, parametry biochemiczne, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, próg nerkowy, przedawkowanie glukozy, przedawkowanie objętościowe, równowaga kwasowo-zasadowa, szybkość infuzji, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metaboliczne, zespół hiperosmolarny, zespół przeciążenia tłuszczami
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven EF

SmofKabiven EF to emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, dostępna w pięciu objętościach: 493 ml, 986 ml, 1477 ml, 1970 ml oraz 2463 ml. Preparat zawiera roztwór aminokwasów (m.in. alanina, arginina, glicyna, histydyna, izoleucyna, leucyna, lizyna), glukozę jednowodną oraz emulsję tłuszczową (olej sojowy, triglicerydy średniołańcuchowe, olej z oliwek i olej rybny bogaty w kwasy omega-3). Osmolalność preparatu wynosi około 1600 mOsm/kg wody, osmolarność około 1300 mOsm/l, a pH po zmieszaniu około 5,6. Wartość energetyczna całkowita waha się od 550 kcal (2,3 MJ) w najmniejszym opakowaniu do 2700 kcal (11,3 MJ) w największym, z wartością energetyczną pozabiałkową odpowiednio od 450 kcal (1,9 MJ) do 2200 kcal (9,2 MJ).
aminokwas, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza, glukoza jednowodna, olej rybny omega-3, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, SmofKabiven EF, triglicerydy kwasów tłuszczowych, wartość energetyczna, wartość energetyczna pozabiałkowa, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Dawkowanie i sposób podawania

Olej sojowy jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, z dawkowaniem dostosowanym do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych standardowa dawka wynosi 0,7-1,5 g tłuszczów/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę, natomiast u dzieci i młodzieży dawki są zróżnicowane: wcześniaki rozpoczynają od 0,5-1,0 g/kg mc./dobę z możliwością zwiększenia do 3,0 g/kg mc./dobę, niemowlęta i małe dzieci do 3-4 g/kg mc./dobę, a dzieci w wieku 2-4 lat otrzymują 1,8 g/kg mc./dobę. Szybkość infuzji powinna być starannie kontrolowana, nie przekraczając u dorosłych 0,15 g tłuszczów/kg mc./godzinę, a u dzieci do 0,17 g/kg mc./godzinę, z zaleceniem stopniowego zwiększania szybkości w ciągu pierwszych 15-30 minut podawania. Czas trwania infuzji wynosi zwykle 12-24 godziny, a podanie może odbywać się do żyły obwodowej lub centralnej w zależności od osmolarności preparatu.
bilans kwasowo-zasadowy, domowe żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperlipidemia, metabolizm tłuszczów, niewydolność wątroby, olej sojowy, osmolarność, parametr metaboliczny, powikłanie metaboliczne, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stężenie glukozy we krwi, stężenie triglicerydów, terapia nerkozastępcza, tolerancja metaboliczna, worek trójkomorowy, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Olej z oliwek, będący składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Analiza charakterystyk produktów leczniczych (ChPL) takich jak ClinOleic 20%, Finomel, SmofKabiven czy Olimel N5E-N12E wskazuje na brak istotnych przeciwwskazań w tym zakresie. W większości ChPL stosowane są określenia „nie dotyczy” lub „nieistotny”, a w nielicznych przypadkach brak jest danych, jednak nie ma przesłanek sugerujących negatywny wpływ. Produkty te są podawane głównie w warunkach szpitalnych, często u pacjentów w stanie krytycznym, co samo w sobie wyklucza prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Emulsje zawierają olej z oliwek oczyszczony w połączeniu z olejem sojowym, zapewniając odpowiednią podaż niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.
charakterystyka produktu leczniczego, ClinOleic, długotrwałe żywienie pozajelitowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy, olej z oliwek, Olimel, preparat wielokomorowy, SmofKabiven, stan krytyczny, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe domowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lipoflex peri –

Preparat Lipoflex peri, emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Skład preparatu obejmuje aminokwasy (32–80 g), węglowodany (64–160 g), tłuszcze (40–100 g) oraz elektrolity, a całkowita energia dostarczana w zależności od objętości infuzji wynosi od 3200 kJ (765 kcal) do 8000 kJ (1910 kcal). Droga podania (infuzja dożylna) oraz warunki stosowania (zwykle w szpitalu lub pod ścisłą kontrolą medyczną) ograniczają możliwość jednoczesnego prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn, a składniki preparatu nie wpływają na ośrodkowy układ nerwowy, funkcje poznawcze, czas reakcji ani koordynację wzrokowo-ruchową.
droga dożylna, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, energia całkowita, farmakoterapia, funkcje poznawcze, infuzja dożylna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, Lipoflex peri, ośrodkowy układ nerwowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, schorzenia współistniejące, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Dawkowanie i sposób podawania

L-alanina jest istotnym aminokwasem w roztworach do żywienia pozajelitowego, obecnym w preparatach takich jak Aminomel 10E (15,50 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (19,38 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (4,64 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g/1000 ml) oraz Vaminolact (6,3 g/1000 ml). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, zapotrzebowania metabolicznego oraz wskazań terapeutycznych. Aminomel 10E i 12,5E podaje się do 1 ml/kg mc./godz. i 0,8 ml/kg mc./godz. odpowiednio, z dawką aminokwasów do 0,1 g/kg mc./godz., a w stanach katabolicznych do 2,0 g/kg mc. Maksymalna dobowa objętość płynów nie powinna przekraczać 40 ml/kg mc. Aminosteril N-Hepa 8% dedykowany jest pacjentom z zaburzeniami wątroby, z dawką 1,0–1,25 ml/kg mc./godz. (0,08–0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.) i maksymalną dobową dawką 1,5 g aminokwasów/kg mc. Vamin 18 Electrolyte-Free stosuje się w dawkach zależnych od stresu metabolicznego, od 5 do 14 ml/kg mc./dobę, z maksymalną szybkością infuzji 2 ml/min. Vaminolact jest przeznaczony dla niemowląt i dzieci, z dawkami od 15 do 54 ml/kg mc./dobę, odpowiadającymi 1,0–3,5 g aminokwasów/kg mc./dobę, z zalecanym czasem infuzji 8–24 godziny w zależności od wieku i stanu pacjenta.
Aminomel, Aminosteril, cewnik w żyle głównej, dieta doustna, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, infuzja kroplowa, kataboliczny stan przemiany materii, katabolizm, L-alanina, niedobór kwasów tłuszczowych, niedożywienie, osmolarność, podaż energii, preparat aminokwasowy, równowaga płynów, stres metaboliczny, Vamin, Vaminolact, zaburzenie czynności wątroby, zapotrzebowanie metaboliczne, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Kwas alfa-linolenowy – Dawkowanie i sposób podawania

Kwas alfa-linolenowy (omega-3) jest kluczowym składnikiem emulsji lipidowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, a jego dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do wieku, stanu klinicznego oraz zapotrzebowania energetycznego pacjenta. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 0,7-1,5 g lipidów/kg masy ciała/dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę, szczególnie u pacjentów z podwyższonym zapotrzebowaniem, np. onkologicznych. Dla pacjenta 70 kg maksymalne dawki dobowe to: Lipidem 700 ml (200 mg/ml), Lipofundin MCT/LCT 10% – 1400 ml, Lipofundin MCT/LCT 20% – 700 ml. U dzieci i młodzieży dawki stopniowo zwiększa się o 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, nie przekraczając 2,0-3,0 g/kg mc./dobę, a u wcześniaków i niemowląt maksymalna dawka wynosi do 3,0-4,0 g/kg mc./dobę, podawana w infuzji ciągłej przez 24 godziny. W przypadku długotrwałego żywienia (>6 miesięcy) oraz zespołu krótkiego jelita zaleca się ograniczenie podaży do 1,0 g/kg mc./dobę. U osób starszych dawkowanie jest podobne do dorosłych, z uwzględnieniem chorób współistniejących.
całkowite żywienie pozajelitowe, choroba nowotworowa, działanie niepożądane, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, infuzja, kwas alfa-linolenowy, Lipidem, Lipofundin MCT/LCT, niewydolność nerek, niewydolność serca, roztwór aminokwasów, triglicerydy, wcześniak, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aminoplasmal B. Braun 10% E

Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów i 15,8 g/l azotu, o wartości kalorycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l) oraz teoretycznej osmolarności 1021 mOsm/l, co kwalifikuje go jako roztwór hiperosmolarny wymagający podawania do żył centralnych. Produkt charakteryzuje się pH 5,7–6,3 i kwasowością miareczkowaną około 26 mmol/l, co może wpływać na równowagę kwasowo-zasadową pacjenta. Stosowanie preparatu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, niewydolnością wątroby i nerek, a także u osób z podwyższoną osmolarnością osocza. Konieczne jest dostosowanie dawkowania do indywidualnych potrzeb oraz korekta zaburzeń wodno-elektrolitowych, takich jak hiponatremia i odwodnienie hipotoniczne, przed rozpoczęciem terapii.
aminokwasy, Aminoplasmal, białka osocza, bilans azotowy, bilans energetyczny, elektrolity osocza, emulsja tłuszczowa, funkcje wątroby, glikemia, gospodarka wodna, hiperosmolarność, hiponatremia, metabolizm aminokwasów, mocznik, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odwodnienie hipotoniczne, osmolarność osocza, pierwiastki śladowe, równowaga kwasowo-zasadowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Numeta G13%E Preterm –

Produkt leczniczy NUMETA G13%E Preterm, emulsja do infuzji przeznaczona dla wcześniaków, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, głównie farmaceutyczne i farmakodynamiczne, wynikające z jego złożonego składu (aminokwasy, glukoza, elektrolity, emulsja tłuszczowa). Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie ceftriaksonu z NUMETA G13%E Preterm ze względu na ryzyko tworzenia nierozpuszczalnych kompleksów ceftriakson-wapń, co może prowadzić do poważnych powikłań. Ponadto, nie należy podawać produktu przez ten sam zestaw infuzyjny z preparatami krwi z uwagi na ryzyko pseudoaglutynacji. Zawartość witaminy K1 w olejach roślinnych emulsji może osłabiać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny (np. warfaryny), co wymaga ścisłego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki. Produkt zawiera 6,2 mmol potasu w aktywowanym worku, co wymaga ostrożności i regularnego monitorowania stężenia potasu u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, sartany oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna), ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
amiloryd, antagonista receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, emulsja tłuszczowa, hemoglobina, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja analityczna, interakcja farmaceutyczna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, kompleks ceftriakson-wapń, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, NUMETA G13%E Preterm, olej oliwkowy, olej sojowy, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, pseudoaglutynacja, saturacja tlenem, spironolakton, takrolimus, triamteren, warfaryna, witamina K1, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – SmofKabiven Nutribase –

SmofKabiven Nutribase, emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, dostępna w objętościach 1026 ml, 1539 ml, 2052 ml i 2565 ml, zawiera 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami, 19% glukozę oraz 20% emulsję tłuszczową (olej sojowy, triglicerydy średniołańcuchowe, olej z oliwek i olej rybi bogaty w omega-3). Zgodnie z charakterystyką produktu, preparat nie wywiera istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jest to istotne dla lekarzy, gdyż pacjenci otrzymujący SmofKabiven Nutribase nie powinni doświadczać zaburzeń uwagi, koordynacji psychoruchowej ani refleksu wynikających bezpośrednio z działania leku. Preparat podawany jest dożylnie, najczęściej w warunkach szpitalnych lub pod nadzorem medycznym w domu, co samo w sobie ogranicza aktywności wymagające pełnej sprawności psychomotorycznej.
aminokwasy, choroba neurologiczna, choroba przewodu pokarmowego, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza, gospodarka elektrolitowa, hiperglikemia, hipoglikemia, interakcja lekowa, leczenie skojarzone, omega-3 kwasy, roztwór aminokwasów, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Tracutil –

Tracutil jest koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji zawierającym kluczowe pierwiastki śladowe niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym żelazo (2000 µg/ampułkę, 35 µmol), cynk (3300 µg, 50 µmol), mangan (550 µg, 10 µmol), miedź (760 µg, 12 µmol), chrom (10 µg, 0,2 µmol), selen (24 µg, 0,3 µmol), molibden (10 µg, 0,1 µmol), jod (127 µg, 1,0 µmol) oraz fluor (570 µg, 30 µmol). Preparat ma postać przezroczystego, bezbarwnego roztworu o pH 1,7-2,3 i osmolarności około 90 mOsm/l. Przed podaniem koncentrat należy rozcieńczyć w co najmniej 250 ml roztworu glukozy (5-50%), roztworu elektrolitów lub roztworu Ringera, zachowując warunki jałowości. Infuzję należy zakończyć w ciągu 24 godzin od przygotowania roztworu.
chlorek chromu, chlorek cynku, chlorek manganu, chlorek miedzi, chlorek sodu, chlorek żelaza, emulsja tłuszczowa, fluorek sodu, fosforan nieorganiczny, infuzja, jodek potasu, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas solny, mieszanina odżywcza, molibdenian sodu, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, roztwór Ringera, roztwór zasadowy, selenin sodu, substancja czynna, warunki jałowe, witamina C, związek chemiczny
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Wskazania do stosowania

Olej z oliwek oczyszczony jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym energii oraz niezbędnych jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu oleinowego. Emulsje te, często łączone z olejem sojowym, rybim i triglicerydami o średniej długości łańcucha, wykazują korzystny profil metaboliczny, immunomodulacyjny oraz mniejszą podatność na peroksydację lipidów w porównaniu do tradycyjnych preparatów opartych wyłącznie na oleju sojowym. Preparaty takie jak ClinOleic 20% (około 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego) czy SMOFlipid (zawierający 50 g/l oleju oliwkowego) są stosowane u pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, w okresach okołooperacyjnych, w zespole krótkiego jelita, ciężkich zapaleniach jelit, po chemioterapii, w stanach wyniszczenia nowotworowego oraz u wcześniaków (np. Numeta G13%E Preterm). Dawkowanie tłuszczów wynosi 0,7-1,5 g/kg m.c./dobę (3,5-7,5 ml emulsji 20%/kg m.c./dobę), z maksymalną dawką dobową 2,0 g/kg m.c., a szybkość infuzji nie powinna przekraczać 0,1-0,2 g tłuszczu/kg m.c./godz., monitorując stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l.
cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężkie oparzenia, cukrzyca niewyrównana, emulsja tłuszczowa, gospodarka lipidowa, hiperosmolarność, hipertriglicerydemia, jednonienasycone kwasy tłuszczowe, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, metabolizm lipidów, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność przewodu pokarmowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, niezbędne kwasy tłuszczowe, obrzęk płuc, peroksydacja lipidów, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, stan kataboliczny, stres oksydacyjny, triglicerydy o średniej długości łańcucha, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie organizmu, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawał serca, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe noworodków
Leksykon leków
Interakcje leku – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Produkt leczniczy ADDIPHOS, stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawiera istotne ilości elektrolitów: fosforany 2 mmol P, potas 1,5 mmol K oraz sód 1,5 mmol Na w 1 ml koncentratu, co wymaga precyzyjnego uwzględnienia w kalkulacji całkowitej podaży tych jonów. Ze względu na wysoką osmolalność (3200 mOsm/kg wody) i pH 6,2-6,5, preparat powinien być stosowany wyłącznie po rozcieńczeniu, aby zapobiec interakcjom fizyczno-chemicznym w mieszaninie do żywienia pozajelitowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne wpływające na gospodarkę fosforanową, zwłaszcza w kontekście podawania witaminy D, leków anabolicznych, aminoglikozydów oraz diuretyków, które mogą odpowiednio nasilać hiperfosfatemię lub hipofosfatemię poprzez mechanizmy zwiększonego wchłaniania, wbudowywania fosforanów w tkanki lub ich wydalania przez nerki.
Addiphos, aminoglikozyd, czynność nerek, diuretyk, diureza, emulsja tłuszczowa, fosforan, gospodarka fosforanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, hipokalemia, interakcja bezpośrednia, interakcja fizyczno-chemiczna, lek anaboliczny, osmolalność, pH osocza, równowaga kwasowo-zasadowa, witamina D, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius

Propofol 1% MCT/LCT Fresenius jest wskazany do stosowania wyłącznie przez lekarzy specjalizujących się w anestezjologii lub intensywnej opiece medycznej, z koniecznością ciągłego monitorowania pacjenta oraz zapewnienia sprzętu do utrzymania drożności dróg oddechowych, wentylacji mechanicznej i resuscytacji. Podczas sedacji u pacjentów przytomnych należy monitorować objawy niedociśnienia tętniczego, niedrożności dróg oddechowych i desaturacji, a także uwzględnić ryzyko mimowolnych ruchów. Przed wypisem pacjenta konieczne jest pełne wybudzenie, z uwzględnieniem możliwego wydłużenia czasu wybudzania do 12 godzin. Propofol może wywoływać bradykardię, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, a także zwiększać ryzyko napadów padaczkowych, zwłaszcza u chorych z padaczką. U pacjentów z niewydolnością serca, nerek, wątroby, hipowolemią lub chorobami mitochondrialnymi wymagana jest szczególna ostrożność i wyrównanie stanu klinicznego przed podaniem leku.
anestezjologia, asystolia, bradykardia, choroba mitochondrialna, ciśnienie perfuzji mózgowej, desaturacja, drobnoustroje, drożność dróg oddechowych, dziedziczna ostra porfiria, elektrowstrząsy, emulsja tłuszczowa, filtr mikrobiologiczny, hepatomegalia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipowolemia, intensywna opieka medyczna, klirens leku, kwasica metaboliczna, lek przeciwcholinergiczny, leki inotropowe, leki obkurczające naczynia, lidokaina, napad drgawkowy, napad padaczkopodobny, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, normotermia, posocznica, powikłania oddechowe, rabdomioliza, resuscytacja, sedacja, środki przeciwbakteryjne, stan padaczkowy, tlenoterapia, uszkodzenie neurologiczne, uzależnienie od propofolu, wentylacja mechaniczna, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia krążenia, zaburzenia metabolizmu tłuszczów, zaburzenia rytmu serca, zespół Brugadów, zespół infuzji propofolu, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Omegaflex plus Produkt złożony

Omegaflex plus to złożona emulsja do infuzji dożylnej zawierająca aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz lipidy, w tym triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, olej sojowy oczyszczony i kwasy tłuszczowe omega-3. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki takie jak białko jaj, białko ryb, orzeszki ziemne, soja oraz substancje pomocnicze. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemią z hipertriglicerydemią (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), hiperglikemią oporną na insulinę (dawki insuliny > 6 j./h), kwasicą metaboliczną, ciężką koagulopatią, nasilającymi się skazami krwotocznymi oraz ostrymi zdarzeniami zakrzepowo-zatorowymi, w tym zatorami tłuszczowymi. Preparat jest również przeciwwskazany u pacjentów z cholestazą wewnątrzwątrobową, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez terapii nerkozastępczej) oraz w stanach niestabilności układu krążenia, ostrych fazach zawału mięśnia sercowego, udaru, ostrym obrzęku płuc i niewyrównanej niewydolności serca.
aminokwasy elektrolity glukoza, białko jaja, białko ryb, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hiperglikemia oporna, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksja tkankowa, incydent zakrzepowo-zatorowy, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek przeciwkrzepliwy, nadwrażliwość na składniki, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, omega-3 kwasy tłuszczowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, skaza krwotoczna, śpiączka, terapia nerkozastępcza, triglicerydy kwasów tłuszczowych, udar mózgu, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zapalenie trzustki, zator tłuszczowy, zawał mięśnia sercowego, zespół poagresyjny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kabiven –

Przedawkowanie Kabivenu, trójkomorowego preparatu do infuzji zawierającego glukozę 19%, roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz emulsję tłuszczową (Intralipid 20%), może prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych i hemodynamicznych. Najczęstszymi objawami są zespół przedawkowania tłuszczu, nudności, wymioty, nadmierna potliwość, przewodnienie, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (Na, K, Mg, Ca, fosforany, siarczany, chlorki, octany), hiperglikemia oraz hiperosmolalność. Przedawkowanie emulsji tłuszczowej wiąże się z ryzykiem zaburzeń metabolicznych i hemodynamicznych, natomiast szybka infuzja aminokwasów powoduje objawy takie jak nudności i wymioty. Hiperglikemia wynika z nadmiaru glukozy, a hiperosmolalność może prowadzić do zaburzeń neurologicznych i hemodynamicznych.
emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, infuzja aminokwasów, Intralipid, lek moczopędny, monitorowanie parametrów życiowych, obciążenie metaboliczne, oczyszczanie pozaustrojowe, przewodnienie, roztwór aminokwasów, trójkomorowy worek, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie neurologiczne, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vamin 14 Electrolyte-Free –

Vamin 14 Electrolyte-Free to roztwór do żywienia pozajelitowego zawierający 85 g/l aminokwasów, w tym 38,7 g/l aminokwasów niezbędnych, o pH 5,6 i osmolalności 810 mOsm/kg wody. Preparat dostarcza 13,5 g/l azotu i 1,4 MJ/l (350 kcal/l) energii, zawiera około 90 mmol/l octanu (kwas octowy i octan lizyny) i jest pozbawiony innych elektrolitów oraz substancji przeciwutleniających. Skład aminokwasowy obejmuje pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, co umożliwia efektywną syntezę białek. Produkt jest wskazany u dorosłych pacjentów z umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy, np. po zabiegach chirurgicznych, w stanach katabolicznych (urazy, oparzenia), chorobach przewodu pokarmowego, niedożywieniu przedoperacyjnym oraz w przebiegu chorób nowotworowych z nasilonym katabolizmem.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, całkowite żywienie pozajelitowe, choroba zapalna jelit, emulsja tłuszczowa, infuzja, kwas L-glutaminowy, kwas octowy, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-tryptofan, L-tyrozyna, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, octan L-lizyny, octan lizyny, osmolalność, równowaga azotowa, stan kataboliczny, synteza białek, TPN, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Histydyna – Wskazania do stosowania

Histydyna, aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym (PN), szczególnie u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do żywienia drogą przewodu pokarmowego. Wskazania do jej stosowania obejmują szerokie spektrum pacjentów – od noworodków, w tym wcześniaków, przez dzieci i młodzież, aż po dorosłych. Szczególną grupą są pacjenci z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek (w tym dializowani) oraz z ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby, gdzie stosuje się preparaty o zmodyfikowanym profilu aminokwasowym, uwzględniającym specyficzne wymagania metaboliczne. Dawkowanie histydyny i innych aminokwasów jest dostosowywane do wieku, masy ciała, stanu klinicznego oraz stopnia katabolizmu, co jest kluczowe dla optymalizacji terapii żywieniowej.
aminokwas endogenny, ciężki katabolizm, dializa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, glukoneogeneza, hemodializa, hemofiltracja, łagodny katabolizm, niedożywienie, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, noworodek przedwczesny, preparat aminokwasowy, przeciwwskazania do żywienia, roztwór glukozy, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, zapalenie trzustki, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-fenyloalanina – Dawkowanie i sposób podawania

L-fenyloalanina, aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (5,40 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (6,75 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (0,88 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (7,9 g/1000 ml) oraz Vaminolact (2,7 g/1000 ml). Dawkowanie tych preparatów jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, zapotrzebowania na aminokwasy oraz rodzaju preparatu. Przykładowo, zalecana dobowa podaż L-fenyloalaniny w Aminomel 10E i 12,5E wynosi 0,043-0,054 g/kg mc., a maksymalna dawka może sięgać 0,108 g/kg mc. W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby stosuje się preparat Aminosteril N-Hepa 8% z obniżoną zawartością L-fenyloalaniny (0,0165 g/kg mc./dobę przy maksymalnej dawce 18,75 ml/kg mc.). Dawkowanie u noworodków i dzieci, szczególnie z użyciem Vaminolact, wymaga indywidualizacji, z dawkami L-fenyloalaniny w zakresie 0,041-0,146 g/kg mc./dobę w zależności od wieku i masy ciała.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, Aminosteril N-Hepa, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, katabolizm, L-fenyloalanina, niewydolność wątroby, niezbędny kwas tłuszczowy, noworodek, podanie pozajelitowe, preparat Aminomel, równowaga metaboliczna, stan kataboliczny, stan kliniczny pacjenta, stres metaboliczny, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, wskazanie terapeutyczne, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Interakcje

Olej sojowy oczyszczony, stosowany w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, może wchodzić w interakcje z lekami takimi jak heparyna, insulina oraz pochodne kumaryny. Heparyna w dawkach terapeutycznych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej, co skutkuje zwiększoną lipolizą osoczową i może prowadzić do przejściowego wzrostu stężenia triglicerydów w surowicy. Insulina wpływa na aktywność lipaz, jednak kliniczne znaczenie tej interakcji jest niskie i rzadko wymaga modyfikacji dawkowania. Najistotniejszą klinicznie interakcją jest antagonizm działania pochodnych kumaryny przez witaminę K1 zawartą w oleju sojowym, co może obniżać skuteczność leczenia przeciwzakrzepowego. W takich przypadkach zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia, zwłaszcza INR, oraz stanu klinicznego pacjenta.
acenokumarol, antykoagulant, czas protrombinowy, emulsja tłuszczowa, heparyna, INR, insulina, leczenie przeciwzakrzepowe, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, metabolizm lipidów, metabolizm triglicerydów, olej sojowy oczyszczony, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, stężenie triglicerydów, układ lipaz, warfaryna, witamina K1, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Dawkowanie i sposób podawania

Olej rybi, będący składnikiem emulsji tłuszczowych w preparatach do żywienia pozajelitowego, powinien być dawkowany indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjenta, masę ciała, wydatkowanie energetyczne oraz dodatkowe źródła białka i energii. Średnie dobowe zapotrzebowanie na aminokwasy u dorosłych wynosi od 0,6 do 1,6 g/kg mc./dobę (0,10-0,25 g azotu/kg mc./dobę), z wyższymi wartościami w stanach zwiększonego katabolizmu. Preparaty takie jak Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen (w tym EF), SmofKabiven Low Osmo Peripheral oraz SmofKabiven Nutribase różnią się zawartością oleju rybiego (od 2,2 g do 15 g na worek) oraz zalecanym zakresem dawkowania (13-40 ml/kg mc./dobę), maksymalną szybkością infuzji tłuszczów (0,15 g/kg mc./godz.) i maksymalną dawką dobową tłuszczów (0,9-1,6 g/kg mc./dobę). Droga podania obejmuje żyłę centralną lub obwodową, a czas infuzji waha się od 6,5 do 24 godzin, z koniecznością stopniowego zwiększania szybkości podawania.
anabolizm, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, kwasy omega-3, leczenie nerkozastępcze, niedożywienie, olej rybi, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stres kataboliczny, stres metaboliczny, terapia nerkozastępcza, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Olimel Peri N4E

OLIMEL PERI N4E to wieloskładnikowa emulsja do żywienia pozajelitowego, zawierająca glukozę (75–187,5 g/1000–2500 ml), aminokwasy (25,3–63,3 g), lipidy (30–75 g) oraz elektrolity (sód 21–52,5 mmol, potas 16–40 mmol, wapń 2–5 mmol, magnez 2,2–5,5 mmol) o stałej osmolarności 760 mOsm/l. Produkt nie posiada danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także brakuje badań wpływu na płodność. Wskazane jest indywidualne rozważenie korzyści i ryzyka, z uwzględnieniem konieczności utrzymania odpowiedniego stanu odżywienia pacjentki oraz monitorowania parametrów biochemicznych i stanu klinicznego podczas terapii.
aminokwasy, dawkowanie, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fosforan, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, laktacja, lipidy, metionina, olej oczyszczony, olej oliwkowy, olej sojowy, OLIMEL PERI N4E, osmolarność, parametry biochemiczne, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stan odżywienia, tryptofan, tyrozyna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Prolina – Wskazania do stosowania

Prolina, aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem mieszanin aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty zawierające prolinę, takie jak Aminoplasmal 15% (7,35 g proliny/1000 ml), Aminoven Infant 10% (9,71 g/1000 ml) czy Nephrotect (3,00 g/1000 ml), dedykowane są szerokim grupom pacjentów – od wcześniaków i noworodków, przez dzieci, aż po dorosłych. Prolina jest szczególnie wskazana u pacjentów z katabolizmem o różnym nasileniu, niewydolnością nerek (w tym dializowanych), niewydolnością wątroby z encefalopatią oraz w długotrwałym żywieniu pozajelitowym. Preparaty te występują w formie worków dwukomorowych i trójkomorowych, łącząc aminokwasy z glukozą i emulsjami tłuszczowymi, co zapewnia optymalną podaż energii i składników odżywczych.
dializa, dializa otrzewnowa, długoterminowe żywienie pozajelitowe, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, formulacja lecznicza, hemodializa, katabolizm, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, odżywianie dojelitowe, pierwiastki śladowe, preparat do żywienia pozajelitowego, preparaty do żywienia pozajelitowego, prolina, synteza białek, terapia żywieniowa, wcześniak, żywienie kliniczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Interakcje

Lizyna bezwodna, obecna w preparatach żywieniowych takich jak Kabiven Peripheral, może wchodzić w interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z pochodnymi kumaryny, gdzie obecność witaminy K₁ w oleju sojowym może osłabiać efekt przeciwzakrzepowy, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia (INR). Heparyna w dawkach terapeutycznych może indukować przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej, prowadząc do nasilenia lipolizy osoczowej i zmniejszenia klirensu triglicerydów, co uzasadnia kontrolę gospodarki lipidowej. Insulina, choć potencjalnie wpływa na aktywność lipazy, wykazuje ograniczone znaczenie kliniczne w kontekście interakcji z lizyną, jednak u pacjentów z cukrzycą zaleca się monitorowanie glikemii i lipidów. Spożycie alkoholu etylowego może zaburzać metabolizm lizyny i innych składników preparatu, dlatego rekomenduje się jego unikanie podczas terapii.
cukrzyca, działanie przeciwzakrzepowe, elektrolity w surowicy, emulsja tłuszczowa, glikemia, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z insuliną, klirens triglicerydów, lek przeciwzakrzepowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, lizyna bezwodna, metabolizm aminokwasów, olej sojowy, parametry krzepnięcia, pochodne kumaryny, preparat żywieniowy, witamina K1, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia metabolizmu lipidów, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Finomel Peri –

Produkt leczniczy Finomel Peri, zawierający aminokwasy, elektrolity, glukozę oraz emulsję tłuszczową z olejem sojowym, nie był przedmiotem dedykowanych badań interakcji, jednak ze względu na jego skład i zastosowanie kliniczne wymaga zachowania szczególnej ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podawanie ceftriaksonu przez tę samą linię infuzyjną z Finomel Peri z powodu ryzyka wytrącania się nierozpuszczalnych osadów soli wapniowej, co może prowadzić do zatorowości płucnej i niewydolności narządów. Ponadto, nie należy podawać Finomel Peri jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z uwagi na ryzyko pseudoaglutynacji i powstawania skrzepów. Olej sojowy zawiera witaminę K1, która teoretycznie może osłabiać działanie pochodnych kumaryny, jednak jej stężenie jest niskie, dlatego zaleca się jedynie monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentów na antykoagulantach. Tłuszcze z emulsji mogą zaburzać wyniki badań laboratoryjnych (bilirubina, LDH, nasycenie tlenem, hemoglobina), dlatego próbki krwi powinny być pobierane po 5-6 godzinach od zakończenia infuzji.
antykoagulant, bilirubina, ceftriakson, dehydrogenaza mleczanowa, emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hemoglobina, hiperglikemia, lek hiperglikemizujący, lek nefrotoksyczny, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwzakrzepowy, nasycenie tlenem, niewydolność narządowa, pochodne kumaryny, preparaty krwiopochodne, pseudoaglutynacja, układ krzepnięcia, witamina K1, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zatorowość płucna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-tyrozyna – Dawkowanie i sposób podawania

N-acetylo-L-tyrozyna jest kluczowym aminokwasem w roztworach do żywienia pozajelitowego, obecna w preparatach Aminomel 10E (2,00 g/l) oraz Aminomel 12,5E (2,50 g/l). Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do całkowitego zapotrzebowania pacjenta na aminokwasy, uwzględniając stan metaboliczny, z zalecanym minimalnym spożyciem aminokwasów na poziomie 0,8-1,0 g/kg mc. Maksymalna dobowa dawka N-acetylo-L-tyrozyny wynosi 16-20 mg/kg mc. przy standardowym zapotrzebowaniu oraz do 40 mg/kg mc. w stanach katabolicznych. Prędkość wlewu powinna być monitorowana i nie przekraczać 1 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 10E oraz 0,8 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 12,5E, co odpowiada około 20 i 16 kroplom/min przy masie ciała 70 kg. Maksymalna dobowa objętość płynów nie powinna przekraczać 40 ml/kg mc. u dorosłych pacjentów.
5E, Aminomel 10E, Aminomel 12, cewnik w żyle głównej, dieta doustna, dożylna infuzja kroplowa, emulsja tłuszczowa, kataboliczny stan przemiany materii, mieszanina aminokwasów, N-acetylo-L-tyrozyna, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, osmolarność roztworu, podanie obwodowe, prędkość wlewu, roztwór do infuzji, składnik aminokwasowy, stan metaboliczny, szybkość infuzji, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Finomel –

Finomel jest kompletną emulsją do żywienia pozajelitowego, przeznaczoną dla pacjentów dorosłych, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. niedrożność przewodu pokarmowego, zaburzenia połykania, stany śpiączkowe, zespoły złego wchłaniania, stany hiperkataboliczne (np. po ciężkich urazach, oparzeniach, operacjach), ostre zapalenie trzustki, ciężkie zaburzenia czynności jelit oraz stany po rozległych resekcjach jelit. Preparat dostarcza wszystkie niezbędne składniki odżywcze w trójkomorowym worku, który po wymieszaniu tworzy białą emulsję zawierającą aminokwasy, glukozę, emulsję tłuszczową (olej rybi bogaty w omega-3, olej z oliwek, sojowy oraz MCT) oraz elektrolity (Na, K, Ca, Mg, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk).
aminokwas, chemioterapia, dysfagia, elektrolit, emulsja tłuszczowa, katabolizm, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wielonarządowa, nowotwór przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, radioterapia, resekcja jelit, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, śpiączka, stan hiperkataboliczny, stan odżywienia, uraz wielonarządowy, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie połykania, zaburzenie przyjmowania pokarmów, zaburzenie świadomości, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), obecne w preparacie Lipofundin MCT/LCT 20% w stężeniu 100 g/1000 ml, stanowią istotny składnik emulsji do żywienia pozajelitowego o wartości energetycznej 8095 kJ (1935 kcal) i osmolarności teoretycznej 380 mOsm/l. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania MCT u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone, a badania przedkliniczne na zwierzętach nie dostarczają jednoznacznych dowodów na brak toksycznego wpływu na reprodukcję. W przypadku kobiet karmiących piersią, składniki i metabolity MCT przenikają do mleka matki, jednak przy dawkach terapeutycznych nie obserwuje się negatywnego wpływu na noworodki i niemowlęta. Mimo to, zaleca się unikanie karmienia piersią podczas żywienia pozajelitowego z użyciem tych preparatów.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, działania niepożądane leku, emulsja do infuzji, emulsja olej w wodzie, emulsja tłuszczowa, karmienie piersią, Lipofundin MCT/LCT, metabolity leku, olej sojowy oczyszczony, osmolarność teoretyczna, parametry biochemiczne, przenikanie do mleka, toksyczność reprodukcyjna, trójglicerydy MCT, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olej sojowy, jako trigliceryd długołańcuchowy (LCT), jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczając niezbędne kwasy tłuszczowe, takie jak kwas linolowy i α-linolenowy. Po dożylnym podaniu emulsji zawierającej olej sojowy, jego triglicerydy są metabolizowane podobnie do endogennych chylomikronów, choć bez estrów cholesterolu i apolipoprotein, z większą zawartością fosfolipidów. Wielkość kropelek tłuszczowych, zbliżona do chylomikronów, wpływa na szybkość eliminacji, która u zdrowych osób wynosi maksymalnie 3,8 ± 1,5 g triglicerydów/kg mc./dobę, a okres półtrwania emulsji w osoczu to około 9 minut. Metabolizm oleju sojowego jest modulowany przez dawkę, szybkość infuzji, stan metaboliczny i choroby współistniejące, przy czym eliminacja jest przyspieszona u pacjentów po operacjach i urazach, a spowolniona u osób z niewydolnością nerek i hipertriglicerydemią.
apolipoproteina, bariera krew-mózg, białko cytozolowe, choroba zwyrodnieniowa stawów, chylomikron, emulsja tłuszczowa, fosfolipid, glukoneogeneza, hipertriglicerydemia, kwas arachidonowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas α-linolenowy, lipaza lipoproteinowa, lipaza śródbłonkowa, mediator zapalny, niewydolność nerek, niezbędny kwas tłuszczowy, posocznica, receptor lipoproteiny niskiej gęstości, stan zapalny, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd średniołańcuchowy, wielonienasycony kwas tłuszczowy, związek eikozanowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Clinimix N9G15E –

CLINIMIX N9G15E to dwukomorowy roztwór do infuzji zawierający 15 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych, stanowiących 41,3% wszystkich aminokwasów, z istotnym udziałem aminokwasów rozgałęzionych (19%). Preparat dostarcza aminokwasy w stężeniach m.in. L-leucyny 4,02 g/l, L-lizyny 3,19 g/l, L-izoleucyny 3,30 g/l oraz glukozę w stężeniu 150 g/l (165 g/l glukozy jednowodnej). Zawiera także elektrolity: sód (35–70 mmol/l), potas (30–60 mmol/l), magnez (2,5–5 mmol/l), wapń (2,3–4,5 mmol/l), octan (50–100 mmol/l), chlorek (40–80 mmol/l) i fosforan (15–30 mmol/l). Po zmieszaniu obu komór roztwór ma pH 6 i osmolarność 845 mOsm/l, co jest istotne dla bezpieczeństwa i tolerancji infuzji. Produkt dostępny jest w opakowaniach 1000, 1500 i 2000 ml, z odpowiednio proporcjonalnymi objętościami roztworów aminokwasów i glukozy.
alanina, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, arginina, ceftriakson, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, jon wapnia, kwas octowy, kwas solny, leucyna, lizyna chlorowodorek, metionina, mikroelement, nadtlenek, osmolarność, podanie dożylne, prolina, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, roztwór glukozy, seryna, synteza białka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, warunek aseptyczny, worek dwukomorowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olimel N12E –

OLIMEL N12E to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, przeznaczona dla pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2. roku życia, u których odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparat zawiera aminokwasy (od 49,4 g do 151,9 g w zależności od objętości worka od 650 ml do 2000 ml), glukozę (od 47,7 g do 146,7 g) oraz tłuszcze (od 22,8 g do 70 g), dostarczając całkowitą wartość energetyczną od 620 kcal do 1900 kcal. Energia niebiałkowa pochodzi w 45% z glukozy i w 55% z tłuszczów, a preparat zawiera także elektrolity zapewniające równowagę jonową. pH emulsji wynosi 6,4, a osmolarność 1270 mOsm/l, co jest istotne przy planowaniu terapii.
domowe żywienie pozajelitowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, leczenie żywieniowe, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, ostre zapalenie trzustki, parametry biochemiczne, przetoka przewodu pokarmowego, równowaga elektrolitowa, roztwór aminokwasów, stan kliniczny, stan metaboliczny, trójkomorowy worek, uraz twarzoczaszki, wartość energetyczna niebiałkowa, zaburzenie połykania, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – SmofKabiven

SmofKabiven jest złożonym preparatem do żywienia pozajelitowego, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 4 mmol/l podczas infuzji. Produkt należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, takimi jak niewydolność nerek, cukrzyca, zapalenie trzustki, nieprawidłowa czynność wątroby, niedoczynność tarczycy oraz posocznica. Konieczne jest także monitorowanie glikemii, elektrolitów (Na+, K+, Cl-, Ca2+, Mg2+, PO4³⁻), prób wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina), równowagi kwasowo-zasadowej (pH 7,35-7,45), morfologii krwi i parametrów krzepnięcia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Infuzję należy prowadzić ciągle i kontrolować za pomocą pompy objętościowej, a przed jej rozpoczęciem wyrównać zaburzenia elektrolitowe i bilans płynów.
bilirubina, cewnik naczyniowy, dehydrogenaza mleczanowa, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja kurzego, hemoglobina, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność surowicy, infuzja dożylna, krzepnięcie krwi, kwasica mleczanowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, olej rybny, olej sojowy, osmolarność surowicy, pompa objętościowa, posocznica, postępowanie aseptyczne, próby wątrobowe, pseudoaglutynacja, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, równowaga kwasowo-zasadowa, saturacja tlenem, stężenie glukozy, triglicerydy w surowicy, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ponownego odżywienia, zespół przedawkowania tłuszczu, żyła centralna, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Właściwości farmakokinetyczne

Sodu glicerofosforan, podawany dożylnie w preparatach do żywienia pozajelitowego (np. Kabiven Peripheral, SmofKabiven), charakteryzuje się natychmiastową biodostępnością i dystrybucją w płynach ustrojowych zgodnie z fizjologicznymi mechanizmami transportu elektrolitów. Metabolizowany jest w organizmie podobnie jak naturalne fosforany organiczne, stanowiąc istotne źródło fosforu niezbędnego do syntezy ATP, fosfolipidów i kwasów nukleinowych. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, gdzie fosforany są filtrowane i reabsorbowane w zależności od zapotrzebowania organizmu, regulowanego przez parathormon (PTH), witaminę D oraz FGF-23. Zawartość sodu glicerofosforanu w preparatach waha się od 0,8 g do 5,2 g na opakowanie, co odpowiada 6–31 mmol fosforanów, co ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu hipofosfatemii, zwłaszcza w zespole ponownego odżywienia.
czynnik wzrostu fibroblastów 23, dostępność biologiczna, dystrybucja elektrolitów, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy błon komórkowych, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, homeostaza fosforanowa, kanalik nerkowy, kłębuszek nerkowy, kwasica, kwasy nukleinowe, metabolizm fosforanów, nadczynność przytarczyc, niewydolność nerek, parathormon, receptor lipoproteiny niskiej gęstości, równowaga kwasowo-zasadowa, sepsa, sodu glicerofosforan, stan hiperkataboliczny, suplementacja fosforanów, synteza ATP, triglicerydy długołańcuchowe, triglicerydy średniołańcuchowe, witamina D, wydalanie nerkowe, zasadowica, zespół ponownego odżywienia, żyła wrotna, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Fosfolipidy jaja – Interakcje

Fosfolipidy jaja, stosowane jako emulgatory w emulsjach tłuszczowych do infuzji, takich jak preparat Omegaven, wykazują istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na hemostazę. Ich obecność może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia oraz hamowania agregacji płytek krwi, co potęguje działanie przeciwzakrzepowe leków takich jak heparyna (niefrakcjonowana i drobnocząsteczkowa), antagoniści witaminy K (warfaryna, acenokumarol), bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran) oraz czynnika Xa (riwaroksaban, apiksaban). Ponadto, fosfolipidy jaja nasilają efekt leków przeciwpłytkowych, w tym kwasu acetylosalicylowego, pochodnych tienopirydyny (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor), inhibitorów receptora glikoproteinowego IIb/IIIa oraz NLPZ (ibuprofen, diklofenak, naproksen), co zwiększa ryzyko krwawień. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia (czas protrombinowy, INR, APTT) oraz funkcji płytek krwi, a także rozważenie modyfikacji dawek leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, czas krwawienia, czas protrombinowy, emulsja tłuszczowa, farmakokinetyka, fosfolipid jaja, funkcja płytek krwi, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor czynnika Xa, inhibitor receptora glikoproteinowego, inhibitor trombiny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna tienopirydyny, układ krzepnięcia, wielonienasycony kwas tłuszczowy, zaburzenie czynności wątroby, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Kalium chloratum 15% Kabi 150 mg/ml

Kalium chloratum 15% Kabi to koncentrat chlorku potasu o stężeniu 150 mg/ml (15% w/v), co odpowiada 2 mmol K+ na ml. Preparat dostępny jest w ampułkach o pojemnościach 5 ml (10 mmol K+), 10 ml (20 mmol K+) oraz 20 ml (40 mmol K+). Charakteryzuje się wysoką osmolarnością teoretyczną 4000 mosm/l oraz pH w zakresie 4,5–7,0. Lek jest jałowym, przezroczystym roztworem, przeznaczonym do podawania dożylnego wyłącznie po rozcieńczeniu co najmniej 50-krotnym w izotonicznym 0,9% roztworze NaCl lub innym kompatybilnym roztworze do infuzji. Przed rozcieńczeniem należy zweryfikować zgodność fizykochemiczną z innymi roztworami, a po dodaniu koncentratu do butelki lub worka infuzyjnego wymagana jest dokładna homogenizacja przez 3–5 wstrząsów.
amfoterycyna B, ampułka polietylenowa, chlorek potasu, emulsja tłuszczowa, izotoniczny roztwór chlorku sodu, jon chlorkowy, jon potasu, koncentrat, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, mannitol, niezgodność fizyczna, osmolarność, parametr fizykochemiczny, podanie dożylne, preparat jałowy, rozcieńczanie, roztwór do infuzji, strzykawka typu Luer, substancja czynna, substancja pomocnicza, woda do wstrzykiwań
Leksykon substancji czynnych
L-asparaginowy kwas – Dawkowanie i sposób podawania

Kwas L-asparaginowy jest integralnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free (3,4 g/1000 ml) dla dorosłych oraz Vaminolact (4,1 g/1000 ml) dla pacjentów pediatrycznych. Dawkowanie zależy od zapotrzebowania na azot i stan metaboliczny pacjenta: u dorosłych bez lub z niewielkim stresem metabolicznym zaleca się 0,10–0,15 g azotu/kg mc./dobę (5–8 ml/kg mc./dobę), przy umiarkowanym stresie 0,15–0,20 g azotu/kg mc./dobę (8–11 ml/kg mc./dobę), a w ciężkim katabolizmie 0,20–0,25 g azotu/kg mc./dobę (11–14 ml/kg mc./dobę). Maksymalna objętość infuzji wynosi 1000 ml/dobę, podawana powoli, nie przekraczając 2 ml/min (ok. 1000 ml/8 godzin). U pacjentów pediatrycznych dawkowanie Vaminolact jest dostosowane do wieku i masy ciała, np. u wcześniaków 23–54 ml/kg mc./dobę (1,5–3,5 g aminokwasów/kg mc./dobę), z zalecanym stopniowym zwiększaniem dawki i czasem infuzji 24 godziny na dobę, co minimalizuje ryzyko zaburzeń metabolicznych i degradacji składników pod wpływem światła.
aminokwas, ciężki katabolizm, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, kwas L-asparaginowy, preparat Vaminolact, stres metaboliczny, Vamin 14, Vamin 18, zaburzenie metaboliczne, zapotrzebowanie na aminokwasy, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Sery – Interakcje

Seryna, jako składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, nie wykazuje specyficznych interakcji farmakologicznych wynikających bezpośrednio z jej struktury, jednakże obecność innych składników, takich jak wapń, potas czy emulsje tłuszczowe, może prowadzić do istotnych interakcji klinicznych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. Aminoplasmal Paed 10%, Olimel Peri N4E) przez tę samą linię do infuzji ze względu na ryzyko wytrącania osadów. Preparaty zawierające serynę i olej sojowy, będący źródłem witaminy K1, nie powinny znacząco wpływać na działanie pochodnych kumaryny. W przypadku stosowania insuliny i heparyny obserwuje się ograniczone lub umiarkowane zmiany w metabolizmie lipidów, co wymaga monitorowania stężenia triglicerydów.
amiloryd, aminokwas, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk, bilirubina, ceftriakson, charakterystyka produktu leczniczego, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, dysfagia, emulsja tłuszczowa, hemoglobina krwinkowa, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens triglicerydów, krzepnięcie krwi, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, pochodna kumaryny, pseudoaglutynacja, seryna, spironolakton, takrolimus, transfuzja krwi, triamteren, warfaryna, witamina K1, wysycenie tlenem, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Arginina – Właściwości farmakokinetyczne

Arginina, podawana dożylnie w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminoplasmal B. Braun 10% czy Kabiven, charakteryzuje się 100% biodostępnością, co wynika z pominięcia bariery przewodu pokarmowego. Po infuzji aminokwasy włączają się do osoczowej puli wolnych aminokwasów i dystrybuują do przestrzeni śródmiąższowej oraz wewnątrzkomórkowej, utrzymując homeostazę aminokwasową. Metabolizm argininy obejmuje transaminację, utlenianie łańcucha węglowego do CO2 oraz przemianę grupy aminowej do mocznika w wątrobie. Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm, a wydalanie nerkowe w postaci niezmienionej jest minimalne. Biologiczny okres półtrwania aminokwasów w osoczu u zdrowych dorosłych wynosi od 3 minut (kwas glutaminowy) do 14 minut (histydyna), jednak u pacjentów z niewydolnością nerek czas ten ulega wydłużeniu, co wymaga stosowania specjalistycznych roztworów aminokwasowych, np. Aminomel Nephro.
adrenalina, aminokwas, Aminoplasmal, bariera łożyskowa, bariera przewodu pokarmowego, biodostępność, biosynteza, dializa otrzewnowa, dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, dopamina, dystrybucja, dystrybucja w organizmie, elektrolit, eliminacja z organizmu, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, hemoglobina, hipertriglicerydemia, histydyna, krążenie ogólne, krwioobieg, metabolizm, mocznik, niewydolność nerek, nukleotyd, okres półtrwania biologiczny, płyn śródmiąższowy, podanie dootrzewnowe, prekursor, preparat wielokomorowy, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, transaminacja, tyroksyna, wchłanianie, właściwości farmakokinetyczne, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ClinOleic 20% –

Produkt leczniczy ClinOleic 20%, będący mieszaniną oczyszczonego oleju z oliwek i oleju sojowego, wykazał w badaniach toksykologicznych dobrą tolerancję przy infuzji, choć przy wysokich dawkach zaobserwowano typowe zmiany charakterystyczne dla emulsji lipidowych, takie jak gromadzenie tłuszczu i akumulacja barwników w wątrobie, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy. W porównaniu do emulsji zawierających wyłącznie olej sojowy, ClinOleic 20% wykazał mniejsze nasilenie peroksydacji lipidów oraz poprawę zasobów witaminy E, co sugeruje korzystniejszy profil antyoksydacyjny preparatu.
badanie in vitro, badanie in vivo, cholesterol w surowicy, cytokina, emulsja do infuzji, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, interleukina-2, małopłytkowość, odpowiedź immunologiczna, peroksydacja lipidów, peroksydacja tłuszczów, proliferacja limfocytów, stłuszczenie wątroby, układ immunologiczny, witamina E, właściwości antyoksydacyjne
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) emulsja do wstrzykiwań lub infuzji 20 mg/ml

Propofol-Lipuro 2% (20 mg/ml) jest emulsją do wstrzykiwań zawierającą 20 mg propofolu na ml oraz 50 mg oczyszczonego oleju sojowego na ml, co stanowi istotny czynnik ryzyka u pacjentów z alergią na białka soi lub orzeszki ziemne. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na propofol lub składniki emulsji, zwłaszcza u osób z alergią na produkty sojowe. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany do sedacji w intensywnej terapii u dzieci w wieku 16 lat i młodszych z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Lekarz powinien również rozważyć odradzenie stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami metabolizmu lipidów oraz u osób z historią reakcji alergicznych na inne środki znieczulenia ogólnego.
alergia na orzeszki ziemne, alergia na soję, dokumentacja medyczna, emulsja olej w wodzie, emulsja tłuszczowa, fiolka medyczna, metody znieczulenia, nadwrażliwość, nadwrażliwość na soję, olej sojowy, propofol, reakcja nadwrażliwości, sedacja w intensywnej terapii, zaburzenia metabolizmu lipidów, znieczulenie ogólne