Wskazania do stosowania
Histydyna

Histydyna, aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym (PN), szczególnie u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do żywienia drogą przewodu pokarmowego. Wskazania do jej stosowania obejmują szerokie spektrum pacjentów – od noworodków, w tym wcześniaków, przez dzieci i młodzież, aż po dorosłych. Szczególną grupą są pacjenci z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek (w tym dializowani) oraz z ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby, gdzie stosuje się preparaty o zmodyfikowanym profilu aminokwasowym, uwzględniającym specyficzne wymagania metaboliczne. Dawkowanie histydyny i innych aminokwasów jest dostosowywane do wieku, masy ciała, stanu klinicznego oraz stopnia katabolizmu, co jest kluczowe dla optymalizacji terapii żywieniowej.

Histydyna – rola i główne wskazania do stosowania w żywieniu pozajelitowym

Histydyna jest aminokwasem endogennym, który pełni kluczową rolę w organizmie człowieka. W żywieniu pozajelitowym (PN) histydyna stanowi jeden z podstawowych składników preparatów aminokwasowych, dostosowanych do różnych potrzeb klinicznych pacjentów. Znajomość wskazań do stosowania histydyny jest niezbędna dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia terapii żywieniowej u pacjentów, u których odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane.1 2

Podstawowe wskazania do stosowania histydyny w żywieniu pozajelitowym

Histydyna, jako składnik roztworów aminokwasowych, jest wskazana do stosowania w żywieniu pozajelitowym w następujących przypadkach:3

4

Wskazania do stosowania histydyny jako składnika żywienia pozajelitowego obejmują szerokie spektrum pacjentów – od noworodków, w tym wcześniaków, poprzez dzieci i młodzież, aż do pacjentów dorosłych.5 6

Wskazania specjalne – pacjenci z niewydolnością nerek

Szczególne wskazania do stosowania roztworów zawierających histydynę dotyczą pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek. W tych przypadkach stosuje się specjalnie dostosowane preparaty, które uwzględniają specyficzne wymagania metaboliczne tych pacjentów.7

Preparaty przeznaczone dla pacjentów z niewydolnością nerek zawierają histydynę w zmodyfikowanym profilu aminokwasowym, co jest korzystne dla pacjentów:

  • Z ostrą niewydolnością nerek
  • Z przewlekłą niewydolnością nerek
  • Poddawanych hemodializie
  • Poddawanych hemofiltracji

8

W przypadku pacjentów dializowanych, histydyna jako składnik roztworu aminokwasów może być stosowana także podczas samego zabiegu dializy jako źródło aminokwasów u pacjentów z niedożywieniem.9 10

Wskazania dla pacjentów z niewydolnością wątroby

Histydyna jest również składnikiem specjalnych preparatów przeznaczonych dla pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji wątroby. Dla tych pacjentów opracowano specjalne roztwory aminokwasów, które zawierają zmodyfikowany skład aminokwasów, w tym histydynę, uwzględniający szczególne potrzeby metaboliczne w niewydolności wątroby.11

Wskazania do stosowania histydyny w preparatach dla pacjentów z niewydolnością wątroby obejmują:

  • Ciężką niewydolność wątroby
  • Umiarkowaną lub ciężką encefalopatię wątrobową
  • Ostrą niewydolność wątroby
  • Podostrą niewydolność wątroby

12

Wskazania zależne od stanu katabolizmu pacjenta

Histydyna jako składnik preparatów aminokwasowych jest stosowana w żywieniu pozajelitowym u pacjentów znajdujących się w różnych stanach katabolicznych. W zależności od nasilenia katabolizmu stosuje się różne preparaty zawierające odpowiednio dostosowane stężenia histydyny i innych aminokwasów:13

  • Pacjenci z łagodnym katabolizmem – preparaty o niższym stężeniu aminokwasów, w tym histydyny
  • Pacjenci z umiarkowanym katabolizmem – preparaty o średnim stężeniu aminokwasów, w tym histydyny
  • Pacjenci z ciężkim katabolizmem – preparaty o wysokim stężeniu aminokwasów, w tym histydyny

14 15

Szczególne wskazania w populacji pediatrycznej

Histydyna jest istotnym składnikiem roztworów do żywienia pozajelitowego przeznaczonych dla noworodków i dzieci. W tej grupie pacjentów stosuje się specjalnie dostosowane preparaty, które uwzględniają zwiększone zapotrzebowanie na aminokwasy, w tym na histydynę, która jest aminokwasem niezbędnym w okresie rozwojowym.16

Preparaty zawierające histydynę są wskazane u:

  • Noworodków urodzonych przedwcześnie
  • Noworodków urodzonych o czasie
  • Niemowląt
  • Dzieci do 2 roku życia
  • Dzieci starszych i młodzieży w wieku 2-17 lat

17 18

Histydyna jako składnik kompleksowych preparatów do żywienia pozajelitowego

Histydyna jest składnikiem wielu kompleksowych preparatów do żywienia pozajelitowego, które zawierają obok aminokwasów również inne składniki niezbędne do pełnego żywienia pozajelitowego.19

Histydyna w wielokomorowych preparatach do całkowitego żywienia pozajelitowego

Histydyna jest składnikiem preparatów wielokomorowych, które są wskazane do całkowitego żywienia pozajelitowego. Te preparaty zawierają, oprócz aminokwasów (w tym histydyny), także:20

21 22

Takie kompleksowe preparaty są szczególnie przydatne w praktyce klinicznej, ponieważ zapewniają dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych w jednym worku, co zwiększa bezpieczeństwo i wygodę stosowania.23

Histydyna w preparatach dwukomorowych

Histydyna występuje również w dwukomorowych preparatach do żywienia pozajelitowego, które nie zawierają emulsji tłuszczowej. Te preparaty zawierają:24

  • Roztwór aminokwasów (w tym histydynę)
  • Roztwór glukozy
  • Elektrolity

25

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego z użyciem preparatów dwukomorowych, konieczne jest uzupełnienie terapii o emulsję tłuszczową, aby zapewnić dostarczenie niezbędnych kwasów tłuszczowych i odpowiedniej wartości energetycznej diety.26

Zasady stosowania histydyny w żywieniu pozajelitowym

Histydyna stanowi ważny składnik roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Jej stosowanie podlega określonym zasadom, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i skuteczności terapii żywieniowej.27

Konieczność łączenia z innymi składnikami odżywczymi

Roztwory aminokwasów zawierające histydynę powinny być stosowane w żywieniu pozajelitowym w połączeniu z innymi składnikami odżywczymi:28

  • Węglowodany (glukoza) – stanowią główne źródło energii niezbędnej do wykorzystania aminokwasów do syntezy białek
  • Tłuszcze – dostarczają energii oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych
  • Elektrolity, witaminy i pierwiastki śladowe – uzupełniają skład mieszaniny żywieniowej

29

Łączenie roztworów aminokwasów z innymi składnikami jest konieczne, aby zapewnić odpowiednią wartość energetyczną i wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek, a nie do procesów glukoneogenezy.30

Dostosowanie dawkowania do potrzeb pacjenta

Dawkowanie roztworów aminokwasów zawierających histydynę powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając:

  • Wiek pacjenta (noworodki, dzieci, dorośli)
  • Stan kliniczny (stopień katabolizmu, obecność niewydolności narządowej)
  • Masę ciała
  • Parametry metaboliczne

31

Szczególnej uwagi wymaga dostosowanie dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie metabolizm aminokwasów może być zaburzony.32

Podsumowanie wskazań do stosowania histydyny

Histydyna, jako składnik roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, jest wskazana u pacjentów, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Znajduje zastosowanie zarówno u dorosłych, jak i dzieci, w tym noworodków i wcześniaków.33

Szczególne wskazania do stosowania histydyny obejmują pacjentów z niewydolnością nerek, niewydolnością wątroby oraz pacjentów w różnych stanach katabolicznych. Podawanie histydyny w żywieniu pozajelitowym powinno być zawsze częścią kompleksowej terapii żywieniowej, uwzględniającej również dostarczenie odpowiedniej ilości energii oraz innych niezbędnych składników odżywczych.34

Właściwe stosowanie preparatów zawierających histydynę, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, stanowi ważny element skutecznej terapii żywieniowej w sytuacjach klinicznych wymagających żywienia pozajelitowego.35

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl