Interakcje
Histydyna

Histydyna, jako aminokwas stosowany w żywieniu pozajelitowym, wykazuje niewiele specyficznych interakcji farmakologicznych bezpośrednio z nią związanych. Większość potencjalnych interakcji wynika z obecności innych składników preparatów, takich jak wapń, potas czy emulsje tłuszczowe zawierające olej sojowy. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. Clinimix N17G35E, Finomel, Multimel) przez tę samą linię do infuzji, zwłaszcza u noworodków ≤28 dni życia, ze względu na ryzyko wytrącania się soli wapniowych ceftriaksonu i zgonu. Ponadto, preparaty zawierające histydynę nie powinny być podawane jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. W preparatach tych istotna jest także zawartość potasu, co wymaga ostrożności i monitorowania u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagonistów receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna) ze względu na ryzyko hiperkaliemii.

Interakcje substancji histydyna z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Histydyna jest aminokwasem pełniącym istotną rolę w żywieniu pozajelitowym i jest składnikiem wielu preparatów aminokwasowych stosowanych w lecznictwie. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych interakcji histydyny z innymi produktami leczniczymi oraz innymi substancjami, w tym z alkoholem.1 2

Ogólne informacje o interakcjach

W większości produktów leczniczych zawierających histydynę, takich jak Aminoplasmal 15%, Aminoplasmal B. Braun 10%, Aminoplasmal B. Braun 10% E, Aminoplasmal Hepa 10%, czy Aminoplasmal Paed 10%, producenci wskazują, że nie są znane specyficzne interakcje związane bezpośrednio z histydyną zawartą w tych preparatach.3 4 5

W przypadku produktu AMINOMEL NEPHRO również nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji. Jednak producent zaleca, aby w przypadku konieczności dodania innych leków upewnić się co do ich zgodności z roztworami aminokwasów.6

Interakcje z ceftriaksonem

Istotnym aspektem w kontekście interakcji leków zawierających histydynę są potencjalne interakcje z ceftriaksonem, szczególnie w przypadku preparatów zawierających dodatkowo wapń. W przypadku preparatów takich jak Clinimix N17G35E, Finomel, Finomel Peri, Multimel N4-550E, Multimel N6-900E, Multimel N7-1000E, Numeta G13%E Preterm oraz Olimel N12E, nie wolno podawać ceftriaksonu jednocześnie z roztworami dożylnymi zawierającymi wapń przez tę samą linię do infuzji.7 8

Szczególnie ryzykowne jest jednoczesne podawanie ceftriaksonu i roztworów zawierających wapń u noworodków (≤28 dnia życia), nawet jeśli używa się osobnych zestawów do wlewów, ze względu na ryzyko zgonu z powodu wytrącania soli wapniowych ceftriaksonu w krążeniu niemowlęcia.9 10

U pacjentów powyżej 28. dnia życia, ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno jeden po drugim, jeśli linie do infuzji są dokładnie przepłukiwane między wlewami płynem wykazującym zgodność.11

Interakcje z krwią

Z powodu ryzyka wystąpienia pseudoaglutynacji, nie należy podawać preparatów zawierających histydynę (np. Finomel, Finomel Peri, Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E czy Olimel N12E) jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw do infuzji.12 13

Interakcje z lekami wpływającymi na poziom potasu

Ze względu na zawartość potasu w preparatach zawierających histydynę, należy zachować szczególną ostrożność stosując je u pacjentów leczonych:14

Powodem jest ryzyko wystąpienia hiperkaliemii.16

Interakcje z kortykosteroidami i ACTH

Stosowanie kortykosteroidów i ACTH (kortykotropiny) wiąże się z zatrzymywaniem sodu i płynów w organizmie. Dlatego należy zachować ostrożność przy równoczesnym stosowaniu tych leków z preparatami zawierającymi histydynę i inne aminokwasy, takimi jak Lipoflex peri, Lipoflex special, Nutriflex Basal, Nutriflex Peri, Nutriflex Plus czy Nutriflex Special.17 18

Interakcje z lekami wpływającymi na układ lipazy

Niektóre leki, takie jak insulina, mogą wpływać na układ lipazy w organizmie. Jednak ten rodzaj oddziaływania wydaje się mieć jedynie ograniczone znaczenie kliniczne.19 20

Heparyna podawana w dawkach klinicznych powoduje przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krwioobiegu. Początkowo może to prowadzić do zwiększenia lipolizy w osoczu, a następnie do przejściowego zmniejszenia klirensu triglicerydów.21 22

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Olej sojowy, który często występuje w preparatach żywienia pozajelitowego zawierających histydynę, zawiera naturalną witaminę K1. Może to wpływać na działanie lecznicze pochodnych kumaryny (np. warfaryny). W związku z tym zaleca się ścisłe monitorowanie stanu pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki.23 24

Jednakże ilość witaminy K1 w zalecanych dawkach wielu preparatów, takich jak Finomel, Multimel N4-550E, czy Olimel N12E, jest zazwyczaj na tyle mała, że nie powinna mieć istotnego wpływu na działanie pochodnych kumaryny.25 26 27

Interakcje z alkoholem

W dostępnych danych nie odnaleziono specyficznych informacji na temat interakcji histydyny z alkoholem etylowym. Jednakże należy pamiętać, że równoczesne spożywanie alkoholu podczas żywienia pozajelitowego zawierającego histydynę może prowadzić do potencjalnych zaburzeń metabolicznych i funkcji wątroby.

Ogólnie, u pacjentów poddawanych żywieniu pozajelitowemu z wykorzystaniem roztworów aminokwasów, zaleca się unikanie spożywania alkoholu, ponieważ może on:

  • Zwiększać obciążenie wątroby, która metabolizuje zarówno alkohol, jak i aminokwasy
  • Zaburzać metabolizm aminokwasów, w tym histydyny
  • Potencjalnie wpływać na efektywność terapii żywieniowej
  • Wchodzić w interakcje z innymi lekami przyjmowanymi jednocześnie z żywieniem pozajelitowym

Interakcje z testami laboratoryjnymi

Tłuszcze zawarte w emulsjach do żywienia pozajelitowego mogą zaburzać wyniki niektórych badań laboratoryjnych (np. oznaczenia bilirubiny, dehydrogenazy mleczanowej, wysycenia tlenem, hemoglobiny we krwi), gdy próbka krwi zostanie pobrana przed eliminacją tłuszczów z krwiobiegu. Tłuszcze są zazwyczaj eliminowane po upływie około 5-6 godzin od zakończenia podawania emulsji.28 29

Interakcje z glikozydami nasercowymi

W przypadku produktu Nutrineal PD4, zawierającego m.in. histydynę, u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe konieczne jest uważne monitorowanie stężenia potasu, wapnia i magnezu w osoczu, ponieważ istnieje ryzyko zatrucia naparstnicą. Konieczne może być uzupełnianie potasu.30

Tabela interakcji histydyny z innymi lekami

Grupa leków/lek Rodzaj interakcji Poziom ważności interakcji Opis interakcji
Ceftriakson Farmaceutyczna Wysoki Ryzyko wytrącania osadów soli wapniowych ceftriaksonu przy jednoczesnym podawaniu przez tę samą linię do infuzji z roztworami zawierającymi wapń i histydynę. Przeciwwskazane u noworodków do 28 dnia życia.
Krew/preparaty krwiopochodne Farmaceutyczna Wysoki Ryzyko pseudoaglutynacji przy podawaniu przez ten sam zestaw do infuzji.
Diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) Farmakodynamiczna Średni Ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami zawierającymi potas i histydynę.
Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) Farmakodynamiczna Średni Ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami zawierającymi potas i histydynę.
Antagoniści receptora angiotensyny II Farmakodynamiczna Średni Ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami zawierającymi potas i histydynę.
Leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna) Farmakodynamiczna Średni Ryzyko hiperkaliemii przy jednoczesnym stosowaniu z preparatami zawierającymi potas i histydynę.
Kortykosteroidy i ACTH Farmakodynamiczna Niski do średniego Zatrzymywanie sodu i płynów w organizmie.
Insulina Farmakodynamiczna Niski Wpływ na układ lipazy organizmu, jednak o ograniczonym znaczeniu klinicznym.
Heparyna Farmakodynamiczna Niski Przejściowe uwalnianie lipazy lipoproteinowej do krążenia, zwiększenie lipolizy osoczowej i przejściowe zmniejszenie klirensu triglicerydów.
Pochodne kumaryny (np. warfaryna) Farmakodynamiczna Niski do średniego Olej sojowy zawarty w wielu preparatach żywienia pozajelitowego zawierających histydynę zawiera witaminę K1, która może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych. Zaleca się monitorowanie.
Glikozydy nasercowe Farmakodynamiczna Średni Ryzyko zatrucia naparstnicą z powodu zmian stężenia potasu, wapnia i magnezu. Wymaga monitorowania.
Alkohol etylowy Farmakodynamiczna/metaboliczna Nieznany, potencjalnie średni Brak specyficznych danych, ale może prowadzić do zwiększenia obciążenia wątroby i zaburzeń metabolizmu aminokwasów. Zaleca się unikanie alkoholu.

Wnioski

Podsumowując, histydyna jako składnik preparatów aminokwasowych ma względnie niewiele specyficznych interakcji lekowych bezpośrednio jej dotyczących. Większość interakcji związanych z preparatami zawierającymi histydynę wynika z obecności innych składników, takich jak wapń, potas, czy emulsje tłuszczowe zawierające olej sojowy.

Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje z ceftriaksonem, krwią, lekami wpływającymi na gospodarkę potasową oraz lekami przeciwzakrzepowymi. W przypadku większości interakcji zaleca się monitorowanie stanu pacjenta oraz parametrów laboratoryjnych, a w niektórych przypadkach zmianę sposobu podawania leków (np. wykorzystanie osobnych linii do infuzji lub przepłukiwanie linii pomiędzy podawaniem różnych preparatów).

Nie zidentyfikowano bezpośrednich, specyficznych interakcji histydyny z alkoholem etylowym, jednak zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas żywienia pozajelitowego z wykorzystaniem mieszanin aminokwasów, w tym histydyny.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl