Interakcje leku
Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Produkt leczniczy ADDIPHOS, stosowany w żywieniu pozajelitowym, zawiera istotne ilości elektrolitów: fosforany 2 mmol P, potas 1,5 mmol K oraz sód 1,5 mmol Na w 1 ml koncentratu, co wymaga precyzyjnego uwzględnienia w kalkulacji całkowitej podaży tych jonów. Ze względu na wysoką osmolalność (3200 mOsm/kg wody) i pH 6,2-6,5, preparat powinien być stosowany wyłącznie po rozcieńczeniu, aby zapobiec interakcjom fizyczno-chemicznym w mieszaninie do żywienia pozajelitowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne wpływające na gospodarkę fosforanową, zwłaszcza w kontekście podawania witaminy D, leków anabolicznych, aminoglikozydów oraz diuretyków, które mogą odpowiednio nasilać hiperfosfatemię lub hipofosfatemię poprzez mechanizmy zwiększonego wchłaniania, wbudowywania fosforanów w tkanki lub ich wydalania przez nerki.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy ADDIPHOS, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający fosforany, potas i sód, stosowany w żywieniu pozajelitowym, może wchodzić w określone interakcje z innymi lekami oraz substancjami. Pomimo że nie stwierdzono bezpośrednich interakcji z innymi produktami leczniczymi, istnieją pewne sytuacje kliniczne wymagające uwagi.1

Interakcje związane z metabolizmem fosforanów

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje związane z gospodarką fosforanową organizmu. Zwiększone dojelitowe podanie witaminy D może prowadzić do wystąpienia hiperfosfatemii u pacjentów otrzymujących ADDIPHOS, co wynika z nasilonego wchłaniania fosforanów w przewodzie pokarmowym pod wpływem witaminy D.2

Leki wpływające na poziom fosforanów

Istnieje grupa leków, które mogą powodować hipofosfatemię, co wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania produktu ADDIPHOS. Do takich leków należą:3

  • Leki anaboliczne – mogą zwiększać wbudowywanie fosforanów w tkanki, prowadząc do obniżenia ich stężenia w surowicy
  • Aminoglikozydy – antybiotyki z tej grupy mogą zwiększać wydalanie fosforanów przez nerki
  • Diuretyki – szczególnie pętlowe i tiazydowe, mogą zwiększać utratę fosforanów z moczem

Interakcje w kontekście żywienia pozajelitowego

Przy stosowaniu produktu ADDIPHOS należy wziąć pod uwagę, że emulsje tłuszczowe często stosowane w żywieniu pozajelitowym zawierają dodatkowe ilości fosforanów. Standardowa objętość 500 ml emulsji tłuszczowej może zawierać około 7,5 mmol fosforanów, co należy uwzględnić przy kalkulacji całkowitej podaży fosforanów.4

Interakcje produktu ADDIPHOS z alkoholem

W dostępnej charakterystyce produktu leczniczego ADDIPHOS nie przedstawiono szczegółowych informacji dotyczących interakcji z alkoholem. Jednakże, kierując się wiedzą farmakologiczną, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty:

Alkohol etylowy (etanol) może wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. U pacjentów otrzymujących suplementację fosforanów, potasu i sodu w postaci produktu ADDIPHOS, spożywanie alkoholu może potencjalnie:

  • Nasilać diurezę, co może prowadzić do zwiększonej utraty elektrolitów, w tym potasu i fosforu
  • Zaburzać czynność nerek, co może wpływać na wydalanie fosforanów i innych elektrolitów
  • Modyfikować pH osocza, co może wpływać na równowagę kwasowo-zasadową i pośrednio na gospodarkę fosforanową

Należy podkreślić, że ADDIPHOS jest produktem stosowanym głównie w warunkach szpitalnych, w ramach żywienia pozajelitowego, gdzie ekspozycja pacjentów na alkohol jest zwykle ograniczona lub wyeliminowana.

Tabela interakcji produktu leczniczego ADDIPHOS

Lek/substancja Opis interakcji Poziom istotności Mechanizm Zalecenia kliniczne
Witamina D (podanie dojelitowe w zwiększonych dawkach) Może prowadzić do zwiększenia stężenia fosforanów w surowicy (hiperfosfatemia) Umiarkowany Zwiększone wchłanianie fosforanów w przewodzie pokarmowym Monitorowanie stężenia fosforanów w surowicy, dostosowanie dawki ADDIPHOS
Leki anaboliczne Mogą powodować hipofosfatemię Umiarkowany Zwiększone wbudowywanie fosforanów w tkanki Monitorowanie stężenia fosforanów, ewentualne zwiększenie dawki ADDIPHOS
Aminoglikozydy Mogą powodować hipofosfatemię Umiarkowany Zwiększone wydalanie fosforanów przez nerki Monitorowanie stężenia fosforanów, ewentualne zwiększenie dawki ADDIPHOS
Diuretyki Mogą powodować hipofosfatemię i hipokalemię Umiarkowany do wysokiego Zwiększone wydalanie fosforanów i potasu przez nerki Monitorowanie stężenia fosforanów i potasu, dostosowanie dawki ADDIPHOS
Emulsje tłuszczowe stosowane w żywieniu pozajelitowym Zawierają dodatkowe fosforany (około 7,5 mmol w 500 ml) Niski Dodatkowe źródło fosforanów Uwzględnienie zawartości fosforanów z emulsji przy obliczaniu całkowitej podaży fosforanów
Alkohol Potencjalne zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej Niski do umiarkowanego Zwiększona diureza, potencjalne zaburzenie czynności nerek Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii żywienia pozajelitowego

Należy podkreślić, że produkt ADDIPHOS zawiera znaczącą ilość elektrolitów (fosforany 2 mmol P, potas 1,5 mmol K, sód 1,5 mmol Na w 1 ml koncentratu), co wymaga uwzględnienia podczas kalkulacji całkowitej podaży tych elektrolitów u pacjenta.5

Ze względu na wysoką osmolalność produktu (3200 mOsm/kg wody) i określone pH (6,2-6,5), ADDIPHOS powinien być stosowany wyłącznie po rozcieńczeniu, zgodnie z zaleceniami producenta, aby uniknąć potencjalnych interakcji fizyczno-chemicznych z innymi składnikami mieszaniny do żywienia pozajelitowego.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl