Przedawkowanie – Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Przedawkowanie
Addiphos (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Przedawkowanie koncentratu ADDIPHOS, zawierającego w 1 ml potasu diwodorofosforan (170,1 mg), disodu fosforan dwuwodny (133,5 mg) oraz potasu wodorotlenek (14,0 mg), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów żywionych pozajelitowo. Głównym następstwem jest hiperfosfatemia, prowadząca do ektopowego zwapnienia tkanek miękkich, szczególnie u chorych z przewlekłą chorobą nerek. Dodatkowo, preparat zawiera 1,5 mmol Na/ml (34 mg/ml) i 1,5 mmol K/ml (59 mg/ml), co przy przedawkowaniu może wywołać hipernatremię i hiperkaliemię, zagrażające życiu powikłania kardiologiczne i neurologiczne. Objawy kliniczne obejmują m.in. zaburzenia rytmu serca, tężyczkę, drgawki, a także ostra niewydolność nerek i nefrokalcynozę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek oraz przeciwwskazaniami wymienionymi w charakterystyce produktu.

Pobierz ChPL PDF Addiphos – Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji – (170,1 mg + 133,5 mg + 14 mg)/ml

Przedawkowanie produktu leczniczego ADDIPHOS

Hiperfosfatemia i jej konsekwencje kliniczne
Grupa pacjentów o zwiększonym ryzyku
Objawy przedawkowania
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Kolejne rozdziały

Wskazania

uzupełnienie zapotrzebowania na fosforany w trakcie żywienia pozajelitowego

Substancja czynna

Kategoria leku

Przedawkowanie produktu leczniczego ADDIPHOS

Przedawkowanie fosforanów stanowi istotne zagrożenie kliniczne, szczególnie u pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe. ADDIPHOS, jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający w 1 ml: potasu diwodorofosforan (170,1 mg), disodu fosforan dwuwodny (133,5 mg) oraz potasu wodorotlenek (14,0 mg), może w przypadku niewłaściwego dawkowania prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych.¹

Hiperfosfatemia i jej konsekwencje kliniczne

Podstawowym następstwem przedawkowania produktu ADDIPHOS jest hiperfosfatemia. Głównym i klinicznie istotnym skutkiem podwyższonego stężenia fosforanów w surowicy jest zwapnienie ektopowe, czyli odkładanie się soli wapniowo-fosforanowych w tkankach miękkich. Zjawisko to występuje szczególnie często u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, zwłaszcza tych z przewlekłą chorobą nerek.²

W przypadku przedawkowania produktu ADDIPHOS należy również uwzględnić jego zawartość elektrolitów – sodu (1,5 mmol Na/ml, co odpowiada 34 mg/ml) oraz potasu (1,5 mmol K/ml, co odpowiada 59 mg/ml). Podanie nadmiernych ilości tych elektrolitów może prowadzić do hipernatremii i hiperkaliemii, co niesie za sobą dodatkowe ryzyko powikłań zdrowotnych.³

Grupa pacjentów o zwiększonym ryzyku

Warto zauważyć, że większość pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego charakteryzuje się zwiększoną zdolnością wiązania fosforanów. Oznacza to, że ta grupa chorych może tolerować wyższe stężenia fosforanów, co jednak nie eliminuje całkowicie ryzyka przedawkowania.⁴

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania preparatu ADDIPHOS, które zostały wymienione w charakterystyce produktu leczniczego w punkcie 4.3.⁵

Objawy przedawkowania

Objaw przedawkowania	Opis	Związek z dawką
Zwapnienie ektopowe	Odkładanie się soli wapniowo-fosforanowych w tkankach miękkich, naczyniach krwionośnych i narządach wewnętrznych. Może prowadzić do zwapnienia naczyń, nerek, mięśni, stawów i innych tkanek.	Występuje głównie przy długotrwałej hiperfosfatemii, szczególnie przy jednoczesnym zaburzeniu metabolizmu wapnia.
Objawy hipernatremii	Pragnienie, osłabienie, splątanie, drażliwość, drgawki, śpiączka. Możliwe objawy neurologiczne związane z kurczeniem się komórek mózgowych.	Związane z przedawkowaniem sodu (1,5 mmol/ml w preparacie).
Objawy hiperkaliemii	Zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe, parestezje, porażenie wiotkie. W EKG: wydłużenie odcinka PR, spłaszczenie załamka P, poszerzenie zespołu QRS, wysokie, spiczaste załamki T.	Związane z przedawkowaniem potasu (1,5 mmol/ml w preparacie). Zagrożenie życia przy stężeniu >7 mmol/l.
Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej	Obniżenie stężenia wapnia zjonizowanego we krwi, tężyczka, skurcze mięśniowe, zaburzenia krzepnięcia krwi.	Związane z nadmiernym wiązaniem wapnia przez fosforany, nasilone przy wysokich dawkach fosforanów.
Objawy nerkowe	Ostra niewydolność nerek, nefrokalcynoza, powstanie złogów fosforanowo-wapniowych w nerkach.	Ryzyko wzrasta przy przedawkowaniu preparatu, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą nerek.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania produktu ADDIPHOS należy natychmiast przerwać jego podawanie i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Może ono obejmować:

Monitorowanie poziomu elektrolitów – regularne kontrolowanie stężenia fosforanów, wapnia, sodu i potasu w surowicy
Korekta zaburzeń elektrolitowych – podawanie leków wiążących fosforany, kontrola gospodarki wapniowej
Leczenie nerkozastępcze – w ciężkich przypadkach hiperfosfatemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek
Leczenie zaburzeń rytmu serca – w przypadku hiperkaliemii

Kluczowe znaczenie ma również zidentyfikowanie i leczenie ewentualnych powikłań narządowych związanych z odkładaniem się soli wapniowo-fosforanowych w tkankach miękkich, a także ścisła kontrola funkcji nerek, które odgrywają istotną rolę w wydalaniu nadmiaru fosforanów.⁶

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.