emulsja tłuszczowa

Emulsja tłuszczowa to preparat farmaceutyczny składający się z rozdrobnionych cząsteczek tłuszczu rozproszonych w fazie wodnej, stabilizowanych przez emulgatory. W medycynie emulsje tłuszczowe stanowią kluczowy element żywienia pozajelitowego, dostarczając pacjentom niezbędnych kwasów tłuszczowych i skoncentrowanego źródła energii.

Najczęściej stosowane emulsje tłuszczowe zawierają olej sojowy, olej z oliwek, olej rybi (źródło kwasów omega-3) lub mieszaniny różnych olejów. Preparaty te dostarczają około 9 kcal/g i są podawane dożylnie pacjentom, którzy nie mogą przyjmować pokarmów drogą przewodu pokarmowego. Standardowe stężenia emulsji tłuszczowych to 10%, 20% lub 30%.

Wskazania do stosowania emulsji tłuszczowych obejmują zapobieganie i leczenie niedoboru kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe pacjentów w stanach katabolicznych, niedożywionych lub z przedłużającym się unieruchomieniem przewodu pokarmowego. Emulsje tłuszczowe nowej generacji zawierające kwasy omega-3 wykazują dodatkowo działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co ma szczególne znaczenie w leczeniu pacjentów w stanach krytycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Kabiven Peripheral –

Przedawkowanie Kabiven Peripheral, emulsji do infuzji zawierającej aminokwasy, glukozę i tłuszcze w trójkomorowym worku, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się m.in. zespołem przedawkowania tłuszczu, objawami nadmiernej infuzji aminokwasów oraz zaburzeniami homeostazy, takimi jak przewodnienie, hiperglikemia, hiperosmolalność i zaburzenia elektrolitowe. Zespół przedawkowania tłuszczu wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i leczenia objawowego, natomiast objawy aminokwasowe (nudności, wymioty, nadmierna potliwość) wskazują na konieczność redukcji lub przerwania szybkości infuzji. Preparat charakteryzuje się osmolalnością około 830 mOsm/kg wody i osmolarnością około 750 mOsm/l, co podkreśla ryzyko poważnych zaburzeń fizjologicznych przy nieprawidłowym podaniu.
aminokwas, dysbalans elektrolitów, emulsja tłuszczowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperosmolalność, infuzja, jonogram, Kabiven Peripheral, nadmierna potliwość, nudność, obrzęk płucny, odwodnienie komórkowe, osmolalność osocza, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, technika nerkozastępcza, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie świadomości, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven

SmofKabiven, będący trójkomorową emulsją do infuzji zawierającą aminokwasy (51 g/1000 ml), glukozę (127 g/1000 ml) oraz emulsję tłuszczową (38 g/1000 ml) z olejem sojowym, rybnym i oliwkowym, posiada liczne przeciwwskazania. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białka ryb, jaj, soi lub orzeszków ziemnych, ciężką hiperlipidemią, ciężką niewydolnością wątroby i nerek (bez możliwości dializy), wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, zespołem hemofagocytarnym (HLH), a także w stanach niestabilnych klinicznie takich jak ciężki wstrząs, ostry obrzęk płuc, niewyrównana niewydolność krążenia, ostry zawał mięśnia sercowego, udar, zator, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica, odwodnienie hipotoniczne i śpiączka hiperosmolarna. Ponadto preparat nie jest zalecany u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat ze względu na odmienne potrzeby metaboliczne i żywieniowe. Zawartość elektrolitów (m.in. sód 41 mmol, potas 30 mmol, magnez 5,1 mmol, fosforany 13 mmol na 1000 ml) wymaga szczególnej uwagi w przypadku zaburzeń elektrolitowych i niewydolności nerek.
aPTT, bilirubina, ciężka hiperlipidemia, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, cukrzyca, dializoterapia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fibrynogen, funkcja nerek, funkcja wątroby, GFR, gospodarka kwasowo-zasadowa, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, INR, kreatynina, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, mocznik, nadwrażliwość na białko ryb, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, parametry krzepnięcia, posocznica, przewodnienie, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, triglicerydy, udar, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny
Leksykon substancji czynnych
Omega-3-kwasów triglicerydy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Emulsje tłuszczowe zawierające omega-3-kwasy triglicerydy, takie jak Lipidem, są istotnym elementem żywienia pozajelitowego. Badania przedkliniczne wykazały, że emulsja o podwójnej zawartości omega-3 w stosunku do produktu końcowego Lipidem, przy jednoczesnym zmniejszeniu omega-6, nie wywołuje nieoczekiwanych działań farmakologicznych poza typowymi dla dużych dawek lipidów. W składzie 1000 ml emulsji znajduje się 100 g triglicerydów nasyconych o średniej długości łańcucha, 80 g oczyszczonego oleju sojowego oraz 20 g omega-3-kwasów triglicerydów, z całkowitą zawartością triglicerydów 200 mg/ml (20%). Zawartość niezbędnych kwasów tłuszczowych obejmuje kwas linolowy (omega-6) 38,4-46,4 g/l, kwas alfa-linolenowy (omega-3) 4,0-8,8 g/l oraz kwasy eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy (omega-3) 8,6-17,2 g/l.
badanie przedkliniczne, beta-sitosterol, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, fitosterol, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy triglicerydy, toksyczność reprodukcyjna, triglicerydy długołańcuchowe omega-6, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, upośledzenie płodności, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Tryptofan – Interakcje

Tryptofan, jako kluczowy aminokwas w żywieniu pozajelitowym, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z lekami modulującymi układ serotoninergiczny, takimi jak inhibitory monoaminooksydazy (IMAO), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Połączenie tych leków z tryptofanem niesie wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, zaburzeniami neurologicznymi i nadmierną aktywnością nerwowo-mięśniową. Ponadto, roztwory zawierające tryptofan, takie jak Clinimix N17G35E czy Finomel, mogą wchodzić w interakcje z ceftriaksonem (wytrącanie osadów w obecności wapnia), pochodnymi kumaryny (osłabienie działania przeciwzakrzepowego przez witaminę K1 z oleju sojowego) oraz lekami wpływającymi na gospodarkę potasem (diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, ARB, takrolimus, cyklosporyna), co wymaga monitorowania stężenia potasu i INR. Heparyna może przejściowo zwiększać lipolizę, a kortykosteroidy i ACTH wpływają na retencję sodu i płynów, co jest istotne przy podawaniu elektrolitów w żywieniu pozajelitowym.
amiloryd, antagoniści receptora angiotensyny II, bariera krew-mózg, bilans płynów, ceftriakson, choroba wątroby, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyki oszczędzające potas, emulsja tłuszczowa, heparyna, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, inhibitory konwertazy angiotensyny, inhibitory monoaminooksydazy, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens triglicerydów, leczenie przeciwzakrzepowe, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, mieszaniny do żywienia pozajelitowego, neurotransmitery, pochodne kumaryny, pseudoaglutynacja, retencja płynów, roztwór do infuzji, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, serotonina, spironolakton, takrolimus, terapia żywieniowa, triamteren, tryptofan, układ serotoninergiczny, warfaryna, zespół serotoninowy, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olimel N12E –

OLIMEL N12E to trójkomorowy worek do żywienia pozajelitowego zawierający roztwór glukozy (47,67–146,67 g w zależności od objętości od 650 ml do 2000 ml), emulsję tłuszczową oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami (Na: 22,8–70,0 mmol, K: 19,5–60,0 mmol, Mg: 2,6–8,0 mmol, Ca: 2,3–7,0 mmol, fosforany: 9,5–29,2 mmol). Produkt jest przeciwwskazany u wcześniaków, noworodków oraz dzieci poniżej 2 lat ze względu na niedostosowanie składu emulsji tłuszczowej do ich metabolizmu. Ponadto, nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na jaja, soję, białka orzeszków ziemnych, kukurydzę lub inne składniki preparatu. Wskazane jest unikanie OLIMEL N12E u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemią (triglicerydy >1000 mg/dl), ciężkimi zaburzeniami metabolizmu tłuszczów z hipertriglicerydemią oraz ciężką hiperglikemią, ze względu na ryzyko powikłań metabolicznych wynikających z wysokiej zawartości aminokwasów, lipidów i glukozy.
białko jaja, choroba syropu klonowego, ciężka hiperglikemia, ciężka hiperlipidemia, emulsja tłuszczowa, fenyloketonuria, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, homocystynuria, nadwrażliwość, niewydolność krążenia, obciążenie osmotyczne, olej sojowy, powikłanie metaboliczne, reakcja krzyżowa, roztwór aminokwasów, substancja czynna, trójkomorowy worek, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wysoka osmolarność, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaburzenie nerek, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ClinOleic 20% –

Emulsja tłuszczowa ClinOleic 20% to preparat zawierający 200 g/l oczyszczonych olejów z oliwek i sojowego, dostarczający 2000 kcal/l (8,36 MJ/l) energii. Kluczowym parametrem farmakokinetycznym jest wielkość kropelek tłuszczu, które są zbliżone do fizjologicznych chylomikronów, co zapewnia ich wolniejsze usuwanie z krążenia oraz intensywną lipolizę katalizowaną przez lipazę lipoproteinową. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 270 mOsm/l, pH w zakresie 6-8 oraz gęstością 0,986, co wpływa na jego stabilność i zachowanie w przestrzeni naczyniowej. Zawartość fosfolipidów wynosi 47 mg (1,5 mmol fosforu) na 100 ml, co może modyfikować metabolizm i dystrybucję emulsji.
chylomikrony, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza, metabolizm lipidów, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, osmolarność, parametry farmakokinetyczne, transport lipidów, właściwości fizykochemiczne, zaburzenia metaboliczne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-cysteina – Dawkowanie i sposób podawania

L-cysteina, aminokwas siarkowy stosowany w żywieniu pozajelitowym, wymaga indywidualizacji dawkowania w zależności od wieku pacjenta, stanu klinicznego oraz preparatu. U dorosłych, preparat Aminosteril N-Hepa 8% zawiera 0,52 g L-cysteiny na 1000 ml i jest podawany w dawce 1,0-1,25 ml/kg mc./godz. (0,08-0,1 g aminokwasów/kg mc./godz.), z maksymalną dawką dobową 1,5 g aminokwasów/kg mc. (1300 ml dla 70 kg). Preparat Vamin 18 Electrolyte-Free zawiera 560 mg L-cysteiny na 1000 ml, a dawkowanie azotu wynosi 0,10-0,25 g/kg mc./dobę, co odpowiada 5-14 ml/kg mc./dobę, z maksymalną objętością do 1000 ml/dobę. U pacjentów otyłych dawkę oblicza się na podstawie prawidłowej masy ciała. Preparat Vaminolact, dedykowany noworodkom i dzieciom, zawiera 1,0 g L-cysteiny na 1000 ml, a dawkowanie różni się w zależności od grupy wiekowej: wcześniaki otrzymują 23-54 ml/kg mc./dobę (1,5-3,5 g aminokwasów/kg mc./dobę), noworodki 23-46 ml/kg mc./dobę, niemowlęta 15-38 ml/kg mc./dobę, a dzieci i młodzież 15-31 ml/kg mc./dobę. Infuzje powinny trwać co najmniej 8-24 godziny, z ochroną roztworu przed światłem u najmłodszych pacjentów.
aminokwas siarkowy, choroba wątroby, dostęp naczyniowy, emulsja tłuszczowa, funkcja nerek, gospodarka aminokwasowa, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, katabolizm, L-cysteina, L-cystyna, leczenie żywieniowe, N-acetylocysteina, niedożywienie, noworodek donoszony, otyłość, sepsa, stan odżywienia, stres metaboliczny, wcześniak, wywiad medyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olimel N5E

Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego OLIMEL N5E opiera się na badaniach poszczególnych składników emulsji do infuzji, gdyż nie przeprowadzono zintegrowanych badań całego produktu w postaci mieszaniny trójkomorowej. Badania toksykologiczne emulsji tłuszczowej, zawierającej około 80% oczyszczonego oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, wykazały typowe zmiany związane z wysokim pobieraniem lipidów, takie jak stłuszczenie wątroby (akumulacja lipidów w hepatocytach), małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu. Zmiany te nie są specyficznymi efektami toksycznymi emulsji OLIMEL N5E, lecz odzwierciedlają fizjologiczne następstwa metabolizmu lipidów. Badania przedkliniczne roztworów aminokwasów i glukozy, stanowiących pozostałe składniki produktu, nie wykazały istotnych właściwości toksycznych.
akumulacja lipidów, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, efekt toksyczny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hepatocyt, hipercholesterolemia, małopłytkowość, metabolizm lipidów, mieszanina trójkomorowa, płytki krwi, proces krzepnięcia, profil lipidowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy z wapniem, stłuszczenie wątroby, warunki in vivo
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Intralipid 20% 200 mg/ml

Emulsja tłuszczowa Intralipid 20%, zawierająca 200 mg/ml oczyszczonego oleju sojowego, jest bezpiecznym preparatem do żywienia pozajelitowego u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Dane kliniczne nie wykazują działań niepożądanych w tych grupach pacjentek. Preparat dostarcza 8,4 MJ (2000 kcal) energii na 1000 ml, co jest istotne w kontekście zwiększonego zapotrzebowania energetycznego w okresie ciąży i laktacji. Charakteryzuje się osmolalnością 350 mOsm/kg wody oraz pH około 8, co zapewnia dobrą tolerancję fizjologiczną. Ponadto emulsja stanowi ważne źródło fosforanów organicznych (15 mmol/1000 ml), wspierając metabolizm organizmu kobiety w okresie laktacji.
emulsja tłuszczowa, fosforany organiczne, Intralipid, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, parametry biochemiczne, pH, potrzeby metaboliczne, terapia żywieniowa, wiek reprodukcyjny, wskazanie kliniczne, zapotrzebowanie energetyczne, źródło energii, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Soluvit N

Soluvit N to preparat witamin rozpuszczalnych w wodzie, zawierający m.in. tiaminę, ryboflawinę, nikotynamid, pirydoksynę, kwas pantotenowy, witaminę C, biotynę (60 μg/fiolka), kwas foliowy oraz cyjanokobalaminę, dostępny w postaci liofilizowanego proszku do sporządzania roztworu do infuzji. Produkt musi być rozpuszczony przed podaniem, a roztwór wodny należy chronić przed światłem ze względu na fotowrażliwość witamin, natomiast rozpuszczenie w emulsji tłuszczowej (Intralipid 10% lub 20%) eliminuje konieczność ochrony przed światłem. Po rozpuszczeniu w 10 ml wody roztwór ma osmolalność około 490 mOsm/kg i pH 5,8, co jest istotne przy łączeniu z innymi preparatami do żywienia pozajelitowego. Preparat zawiera metylu parahydroksybenzoesan, który może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
badanie funkcji tarczycy, biotyna, choroba Gravesa-Basedowa, cyjanokobalamina, emulsja tłuszczowa, interferencja biotyny, Intralipid, kwas foliowy, kwas pantotenowy, marker sercowy, mieszanina do żywienia pozajelitowego, nikotynamid, parahydroksybenzoesan metylu, pirydoksyna, proszek do sporządzania roztworu, reakcja alergiczna, ryboflawina, Soluvit N, test troponinowy, tiamina, witamina C, witamina rozpuszczalna w wodzie, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej rybi – Właściwości farmakokinetyczne

Olej rybi, stosowany jako składnik emulsji tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym (m.in. Finomel, Finomel Peri, SmofKabiven extra Nitrogen, SmofKabiven Low Osmo Peripheral), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. W mieszaninach z triglicerydami długołańcuchowymi (LCT) wykazuje taki sam klirens jak same LCT, natomiast złożone emulsje tłuszczowe zawierające olej rybi są eliminowane szybciej niż emulsje zawierające wyłącznie LCT. W porównaniu z innymi składnikami emulsji, olej rybi ma szybszy klirens niż olej z oliwek (który ma najwolniejszy klirens), ale wolniejszy niż triglicerydy średniołańcuchowe (MCT), które charakteryzują się najszybszym klirensem. Ta farmakokinetyka jest spójna i przewidywalna we wszystkich analizowanych preparatach, co ma istotne znaczenie dla optymalizacji terapii żywieniowej i bezpieczeństwa klinicznego pacjentów.
aminokwas, elektrolit, emulsja do żywienia pozajelitowego, emulsja tłuszczowa, farmakokinetyka, hipertriglicerydemia, infuzja, klirens, kwas omega-3, metabolizm, olej rybi, olej z oliwek, trigliceryd, trigliceryd długołańcuchowy, trigliceryd średniołańcuchowy, złożona emulsja tłuszczowa, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kabiven Peripheral –

Kabiven Peripheral to złożony preparat dożylny w postaci emulsji do infuzji, zawierający emulsję tłuszczową Intralipid 20%, roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz roztwór glukozy 11%, dostępny w trójkomorowych workach o objętościach 2400 ml, 1920 ml i 1440 ml. Emulsja tłuszczowa charakteryzuje się farmakokinetyką podobną do endogennych chylomikronów, jednak bez estrów cholesterolu i apolipoprotein, z wyższą zawartością fosfolipidów. Eliminacja tłuszczów przebiega przez hydrolizę i wychwyt przez receptory LDL oraz wątrobę, z maksymalną szybkością eliminacji Intralipidu u zdrowych osób wynoszącą 3,8 ± 1,5 g triglicerydów/kg mc/dobę. Tempo eliminacji i utleniania lipidów zależy od stanu klinicznego pacjenta, przyspieszone u osób po operacjach i urazach, a spowolnione u pacjentów z niewydolnością nerek i hipertriglicerydemią. Aminokwasy i elektrolity wykazują farmakokinetykę zbliżoną do naturalnego pożywienia, z tą różnicą, że aminokwasy podawane dożylnie omijają efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, co wpływa na ich dostępność tkankową. Glukoza wykazuje standardowe procesy metaboliczne i regulację hormonalną po podaniu.
aminokwasy i elektrolity, apolipoproteina, chylomikron endogenny, efekt pierwszego przejścia, emulsja tłuszczowa, ester cholesterolu, hipertriglicerydemia, Intralipid, Kabiven Peripheral, lipoproteina niskiej gęstości, metabolizm lipidów, osmolalność, osmolarność, receptor LDL, roztwór aminokwasów, wartość energetyczna, wartość energetyczna pozabiałkowa, worek trójkomorowy, żyła wrotna
Leksykon substancji czynnych
Kwas asparaginowy – Działania niepożądane

Kwas asparaginowy, jako składnik mieszanin aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, odgrywa kluczową rolę w syntezie białek i metabolizmie, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych. Najpoważniejsze z nich to reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, obejmujące anafilaksję, wysypki, obrzęk krtani i duszność, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. Zaburzenia metaboliczne, takie jak kwasica metaboliczna (zwłaszcza przy niewydolności nerek lub układu oddechowego), hiperazotemia, hiperglikemia oraz częsta hipertriglicerydemia, mogą pojawić się przy nieprawidłowym dawkowaniu lub współistniejących chorobach. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności (≥1/1 000 do <1/100), wymioty (≥1/1 000 do <1/100), ból brzucha i biegunka (często), a także rzadkie utraty apetytu (≥1/10 000 do <1/1 000), mogą być zarówno objawami choroby podstawowej, jak i skutkiem terapii. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do cholestazy, hepatomegalii i przemijających zaburzeń czynności wątroby, a także rzadkich przypadków choroby wątroby związanej z żywieniem pozajelitowym.
anemia, cholestaza, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hepatomegalia, hiperazotemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kwas asparaginowy, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, martwica skóry, naciek tłuszczowy, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk krtani, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór aminokwasowy, rumień, splenomegalia, synteza białek, uderzenie gorąca, układ oddechowy, wynaczynienie, wysypka skórna, zaburzenie krzepliwości krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zator płucny, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel N5E

OLIMEL N5E to trójkomorowa emulsja do infuzji stosowana w żywieniu pozajelitowym, zawierająca roztwór glukozy z wapniem, emulsję tłuszczową oraz roztwór aminokwasów z elektrolitami, które po zmieszaniu tworzą jednorodną emulsję o mlecznym wyglądzie. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na skład i objętość. Dawkowanie u dorosłych zależy od indywidualnego zapotrzebowania energetycznego, stanu klinicznego i masy ciała, z uwzględnieniem podaży doustnej lub dojelitowej. Średnie dobowe zapotrzebowanie wynosi 0,16-0,35 g azotu/kg mc. (1–2 g aminokwasów/kg), 20-40 kcal/kg mc. oraz 20-40 ml płynu/kg mc. Maksymalna dawka dobowa to 1,3 g aminokwasów/kg, 4,6 g glukozy/kg, 1,6 g tłuszczów/kg, 1,4 mmol sodu/kg i 1,2 mmol potasu/kg mc., co dla pacjenta 70 kg odpowiada 2800 ml emulsji dostarczającej 92 g aminokwasów, 322 g glukozy, 112 g tłuszczów i 2772 kcal całkowitej energii. Szybkość infuzji powinna być stopniowo zwiększana, maksymalna szybkość to 2,1 ml/kg/godz. (0,07 g aminokwasów/kg/godz., 0,24 g glukozy/kg/godz., 0,08 g tłuszczów/kg/godz.).
aminokwasy, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, infuzja, katabolizm, magnez, metabolizm składników, odżywianie pozajelitowe, osmolarność, podanie dojelitowe, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stan metaboliczny, stan odżywienia, substancje odżywcze, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, wydatek energetyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Działania niepożądane

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT), stosowane w żywieniu pozajelitowym, najczęściej w połączeniu z trójglicerydami długołańcuchowymi (LCT), wykazują korzystne właściwości terapeutyczne, jednak mogą wywoływać działania niepożądane. Na podstawie danych dotyczących preparatu Lipofundin MCT/LCT 20% działania te występują bardzo rzadko (<1/10 000), pod warunkiem prawidłowego dawkowania, monitorowania i przestrzegania przeciwwskazań. Do najczęściej zgłaszanych należą zaburzenia hematologiczne (np. nadkrzepliwość, leukopenia, małopłytkowość), reakcje alergiczne (w tym anafilaksja), zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, ketonemia), neurologiczne (bóle i zawroty głowy), naczyniowe (nadciśnienie, niedociśnienie, rumień twarzy), oddechowe (duszność, sinica), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, utrata apetytu), a także zaburzenia wątroby (cholestaza) i skóry (rumień, potliwość). W przypadku wystąpienia działań niepożądanych zaleca się przerwanie lub zmniejszenie szybkości infuzji oraz ścisłe monitorowanie pacjenta, w tym regularne oznaczanie stężenia triglicerydów w surowicy.
cholestaza, ciała ketonowe, duszność, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, Lipofundin MCT/LCT, małopłytkowość, naciek tłuszczowy, nadciśnienie, nadkrzepliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, obrzęk krtani, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, sinica, splenomegalia, trójglicerydy MCT, zaburzenie krzepnięcia, zakrzep, zespół przeciążenia tłuszczem, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych – Działania niepożądane

Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, stosowane w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego (np. Nutriflex Lipid peri, SmofKabiven extra Nitrogen), mogą wywoływać liczne działania niepożądane. Wczesne reakcje obejmują niewielki wzrost temperatury ciała, zaczerwienienie twarzy, uczucie zimna, dreszcze, zaburzenia oddychania, bóle (głowy, pleców, kości, klatki piersiowej, okolicy lędźwiowej), zmiany ciśnienia tętniczego (zarówno spadek, jak i wzrost), utratę apetytu, nudności, wymioty oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na zmiany skórne, takie jak zaczerwienienie lub sinica, które mogą wskazywać na hipoksemię. W przypadku wystąpienia objawów zaleca się przerwanie infuzji, ewentualne zmniejszenie dawki oraz rozważenie zmiany miejsca wkłucia przy objawach zapalenia żyły.
anemia, anoreksja, ból głowy, ciśnienie krwi, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipoksemia, infuzja tłuszczowa, leukopenia, metabolity azotowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objaw neurologiczny, parametry wątrobowe, pokrzywka, profil lipidowy, przedawkowanie aminokwasów, przedawkowanie glukozy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, retikulocytoza, sinica, śpiączka, splenomegalia, stłuszczenie narządów, tachykardia, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wysypka skórna, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie oddychania, zaburzenie termoregulacji, zakrzepowe zapalenie żyły, zespół przeciążenia tłuszczowego, zmiana skórna, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Numeta G16%E –

Numeta G16%E jest preparatem do żywienia pozajelitowego u pacjentów pediatrycznych, dostępny w formie trójkomorowego worka zawierającego 155 ml 50% roztworu glukozy, 221 ml 5,9% roztworu aminokwasów z elektrolitami oraz 124 ml 12,5% emulsji tłuszczowej. W zależności od stanu klinicznego pacjenta, worek może być aktywowany jako dwukomorowy (376 ml roztworu aminokwasów i glukozy) lub trójkomorowy (500 ml roztworu aminokwasów, glukozy i lipidów). Maksymalne szybkości infuzji i dawki dobowe są ściśle określone i zależą od składnika limitującego: dla woreczka dwukomorowego maksymalna szybkość infuzji wynosi 5,8 ml/kg m.c./godz., aminokwasy 0,20 g/kg m.c./godz., glukoza 1,2 g/kg m.c./godz., a maksymalna dawka dobowa to 72,3 ml/kg m.c./dobę, 2,5 g aminokwasów/kg m.c./dobę i 14,9 g glukozy/kg m.c./dobę. Dla woreczka trójkomorowego odpowiednio: 5,5 ml/kg m.c./godz., 0,14 g aminokwasów/kg m.c./godz., 0,85 g glukozy/kg m.c./godz., 0,17 g lipidów/kg m.c./godz., oraz dawka dobowa 96,2 ml/kg m.c./dobę, 2,5 g aminokwasów/kg m.c./dobę, 14,9 g glukozy/kg m.c./dobę i 3,0 g lipidów/kg m.c./dobę. Podawanie nierozcieńczonego preparatu wymaga dostępu centralnego ze względu na wysoką osmolarność (1585 mOsm/l dla dwukomorowego i 1230 mOsm/l dla trójkomorowego worka), natomiast rozcieńczenie równą objętością wody do wstrzykiwań obniża osmolarność do odpowiednio 792,5 i 615 mOsm/l, umożliwiając podanie przez dostęp obwodowy.
aminokwasy, dostęp obwodowy, emulsja tłuszczowa, filtr medyczny, infuzja cykliczna, infuzja dożylna, naczynie obwodowe, odżywianie pozajelitowe, osmolarność, pierwiastki śladowe, preparat elektrolitowy, roztwór glukozy, szybkość infuzji, terapia żywieniowa, tolerancja metaboliczna, woda do wstrzykiwań, worek dwukomorowy, worek trójkomorowy, wydatek energetyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g

Multimel N4-550 E to emulsja do infuzji w trójkomorowym worku, zawierająca emulsję tłuszczową (ok. 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego), roztwór aminokwasów oraz glukozę (80 g/l). Preparat charakteryzuje się wartością energetyczną 610 kcal/litr (w tym 520 kcal/litr energii niebiałkowej) oraz osmolarnością 750 mOsm/l. Przeciwwskazania obejmują: wiek poniżej 2 lat (w tym wcześniaki i niemowlęta), nadwrażliwość na jaja, soję, białka orzeszków ziemnych, kukurydzę oraz składniki preparatu. Ponadto, preparat jest niewskazany u pacjentów z wrodzonymi wadami metabolizmu aminokwasów, ciężką hiperlipidemią, hipertriglicerydemią, ciężką hiperglikemią oraz patologicznymi zaburzeniami elektrolitowymi (hipernatremia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia, hiperfosfatemia), ze względu na zawartość odpowiednio 21 mmol sodu, 16 mmol potasu, 2,2 mmol magnezu, 2 mmol wapnia i 8,5 mmol fosforanów na litr emulsji.
emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, gospodarka lipidowa, gospodarka węglowodanowa, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hipertriglicerydemia, leczenie żywieniowe, nadwrażliwość, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, przemiana aminokwasów, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stężenie elektrolitów, toksyczny metabolit, triglicerydy w surowicy, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, wrodzona wada metaboliczna, zaburzenie metaboliczne
Leksykon leków
Skład i postać leku – Etomidate-Lipuro 2 mg/ml

Etomidate-Lipuro to emulsja do wstrzykiwań o stężeniu 2 mg/ml, zawierająca 20 mg etomidatu w 10 ml ampułce. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak olej sojowy (1,0 g/ampułka), średniołańcuchowe trójglicerydy, glicerol, fosfolipidy jajeczne oraz sód w postaci sodu oleinianu (0,23 mg/ampułka). Lek ma postać emulsji typu „olej w wodzie” o mleczno-białym zabarwieniu i jest pakowany w bezbarwne szklane ampułki po 10 ml, w opakowaniach po 10 sztuk. Przechowywanie wymaga temperatury poniżej 25°C, unikania zamrażania oraz ochrony przed światłem, a okres ważności wynosi 2 lata.
emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, emulsja tłuszczowa, etomidat, fosfolipidy jajeczne, glicerol, izotoniczny roztwór chlorku sodu, konserwant przeciwbakteryjny, niezgodność farmaceutyczna, oleinian sodu, olej sojowy, substancja czynna, substancja pomocnicza, warunki przechowywania leku, woda do wstrzykiwań
Leksykon substancji czynnych
Arginina – Interakcje

Arginina, będąca składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego (np. Aminoplasmal B. Braun 10%, Aminoplasmal Hepa 10%, Aminomix 1 Novum), wykazuje ograniczone dane dotyczące interakcji farmakologicznych. Kluczowe przeciwwskazanie dotyczy jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń, w tym preparatami z argininą i wapniem, szczególnie u noworodków ≤ 28 dnia życia, ze względu na ryzyko wytrącenia soli wapniowych ceftriaksonu i zgonu. U pacjentów powyżej 28 dnia życia należy unikać podawania ceftriaksonu i roztworów wapniowych przez ten sam zestaw do infuzji, a w przypadku konieczności stosowania tego samego zestawu, wymagana jest dokładna płukanka. Preparaty z argininą zawierają potas, co wymaga ostrożności i monitorowania stężenia potasu u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren), inhibitory ACE (kaptopril, enalapril), antagonistów receptora angiotensyny II (losartan, walsartan) oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna), ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
aminokwas, antagonista receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, diuretyki oszczędzające potas, emulsja tłuszczowa, glikozyd nasercowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lipaza lipoproteinowa, metabolizm aminokwasów, pochodna kumaryny, produkt leczniczy, pseudoaglutynacja, retencja sodu, sól wapniowa, witamina K1, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lipoflex special –

Przedawkowanie emulsji do infuzji Lipoflex special, zawierającej aminokwasy, glukozę, emulsję tłuszczową oraz elektrolity, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych obejmujących różne układy organizmu. Nadmierne podanie płynów i elektrolitów skutkuje przewodnieniem, obrzękami obwodowymi, wzrostem ciśnienia tętniczego oraz ryzykiem obrzęku płuc objawiającego się dusznością, sinicą i tachykardią. Przedawkowanie aminokwasów powoduje ich utratę przez nerki, zaburzenia równowagi aminokwasowej oraz objawy takie jak nudności, wymioty i dreszcze. Hiperglikemia z cukromoczem, odwodnieniem osmotycznym i hiperosmolalnością osocza to konsekwencje nadmiaru glukozy, które w skrajnych przypadkach mogą prowadzić do śpiączki hiperglikemicznej i hiperosmolarnej. Przedawkowanie emulsji tłuszczowej wywołuje zespół przeładowania tłuszczami, charakteryzujący się hiperlipemią, gorączką, infiltracją tłuszczową narządów, hepatosplenomegalią oraz zaburzeniami hematologicznymi i krzepnięcia.
aminokwas, anemia, cukromocz, dreszcze, emulsja tłuszczowa, glukozuria, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipemia, hiperosmolalność, leukopenia, nudności, obrzęk płuc, odwodnienie, przewodnienie, śpiączka hiperglikemiczna, splenomegalia, tlenoterapia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie równowagi aminokwasów, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zespół przeładowania tłuszczami, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – SmofKabiven

SmofKabiven to trójkomorowa emulsja do infuzji, zawierająca aminokwasy (25-125 g/porcja), glukozę (63-313 g/porcja), tłuszcze (19-94 g/porcja) oraz elektrolity, stosowana w żywieniu pozajelitowym, gdy żywienie enteralne jest niemożliwe lub niewystarczające. Produkt dostępny jest w objętościach od 493 ml do 2463 ml, dostarczając od 550 kcal (2,3 MJ) do 2700 kcal (11,3 MJ) energii. Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania SmofKabiven u kobiet w ciąży oraz danych toksyczności reprodukcyjnej u zwierząt, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka w tej grupie pacjentek. Wskazane jest monitorowanie parametrów biochemicznych, dostosowanie dawkowania do zmieniających się potrzeb metabolicznych oraz regularna ocena dobrostanu płodu i wpływu na laktację u kobiet karmiących.
aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy niezbędne, azot, dobrostan płodu, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza bezwodna, homeostaza organizmu, kwasy omega-3, laktacja, metabolizm glukozy, niezbędne kwasy tłuszczowe, parametry biochemiczne, parametry nerkowe, parametry wątrobowe, roztwór aminokwasów z elektrolitami, synteza białek, triglicerydy, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Clinimix N17G35E –

CLINIMIX N17G35E to dwukomorowy roztwór do infuzji dożylnej, zawierający 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami oraz 35% roztwór glukozy z wapniem, które przed podaniem należy zmieszać. Aminokwasy stanowią 50-100 g/l, w tym 41,3% to aminokwasy niezbędne, a 19% to aminokwasy rozgałęzione. Glukoza występuje w stężeniu 175-350 g/l, a wapń w 2,3-4,5 mmol/l. Produkt dostępny jest w opakowaniach o pojemności 1, 1,5 i 2 litrów, o łącznej wartości energetycznej od 900 do 1800 kcal, z osmolarnością 1625 mOsm/l i pH 6. Roztwór może być suplementowany emulsjami tłuszczowymi (50-250 ml/1 l CLINIMIX), elektrolitami (Na do 80 mmol/l, K do 60 mmol/l, Mg do 5,6 mmol/l, Ca do 3,0 mmol/l), mikroelementami oraz witaminami, przy zachowaniu aseptyki i kontroli stabilności mieszaniny.
aminokwasy niezbędne, aminokwasy z elektrolitami, dwukomorowy worek, emulsja tłuszczowa, glicyna, glukoza z wapniem, infuzja dożylna, L-alanina, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-tyrozyna, magnezu chlorek sześciowodny, osad fosforanu wapnia, osmolarność, pierwiastki śladowe, potasu wodorofosforan, pseudoaglutynacja, roztwór do infuzji, sodu octan trójwodny, synteza białek, wapnia chlorek dwuwodny, wykrzepianie, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Finomel –

Finomel jest emulsją do infuzji stosowaną w żywieniu pozajelitowym, zawierającą aminokwasy (55-92 g), glukozę (138-231 g), tłuszcze (44-73 g) oraz elektrolity, o osmolarności około 1440 mOsm/l i wartości energetycznej od 1184 do 1988 kcal w zależności od objętości worka (1085-1820 ml). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki takie jak białka ryb, jaja, soja, orzeszki ziemne, kukurydzę oraz inne substancje pomocnicze. Ponadto, nie należy stosować Finomelu u chorych z ciężką hiperlipidemią, niewydolnością wątroby, ciężkimi zaburzeniami krzepnięcia, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, ciężką niewydolnością nerek bez dostępu do dializy, nieleczoną hiperglikemią oraz patologicznymi zaburzeniami elektrolitowymi. Preparat jest również przeciwwskazany w stanach klinicznych wykluczających terapię infuzyjną, takich jak ostry obrzęk płuc, przewodnienie czy niewyrównana niewydolność serca, a także w stanach niestabilnych (np. ciężkie stany pourazowe, ostry zawał mięśnia sercowego, udar, zator, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica, odwodnienie hipotoniczne, śpiączka hiperosmolarna).
dializa, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, posocznica, przewodnienie, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, udar, wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia krzepnięcia krwi, zator, zawał mięśnia sercowego, zespół przekarmienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Olej sojowy, będący źródłem długołańcuchowych niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), takich jak kwas linolowy (omega-6) i α-linolenowy (omega-3), jest powszechnie stosowany w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego. Jego podawanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne, a także u osób z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, w tym niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, niewydolnością wątroby, niedoczynnością tarczycy, hipertriglicerydemią (zalecane utrzymanie stężenia triglicerydów poniżej 4,6 mmol/l, przerwanie infuzji powyżej 11,4 mmol/l) oraz zespołem metabolicznym i posocznicą. Monitorowanie parametrów biochemicznych, takich jak stężenie triglicerydów, glukozy, elektrolitów, funkcji wątroby i nerek, a także morfologii krwi i testów krzepnięcia, jest niezbędne dla bezpiecznego stosowania preparatów. W trakcie infuzji należy zwracać uwagę na ryzyko zespołu przeciążenia tłuszczami, objawiającego się m.in. hiperlipidemią, hepatomegalią, zaburzeniami krzepnięcia i objawami neurologicznymi, które ustępują po zaprzestaniu podawania emulsji.
emulsja tłuszczowa, fosforan wapnia, hepatomegalia, hiperamonemia, hiperazotemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, infuzja dożylna, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, olej sojowy, osmolarność surowicy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre zapalenie trzustki, podrażnienie ściany naczynia, posocznica, pseudoaglutynacja, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, upośledzona czynność wątroby, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zaburzenie neurologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zator naczyń płucnych, zespół metaboliczny, zespół ponownego odżywienia, zespół przeciążenia tłuszczami, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Propofol – Przeciwwskazania stosowania

Propofol jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym olej sojowy (50-100 mg/ml) oraz u osób uczulonych na soję i orzeszki ziemne ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaktycznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie propofolu do sedacji u pacjentów ≤16 lat na oddziałach intensywnej terapii, z uwagi na zwiększone ryzyko zespołu niewydolności wielonarządowej, kwasicy metabolicznej i zaburzeń rytmu serca. Ponadto, brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania propofolu u dzieci z podgłośniowym zapaleniem krtani lub zapaleniem nagłośni podczas intensywnej terapii, co również stanowi przeciwwskazanie do jego podawania w tych przypadkach.
barbiturat, benzodiazepina, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, deksmedetomidyna, emulsja tłuszczowa, fentanyl, indeks terapeutyczny, intensywna terapia, izofluran, krup, kwasica metaboliczna, lek anestetyczny, midazolam, nadwrażliwość na olej sojowy, nadwrażliwość na orzeszki ziemne, nadwrażliwość na propofol, niewydolność oddechowa, olej sojowy, opioidowy lek przeciwbólowy, podgłośniowe zapalenie krtani, propofol, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, saturacja krwi tlenem, sedacja, sewofluran, substancja pomocnicza, tiopental, wziewny środek anestetyczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia pracy serca, zapalenie nagłośni, zespół niewydolności wielonarządowej
Leksykon substancji czynnych
Triglicerydy – Przeciwwskazania stosowania

Triglicerydy, będące kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym (np. Finomel, SMOFlipid, Lipoflex), dostarczają energii oraz niezbędnych kwasów tłuszczowych, jednak ich podawanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują m.in. ciężką hiperlipidemię (stężenie triglicerydów ≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), ciężką niewydolność wątroby i nerek, cholestazę wewnątrzwątrobową, ciężkie zaburzenia krzepnięcia, niekontrolowaną hiperglikemię (niewrażliwą na insulinę do 6 j./h), kwasicę metaboliczną oraz wrodzone zaburzenia metabolizmu lipidów i aminokwasów. Ponadto, nadwrażliwość na składniki preparatów (białka ryb, jaj, soi, orzeszków ziemnych, kukurydzy) stanowi istotne ograniczenie ich stosowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w stanie niestabilnym klinicznie, z ostrym zawałem mięśnia sercowego, udarem mózgu, ciężkim wstrząsem, posocznicą, odwodnieniem hipotonicznym czy śpiączką hiperosmolarna, a także u noworodków i dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na niedojrzałość enzymatyczną metabolizmu lipidów.
białko ryb, cholestaza wewnątrzwątrobowa, dializoterapia, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, Finomel, fosfolipidy jaja, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, koagulopatia, kwas tłuszczowy, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, metabolizm lipidów, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybi, olej sojowy, płytki krwi, posocznica, przewodnienie, SMOFlipid, śpiączka hiperosmolarna, stan krwotoczny, stłuszczenie wątroby, udar mózgu, wstrząs, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zaburzenia metabolizmu lipidów, zapalenie trzustki, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Olimel N9

OLIMEL N9 to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego zawierający glukozę, emulsję tłuszczową oraz aminokwasy, przeznaczony do stosowania u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane, uwzględniając masę ciała, stan kliniczny, wydatek energetyczny oraz metabolizm składników. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 35 ml/kg masy ciała, co odpowiada 2,0 g aminokwasów/kg, 3,9 g glukozy/kg i 1,4 g tłuszczów/kg, a dla pacjenta 70 kg to 2450 ml (140 g aminokwasów, 270 g glukozy, 98 g tłuszczów), dostarczając łącznie 2622 kcal. Szybkość infuzji powinna być stopniowo zwiększana, maksymalnie do 1,8 ml/kg/godz. (0,10 g aminokwasów/kg/godz., 0,19 g glukozy/kg/godz., 0,07 g tłuszczów/kg/godz.). Preparat ze względu na wysoką osmolarność (1170 mOsm/l) podaje się wyłącznie do żyły centralnej, a czas infuzji wynosi 12-24 godziny.
azot, droga dojelitowa, emulsja tłuszczowa, IDPN, infuzja, kalorie niebiałkowe, katabolizm, metabolizm składników, niedożywienie, odżywianie pozajelitowe, osmolarność, podaż aminokwasów, roztwór aminokwasów, składniki odżywcze, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, stan kliniczny, stan odżywienia, substancja odżywcza, szybkość infuzji, tolerancja metaboliczna, trójkomorowy worek, wartość energetyczna, wydatek energetyczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Fenyloalanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Fenyloalanina, jako naturalny aminokwas obecny w organizmie, jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz szczepionkach. Dane przedkliniczne wskazują, że przy prawidłowym stosowaniu zgodnie z zaleceniami dawkowania, produkty zawierające fenyloalaninę, takie jak Aminoplasmal Hepa 10% (1,60 g/l), Aminoven Infant 10% (3,75 g/l) czy Aminomel Nephro (5,53 g/l), nie wykazują szczególnej toksyczności ani zagrożeń genotoksycznych, rakotwórczych czy reprodukcyjnych. Badania na modelach zwierzęcych dotyczące szczepionek zawierających śladowe ilości fenyloalaniny (np. Boostrix Polio 0,0298 µg/dawka, Infanrix-IPV 0,036 µg/dawka) również nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W przypadku produktów wielokomorowych zawierających emulsje tłuszczowe, obserwowane zmiany, takie jak stłuszczenie wątroby czy małopłytkowość, wiązały się z komponentem tłuszczowym, a nie z fenyloalaniną.
aminokwas, beta-sitosterol, dysfagia, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fitoestrogen, genotoksyczność, HAV, hipercholesterolemia, małopłytkowość, metabolizm aminokwasów, niepłodność, rakotwórczość, roztwór aminokwasów, stłuszczenie wątroby, toksyczność, toksyczny wpływ na rozród, zaburzenie równowagi, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Lipidem 200 mg/ml

Przedawkowanie emulsji do infuzji Lipidem 200 mg/ml, zawierającej 100 g/1000 ml triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, 80 g/1000 ml oleju sojowego oraz 20 g/1000 ml omega-3-kwasów triglicerydów, może prowadzić do poważnych powikłań metabolicznych. Do najważniejszych objawów należą hiperlipidemia, manifestująca się podwyższonym stężeniem lipidów we krwi, oraz kwasica metaboliczna, charakteryzująca się obniżeniem pH krwi. Dodatkowo może rozwinąć się zespół przeciążenia lipidowego, którego szczegółowy opis znajduje się w punkcie 4.8 charakterystyki produktu. W skład emulsji wchodzi także 2,6 mmol sodu na 1000 ml, co należy uwzględnić w ocenie stanu pacjenta.
emulsja tłuszczowa, hiperlipidemia, infuzja, kwasica metaboliczna, kwasy tłuszczowe, metabolizm lipidów, obniżenie pH krwi, olej sojowy oczyszczony, omega-3 kwasy tłuszczowe, powikłania metaboliczne, profil lipidowy, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zespół przeciążenia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Omegaflex special bez elektrolitów

Produkt leczniczy Omegaflex special bez elektrolitów, stosowany jako emulsja do infuzji dożylnej, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które należy monitorować podczas terapii. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak rzadko występująca nadkrzepliwość oraz leukopenia i trombocytopenia o nieznanej częstości. Reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, wykwity skórne i obrzęk twarzy, występują rzadko. W zakresie metabolizmu obserwuje się bardzo rzadko hiperlipidemię, hiperglikemię oraz kwasicę metaboliczną, a niezbyt często utratę apetytu. Objawy neurologiczne, naczyniowe i oddechowe, takie jak ból głowy, senność, nadciśnienie, niedociśnienie, duszność i sinica, również występują rzadko. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty, pojawiają się niezbyt często i mogą być związane z samą terapią żywieniową. Cholestaza o nieznanej częstości oraz zmiany skórne, bóle mięśniowo-szkieletowe i objawy ogólne (gorączka, dreszcze) również zostały odnotowane.
cholestaza, duszność, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, nadkrzepliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, retykulocytoza, sinica, śpiączka, splenomegalia, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven EF

SmofKabiven EF to trójkomorowa emulsja do żywienia pozajelitowego, przeznaczona dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat zawiera aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową z olejów roślinnych i rybich, dostarczając niezbędnych składników odżywczych i energii. Dostępny jest w pięciu objętościach: 493 ml, 986 ml, 1477 ml, 1970 ml oraz 2463 ml, o całkowitej wartości energetycznej odpowiednio od 550 kcal (2,3 MJ) do 2700 kcal (11,3 MJ), z wartością energetyczną pozabiałkową od 450 kcal (1,9 MJ) do 2200 kcal (9,2 MJ), co pozwala na indywidualne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
dostęp centralny, emulsja tłuszczowa, energia pozabiałkowa, kwas tłuszczowy, niedrożność przewodu pokarmowego, osmolalność, osmolarność, proces anaboliczny, przetoka przewodu pokarmowego, SmofKabiven, worek trójkomorowy, zaburzenia połykania, zaburzenia wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Treonina – Interakcje

Treonina, jako aminokwas niezbędny stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje ograniczone dane dotyczące specyficznych interakcji farmakologicznych. Kluczowe znaczenie ma jednak zgodność farmaceutyczna przy łączeniu treoniny z innymi lekami w infuzji, zwłaszcza w kontekście jednoczesnego podawania ceftriaksonu i roztworów zawierających wapń, co u noworodków (≤ 28 dni) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wytrącenia osadów ceftriakson-wapń i zgonu. U pacjentów powyżej 28 dnia życia należy unikać podawania tych substancji przez ten sam zestaw do wlewu, stosując dokładne przepłukiwanie linii infuzyjnej. Ponadto, obecność emulsji tłuszczowych z olejem sojowym (źródło witaminy K1) w preparatach może wpływać na działanie pochodnych kumaryny, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. Heparyna i insulina mogą modyfikować metabolizm lipidów, jednak ich kliniczne znaczenie jest ograniczone.
alkohol etylowy, aminokwas niezbędny, antagonista receptora angiotensyny II, ceftriakson, diuretyk oszczędzający potas, dysfunkcja wątroby, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, heparyna, hiperkaliemia, hormon adrenokortykotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, klirens triglicerydów, kortykosteroid, krzepnięcie krwi, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, metabolizm aminokwasów, osad ceftriakson-wapń, pochodna kumaryny, pseudoaglutynacja, terapia żywieniowa, warfaryna, witamina K1, zaburzenie metaboliczne, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –

SmofKabiven Low Osmo Peripheral to kompleksowy roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja tłuszczowa składa się z czterech olejów: sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT), oleju z oliwek (kwasy jednonienasycone) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Preparat dostarcza zrównoważony profil kwasów tłuszczowych, optymalizując stosunek omega-6 do omega-3, co przekłada się na stabilność preparatu i zmniejszenie stresu oksydacyjnego. Aminokwasy pełnią funkcję substratów do syntezy białek oraz uczestniczą w przemianach energetycznych, wykazując efekt termogenny. Glukoza stanowi podstawowe źródło energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych. Produkt dostępny jest w czterech pojemnościach (850 ml do 2500 ml) o wartości energetycznej od 600 kcal (2,5 MJ) do 1800 kcal (7,5 MJ), z precyzyjnie dobranym składem aminokwasów, glukozy i tłuszczów.
białka wiążące retinol, chylomikrony, efekt termogenny, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, erytrocyty, fosfolipidy erytrocytów, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, ośrodkowy układ nerwowy, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, tkanki glukozozależne, triglicerydy MCT, tromboksany, worek trójkomorowy, wskaźnik BMI, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kabiven –

Kabiven to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający trzy składowe: 20% emulsję tłuszczową (Intralipid), roztwór aminokwasów oraz roztwór glukozy 19%, dostarczający odpowiednio od 100 g do 250 g glukozy, 34 g do 85 g aminokwasów (5,4 g do 13,5 g azotu) oraz zbilansowany zestaw elektrolitów (np. sód 32–80 mmol, potas 24–60 mmol, magnez 4–10 mmol) w zależności od objętości worka (1026–2566 ml). Preparat zapewnia całkowitą wartość energetyczną od 900 do 2300 kcal, z energią pozabiałkową 800–2000 kcal, co umożliwia kompleksowe pokrycie zapotrzebowania energetycznego i odżywczego pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego. Obecność octanów, metabolizowanych do wodorowęglanów, wspiera utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej. Kabiven charakteryzuje się osmolalnością około 1230 mOsm/kg i pH około 5,6, co zapewnia stabilność preparatu i bezpieczeństwo infuzji.
aminokwas egzogenny, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, homeostaza wodno-elektrolitowa, Intralipid, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolalność, osmolarność, parametr hemodynamiczny, proces anaboliczny, profil hemodynamiczny, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, termogeneza, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Przeciwwskazania stosowania

Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Intralipid 20%, Kabiven, Kabiven Peripheral oraz Lipidem. Podstawowymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na białko soi, jaja kurzego, orzeszki ziemne oraz, w przypadku Lipidem, na ryby. Ciężka hiperlipidemia, zwłaszcza hipertriglicerydemia ≥ 1000 mg/dl (11,4 mmol/l), ciężka niewydolność wątroby oraz cholestaza wewnątrzwątrobowa (w przypadku Lipidem) stanowią bezwzględne przeciwwskazania ze względu na ryzyko zaburzeń metabolizmu lipidów i ich kumulacji. Dodatkowo, zespół hemofagocytarny (HLH), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe, ciężka niewydolność nerek bez możliwości leczenia nerkozastępczego oraz ostry wstrząs wykluczają stosowanie tych preparatów.
cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja tłuszczowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, kwasica, kwasica metaboliczna, leczenie nerkozastępcze, metabolizm tłuszczów, nadwrażliwość na białko jaja kurzego, nadwrażliwość na ryby, niedotlenienie tkanek, niestabilny stan krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej sojowy oczyszczony, posocznica, przewodnienie, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wrodzona wada metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie metabolizmu lipidów, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemofagocytarny, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Multimel N7-1000E –

Ocena bezpieczeństwa farmakologicznego produktu leczniczego Multimel N7-1000 E opiera się na analizie poszczególnych składników, gdyż nie przeprowadzono kompleksowych badań przedklinicznych dla gotowej postaci leku. Badania toksyczności roztworu aminokwasów i glukozy nie wykazały specyficznej toksyczności, co potwierdza ich bezpieczeństwo w różnych stężeniach. Natomiast emulsja tłuszczowa, zawierająca około 80% oczyszczonego oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, w dawce 40 g tłuszczów na 1000 ml, wykazała charakterystyczne zmiany przedkliniczne, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu, typowe dla dużych dawek lipidów.
cholesterol w surowicy, dyslipidemia, emulsja tłuszczowa, energia niebiałkowa, hipercholesterolemia, krzepnięcie krwi, małopłytkowość, olej sojowy, olej z oliwek, płytki krwi, stłuszczenie wątroby, toksyczność aminokwasów, wartość energetyczna, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie krzepnięcia
Leksykon substancji czynnych
Walina – Właściwości farmakokinetyczne

Walina, jako aminokwas rozgałęziony (BCAA) o charakterze niezbędnym, nie jest syntetyzowana endogennie i wymaga dostarczenia z zewnątrz, co ma szczególne znaczenie w żywieniu pozajelitowym pacjentów z zaburzeniami odżywiania. Podawana dożylnie walina cechuje się 100% biodostępnością, co umożliwia natychmiastowe włączenie do puli wolnych aminokwasów osocza i ich dystrybucję do przestrzeni śródmiąższowej oraz wewnątrzkomórkowej. Metabolizm waliny obejmuje transaminację, utlenianie łańcucha węglowego do CO2 oraz wykorzystanie w glukoneogenezie, a grupa aminowa jest przekształcana do mocznika w wątrobie. Okres półtrwania waliny w surowicy wynosi od 10 do 30 minut, ulegając wydłużeniu w niewydolności nerek, co wymaga dostosowania dawkowania w żywieniu pozajelitowym. Preparaty aminokwasowe stosowane u dzieci (np. Aminoplasmal Paed 10%, Aminoven Infant 10%) mają zmodyfikowany skład, uwzględniający specyficzne potrzeby metaboliczne pacjentów pediatrycznych.
aminokwas rozgałęziony, biodostępność, choroba wątroby, dystrybucja tkankowa, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, grupa aminowa, homeostaza aminokwasowa, infuzja dożylna, metabolizm aminokwasów, niewydolność nerek, okres półtrwania aminokwasów, pacjent pediatryczny, produkty metabolizmu, przenikanie przez łożysko, przestrzeń wewnątrzkomórkowa, roztwór aminokwasów, synteza białek, transaminacja, walina, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Olej z oliwek – Dawkowanie i sposób podawania

Olej z oliwek w emulsjach lipidowych do żywienia pozajelitowego stanowi istotne źródło energii i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dawkowanie u dorosłych wynosi standardowo 1,0-2,0 g tłuszczów/kg masy ciała/dobę, co w przypadku ClinOleic 20% odpowiada 5-10 ml/kg mc./dobę (np. 350-700 ml dla 70 kg). W produktach mieszanych, takich jak SmofKabiven, dawka tłuszczów wynosi 0,7-1,3 g/kg mc./dobę (13-31 ml/kg mc./dobę). U dzieci dawki wahają się od 0,5 do 3,0 g/kg mc./dobę, z maksymalną objętością emulsji około 35-40 ml/kg mc./dobę. Noworodki i wcześniaki wymagają szczególnej ostrożności, z dawką początkową 0,5-1,0 g/kg mc./dobę i stopniowym zwiększaniem do 2,0-3,0 g/kg mc./dobę. Maksymalna szybkość infuzji tłuszczów nie powinna przekraczać 0,15 g/kg mc./godz., a u noworodków zaleca się powolne zwiększanie szybkości wlewu, np. w ClinOleic 20% początkowo do 0,1 g/kg mc./min przez 10 minut.
chorobliwa otyłość, ciągła terapia nerkozastępcza, ClinOleic, eliminacja tłuszczów, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, filtr końcowy, idealna masa ciała, infuzja, masa urodzeniowa, metabolizm, mieszanina lipidów, olej sojowy, Olimel, osmolarność, SmofKabiven, śróddializacyjne żywienie pozajelitowe, terapia nerkozastępcza, ultrafiltracja, zaburzenie czynności nerek, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Lizyna bezwodna, stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral (zawierająca 3,4–5,6 g lizyny bezwodnej w zależności od pojemności worka), wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych, w tym stężenia triglicerydów w surowicy, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l po 5-6 godzinach od zakończenia infuzji emulsji tłuszczowej. Należy także kontrolować glikemię, elektrolity, osmolarność, równowagę kwasowo-zasadową oraz enzymy wątrobowe (fosfataza alkaliczna, AspAT, AlAT). U pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, zaburzeniami czynności wątroby, niedoczynnością tarczycy z hipertriglicerydemią oraz zespołem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza w zakresie kontroli fosforanów i potasu, aby zapobiec hiperfosfatemii i hiperkaliemii. Długotrwałe żywienie pozajelitowe wymaga także monitorowania morfologii krwi i parametrów krzepnięcia.
chlorowodorek lizyny, dehydrogenaza mleczanowa, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, infuzja dożylna aminokwasów, krzepnięcie krwi, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, lizyna bezwodna, niedoczynność tarczycy, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, osmolalność, osmolarność surowicy, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa alergiczna, retencja elektrolitów, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie bilirubiny, stężenie glukozy, triglicerydy w surowicy, zaburzenia gospodarki tłuszczowej, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Skład i postać leku – Soluvit N –

Soluvit N to liofilizowany, jałowy proszek do sporządzania roztworu do infuzji, stosowany w żywieniu pozajelitowym. Po rozpuszczeniu w 10 ml wody uzyskuje osmolalność około 490 mOsm/kg i pH około 5,8. Każda fiolka zawiera kompleks witamin rozpuszczalnych w wodzie, w tym tiaminy azotan (3,1 mg, ekwiwalent 2,5 mg witaminy B1), ryboflawiny sodu fosforan (4,9 mg, 3,6 mg witaminy B2), nikotynamid (40 mg), pirydoksyny chlorowodorek (4,9 mg, 4,0 mg witaminy B6), sodu pantotenian (16,5 mg, 15,0 mg kwasu pantotenowego), sodu askorbinian (113 mg, 100 mg witaminy C), biotynę (60 μg), kwas foliowy (0,40 mg) oraz cyjanokobalaminę (5,0 μg witaminy B12). Produkt zawiera metylu parahydroksybenzoesan jako konserwant oraz substancje pomocnicze: glicynę i disodu edetynian. Preparat wymaga aseptycznego przygotowania i rozpuszczenia w 10 ml odpowiedniego rozpuszczalnika, np. Vitalipid N Adult, Intralipid 10% lub 20%, wody do wstrzykiwań lub roztworu glukozy (5-50%).
aminokwasy, aseptyka, biotyna, cyjanokobalamina, elektrolity, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, korek chlorobutylowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, metylu parahydroksybenzoesan, nikotynamid, osmolalność, pierwiastki śladowe, pirydoksyny chlorowodorek, podanie parenteralne, roztwór glukozy, ryboflawina, ryboflawiny sodu fosforan, sodu askorbinian, sodu pantotenian, stabilność termiczna, tiaminy azotan, witamina B12, witamina C, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, witaminy rozpuszczalne w wodzie, woda do wstrzykiwań, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven extra Nitrogen –

SmofKabiven extra Nitrogen to roztwór do żywienia pozajelitowego o kodzie ATC B05BA10, zawierający emulsję tłuszczową SMOFlipid, aminokwasy, elektrolity oraz glukozę. Emulsja SMOFlipid składa się z oleju sojowego (55-60% kwasu linolowego omega-6, 8% kwasu alfa-linolenowego omega-3), triglicerydów MCT, oleju z oliwek (źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych) oraz oleju rybiego bogatego w EPA i DHA. Badania kliniczne, w tym pediatryczne, potwierdziły bezpieczeństwo i skuteczność SMOFlipid, wykazując korzystne zmiany w profilu kwasów tłuszczowych po 4 tygodniach terapii. Aminokwasy stanowią budulec białek i wywołują efekt termogenezy, natomiast glukoza pełni rolę podstawowego źródła energii, szczególnie dla tkanek glukozozależnych, takich jak OUN.
białka wiążące retinol, długotrwałe żywienie pozajelitowe, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy krwinek czerwonych, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy tłuszczowe omega-3, leukotrieny, lipoproteiny osocza, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, prealbuminy, profil kwasów tłuszczowych, prostaglandyny, SMOFlipid, termogeneza, triglicerydy MCT, tromboksany, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olimel N9

Produkt leczniczy OLIMEL N9 to trójkomorowa emulsja do infuzji zawierająca roztwór glukozy (110 g/1000 ml), emulsję tłuszczową (40 g/1000 ml) oraz roztwór aminokwasów (56,9 g/1000 ml). Preparat jest przeciwwskazany u wcześniaków, noworodków do 28 dni życia oraz dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na nieodpowiednie proporcje składników odżywczych dostosowanych do metabolizmu dorosłych. Ponadto, OLIMEL N9 nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na jaja, soję, białka orzeszków ziemnych, kukurydzę oraz składniki preparatu, w tym aminokwasy i glukozę. Emulsja tłuszczowa zawiera około 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego, z niezbędnymi kwasami tłuszczowymi stanowiącymi 20% całkowitej zawartości tłuszczów. Osmolarność gotowej emulsji wynosi 1170 mOsm/l, co klasyfikuje ją jako preparat hipertoniczny, istotny przy doborze dostępu naczyniowego.
aminoacydopatia, białko orzeszków ziemnych, choroba syropu klonowego, ciężka hiperglikemia, ciężka hiperlipidemia, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, fenyloketonuria, fosfolipidy jaja kurzego, hipertriglicerydemia, homocystynuria, leucyna, metionina, niezbędny kwas tłuszczowy, noworodek, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, preparat hipertoniczny, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, tyrozyna, tyrozynemia, wcześniak, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipoflex special –

Emulsja do infuzji Lipoflex special zawiera 56 g aminokwasów, 144 g glukozy oraz 40 g tłuszczów (w tym olej sojowy i MCT) na 1000 ml, co przekłada się na 1180 kcal i osmolarność 1545 mOsm/l. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki takie jak białko jaj, orzeszki ziemne, soja oraz substancje pomocnicze. Nie należy go stosować w wrodzonych zaburzeniach metabolizmu aminokwasów, ciężkiej hipertriglicerydemii (≥ 1000 mg/dl lub 11,4 mmol/l), hiperglikemii opornej na insulinę (do 6 j./h), kwasicy, cholestazie wewnątrzwątrobowej, ciężkiej niewydolności wątroby i nerek bez terapii nerkozastępczej. Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują ciężką koagulopatię, zaostrzenie skazy krwotocznej, ostre zdarzenia zakrzepowo-zatorowe oraz zatorowość tłuszczową. Ze względu na profil aminokwasów i elektrolitów, preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 2 lat.
aminokwas, białko jaja, cholestaza wewnątrzwątrobowa, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, koagulopatia, kwasica, nadwrażliwość na składniki preparatu, niestabilność układu krążenia, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, osmolarność, skaza krwotoczna, śpiączka, terapia nerkozastępcza, terapia żywieniowa, udar, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zatorowość tłuszczowa, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół poagresyjny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Nephrotect

Produkt leczniczy Nephrotect, roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów, stosowany w żywieniu pozajelitowym pacjentów z niewydolnością nerek, nie wykazuje istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami w badaniach oficjalnych. Niemniej jednak, ze względu na farmakologiczne właściwości aminokwasów (m.in. L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-fenyloalanina, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, L-arginina, L-histydyna, L-alanina, N-acetylo-L-cysteina, glicyna, L-prolina, L-seryna, L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna), istnieją teoretyczne ryzyka interakcji, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych (aminoglikozydy, amfoterycyna B, cyklosporyna) oraz preparatów zawierających wapń, które mogą prowadzić do nasilenia nefrotoksyczności lub ryzyka precypitacji. Produkt charakteryzuje się wysoką osmolarnością teoretyczną 960 mOsm/l, co wymaga uwagi przy podawaniu dożylnym z innymi lekami.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, biodostępność aminokwasów, całkowite żywienie pozajelitowe, cyklosporyna, emulsja tłuszczowa, interakcja z produktem leczniczym, lek nefrotoksyczny, metabolizm aminokwasów, N-acetylo-L-cysteina, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, osmolarność teoretyczna, pierwiastek śladowy, precypitacja, profil aminokwasów, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór węglowodanów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nutriflex Plus

Produkt leczniczy Nutriflex plus, zawierający glukozę w ilości 150 g/1000 ml lub 300 g/2000 ml, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hiperglikemii. Konieczne jest systematyczne monitorowanie glikemii oraz dostosowanie szybkości infuzji i ewentualne podanie insuliny. Nagłe przerwanie wlewu może wywołać hipoglikemię reaktywną, zwłaszcza u dzieci poniżej 3. roku życia oraz pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie szybkości infuzji i monitorowanie objawów hipoglikemii przez minimum 30 minut po zakończeniu żywienia pozajelitowego. Ponadto, w trakcie ponownego odżywienia należy kontrolować elektrolity (potas, fosforany, magnez) i stosować odpowiednią suplementację, aby zapobiec zespołowi ponownego odżywienia.
emulsja tłuszczowa, gospodarka węglowodanowa, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipoglikemia reaktywna, hipokaliemia, hipomagnezemia, leczenie nerkozastępcze, monitorowanie glikemii, niewydolność nadnerczy, niewydolność płuc, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności serca, zespół ponownego odżywienia, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
L-lizyna – Dawkowanie i sposób podawania

L-lizyna, jako niezbędny aminokwas, jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, takich jak Aminomel 10E i 12,5E (10,02 g/l i 12,53 g/l L-lizyny), Aminosteril N-Hepa 8% (6,88 g/l L-lizyny), Vamin 18 Electrolyte-Free (9,0 g/l L-lizyny) oraz Vaminolact (5,6 g/l L-lizyny). Dawkowanie tych preparatów jest ściśle uzależnione od masy ciała pacjenta, stanu klinicznego oraz zapotrzebowania metabolicznego, z maksymalnymi dawkami dobowymi sięgającymi np. 20 ml/kg mc. dla Aminomel 10E czy 18,75 ml/kg mc. dla Aminosteril N-Hepa 8%. W przypadku preparatu Ketosteril, dawka L-lizyny wynosi 900-1800 mg/dobę (4-8 tabletek trzy razy dziennie), a Copaxone 20 mg/ml podaje się 20 mg octanu glatirameru podskórnie raz dziennie. Podawanie dożylne wymaga uwzględnienia szybkości infuzji (np. do 1 ml/kg mc./godz. dla Aminomel 10E) oraz maksymalnej dobowej objętości płynów (nie przekraczającej 40 ml/kg mc. u dorosłych). Preparaty te należy stosować w połączeniu z odpowiednimi roztworami węglowodanów, emulsjami tłuszczowymi, elektrolitami i witaminami, dostosowując czas i sposób infuzji do wieku i stanu pacjenta.
aminokwas, Aminosteril N-Hepa, dieta doustna, emulsja tłuszczowa, filtracja kłębuszkowa, infuzja dożylna, L-lizyna, niedobór niezbędnych kwasów tłuszczowych, octan glatirameru, octan lizyny, osmolarność roztworu, podaż aminokwasów, podrażnienie, postać farmaceutyczna, prędkość wlewu, produkt leczniczy, stan kataboliczny, stres metaboliczny, szybkość infuzji, wstrzyknięcie podskórne, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Histydyna – Interakcje

Histydyna, jako aminokwas stosowany w żywieniu pozajelitowym, wykazuje niewiele specyficznych interakcji farmakologicznych bezpośrednio z nią związanych. Większość potencjalnych interakcji wynika z obecności innych składników preparatów, takich jak wapń, potas czy emulsje tłuszczowe zawierające olej sojowy. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego podawania ceftriaksonu z roztworami zawierającymi wapń (np. Clinimix N17G35E, Finomel, Multimel) przez tę samą linię do infuzji, zwłaszcza u noworodków ≤28 dni życia, ze względu na ryzyko wytrącania się soli wapniowych ceftriaksonu i zgonu. Ponadto, preparaty zawierające histydynę nie powinny być podawane jednocześnie z krwią przez ten sam zestaw infuzyjny z powodu ryzyka pseudoaglutynacji. W preparatach tych istotna jest także zawartość potasu, co wymaga ostrożności i monitorowania u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagonistów receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne (takrolimus, cyklosporyna) ze względu na ryzyko hiperkaliemii.
amiloryd, aminokwas, Aminoplasmal, antagonista receptora angiotensyny II, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, emulsja tłuszczowa, glikozyd nasercowy, gospodarka potasowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens triglicerydów, kortykosteroid, kortykotropina, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, olej sojowy, pochodna kumaryny, preparat aminokwasowy, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasowy, spironolakton, takrolimus, triamteren, warfaryna, witamina K1, zatrucie naparstnicą, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Tauryna – Właściwości farmakodynamiczne

Tauryna, aminokwas siarkowy o wzorze kwasu 2-aminoetanosulfonowego, pełni kluczową rolę w fizjologii organizmu, mimo że nie wchodzi w skład białek strukturalnych. Jest warunkowo niezbędna, zwłaszcza u noworodków i wcześniaków, u których endogenna synteza z metioniny i cysteiny jest ograniczona. Tauryna jest istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, szczególnie dla niemowląt, gdzie jej zawartość jest dostosowana do potrzeb rozwojowych i metabolicznych, z wartościami takimi jak 300 mg/1000 ml w Vaminolact, 0,50 g/1000 ml w Aminomix 1 Novum czy 0,06 g/100 ml w Primene 10%. Preparaty te odzwierciedlają skład aminokwasowy mleka matki, co jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego, siatkówki oraz innych narządów u dzieci.
aminokwas niezbędny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwas siarkowy, aminokwas warunkowo niezbędny, aminokwasy z elektrolitami, Aminoven Infant, bilans azotowo-energetyczny, emulsja tłuszczowa, gojenie ran, mleko kobiece, prawidłowy metabolizm, preparat do żywienia pozajelitowego, preparat trójkomorowy, Primene, rozwój narządów, rozwój układu nerwowego, synteza białek, synteza endogenna, szlak metaboliczny, tauryna, terapia pozajelitowa, termogeneza, układ odpornościowy, wcześniak, wolne aminokwasy, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe noworodka
Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Olej sojowy oczyszczony, stosowany jako główny składnik lipidowy w preparatach do żywienia pozajelitowego, wykazuje dobrą tolerancję i akceptowalny profil bezpieczeństwa w zalecanych dawkach terapeutycznych. Badania toksykologiczne na psach i królikach, z dawkami dożylnymi do 6 g tłuszczów/kg masy ciała, nie wykazały istotnych objawów zatrucia ani uszkodzeń wątroby czy innych narządów. Typowe zmiany obserwowane przy dużych dawkach emulsji tłuszczowych to stłuszczenie wątroby, małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu. W badaniach porównawczych emulsji tłuszczowych, produkty zawierające mieszankę oleju sojowego i oliwy z oliwek (np. ClinOleic 20%) wykazały korzystniejszy wpływ na funkcje immunologiczne i mniejszą peroksydację lipidów w porównaniu do emulsji zawierających wyłącznie olej sojowy.
badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, cholesterol, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, emulsja tłuszczowa, fitoestrogen, interleukina-2, małopłytkowość, martwica tkanki, olej sojowy oczyszczony, peroksydacja tłuszczów, proliferacja limfocytów, reakcja zapalna, stężenie plemników, stłuszczenie wątroby, triglicerydy o średniej długości łańcucha, uszkodzenie embriotoksyczne, uszkodzenie wątroby, właściwość uczulająca, właściwości immunomodulujące, wpływ teratogenny, zaburzenie płodności, żywienie pozajelitowe, β-sitosterol