Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lizyna bezwodna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lizyny bezwodnej

Lizyna bezwodna, będąca istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne zagrożenia oraz interakcje podczas jej stosowania. W przypadku produktu Kabiven Peripheral, zawierającego lizynę (w formie chlorowodorku lizyny odpowiadającego lizynie bezwodnej w dawkach 5,6 g, 4,5 g lub 3,4 g w zależności od pojemności worka), należy przestrzegać określonych środków ostrożności, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii.¹

Monitorowanie parametrów biochemicznych i klinicznych

Podczas stosowania lizyny bezwodnej w ramach terapii żywieniowej konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów biochemicznych. Należy regularnie kontrolować stężenie triglicerydów w surowicy, szczególnie po upływie 5-6 godzin od zakończenia podawania emulsji tłuszczowej. Wartość ta nie powinna przekraczać 3 mmol/l podczas infuzji.²

Konieczne jest również monitorowanie innych parametrów biochemicznych, takich jak stężenie glukozy i elektrolitów w surowicy, osmolarność, równowaga kwasowo-zasadowa oraz enzymy wątrobowe (fosfataza alkaliczna, AspAT, AlAT). W przypadku długotrwałego podawania preparatów zawierających lizynę należy dodatkowo kontrolować liczbę krwinek i parametry krzepnięcia krwi.³

Stosowanie u szczególnych grup pacjentów

Lizyna bezwodna wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami gospodarki tłuszczowej. Dotyczy to zwłaszcza osób z:

• Niewydolnością nerek
• Niewyrównaną cukrzycą
• Zapaleniem trzustki
• Nieprawidłową czynnością wątroby
• Niedoczynnością tarczycy z hipertriglicerydemią
• Zespołem ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (posocznicą)

⁴

U pacjentów z niewydolnością nerek konieczne jest dokładne kontrolowanie ilości podawanych fosforanów i potasu, aby zapobiec hiperfosfatemii i hiperkaliemii.⁵

Zapobieganie zaburzeniom metabolicznym

Stosowanie lizyny bezwodnej jako składnika żywienia pozajelitowego wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z kwasicą metaboliczną (np. kwasicą mleczanową), ze zwiększoną osmolarnością surowicy lub wymagających wyrównania bilansu płynów. Podobnie należy zachować ostrożność u pacjentów z tendencją do retencji elektrolitów.⁶

Infuzji dożylnej aminokwasów, w tym lizyny, towarzyszy zwiększone wydalanie z moczem pierwiastków śladowych, szczególnie cynku. Należy to uwzględnić podczas ustalania dawki pierwiastków śladowych, zwłaszcza przy długotrwałym żywieniu dożylnym.⁷

Zespół ponownego odżywienia

U pacjentów niedożywionych rozpoczęcie żywienia pozajelitowego z lizyną bezwodną może spowodować zespół ponownego odżywienia (refeeding syndrome). Objawia się to przemieszczeniem płynów w organizmie, mogącym prowadzić do:

• Obrzęku płuc
• Zastoinowej niewydolności krążenia
• Zmniejszenia stężenia w surowicy potasu, fosforu, magnezu
• Zmniejszenia stężenia witamin rozpuszczalnych w wodzie

Powyższe zmiany mogą wystąpić w ciągu 24-48 godzin od rozpoczęcia terapii. W związku z tym zaleca się ostrożne i powolne wprowadzanie żywienia pozajelitowego z lizyną, ścisłe monitorowanie parametrów oraz odpowiednie uzupełnianie płynów, elektrolitów, minerałów i witamin.⁸

Reakcje nadwrażliwości i alergiczne

Podczas stosowania lizyny bezwodnej w preparatach zawierających olej sojowy i fosfolipidy jaja kurzego należy uwzględnić możliwość reakcji alergicznych. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek oznak lub objawów reakcji anafilaktycznej należy natychmiast przerwać infuzję. Obserwowano również alergiczne reakcje krzyżowe pomiędzy soją i orzeszkami ziemnymi.⁹

Powikłania naczyniowe i zakażenia

Przy podawaniu preparatów z lizyną bezwodną do żył obwodowych, podobnie jak w przypadku innych roztworów hipertonicznych, może wystąpić zakrzepowe zapalenie żył. Czynniki zwiększające to ryzyko obejmują:

• Rodzaj zastosowanej kaniuli, jej średnicę i długość
• Czas trwania infuzji
• pH i osmolalność podawanych roztworów
• Zakażenia
• Liczbę czynności wykonanych podczas wkłucia

Nie zaleca się stosowania tych samych wkłuć do podawania roztworów zawierających lizynę oraz innych dożylnych substancji i roztworów.¹⁰

Wpływ na badania laboratoryjne

Tłuszcze zawarte w preparatach z lizyną bezwodną mogą mieć wpływ na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, jeśli krew zostanie pobrana przed ich usunięciem z krążenia. Dotyczy to szczególnie:

• Stężenia bilirubiny
• Aktywności dehydrogenazy mleczanowej
• Parametrów natlenowania
• Stężenia hemoglobiny

U większości pacjentów tłuszcze usuwane są z organizmu w ciągu 5-6 godzin od podania produktu leczniczego.¹¹

Dodatkowe zalecenia dotyczące stosowania

Przed rozpoczęciem infuzji preparatów zawierających lizynę bezwodną należy wyrównać istniejące zaburzenia elektrolitowe i bilans płynów. Objętość preparatu należy dobierać odpowiednio do stanu nawodnienia i odżywienia pacjenta.¹²

Ilość poszczególnych elektrolitów dodawanych do infuzji z lizyną bezwodną uzależniona jest od stanu klinicznego pacjenta i wyników regularnych oznaczeń ich stężeń w surowicy. Preparaty z lizyną nie zawierają najczęściej witamin i pierwiastków śladowych, dlatego zaleca się ich dodatkowe stosowanie.¹³

U pacjentów z hiperglikemią otrzymujących preparaty zawierające lizynę bezwodną konieczne może być podanie egzogennej insuliny.¹⁴

Na początku każdej infuzji preparatu z lizyną bezwodną konieczna jest wnikliwa obserwacja kliniczna pacjenta. W przypadku wystąpienia jakiegokolwiek nieprawidłowego objawu, należy natychmiast przerwać podawanie.¹⁵