Przeciwwskazania stosowania leku Intralipid 10%. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Emulsja tłuszczowa Intralipid 10% (100 mg/ml) stanowi źródło energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych w żywieniu pozajelitowym. Ze względu na swoje właściwości farmakologiczne i skład, produkt ten posiada ściśle określone przeciwwskazania, których przestrzeganie jest niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie sytuacji klinicznych, w których stosowanie tego preparatu jest przeciwwskazane.¹

Stany nagłące i niestabilność hemodynamiczna

Stosowanie emulsji Intralipid 10% jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów znajdujących się w ostrym wstrząsie. W sytuacji wstrząsu dochodzi do zaburzeń mikrokrążenia, redystrybucji przepływu krwi i niewydolności narządowej. Podanie emulsji tłuszczowej w takich warunkach może dodatkowo pogorszyć perfuzję tkankową i utrudnić stabilizację stanu pacjenta. W przypadku pacjentów z objawami wstrząsu należy najpierw zastosować odpowiednie leczenie stabilizujące i wyrównujące zaburzenia hemodynamiczne.²

Zaburzenia metabolizmu lipidów

Ciężka hiperlipemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Intralipid 10%. U pacjentów z tym zaburzeniem dodatkowe obciążenie organizmu lipidami może prowadzić do nasilenia istniejących już zaburzeń metabolicznych, zwiększać ryzyko ostrego zapalenia trzustki oraz wpływać negatywnie na funkcje różnych narządów. Podawanie emulsji tłuszczowych należy przerwać również w przypadku wystąpienia ciężkiej hipertriglicerydemii podczas terapii żywieniem pozajelitowym.³

Niewydolność wątroby

Emulsja Intralipid 10% jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie lipidów, a jej ciężka dysfunkcja upośledza zdolność organizmu do prawidłowego przetwarzania dostarczanych z zewnątrz tłuszczów. Podanie emulsji tłuszczowej w takiej sytuacji może prowadzić do nasilenia zaburzeń metabolicznych, pogorszenia funkcji wątroby i zwiększenia ryzyka powikłań. W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby należy rozważyć alternatywne źródła energii w żywieniu pozajelitowym.⁴

Zespół hemofagocytarny

Zespół hemofagocytarny (hemophagocytic syndrome, HPS) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Intralipid 10%. Jest to rzadkie, zagrażające życiu schorzenie charakteryzujące się patologiczną aktywacją układu immunologicznego, prowadzącą do nadmiernej produkcji cytokin prozapalnych i nadmiernej aktywacji makrofagów. W przebiegu tego zespołu dochodzi do ciężkich zaburzeń metabolicznych, niewydolności wielonarządowej i często do zgonu. Podanie emulsji tłuszczowej pacjentom z zespołem hemofagocytarnym może nasilić istniejące zaburzenia i pogorszyć przebieg choroby.⁵

Reakcje nadwrażliwości

Produkt Intralipid 10% jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na poszczególne składniki preparatu lub substancje o podobnej budowie chemicznej. Dotyczy to w szczególności osób z nadwrażliwością na:

• Białko jaja – ze względu na potencjalne ryzyko reakcji krzyżowych
• Soję – preparat zawiera olej sojowy oczyszczony (100 g/1000 ml), który stanowi główny składnik aktywny
• Orzeszki ziemne – ze względu na możliwość występowania reakcji krzyżowych u osób uczulonych na orzeszki ziemne i soję
• Pozostałe substancje czynne lub pomocnicze wchodzące w skład produktu

U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na którykolwiek z wymienionych składników stosowanie Intralipid 10% może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznych, w tym reakcji anafilaktycznych stanowiących zagrożenie dla życia.⁶

Charakterystyka produktu Intralipid

Warto przypomnieć, że Intralipid 10% jest emulsją do infuzji o następującej charakterystyce:

Znajomość tych parametrów jest istotna przy kwalifikacji pacjentów do terapii żywieniowej z wykorzystaniem preparatu Intralipid 10% oraz przy monitorowaniu bezpieczeństwa jego stosowania.⁷