Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metionina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania metioniny

Metionina jest jednym z ważnych aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym oraz w preparatach do dializy otrzewnowej. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji, oparte na badaniach naukowych oraz charakterystykach produktów leczniczych zawierających metioninę.

Brak specyficznej toksyczności metioniny w roztworach aminokwasów

Większość produktów leczniczych zawierających metioninę nie była przedmiotem szczegółowych badań przedklinicznych ukierunkowanych na samą metioninę. Jest to uzasadnione faktem, że metionina, podobnie jak inne aminokwasy zawarte w tych produktach, stanowi naturalny składnik organizmu ludzkiego i jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania procesów metabolicznych¹. Nie oczekuje się zatem wystąpienia jakichkolwiek reakcji toksycznych pod warunkiem właściwego przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zaleceń dotyczących dawkowania².

W przypadku produktu Aminoplasmal B.Braun 10% E, który zawiera metioninę, badania przedkliniczne nie były przeprowadzane, ponieważ zawiera on tylko aminokwasy i elektrolity, które są substratami w metabolizmie człowieka. Z tego względu nie należy oczekiwać reakcji toksycznych, pod warunkiem ścisłego przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zalecanych dawek³.

Badania bezpieczeństwa produktów zawierających metioninę

Dla produktu Aminoplasmal Paed 10%, dedykowanego populacji pediatrycznej i zawierającego metioninę, również nie przeprowadzono badań nieklinicznych. Jako że aminokwasy zawarte w tym produkcie są substancjami naturalnie występującymi w organizmie, nie należy spodziewać się działań toksycznych, jeśli wskazania, przeciwwskazania i zalecenia dotyczące dawkowania są należycie przestrzegane⁴.

W przypadku produktu Aminoplasmal Hepa 10%, dane niekliniczne dla poszczególnych składników produktu leczniczego w zwykle stosowanych dawkach, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka⁵.

Specyficzne aspekty bezpieczeństwa metioniny w kontekście mieszanin aminokwasów

Warto zauważyć, że toksyczność pojedynczych aminokwasów, w tym metioniny, zależy głównie od zaburzeń równowagi względem innych aminokwasów. Dlatego działania toksyczne rzadko występują w przypadku mieszanin zawierających wszystkie niezbędne fizjologiczne aminokwasy obecne, na przykład, w białkach lub roztworach aminokwasów do żywienia⁶.

Dla produktu Aminoven Infant 10%, który zawiera metioninę w stężeniu 3,12 g/1000 ml, podkreśla się brak danych literaturowych dotyczących działania toksycznego roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Istotna jest również obserwacja, że danych dotyczących dawek LD50, toksyczności ostrej lub podostrej, które są dostępne w odniesieniu do pojedynczych aminokwasów, nie można przenosić na mieszaniny aminokwasów w roztworach⁷.

Badania różnych formulacji zawierających metioninę

W przypadku produktów złożonych, takich jak Finomel, Finomel Peri czy preparaty z serii Nutriflex, nie przeprowadzono konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa^{8 9}.

Dla produktów Nutriflex nie przeprowadzono również badań przedklinicznych, jednak nie należy oczekiwać toksycznego wpływu mieszanin składników odżywczych podawanych w ramach terapii substytucyjnej w zalecanych dawkach^{10 11}.

Dane przedkliniczne dla produktów zawierających lipidy i metioninę

W przypadku produktów złożonych, które oprócz metioniny zawierają również emulsje tłuszczowe (np. Lipoflex, Kabiven, Multimel), badania przedkliniczne ujawniły zmiany typowe dla wysokiego poboru emulsji tłuszczowej, takie jak stłuszczenie wątroby, małopłytkowość i zwiększone stężenie cholesterolu. Jednakże zmiany te nie są bezpośrednio związane z zawartością metioniny w tych produktach^{12 13}.

W przypadku produktu Olimel N12E, który zawiera metioninę (2,46 g/650 ml, 3,79 g/1000 ml, 5,69 g/1500 ml, 7,58 g/2000 ml), przedkliniczne badania toksykologiczne przeprowadzone z zastosowaniem emulsji tłuszczowej ujawniły podobne zmiany typowe dla wysokiego poboru emulsji tłuszczowej. Natomiast badania przedkliniczne z zastosowaniem roztworów aminokwasów oraz glukozy w różnych składach jakościowych i stężeniach nie wykazały żadnych szczególnych właściwości toksycznych¹⁴.

Potencjalny wpływ na rozród w formulacjach zawierających metioninę i tłuszcze roślinne

W przypadku produktów zawierających oleje roślinne, szczególnie olej sojowy, mogą one zawierać fitoestrogeny, takie jak β-sitosterol. W badaniach na zwierzętach potwierdzono występowanie zaburzeń płodności po podaniu podskórnym i dopochwowym β-sitosterolu szczurom i królikom. Jednakże w oparciu o obecny stan wiedzy, działania obserwowane u zwierząt nie mają znaczenia w praktyce klinicznej^{15 16}.

Dane dotyczące produktów specjalistycznych zawierających metioninę

Dla produktu Nephrotect, który jest specjalnie opracowany do stosowania u pacjentów z niewydolnością nerek i zawiera metioninę w stężeniu 2,00 g/1000 ml, dane niekliniczne uzyskane z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym oraz badań tolerancji miejscowej, a także z badań z zastosowaniem zbliżonych roztworów aminokwasów, dotyczących bezpieczeństwa stosowania, genotoksyczności i potencjalnego działania rakotwórczego, nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka¹⁷.

Dodatkowo warto zauważyć, że dla produktu Nutrineal PD4, który jest roztworem do dializy otrzewnowej zawierającym metioninę w stężeniu 850 mg/l, brak jest nieklinicznych danych uważanych za istotne dla bezpieczeństwa klinicznego, innych niż dane zawarte w charakterystyce produktu leczniczego¹⁸.

Podsumowanie danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa metioniny

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że metionina, będąca naturalnym składnikiem organizmu ludzkiego, nie wykazuje specyficznej toksyczności, gdy jest stosowana w preparatach zgodnie z zaleceniami. Nie przeprowadzono szczegółowych badań przedklinicznych ukierunkowanych wyłącznie na metioninę, jednak badania różnych preparatów zawierających ten aminokwas nie wykazały szczególnych właściwości toksycznych.

Należy podkreślić, że toksyczność pojedynczych aminokwasów, w tym metioniny, zależy głównie od zaburzeń równowagi względem innych aminokwasów. Z tego względu mieszaniny aminokwasów zawierające metioninę w odpowiednich proporcjach z innymi aminokwasami, podobnie jak w naturalnych białkach, rzadko wykazują działania toksyczne.

Dane przedkliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania metioniny w preparatach do żywienia pozajelitowego oraz dializy otrzewnowej pod warunkiem przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zalecanych dawek.