Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Seryna

Seryna, jako aminokwas endogenny, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w zastosowaniach klinicznych, co potwierdzają dane przedkliniczne oraz charakterystyki produktów leczniczych zawierających ten składnik. W większości preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Nutriflex peri, Aminoplasmal Hepa 10% (3,70 g/1000 ml seryny), Nephrotect (7,60 g/1000 ml seryny) czy Aminoven Infant 10% (7,67 g/1000 ml seryny), nie stwierdzono toksyczności ani działania genotoksycznego, rakotwórczego czy teratogennego, pod warunkiem stosowania zgodnie z zaleceniami dawkowania. Badania toksykologiczne obejmowały zarówno podanie jednorazowe, jak i wielokrotne, a także ocenę tolerancji miejscowej, nie wykazując istotnych zagrożeń dla pacjentów. Warto podkreślić, że toksyczność pojedynczych aminokwasów jest związana głównie z zaburzeniem równowagi aminokwasowej, co jest rzadkie w przypadku kompleksowych mieszanin aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania seryny

Seryna jest aminokwasem naturalnie występującym w organizmie, stanowiącym istotny składnik białek oraz uczestniczącym w wielu procesach metabolicznych. W kontekście przedklinicznych danych o bezpieczeństwie stosowania seryny, dostępne informacje pochodzące z charakterystyk produktów leczniczych zawierających ten aminokwas wskazują na jej korzystny profil bezpieczeństwa w zastosowaniach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania seryny w oparciu o badania przedkliniczne i charakterystyki produktów leczniczych.1

Brak toksyczności seryny jako naturalnego aminokwasu

W przypadku większości produktów leczniczych zawierających serynę nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego konkretnego aminokwasu. Wynika to z faktu, że seryna, podobnie jak inne aminokwasy zawarte w tych produktach, jest substancją występującą naturalnie w organizmie. Z tego względu nie oczekuje się występowania jakichkolwiek reakcji toksycznych pod warunkiem właściwego przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zaleceń dotyczących dawkowania.1 2

W charakterystykach produktów leczniczych, takich jak Nutriflex peri, Nutriflex plus, Nutriflex special, Nutriflex basal i innych, wskazuje się, że nie przeprowadzono badań przedklinicznych tych preparatów, a także że nie należy oczekiwać toksycznego wpływu mieszanin składników odżywczych podawanych w zalecanych dawkach w ramach terapii substytucyjnej.3 4

Dane z konwencjonalnych badań toksykologicznych

W przypadku niektórych produktów leczniczych zawierających serynę przeprowadzono konwencjonalne badania toksykologiczne. Dla przykładu, dane niekliniczne uzyskane dla produktu Nephrotect, który zawiera serynę w stężeniu 7,60 g/1000 ml, pochodzą z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym oraz badań tolerancji miejscowej. Wykorzystano również dane z badań zbliżonych roztworów aminokwasów, dotyczących bezpieczeństwa stosowania, genotoksyczności i potencjalnego działania rakotwórczego. Badania te nie ujawniły żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.5

W przypadku produktu Aminoplasmal Hepa 10%, który zawiera serynę w stężeniu 3,70 g/1000 ml, dane niekliniczne dla poszczególnych składników produktu leczniczego w zwykle stosowanych dawkach, wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa, nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.6

Badania toksyczności rozwojowej i reprodukcyjnej

W odniesieniu do seryny i innych aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dla większości produktów leczniczych nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa. W przypadku produktu Nephrotect wprost zaznaczono, że nie przeprowadzono badań nieklinicznych dotyczących toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa.5

Jednakże w przypadku produktu Aminoplasmal Hepa 10% dane niekliniczne dotyczące toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa nie ujawniają szczególnego zagrożenia dla człowieka.6

Seryna w roztworach do żywieniu pozajelitowym

W kontekście stosowania seryny w roztworach do żywienia pozajelitowego, dostępne dane dotyczące produktu Aminoven Infant 10%, który zawiera serynę w stężeniu 7,67 g/1000 ml, wskazują, że brak jest danych literaturowych dotyczących działania toksycznego roztworów aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Ponieważ aminokwasy, w tym seryna, są związkami fizjologicznymi, w przypadku przestrzegania zalecanych dawek i przeciwwskazań nie należy oczekiwać działania toksycznego.7

Warto podkreślić, że danych dotyczących dawek LD50, toksyczności ostrej lub podostrej, które są dostępne w odniesieniu do pojedynczych aminokwasów, nie można przenosić na mieszaniny aminokwasów w roztworach takich jak Aminoven Infant 10%. Toksyczność pojedynczych aminokwasów zależy głównie od zaburzeń równowagi względem innych aminokwasów, dlatego działania toksyczne rzadko występują w przypadku mieszanin zawierających wszystkie niezbędne fizjologiczne aminokwasy obecne, na przykład, w białkach lub roztworach aminokwasów do żywienia.7

Badania substancji pomocniczych i składników emulsji tłuszczowych

W produktach złożonych zawierających serynę, oprócz danych dotyczących bezpieczeństwa aminokwasów, istotne są również dane dotyczące innych składników, takich jak emulsje tłuszczowe. W przypadku produktów Lipoflex peri i Lipoflex special, które zawierają serynę w stężeniach odpowiednio 2,4 g/1000 ml i 4,2 g/1000 ml, przeprowadzono badania dotyczące toksyczności reprodukcyjnej składników emulsji tłuszczowych. Wykazano, że różne oleje roślinne, a w szczególności olej sojowy, mogą zawierać fitoestrogeny, takie jak β-sitosterol. Potwierdzono występowanie zaburzeń płodności po podaniu podskórnym i dopochwowym β-sitosterolu szczurom i królikom. Jednakże w oparciu o obecny stan wiedzy wydaje się, że działania obserwowane u zwierząt nie mają znaczenia w praktyce klinicznej.8 9

Badania mieszanin aminokwasów, glukozy i emulsji tłuszczowych

W przypadku produktów złożonych zawierających serynę, oprócz badań dotyczących bezpieczeństwa poszczególnych składników, przeprowadzono również badania dotyczące bezpieczeństwa mieszanin. Dla przykładu, badania niekliniczne przeprowadzone z użyciem roztworów aminokwasów oraz roztworów glukozy o różnych składach jakościowych i stężeniach w produktach takich jak Clinimix N9G15E i Clinimix N17G35E (zawierających serynę odpowiednio w stężeniach 2,75 g/1000 ml i 5,00 g/1000 ml) nie wykazały żadnej specyficznej toksyczności.10 11

Podobnie w przypadku produktów Kabiven i Kabiven Peripheral, które zawierają serynę w stężeniach odpowiednio 3,4 g/1000 ml i 2,2 g/1000 ml, nie przeprowadzono nieklinicznych badań bezpieczeństwa stosowania tych produktów leczniczych. Jednak niekliniczne badania bezpieczeństwa stosowania emulsji tłuszczowej Intralipid, jak również roztworów aminokwasów oraz roztworów glukozy o różnych składach i stężeniach, potwierdzają dobrą tolerancję.12 13

W odniesieniu do produktu Olimel N9E, który zawiera serynę w stężeniu 2,25 g/1000 ml, badania przedkliniczne przeprowadzone z zastosowaniem roztworów aminokwasów oraz glukozy w różnych składach jakościowych i stężeniach nie wykazały żadnych szczególnych właściwości toksycznych.14

Badania produktów przeznaczonych dla dzieci

W przypadku produktów przeznaczonych dla dzieci, takich jak Numeta G13%E Preterm i Numeta G16%E, które zawierają serynę w stężeniach odpowiednio 0,37 g/300 ml i 0,51 g/500 ml, przedkliniczne badania składników zawartych w trójkomorowym worku wykazały brak dodatkowego ryzyka niż opisane w innych punktach Charakterystyki Produktu Leczniczego. Nie przeprowadzano badań tych produktów (połączenia dwóch lub trzech komór) na zwierzętach.15 16

Dla produktu Pediaven G20, który zawiera serynę w stężeniu 1,16 g/1000 ml, nie przeprowadzono nieklinicznych badań toksyczności. Dane literaturowe dotyczące aminokwasów oraz roztworów glukozy w różnych mieszaninach i stężeniach nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka. Biorąc pod uwagę to, że składniki żywieniowe znajdujące się w tym produkcie leczniczym są stosowane jako terapia zastępcza na poziomie fizjologicznym, ryzyko wystąpienia działania toksycznego podczas normalnego stosowania klinicznego jest uważane za niewielkie.17

Badania produktów z dodatkiem omega-3 kwasów tłuszczowych

W przypadku produktów zawierających serynę oraz omega-3 kwasy tłuszczowe, takich jak Omegaflex peri, Omegaflex plus i Omegaflex special (zawierających serynę w stężeniach odpowiednio 2,4 g/1000 ml, 2,88 g/1000 ml i 4,2 g/1000 ml), przeprowadzono badania przedkliniczne obejmujące bezpieczeństwo farmakologiczne oraz toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój. Badania te przeprowadzono z użyciem emulsji tłuszczowej zawierającej dwukrotnie większe stężenie triglicerydów kwasów omega-3 z odpowiednio mniejszą ilością triglicerydów omega-6. Nie ujawniły one innych działań niż oczekiwane, typowe, obserwowane podczas przyjmowania dużych dawek tłuszczów.18

Podobnie jak w przypadku innych produktów, nie należy oczekiwać toksycznego wpływu mieszanin składników odżywczych podawanych w zalecanych dawkach w ramach terapii substytucyjnej.18 19 20

Badania produktów do dializy otrzewnowej

W przypadku produktu Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów), który jest roztworem do dializy otrzewnowej zawierającym serynę w stężeniu 510 mg/l, brak jest nieklinicznych danych uważanych za istotne dla bezpieczeństwa klinicznego, innych niż dane zawarte w innych punktach charakterystyki produktu leczniczego.21

Podsumowanie przedklinicznych danych o bezpieczeństwie

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych, seryna, jako aminokwas naturalnie występujący w organizmie, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Nie przeprowadzono specyficznych badań przedklinicznych dotyczących seryny jako pojedynczego składnika, ponieważ jest ona substancją fizjologiczną. Dane pochodzące z badań roztworów aminokwasów oraz mieszanin aminokwasów, glukozy i emulsji tłuszczowych nie wskazują na żadne szczególne zagrożenia dla człowieka, pod warunkiem przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zaleceń dotyczących dawkowania.

Podsumowując, nie oczekuje się toksycznego wpływu seryny podawanej w zalecanych dawkach w ramach terapii substytucyjnej, a dostępne dane przedkliniczne nie wskazują na szczególne zagrożenia związane z jej stosowaniem u ludzi.

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl