działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Bluefish 15 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że lek ten wywołuje typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy i szczurów, z LD50 odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. U psów tolerowano dawki doustne do 100 mg/kg bez śmiertelności, choć obserwowano sedację, ataksję i inne objawy neurologiczne. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) stwierdzono hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających ekspozycji 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie wykazano cytotoksycznego wpływu na szpik kostny. U szczurów odnotowano zwiększenie stężenia prolaktyny z towarzyszącymi zmianami w narządach rozrodczych.
ataksja, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, trombocytopenia, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa Rapid 15 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny, substancji czynnej leku Zolaxa Rapid, wykazały charakterystyczne dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u myszy i szczurów, z LD50 odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. Psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów, natomiast u małp dawki powyżej 100 mg/kg wywoływały zaburzenia świadomości. W badaniach toksyczności przewlekłej (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie OUN, objawy antycholinergiczne oraz hematologiczne zaburzenia, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy czym AUC olanzapiny u tych zwierząt było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
ataksja, cytopenia, cytotoksyczność, drgawki kloniczne, drżenia, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyty, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolafren 10 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny, substancji czynnej leku Zolafren, wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u różnych gatunków zwierząt, takie jak sedacja, drżenia, drgawki oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Średnia dawka śmiertelna wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy i małpy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych skutków. W badaniach długoterminowych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, z rozwojem tolerancji na efekty OUN. Wysokie dawki powodowały zmniejszenie wskaźników wzrostu, a u szczurów odwracalne zmiany hormonalne i morfologiczne związane ze wzrostem prolaktyny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, lek przeciwpsychotyczny, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr hematologiczny, prolaktyna, sedacja, śpiączka, szpik kostny, toksyczność ostra, układ krwiotwórczy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, Zolafren, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny obejmowały toksykologię ostrą i przewlekłą, toksyczność reprodukcyjną, mutagenność oraz potencjał rakotwórczy. W badaniach ostrej toksyczności u myszy i szczurów średnie dawki śmiertelne wynosiły odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała. U psów dawki doustne do 100 mg/kg mc. były tolerowane, choć obserwowano objawy neurologiczne i kardiologiczne. Przewlekłe podawanie olanzapiny (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) powodowało hamowanie OUN, objawy przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę. Warto podkreślić, że u psów z cytopenią AUC olanzapiny było 12-15-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 12 mg, a mimo zmian hematologicznych nie stwierdzono toksyczności szpiku kostnego.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, jadłowstręt, liczba leukocytów, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, śpiączka, szpik kostny, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rozex 7,5 mg/g
Metronidazol, substancja czynna leku Rozex, wykazuje brak działania drażniącego na skórę zarówno nieuszkodzoną, jak i uszkodzoną w badaniach na królikach po jednorazowym zastosowaniu emulsji pod opatrunkiem okluzyjnym. Badania mutagenności in vitro potwierdziły potencjał genotoksyczny metronidazolu, szczególnie w testach na modelach bakteryjnych. Ocena karcinogenności po podaniu doustnym u zwierząt laboratoryjnych wykazała różnorodne wyniki: u myszy zwiększoną częstość nowotworów płuc, u szczurów prawdopodobne zwiększenie częstości guzów wątroby i innych nowotworów, natomiast u chomików nie stwierdzono działania karcinogennego w badaniach długoterminowych.
działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja skóry, guz wątroby, karcinogeneza, metronidazol, nowotwór płuc, nowotwór skóry, opatrunek okluzyjny, podanie dootrzewnowe, podrażnienie skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, promieniowanie ultrafioletowe, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scorbolamid EXTRA Hot 300 mg + 300 mg + 50 mg + 5 mg
Preparat Scorbolamid EXTRA Hot zawiera salicylamid (300 mg), kwas askorbowy (300 mg), rutozyd (50 mg) oraz cynk (5 mg) w postaci glukonianu cynku. Badania przedkliniczne nie wykazały działania mutagennego dla salicylamidu i kwasu askorbowego, natomiast dane dotyczące rutozydu są niejednoznaczne, choć przeważająca większość wskazuje na jego właściwości antymutagenne. Zarówno salicylamid, kwas askorbowy, jak i rutozyd nie wykazują działania karcynogennego, a kwas askorbowy i rutozyd dodatkowo posiadają udokumentowane działanie przeciwnowotworowe. Cynk, oceniany pod kątem toksyczności, genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na reprodukcję, nie stanowi istotnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, badanie teratogenności, bielactwo uogólnione, działanie antymutagenne, działanie mutagenne, działanie ochronne, działanie przeciwnowotworowe, działanie rakotwórcze, glukonian cynku, kwas askorbowy, lordoza, pochodna kwasu salicylowego, przepuklina pępkowa, rutozyd, salicylamid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zmiana degeneracyjna zarodka, zniekształcenie płodu - Leksykon substancji czynnych
Amfoterycyna B – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Amfoterycyna B, stosowana w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych, występuje w trzech formach: kompleks lipidowy (Abelcet), liposomalny (AmBisome) oraz niezwiązany (Fungizone). Badania przedkliniczne wykazały, że kompleks lipidowy charakteryzuje się znacząco niższą toksycznością ostrą (10-20-krotnie mniejszą) oraz nefrotoksycznością (8-10-krotnie mniejszą) w porównaniu do postaci niezwiązanej. W badaniach przewlekłych na psach, królikach i szczurach forma liposomalna wykazała nefro- i hepatotoksyczność oraz małopłytkowość przy dawkach 1-3 mg/kg/dobę, co jest zgodne z profilem toksycznym amfoterycyny B. Testy mutagenności nie wykazały działania mutagennego dla form kompleksu lipidowego i liposomalnej, natomiast dla postaci niezwiązanej brak jest danych. Nie stwierdzono karcinogenności ani teratogenności dla kompleksu lipidowego, a także nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność u zwierząt w badaniach przedklinicznych.
amfoterycyna B, działanie hepatotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfolipidy, hepatotoksyczność, karcinogenność, kompleks lipidowy, małopłytkowość, mutagenność, mutagenność substancji, nefrotoksyczność, postać liposomalna, substancja przeciwgrzybicza, test cytogenetyczny, test mikrojąderkowy, test mutacji, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Triveram 40 mg + 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Triveram, zawierający atorwastatynę, peryndopryl oraz amlodypinę, nie był badany przedklinicznie jako połączenie składników, jednak dostępne dane indywidualne pozwalają na ocenę bezpieczeństwa. Atorwastatyna nie wykazuje teratogenności ani wpływu na płodność u zwierząt, choć przy toksycznych dawkach obserwowano toksyczność płodową, opóźniony rozwój potomstwa oraz przenikanie przez łożysko. Nie stwierdzono mutagenności ani rakotwórczości u szczurów, natomiast u myszy przy dawkach 6-11-krotnie wyższych niż u ludzi zaobserwowano guzy wątrobowokomórkowe. Peryndopryl powoduje odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp, nie wykazuje działania embriotoksycznego ani teratogennego, jednak jako inhibitor ACE może opóźniać rozwój płodu i zwiększać śmiertelność okołoporodową. Nie stwierdzono mutagenności ani rakotwórczości peryndoprylu. Amlodypina przy dawkach około 50-krotnie wyższych niż maksymalna dawka dla ludzi (10 mg) powoduje opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast przy dawkach do 8-krotnie wyższych nie wpływa na płodność, choć dawki porównywalne z ludzkimi wywołują zmiany hormonalne i zaburzenia spermatogenezy. Nie wykazano mutagenności ani rakotwórczości amlodypiny.
amlodypina, atorwastatyna, badanie przedkliniczne, bezylan amlodypiny, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak wątrobowokomórkowy, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, inhibitor reduktazy HMG-CoA, komórka Sertoliego, peryndopryl, potencjał mutagenny, przenikanie przez łożysko, rak wątrobowokomórkowy, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Triveram, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clofarabine Norameda 1 mg/ml
Przedkliniczne badania klofarabiny na modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy) wykazały, że lek wykazuje toksyczność głównie w tkankach szybko proliferujących, zgodnie z jego mechanizmem przeciwnowotworowym. U szczurów stwierdzono kardiomiopatię i objawy niewydolności serca przy ekspozycjach Cmax 7-13 razy (po ≥3 cyklach) lub 16-35 razy (po 1-2 cyklach) wyższych niż kliniczne, wskazując na wartość progową kardiotoksyczności. Dodatkowo, nefropatia kłębuszkowa pojawiła się przy dawkach 3-5-krotnie przekraczających kliniczną AUC po 6 cyklach, mimo braku zmian biochemicznych w surowicy. Wątroba wykazywała zmiany histologiczne bez odchyleń biochemicznych, zarówno u szczurów po długotrwałym leczeniu, jak i u psów po jednorazowej dużej dawce. Klofarabina wykazywała toksyczność zależną od dawki na męskie narządy rozrodcze u wszystkich gatunków, z obustronnym zwyrodnieniem nabłonka kanalików nasiennych u szczurów przy 150 mg/m²/dobę oraz zwyrodnieniem najądrza u psów przy dawkach ≥7,5 mg/m²/dobę. U samic myszy zaobserwowano opóźnioną atrofię jajników i apoptozę błony śluzowej macicy przy dawce 225 mg/m²/dobę.
aberracja chromosomowa, apoptoza błony śluzowej macicy, atrofia jajników, atrofia komórek śródmiąższowych, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakokinetyka osoczowa, hepatotoksyczność, implantacja zarodka, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, kłębuszkowa błona podstawna, nefropatia kłębuszkowa, nefrotoksyczność, niewydolność serca, opóźnione kostnienie, test mikrojąderkowy, wada rozwojowa, zwyrodnienie komórek najądrza, zwyrodnienie nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon substancji czynnych
Maruna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące Tanacetum parthenium (L.) Schulz Bip., herba (ziele maruny) wykazały brak działania mutagennego w trzech testach Amesa z różnymi wyciągami z suszonego ziela, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego w tym modelu. Jednakże dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są ograniczone do jednego badania na ciężarnych szczurach, gdzie podawano dawki około 58,7-krotnie wyższe niż zalecane dla ludzi, co skutkowało toksycznością zarówno u samic, jak i płodów. Brak jest kompleksowych badań toksyczności reprodukcyjnej, co utrudnia ocenę bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży.
badanie farmakodynamiczne, badanie farmakokinetyczne, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, ziele maruny, złocień maruna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allospes 300 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa allopurynolu wykazały brak mutagenności i rakotwórczości. W badaniach cytogenetycznych in vitro na ludzkich komórkach krwi przy stężeniach do 100 µg/ml oraz in vivo przy dawkach do 600 mg/dobę przez średnio 40 miesięcy nie stwierdzono indukcji aberracji chromosomalnych. Długoterminowe badania na myszach i szczurach, prowadzone do 2 lat, nie wykazały właściwości rakotwórczych. Ponadto, allopurynol nie wpływa na powstawanie związków nitrozowych ani na transformację limfocytów, co potwierdza brak działania mutagennego na poziomie molekularnym i komórkowym.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Reparil 20 mg
Escyna, substancja czynna w Reparil 20 mg tabletkach dojelitowych, wykazuje średnią do wysoką toksyczność po podaniu ogólnoustrojowym w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. Zaobserwowano istotne zmiany nefrotoksyczne, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji nerek u pacjentów, zwłaszcza przy długotrwałej terapii lub u osób z istniejącymi zaburzeniami nerkowymi. Badania nie wykazały działania genotoksycznego, jednak brak jest kompleksowych danych dotyczących potencjalnej rakotwórczości, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa escyny w długoterminowym stosowaniu.
działanie mutagenne, efekt embriotoksyczny, escyna, funkcja nerek, kostnienie szkieletu, masa płodu, nefrotoksyczność, obumarcie zarodka, organogeneza, rozwój postnatalny, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na reprodukcję, zaburzenie czynności nerek, zmiany w nerkach - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valtap HCT 160 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Valtap HCT, zawierającego walsartan i hydrochlorotiazyd, wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności są nerki, z nefropatią i naciekami bazofilowymi w kanalikach nerkowych, obserwowanymi u szczurów od dawki 30 mg/kg mc./dobę walsartanu i 9 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu (0,9x i 3,5x maksymalnej dawki u ludzi w mg/m²) oraz u marmozet od 10 mg/kg mc./dobę walsartanu i 3 mg/kg mc./dobę hydrochlorotiazydu (0,3x i 1,2x dawki ludzkiej). Dodatkowo, duże dawki skojarzone powodowały zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt) od 100 + 31 mg/kg mc./dobę u szczurów (3,0x i 12x dawki ludzkiej) oraz 30 + 9 mg/kg mc./dobę u marmozet (0,9x i 3,5x dawki ludzkiej). U marmozet stwierdzono także uszkodzenia błony śluzowej żołądka od dawki 30 + 9 mg/kg mc./dobę. Rozrost tętniczek doprowadzających w nerkach obserwowano u szczurów przy 600 + 188 mg/kg mc./dobę (18x i 73x dawki ludzkiej) oraz u marmozet od 30 + 9 mg/kg mc./dobę (0,9x i 3,5x dawki ludzkiej), co wiązano z farmakologicznym efektem blokady angiotensyny II i pobudzeniem komórek wytwarzających reninę.
blokada angiotensyny II, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyty, hematokryt, inhibitory ACE, nefropatia z naciekami bazofilowymi, parametry czerwonokrwinkowe, rozrost tętniczek doprowadzających, rozwój zarodka i płodu, stężenie elektrolitów w moczu, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, walsartan z hydrochlorotiazydem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmycar 80 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu Telmycar, zawierającego telmisartan 80 mg oraz hydrochlorotiazyd 12,5 mg, wykazały, że jednoczesne podawanie tych substancji w dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie powoduje dodatkowych efektów toksycznych poza tymi obserwowanymi przy podawaniu pojedynczych składników. W modelach zwierzęcych zaobserwowano typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II zmiany hematologiczne (redukcja erytrocytów, hemoglobiny i hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny), strukturalne (przerost komórek aparatu przykłębuszkowego) oraz uszkodzenia śluzówki żołądka. Działania te, w tym rozszerzenie i atrofia kanalików nerkowych u psów, są powiązane z farmakologiczną aktywnością telmisartanu i nie mają istotnego znaczenia klinicznego. W badaniach rozwojowych nie stwierdzono jednoznacznej teratogenności, choć toksyczne dawki telmisartanu wpływały na niższą masę urodzeniową i opóźnione otwarcie oczu u noworodków.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadciśnienie tętnicze, renina, śluzówka żołądka, telmisartan - Leksykon substancji czynnych
Chlorochinaldol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorochinaldol, stosowany miejscowo na skórę i dopochwowo, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa na podstawie dostępnych danych przedklinicznych. Badania farmakologiczne i toksykologiczne, przeprowadzone głównie dla preparatów Chlorchinaldin i Chlorchinaldin H, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, w tym braku działania genotoksycznego, rakotwórczego oraz negatywnego wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dane te potwierdzają bezpieczeństwo stosowania chlorochinaldolu w dawkach i formach dostępnych na rynku, choć dla niektórych postaci, takich jak tabletki do ssania (Chlorchinaldin o smaku czarnej porzeczki i Chlorchinaldin VP), brak jest szczegółowych danych przedklinicznych.
badania in vivo i in vitro, badanie bezpieczeństwa farmakologicznego, badanie epidemiologiczne, badanie mutagenności, chlorochinaldol, działanie embriotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwbakteryjne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, komórki bakteryjne, komórki ssaków, metronidazol, podanie dopochwowe, podanie miejscowe na skórę, tabletka do ssania, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib LEK-AM 400 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne imatynibu przeprowadzone na szczurach, psach, małpach i królikach wykazały wielonarządową toksyczność, ze szczególnym uwzględnieniem hematologicznych zmian łagodnych do umiarkowanych oraz uszkodzeń wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowej ekspozycji, natomiast u małp stwierdzono nefrotoksyczność z podwyższonymi wartościami BUN i kreatyniny. Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną podatnością na zakażenia oportunistyczne. W badaniu 39-tygodniowym u małp ustalono NOAEL na poziomie 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Imatynib nie wykazał jednoznacznego działania genotoksycznego in vivo, jednak w testach in vitro zaobserwowano klastogenność w komórkach ssaków oraz mutagenność produktów pośrednich procesu produkcji. Wpływ na płodność u samców szczurów obejmował zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz obniżenie ruchliwości plemników przy dawce 60 mg/kg mc., zbliżonej do maksymalnej dawki klinicznej, natomiast u samic dawki ≥ 60 mg/kg mc. powodowały zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów i zmniejszenie liczby żywych potomków.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy we krwi, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie hepatotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, gruczolak nerki, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, kardiomiopatia, martwica komórek wątrobowych, martwica przewodów żółciowych, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rozrost nabłonka brodawek nerkowych, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozszerzenie cewek nerkowych, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, utrata poimplantacyjna płodu, wydzielina z pochwy, zakażenie oportunistyczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acitren 10 mg
Acytretyna, będąca syntetycznym analogiem kwasu retynowego i substancją czynną leku Acitren (dostępnego w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg i 25 mg), należy do grupy leków przeciwłuszczycowych stosowanych ogólnie (kod ATC: D05BB02). Mechanizm jej działania pozostaje w dużej mierze niewyjaśniony, jednak klinicznie potwierdzono, że acytretyna normalizuje proliferację, różnicowanie oraz rogowacenie komórek nabłonkowych, co przekłada się na skuteczność w terapii łuszczycy i innych zaburzeń rogowacenia. Badania przedkliniczne nie wykazały istotnego działania mutagennego, rakotwórczego ani bezpośredniej hepatotoksyczności, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa pod względem tych parametrów.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etopiryna 300 mg + 100 mg + 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Etopiryna, zawierającego 300 mg kwasu acetylosalicylowego, 100 mg etenzamidu oraz 50 mg kofeiny, opierają się głównie na badaniach kwasu acetylosalicylowego. W badaniach toksyczności ostrej stwierdzono, że dawki powyżej 10 g u dorosłych oraz 4 g u dzieci mogą prowadzić do zatrucia zagrażającego życiu. Stężenia kwasu salicylowego w osoczu na poziomie 300-350 μg/ml wywołują objawy zatrucia, natomiast 400-500 μg/ml mogą prowadzić do śpiączki i zgonu. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności w teście Amesa, jednak obserwowano aberracje chromosomalne w ludzkich fibroblastach, co sugeruje potencjalne działanie genotoksyczne w specyficznych warunkach. W modelach zwierzęcych kwas acetylosalicylowy nie wykazywał działania rakotwórczego przy dawce 0,5% karmy przez 68 tygodni.
aberracja chromosomalna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, etenzamid, Etopiryna, fetotoksyczność, kofeina, krwotok, kwas acetylosalicylowy, nefrotoksyczność, osocze, owulacja, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie, śpiączka, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wrzód przewodu pokarmowego, zatrucie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzaran 5 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały, że substancja ta charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa akceptowalnym w kontekście stosowania klinicznego. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni LD50 wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, a u psów i małp tolerowano dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy toksyczności obejmowały zahamowanie OUN, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Długoterminowe badania (do 1 roku) ujawniły odwracalne zmiany hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów obserwowano zwiększenie prolaktyny i zmiany w narządach rozrodczych, a także zaburzenia cykli płciowych przy dawkach 1,1-3 mg/kg, co odpowiada 3-9-krotności maksymalnej dawki u ludzi. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny ani działania teratogennego, mutagennego czy rakotwórczego.
anoreksja, ataksja, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawki kloniczne, drżenie, duszność, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, lek neuroleptyczny, leukocyt, małopłytkowość, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, prolaktyna, prostracja, ślinotok, śpiączka, szpik kostny, tachykardia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uspokojenie polekowe, zaburzenia hematologiczne, zahamowanie OUN, zmniejszenie aktywności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tribux Bio 100 mg
Trimebutyna maleinian w dawce 100 mg (Tribux Bio) nie jest zalecana do stosowania u kobiet ciężarnych ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, mutagennego ani embriotoksycznego, jednak brak odpowiednich badań klinicznych uniemożliwia rekomendację leku w ciąży. W przypadku kobiet karmiących piersią stosowanie trimebutyny powinno być ograniczone do sytuacji uzasadnionej konieczności, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, z monitorowaniem matki i dziecka pod kątem działań niepożądanych.
alternatywne metody leczenia, antykoncepcja, badania przedkliniczne, ciąża, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, laktacja, model zwierzęcy, mutacja genetyczna, płodność, stosunek korzyści do ryzyka, trimebutyna, trimebutyna maleinian, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Calcium Polfarmex 115 mg Ca 2+/5 ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa syropu Calcium Polfarmex, zawierającego 115 mg jonów wapnia na 5 ml, obejmowała standardowe badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczne oraz oceny potencjału rakotwórczego i wpływu na reprodukcję. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W testach toksyczności po podaniu wielokrotnym nie stwierdzono zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych wskazujących na toksyczność, a także nie zaobserwowano kumulacji substancji czynnych (wapnia glubionianu i wapnia laktobionianu). Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe, aberracje chromosomowe i uszkodzenia DNA, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego in vitro i in vivo.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie niekliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jon wapnia, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wapń glubionowy, wapń laktobionowy, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meloksam 15 mg
Przedkliniczne badania meloksykamu potwierdziły, że jego profil bezpieczeństwa jest zgodny z charakterystyką niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Długotrwałe podawanie wysokich dawek (≥1 mg/kg masy ciała) u zwierząt laboratoryjnych wywoływało typowe dla NLPZ zmiany, takie jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych, wskazując na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach nie stwierdzono działania teratogennego nawet przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co znacznie przekracza dawki kliniczne (7,5–15 mg, odpowiadające około 0,1–0,2 mg/kg dla osoby 75 kg). Jednakże, podawanie dawek toksycznych dla matki (≥1 mg/kg) skutkowało zaburzeniami reprodukcji, takimi jak zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność manifestująca się nasilonym resorpcją zarodków.
badanie toksykologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, implantacja zarodka, in vitro, in vivo, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał onkogenny, resorpcja zarodka, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gerocilan 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu, substancji czynnej leku Gerocilan (2,5 mg), wykazały brak istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Długoterminowe podawanie tadalafilu psom w dawkach 25 mg/kg mc./dobę i wyższych (3,7-18,6-krotność ekspozycji u ludzi po dawce 20 mg) ujawniło zanik nabłonka kanalików nasiennych i zmniejszenie spermatogenezy u części zwierząt. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dłuższym okresie. Badania reprodukcyjne u szczurów i myszy, z dawkami do 1000 mg/kg mc./dobę, nie wykazały działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego, a także nie wpłynęły negatywnie na płodność.
AUC, badania przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fetotoksyczność, genotoksyczność, karcynogenność, męski układ rozrodczy, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, profil bezpieczeństwa leku, rozwój pre- i postnatalny, spermatogeneza, tadalafil, toksyczność przewlekła, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia płodności, zanik nabłonka kanalików nasiennych - Leksykon substancji czynnych
Etopozyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Etopozyd wykazuje w badaniach przedklinicznych istotną toksyczność hematologiczną, objawiającą się anemią, leukopenią oraz trombocytopenią u gryzoni, co wskazuje na supresję układu krwiotwórczego. U psów zaobserwowano łagodne, odwracalne zaburzenia funkcji wątroby i nerek. Dawka bezobjawowa w badaniach nieklinicznych wynosiła ≥0,05 mg/m² powierzchni ciała w stosunku do maksymalnej dawki klinicznej. Ponadto, etopozyd wykazuje działanie mutagenne, embriotoksyczne i teratogenne, co potwierdzają zmiany w układzie rozrodczym gryzoni, takie jak atrofia jąder, zahamowanie spermatogenezy oraz zahamowanie wzrostu. Mechanizm działania leku jako inhibitora topoizomerazy II, prowadzący do uszkodzeń DNA, jest podstawą tych efektów toksycznych oraz potencjalnego działania rakotwórczego u ludzi.
anemia, atrofia jąder, chemioterapia, czynnik rakotwórczy, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, etopozyd, funkcja nerek, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, inhibitor topoizomerazy II, nefrotoksyczność, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa, replikacja DNA, spermatogeneza, środek cytotoksyczny, substancja cytotoksyczna, toksyczność hematologiczna, toksyczność przewlekła, trombocytopenia, układ krwiotwórczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xalofree 50 mcg/ml
Latanoprost, substancja czynna Xalofree (50 μg/ml), wykazuje bardzo dobry profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Tolerancja ogólnoustrojowa jest wysoka, z marginesem bezpieczeństwa co najmniej 1000-krotnym między dawką miejscową (~1,5 μg/oko/dobę) a dawką toksyczną. Podanie dożylne dawek około 100-krotnie wyższych u małp powodowało jedynie przejściowe zwiększenie częstości oddechów, prawdopodobnie związane ze skurczem oskrzeli. Badania toksyczności miejscowej na królikach i małpach nie wykazały toksyczności przy dawkach do 100 μg/oko/dobę, choć u małp obserwowano trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki bez zmian proliferacyjnych, co wskazuje na brak potencjału rakotwórczego. Dawki 6 μg/oko/dobę powodowały przemijające poszerzenie szpary powiekowej, efekt niezaobserwowany u ludzi. Latanoprost nie wykazuje właściwości alergizujących ani mutagennych, co potwierdzają negatywne wyniki testów mutacji powrotnych u bakterii, mutacji genowej chłoniaka mysiego oraz testu mikrojąderkowego u myszy. Aberracje chromosomowe obserwowane in vitro są charakterystyczne dla całej grupy prostaglandyn i nie mają potwierdzenia w testach nieplanowanej syntezy DNA.
aberracje chromosomowe, badania przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie letalne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, latanoprost, melanina, melanocyty tęczówki, nieplanowana synteza DNA, pigmentacja tęczówki, płodność, potencjał rakotwórczy, późna resorpcja, prostaglandyna F2α, skurcz oskrzeli, szpara powiekowa, test mikrojąderkowy, test mutacji genowej, test mutacji powrotnych, toksyczność embrionalna, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólna, tolerancja ogólnoustrojowa, właściwości alergizujące, właściwości kancerogenne, Xalofree, zmiany proliferacyjne - Leksykon substancji czynnych
Kwas fusydynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas fusydynowy wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, nie ujawniając istotnej toksyczności ostrej ani przewlekłej po podaniu doustnym lub dootrzewnowym u myszy, szczurów i innych gatunków. Badania toksyczności przewlekłej oraz embriotoksyczności nie potwierdziły działania teratogennego ani rakotwórczego, choć zaobserwowano wzrost śmiertelności płodów u szczurów i myszy przy dawce 200 mg/kg masy ciała. Kwas fusydynowy przenika przez łożysko i do mleka ludzkiego, jednak nie stwierdzono zwiększonej częstości poronień czy wad rozwojowych u królików. Brak jest danych dotyczących wpływu na płodność oraz okres przed- i poporodowy.
antybiotyk, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórcze, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne, embriotoksyczność, kwas fusydynowy, mała masa urodzeniowa, podanie dootrzewnowe, podrażnienie skóry, produkt złożony, przenikanie przez łożysko, rozszczep podniebienia, śmiertelność płodu, substancja przeciwbakteryjna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa szkieletu, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Foradil 12 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa formoterolu fumaranu dwuwodnego wykazały brak działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, co eliminuje potencjał genotoksyczny substancji. Długoterminowe badania rakotwórczości na modelach gryzoni (myszy i szczury) ujawniły zwiększoną częstość występowania łagodnych nowotworów mięśni gładkich oraz guzów wątroby przy bardzo wysokich dawkach, co jest zgodne z dobrze znanym efektem β-adrenergicznych agonistów u tych gatunków. Występowanie guzów jajnika u szczurów, związane z długotrwałym podawaniem dużych dawek, jest prawdopodobnie specyficzne dla gryzoni i nie ma bezpośredniego przełożenia na ludzi. W badaniach z najniższymi dawkami, odpowiadającymi 10-krotnej ekspozycji klinicznej, nie stwierdzono istotnego wzrostu częstości nowotworów, co sugeruje brak działania rakotwórczego formoterolu w dawkach terapeutycznych u ludzi.
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enancjomer formoterolu, formoterol fumaran dwuwodny, guz warstwy ziarnistej pęcherzyka Graafa, guz wątroby, mięśniak gładkokomórkowy kręzki jajnika, nowotwór komórek podtorebkowych nadnerczy, receptor β-adrenergiczny, receptor β2-adrenergiczny, testy in vitro, testy in vivo, toksyczność jąder, toksyczny wpływ na rozrodczość, torbiel jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbis 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej leku Karbis, wykazały brak toksycznego wpływu na narządy docelowe przy dawkach odpowiadających terapeutycznym u ludzi. W modelach zwierzęcych (myszy, szczury, psy, małpy) stosowanie dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne prowadziło do zmian w nerkach, takich jak śródmiąższowe zapalenie, rozstrzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu, prawdopodobnie wtórnych do hipotensyjnego działania leku. Zaobserwowano również zmniejszenie parametrów morfologii krwi (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt) oraz rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, jednak ten ostatni efekt nie występował przy dawkach terapeutycznych u ludzi. U młodych zwierząt odnotowano zmniejszenie masy ciała i masy serca, a ekspozycja na kandesartan w dawkach 10 mg/kg była wielokrotnie wyższa niż u dzieci leczonych dawkami terapeutycznymi (0,2 mg/kg u dzieci 1–<6 lat oraz 16 mg u dzieci 6–<17 lat), co podkreśla ograniczenia w ocenie marginesu bezpieczeństwa i klinicznej istotności tych efektów.
aparat przykłębuszkowy, działanie hipotensyjne, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, kreatynina, krwinki czerwone, mocznik, morfologia krwi, noworodek normotensyjny, rakotwórczość, rozstrzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność narządowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Movalis 7,5 mg
Badania przedkliniczne meloksykamu wykazały profil bezpieczeństwa typowy dla NLPZ, z charakterystycznymi działaniami niepożądanymi przy długotrwałym podawaniu dużych dawek, obejmującymi owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwicę brodawek nerkowych u dwóch gatunków zwierząt. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki ≥1 mg/kg m.c. (toksyczne dla matki) powodowały zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczną resorpcję zarodków. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i 80 mg/kg u królików, co stanowi 5-10-krotność dawek klinicznych (7,5-15 mg dla osoby 75 kg). Meloksykam przenika do mleka zwierząt karmiących, co sugeruje możliwość przenikania do mleka matki w okresie laktacji.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawki nerkowej, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie i nadżerka, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, przewód pokarmowy, resorpcja zarodka, wpływ na reprodukcję, zahamowanie implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polalid 5 mg
Lenalidomid, substancja czynna produktu Polalid, wykazuje istotną teratogenność potwierdzoną w badaniach na małpach i królikach. U małp, przy dawkach 0,5-4 mg/kg/dobę, zaobserwowano poważne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu oraz liczne anomalie kończyn (m.in. oligodaktylia, polidaktylia, brak rotacji kończyn). Dodatkowo stwierdzono zmiany w narządach wewnętrznych, w tym odbarwienia i obecność mas tkankowych. U królików, przy dawkach 3-20 mg/kg/dobę, odnotowano brak płata środkowego płuc, przemieszczenie nerek oraz zmiany w tkankach miękkich i szkielecie płodów, z wyraźną zależnością od dawki. W badaniach toksyczności ostrej na gryzoniach minimalna dawka letalna przekraczała 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na relatywnie niską toksyczność ostrą.
agenezja płata płuca, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, cytopenia, działanie mutagenne, ektopia nerki, genotoksyczność, kancerogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwotok narządowy, lenalidomid, leukopenia, mineralizacja miedniczki nerkowej, NOAEL, oligodaktylia, polidaktylia, stosunek mieloidalno-erytroidalny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada kończyny, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa 5 mg
Przedkliniczne badania olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki progenitorowe szpiku, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Qsiva 11,25 mg + 69 mg
Dane przedkliniczne dotyczące leku Qsiva, zawierającego fenterminę i topiramat, nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego ani karcynogennego dla obu substancji stosowanych w monoterapii. Badania rozwojowe u szczurów i królików wskazały na brak toksyczności matczynej oraz nieprawidłowości rozwojowych przy podawaniu pojedynczych składników. Jednakże topiramat wykazał działanie teratogenne u różnych gatunków zwierząt oraz u ludzi, co ma kluczowe znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym. W terapii skojarzonej obserwowano obniżenie masy ciała płodów bez działania teratogennego w dawkach niepowodujących toksyczności matczynej, przy marginesie ekspozycji wynoszącym <1 dla fenterminy i 2× dla topiramatu u szczurów oraz królików.
badania pourodzeniowe, dawka kliniczna, dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fentermina, genotoksyczność, margines ekspozycji, monoterapia, NOAEL, organogeneza, potencjał karcynogenny, Qsiva, rozwój fizyczny, rozwój zarodkowo-płodowy, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, topiramat - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Corr 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna preparatu CORR 20/40, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej mechanizm działania jako inhibitora reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w syntezie cholesterolu. Badania farmakodynamiczne na modelach zwierzęcych wykazały oczekiwane efekty hipolipemizujące bez nieoczekiwanych działań. Testy toksyczności po wielokrotnym podaniu na różnych gatunkach nie ujawniły istotnych zagrożeń toksykologicznych, a profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności przewlekłej został oceniony jako akceptowalny dla zastosowań klinicznych. Ponadto, badania genotoksyczności (in vitro i in vivo) nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego symwastatyny.
aberracja chromosomowa, dawka terapeutyczna, działanie hipolipemizujące, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karcynogenność, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, symwastatyna, synteza cholesterolu, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, zagrożenie onkogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scholl Zestaw na grzybicę paznokci 50 mg/ml
Przedkliniczne badania farmakologiczne chlorowodorku amorolfiny (50 mg/ml) zawartego w produkcie Scholl Zestaw na grzybicę paznokci wykazały brak istotnych klinicznie zaburzeń funkcjonowania układów sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego przy dawkach terapeutycznych. Badania toksyczności wielokrotnej na zwierzętach nie ujawniły działań toksycznych przy ekspozycji odpowiadającej lub przekraczającej dawki terapeutyczne, a obserwowane efekty były odwracalne. Ponadto, testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności amorolfiny, co potwierdza jej bezpieczeństwo pod kątem ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego.
amorolfina, chlorowodorek amorolfiny, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, grzybica paznokci, guz nowotworowy, nowotwór, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, ryzyko mutagenne, toksyczność rozrodcza, toksyczność wielokrotna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie materiału genetycznego, zmiana przednowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pricoron 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej peryndoprylu z argininą, substancji czynnej preparatu Pricoron, wykazały, że głównym narządem docelowym działania leku są nerki, u szczurów i małp. Zmiany morfologiczne i czynnościowe w nerkach miały charakter odwracalny po zaprzestaniu podawania, co jest zgodne z mechanizmem działania inhibitorów ACE wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne substancji. Ponadto, badania reprodukcyjne na szczurach, myszach, królikach i małpach nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności bezpośrednio związanej z peryndoprylem, choć jako inhibitor ACE może on potencjalnie powodować opóźnienie rozwoju płodu, śmierć płodu, wady wrodzone, uszkodzenia nerek płodów oraz zwiększoną śmiertelność okołoporodową.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, karcynogenność, obumarcie wewnątrzmaciczne płodu, peryndopryl z argininą, potencjał mutagenny, śmiertelność okołoporodowa, teratogenność, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wada wrodzona - Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus) jest istotnym składnikiem leków roślinnych, takich jak Salviasept. W badaniach przedklinicznych wodny wyciąg z owocu kopru nie wykazał działania mutagennego w teście Amesa z użyciem szczepów Salmonella typhimurium TA98 i TA100. Główne składniki aktywne, anetol i estragol, wykazują słabe działanie mutagenne i minimalne ryzyko genotoksyczne odpowiednio, przy czym niska zawartość estragolu w naparach znacząco ogranicza potencjalne zagrożenie. W preparacie Salviasept owoc kopru stanowi 9,35 części wyciągu płynnego, co dodatkowo zmniejsza ryzyko toksyczne. Porównawczo, inne składniki preparatu, takie jak olejek goździkowy, miętowy i tymiankowy, wykazują różne profile bezpieczeństwa, z olejkiem goździkowym o niejednoznacznych wynikach genotoksyczności, a olejki miętowy i tymiankowy bez potwierdzonego działania mutagennego.
anetol, badanie rakotwórczości, chłoniak myszy, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, estragol, eugenol, Foeniculum vulgare, kancerogenność, olejek goździkowy, olejek miętowy, olejek tymiankowy, owoc kopru, potencjał mutagenny, ryzyko genotoksyczne, Salmonella typhimurium, test Amesa, test Bacillus subtilis, test genotoksyczności, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, wyciąg płynny, wyciąg roślinny - Leksykon substancji czynnych
Fenylefryna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fenylefryna, sympatykomimetyk stosowany w leczeniu objawów przeziębienia i grypy oraz w preparatach pozajelitowych, wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 wynoszącą około 120 mg/kg u myszy i 350 mg/kg u szczurów, co jest znacznie wyższe niż dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Badania przedkliniczne nie wykazały specyficznych objawów toksyczności po podaniu wielokrotnym w dawkach terapeutycznych, choć w bardzo wysokich dawkach obserwowano zapalenie i rozrost prostaty u zwierząt, bez wzrostu ryzyka nowotworów. Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy fenylefryny jest niejednoznaczny, jednak testy mutagenności, takie jak test Amesa, nie potwierdziły działania mutagennego, a badania na modelach gryzoni nie wykazały kancerogenności.
badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo farmakoterapii, dawka terapeutyczna, dawkowanie u ludzi, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie sympatykomimetyczne, embriogeneza, LD50, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, preparat pozajelitowy, preparat złożony, prostata, przeziębienie i grypa, rozrost prostaty, situs inversus, test mutagenności, toksyczność leku, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wady rozwojowe, zaburzenia rozwoju płodu - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Właściwości farmakodynamiczne
Acytretyna, będąca syntetycznym analogiem kwasu retynowego i oznaczona kodem ATC D05BB02, jest stosowana ogólnie w leczeniu łuszczycy oraz zaburzeń rogowacenia skóry. Preparaty Acitren i Neotigason dostępne są w kapsułkach twardych o dawkach 10 mg i 25 mg. Mechanizm działania acytretyny nie jest w pełni poznany, jednak klinicznie wykazuje ona działanie objawowe poprzez normalizację proliferacji oraz różnicowania komórek nabłonkowych, co prowadzi do poprawy stanu skóry. Terapia acytretyną jest zazwyczaj dobrze tolerowana, a dawki terapeutyczne umożliwiają kontrolę działań niepożądanych.
acytretyna, badanie tolerancji, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt terapeutyczny, hepatotoksyczność, kapsułka twarda, keratynizacja, komórka nabłonkowa, kwas retynowy, lek przeciwłuszczycowy, łuszczyca, Neotigason, potencjał karcynogenny, rogowacenie skóry, teratogenność, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Sandoz 50 mg
Badania przedkliniczne mykafunginy (Micafungin Sandoz) wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza hepatotoksyczność i potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów. W dawkach 32 mg/kg m.c./dobę obserwowano rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, które utrzymywały się i rozwijały nawet po 13-tygodniowym okresie odstawienia leku. Stężenia leku wywołujące te zmiany mieściły się w zakresie stężeń klinicznych u ludzi, co rodzi istotne pytania dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Ponadto, toksyczność obejmowała zmiany w układzie wątrobowym, moczowym, krwinkach czerwonych oraz męskich narządach płciowych, przy czym NOAEL mieścił się w zakresie stężeń klinicznych lub był od nich niższy. W badaniach farmakologicznych wykazano również wpływ na układ sercowo-naczyniowy i uwalnianie histaminy, zależny od dawki i czasu ekspozycji, z możliwością zmniejszenia działań niepożądanych przez wydłużenie czasu wlewu dożylnego.
badanie przedkliniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, hiperplazja nabłonka przejściowego, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, nowotwór wątroby, ocena toksykologiczna, ognisko zmienionych hepatocytów, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przerost zrazików, stężenie kliniczne, toksyczność dróg moczowych, toksyczność narządów płciowych, toksyczność wątrobowa, toksyczność wielonarządowa, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka najądrza, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zanik kanalików nasiennych, zwyrodnienie hepatocytów - Leksykon substancji czynnych
Norfloksacyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Norfloksacyna, substancja czynna preparatów takich jak Chibroxin i Nolicin, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Toksyczność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Szczególną uwagę zwraca potencjalne uszkodzenie chrząstki stawowej u młodych zwierząt, zwłaszcza przy długotrwałym podawaniu wysokich dawek i pH moczu ≥6. Ten efekt jest istotny klinicznie w kontekście stosowania u pacjentów pediatrycznych i młodzieży z niezakończonym wzrostem kostnym, sugerując konieczność ostrożności w tej grupie.
Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, mutagennego ani rakotwórczego norfloksacyny, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku, zwłaszcza w odniesieniu do potencjalnych długoterminowych skutków ubocznych. W praktyce klinicznej ryzyko toksyczności jest niskie przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Niemniej jednak, ze względu na obserwowane uszkodzenia chrząstki stawowej u młodych zwierząt, zaleca się ostrożność i monitorowanie terapii u dzieci i młodzieży, szczególnie przy długotrwałym leczeniu.
badanie przedkliniczne, chrząstka stawowa, długotrwała terapia, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, mutacja genetyczna, norfloksacyna, pacjent pediatryczny, pH moczu, profil bezpieczeństwa, substancja aktywna, uszkodzenie chrząstki stawowej, wada rozwojowa płodu, wzrost kostny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambroksol Hasco 30 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku ambroksolu potwierdzają jego korzystny profil bezpieczeństwa. Substancja charakteryzuje się niską toksycznością ostrą oraz brakiem specyficznej organotoksyczności. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym ustalono poziomy NOAEL dla myszy (150 mg/kg mc./dobę, 4 tygodnie), szczurów (50 mg/kg mc./dobę, 52 i 78 tygodni), królików (40 mg/kg mc./dobę, 26 tygodni) oraz psów (10 mg/kg mc./dobę, 52 tygodnie). Podanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wykazało ciężkiej toksyczności miejscowej ani ogólnoustrojowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający.
aberracja chromosomowa, Ambroksol Hasco, badanie histopatologiczne, chlorowodorek ambroksolu, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, in vitro, in vivo, NOAEL, organotoksyczność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, rozwój postnatalny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu dożylnym, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna