działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały relatywnie niską toksyczność ostrą, z dawką letalną doustną u gryzoni powyżej 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowa ekspozycja u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) powodowała odwracalne zmiany w nerkach, w tym mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, odpowiadającą około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (na podstawie AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni indukowały poważną toksyczność obejmującą utratę masy ciała, cytopenie, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku. Dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku i łagodne leukopenie, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji ludzkiej (AUC).
Lenalidomid wykazuje silny potencjał teratogenny potwierdzony w badaniach na małpach i królikach. U małp dawki 0,5-4 mg/kg/dobę w okresie ciąży indukowały liczne wady wrodzone, w tym atrezję odbytu, malformacje kończyn (zgięcie, skrócenie, oligodaktylia, polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych (odbarwienia, czerwone ogniska, mały pęcherzyk żółciowy, wadliwa przepona). U królików dawki 3-20 mg/kg/dobę powodowały dawkozależne wady rozwojowe, takie jak brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego lenalidomidu na poziomie genowym ani chromosomalnym. Brak jest jednak standardowych badań karcynogenności, co pozostawia niepewność co do potencjalnych długoterminowych efektów onkogennych leku.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka letalna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, efekt onkogenny, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, szpik kostny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rowiren 100 mg/g
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kremu Rowiren, zawierającego olejek eteryczny rozmarynowy (Rosmarinus officinalis L., aetheroleum) w stężeniu 100 mg/g, wykazały brak działania mutagennego w teście Ames’a, który jest standardową metodą oceny potencjału mutagennego substancji poprzez wykrywanie mutacji powrotnych u bakterii. Wyniki te jednoznacznie wskazują, że olejek eteryczny rozmarynowy nie indukuje mutacji genetycznych w badanym modelu in vitro.
- Leksykon substancji czynnych
Akamprozat – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W badaniach przedklinicznych akamprozatu (acetylohomotauryny), składnika aktywnego leku Campral, wykazano specyficzny profil bezpieczeństwa, z toksycznością wynikającą głównie z nadmiernego wchłaniania wapnia, a nie bezpośredniego działania substancji. Zaobserwowano zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej manifestujące się biegunką, zwapnieniami tkanek miękkich oraz zmianami patomorfologicznymi w nerkach i sercu. Dawka stosowana w badaniach wynosiła 333 mg, co odpowiada dawce terapeutycznej.
Ocena genotoksyczności, kancerogenności oraz wpływu na funkcje reprodukcyjne potwierdziła brak działania mutagennego, rakotwórczego i teratogennego. Nie stwierdzono również negatywnego wpływu na układ rozrodczy u zwierząt obu płci. Wyniki te wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa akamprozatu w kontekście długoterminowego stosowania, co jest istotne dla klinicznego zastosowania leku Campral u pacjentów wymagających terapii wspomagającej abstynencję alkoholową.
akamprozat, biegunka, Campral, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcje reprodukcyjne, genotoksyczność, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kalcyfikacja, kancerogeneza, potencjał rakotwórczy, układ rozrodczy, wady rozwojowe płodu, wchłanianie wapnia, złogi wapniowe, zmiany patomorfologiczne nerek, zmiany patomorfologiczne serca, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Deflegmin Effect Long 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej leku Deflegmin EFFECT LONG, wykazały niski wskaźnik toksyczności ostrej oraz brak toksyczności narządowej przy wielokrotnym podaniu doustnym. NOAEL ustalono na poziomie 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Dodatkowe badania dożylne na szczurach (4, 16, 64 mg/kg mc./dobę) i psach (45, 90, 120 mg/kg mc./dobę) nie wykazały ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksol chlorowodorek, badanie rakotwórczości, Deflegmin, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, mutagenność bakteryjna, NOAEL, potencjał genotoksyczny, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dla samic, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zaburzenia płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – PoltechDMSA 1 mg DMSA
Przedkliniczne badania toksyczności kompleksu technetu (99mTc) z kwasem mezo-2,3-dimerkaptobursztynowym (DMSA) wykazały brak objawów toksycznych po podaniu wielokrotnym na modelu szczura w dawce 0,66 mg/kg mc./dobę DMSA oraz 0,23 mg/kg mc./dobę chlorku cyny przez 14 dni. Dawkowanie stosowane w badaniach było około 4,7-krotnie wyższe niż standardowa dawka kliniczna 99mTc-DMSA u pacjentów, wynosząca 0,14 mg/kg mc., co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa preparatu. Należy podkreślić, że PoltechDMSA jest przeznaczony do jednorazowego zastosowania diagnostycznego, co determinuje zakres i charakter przeprowadzonych badań przedklinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tarcefoksym 1 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne cefotaksymu, substancji czynnej leku Tarcefoksym 1 g, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. W testach toksykologicznych na modelach zwierzęcych, przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności. Szczególnie istotne jest brak działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania cefotaksymu u kobiet w ciąży. Ponadto, standardowe testy genotoksyczności, takie jak test Amesa i test jąderkowy, nie wykazały mutagennego potencjału cefotaksymu, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tego antybiotyku.
antybiotyk cefalosporynowy, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, cefotaksym, działanie mutagenne, działanie teratogenne, grupa szczególnego ryzyka, kobieta w ciąży, ograniczenie podaży sodu, potencjał genotoksyczny, szerokie spektrum działania, test Amesa, test genotoksyczności, test jąderkowy, toksyczność, uszkodzenie chromosomu - Leksykon substancji czynnych
Cisplatyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cisplatyna powinna być podawana wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza onkologa w specjalistycznych placówkach medycznych, które zapewniają odpowiednie monitorowanie pacjenta, w tym kontrolę czynności nerek, wątroby, układu krwiotwórczego oraz stężenia elektrolitów (wapń, sód, potas, magnez) co tydzień przez cały okres leczenia. Przed ponownym podaniem cisplatyny należy uzyskać prawidłowe wartości parametrów: kreatynina ≤130 µmol/l (1,5 mg/dl), mocznik <25 mg/dl, liczba leukocytów >4000/µl (>4,0 x 10⁹/l), liczba płytek >100 000/µl (100 x 10⁹/l) oraz prawidłowy audiogram. Ze względu na wysoką toksyczność, w tym nefrotoksyczność, ototoksyczność i neurotoksyczność o charakterze kumulacyjnym, konieczne jest stosowanie środków ostrożności, takich jak odpowiednie nawodnienie (2 litry dożylne przed podaniem, 2500 ml/m² pc. na 24 godziny po infuzji), unikanie kontaktu z aluminium oraz monitorowanie neurologiczne i audiometryczne. Podawanie cisplatyny nie powinno odbywać się częściej niż co 3-4 tygodnie, a w przypadku współistniejącego stosowania leków nefrotoksycznych, np. aminoglikozydów, wymagana jest szczególna ostrożność.
antybiotyk aminoglikozydowy, audiometria, biegunka, cisplatyna, diureza osmotyczna, działanie mutagenne, elektrolity w surowicy, krwiotwórczość, lekarz onkolog, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi obwodowej, nawodnienie pacjenta, nefrotoksyczność, neuropatia, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, ostra białaczka, ototoksyczność, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu infuzji, szczepionka przeciw żółtej gorączce, szczepionka żywa atenuowana, toksyczność przedsionkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metcrean 1000 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące chlorowodorku metforminy, substancji czynnej leku Metcrean (dostępnego w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg), wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Standardowe testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy przy dawkach terapeutycznych. Wielokrotne podawanie dawek znacznie przekraczających dawki stosowane u ludzi nie wywołało toksyczności, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego ani klastogennego metforminy, a długoterminowe testy karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek metforminy, cukrzyca typu 2, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, margines terapeutyczny, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, tabletka powlekana, test Amesa, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xanax SR 2 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu, substancji czynnej Xanax SR, wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa in vitro oraz braku aberracji chromosomowych w teście mikrojądrowym u szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc. (500-krotność MHDL 10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150x MHDL) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50x MHDL) nie wykazały kancerogenności. Wpływ na płodność szczurów był negatywny przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (25x MHDL). Jednakże, w badaniach toksyczności przewlekłej u psów (3 mg/kg mc./dobę, 15x MHDL) odnotowano napady drgawek, niekiedy śmiertelne, z zależnością dawka-czas. W badaniach okulistycznych u szczurów poddanych leczeniu przez 2 lata dawkami 3-30 mg/kg mc./dobę (15-150x MHDL) zaobserwowano dawko-zależny wzrost częstości zaćmy u samic oraz wrastania naczyń w rogówkę u samców, pojawiający się po 11 miesiącach terapii.
aberracja chromosomowa, alprazolam, badanie in vitro, badanie płodności, badanie rakotwórczości, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, napad drgawkowy, narząd wzroku, profil bezpieczeństwa leku, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność przewlekła, wpływ na płodność, wrastanie naczyń w rogówkę, zaćma, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml
Etopozyd (20 mg/ml, koncentrat do infuzji) wykazuje działanie mutagenne i teratogenne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w wieku rozrodczym. Konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez 6 miesięcy po jej zakończeniu, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. U pacjentów płci męskiej zaleca się rozważenie kriokonserwacji nasienia przed leczeniem ze względu na ryzyko obniżenia płodności. Pacjentom planującym potomstwo po terapii należy zalecić konsultację genetyczną. Etopozyd jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a w przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia pacjentka powinna zostać poinformowana o potencjalnym zagrożeniu dla płodu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betoptic S 2,5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne chlorowodorku betaksololu, składnika produktu Betoptic S (zawiesina 2,5 mg/ml), wykazały brak działania karcynogennego u myszy (dawki 6, 20, 60 mg/kg m.c./dobę) oraz szczurów (3, 12, 48 mg/kg m.c./dobę) podczas długoterminowego podawania doustnego. Testy mutagenności in vitro i in vivo na komórkach bakteryjnych i ssaczych nie wykazały potencjału mutagennego. Ocena wpływu na rozrodczość i rozwój zarodka u królików i szczurów wykazała zmniejszenie wskaźnika implantacji przy dawkach przekraczających odpowiednio 12 mg/kg m.c./dobę i 128 mg/kg m.c./dobę, jednak bez dowodów na działanie teratogenne. W dawkach niższych od toksycznych nie stwierdzono negatywnego wpływu na rozrodczość ani rozwój płodu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitaminum A 12000 + E 70 Hasco 12000 j.m. + 70 mg
Produkt leczniczy VITAMINUM A 12000 + E 70 HASCO nie był poddany odrębnym badaniom przedklinicznym; dostępne dane dotyczą poszczególnych składników: witaminy A (retynolu palmitynianu) oraz witaminy E (all-rac-α-tokoferylu octanu). Witamina A wykazuje brak potencjału mutagennego, genotoksycznego i rakotwórczego, jednak badania na zwierzętach potwierdziły jej działanie teratogenne przy wysokich dawkach, co może prowadzić do wad rozwojowych płodu. Witamina E cechuje się niską toksycznością, nie wykazuje działania teratogennego, mutagennego ani rakotwórczego, co wskazuje na jej bezpieczny profil toksykologiczny.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pulmicort Turbuhaler 100 mcg/dawkę inh.
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa budezonidu, stosowanego w formie inhalacyjnej Pulmicort Turbuhaler w dawkach 100 µg i 200 µg na dawkę inhalacyjną, potwierdziły typowy dla glikokortykosteroidów profil toksyczności. Nie zaobserwowano nieoczekiwanych działań niepożądanych, a potencjał genotoksyczny substancji został wykluczony, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa długoterminowego stosowania. Wyniki badań wskazują, że budezonid nie wykazuje działania mutagennego ani uszkadzającego DNA, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa w terapii przewlekłych chorób układu oddechowego.
budezonid, dawka terapeutyczna, deformacja układu kostnego, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, glikokortykosteroid, kortykosteroid, lek kortykosteroidowy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, Pulmicort Turbuhaler, rozszczep podniebienia, uszkodzenie materiału genetycznego, wady wrodzone, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Insulina izofanowa – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Insulina izofanowa, stosowana jako składnik preparatów insulinowych o przedłużonym działaniu (np. Gensulin M30 30/70, Humulin N 100% oraz Humulin M3 30/70), jest produkowana metodą rekombinacji DNA w komórkach Escherichia coli, co zapewnia jej pełną zgodność aminokwasową z endogenną insuliną ludzką. Badania przedkliniczne, w tym toksyczności podostrej, nie wykazały istotnych klinicznie działań niepożądanych dla preparatów zawierających insulinę izofanową, niezależnie od jej udziału procentowego (70% w mieszankach lub 100% w Humulin N). Takie wyniki potwierdzają bezpieczeństwo stosowania insuliny izofanowej w warunkach klinicznych, podkreślając jednocześnie przewagę nad insulinami pochodzenia zwierzęcego i niektórymi analogami o zmienionym składzie aminokwasowym.
analog insuliny, antygenowość, działanie mutagenne, działanie niepożądane, endogenna insulina ludzka, Escherichia coli, Gensulin M30, Humulin M3, Humulin N, insulina izofanowa, insulina pochodzenia zwierzęcego, model komórkowy, obserwacja postmarketingowa, preparat mieszany, profil bezpieczeństwa, rekombinacja DNA, sekwencja aminokwasowa, test in vitro, test in vivo, toksyczność podostra, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon substancji czynnych
Medroksyprogesteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan medroksyprogesteronu, syntetyczny progestagen dostępny m.in. w postaci domięśniowej zawiesiny 150 mg/ml (Depo-Provera) oraz tabletek doustnych 5 mg i 10 mg (Provera), wykazuje w badaniach przedklinicznych zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od drogi podania i gatunku. Długotrwałe podawanie domięśniowe u psów rasy beagle wiązało się z rozwojem nowotworów sutka, co wskazuje na potencjalne działanie rakotwórcze. Natomiast podanie doustne u gryzoni (szczurów i myszy) nie wykazało takiego efektu, co podkreśla istotne różnice gatunkowe i farmakokinetyczne wpływające na ryzyko toksyczności. Kompleksowe badania genotoksyczności, zarówno in vitro, jak i in vivo, nie potwierdziły działania mutagennego octanu medroksyprogesteronu, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa długotrwałego stosowania u pacjentów.
antykoncepcja hormonalna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie estrogenowe, działanie mutagenne, działanie progestagenowe, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, estradiol, genotoksyczność, hamowanie płodności, interakcja lekowa, medroksyprogesteron, mutagenność, nowotwór sutka, octan medroksyprogesteronu, podanie domięśniowe, podanie doustne, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, syntetyczny progestagen, tabletka doustna, transformacja nowotworowa, wpływ na płodność, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Ludzki czynnik krzepnięcia VIII – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ludzki czynnik krzepnięcia VIII, będący naturalnym składnikiem osocza, wykazuje aktywność biologiczną identyczną z endogennym czynnikiem VIII, co ogranicza zakres i charakter badań przedklinicznych. Badania toksyczności dawki pojedynczej są nieuzasadnione, gdyż zwiększone dawki prowadzą jedynie do przeciążenia organizmu bez typowych objawów toksyczności ksenobiotyków. W modelach zwierzęcych badania toksyczności wielokrotnego podania są utrudnione przez immunogenność ludzkiego białka, co skutkuje wytwarzaniem przeciwciał i zaburza interpretację wyników. Mimo to, podawanie dawek wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne nie wykazało efektów toksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania czynnika VIII. Dane kliniczne nie wskazują na działanie onkogenne ani mutagenne, co eliminuje potrzebę dalszych badań przedklinicznych w tym zakresie z powodów naukowych i etycznych.
aktywność biologiczna, badanie toksykologiczne, białko heterologiczne, czynnik endogenny, czynnik krzepnięcia VIII, czynnik von Willebranda, działanie mutagenne, działanie onkogenne, Emoclot, farmakokinetyka, immunogenność, kaskada krzepnięcia, kofaktor rystocetyny, koncentrat osocza, ksenobiotyk, metoda chromogenna, osocze ludzkie, profil bezpieczeństwa, przeciwciało, rekonstytucja, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Crealb 40 g/l 40 g/l
Albumina ludzka, będąca głównym składnikiem preparatu Crealb 40 g/l (zawierającego 40 g/l białka całkowitego, w tym ≥95% albuminy), wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z jej fizjologiczną funkcją w osoczu. Badania przedkliniczne nie wykazały objawów ostrej toksyczności po pojedynczym podaniu, a testy toksyczności pojedynczej dawki na modelach zwierzęcych nie pozwalają na precyzyjne określenie dawki toksycznej czy letalnej. W przypadku podawania wielokrotnego, interpretacja wyników jest utrudniona przez rozwój przeciwciał przeciwko heterologicznym białkom, co ogranicza wartość tych badań w ocenie bezpieczeństwa dla ludzi. Ponadto, analiza danych nie wskazuje na toksyczność embrionalno-płodową, mutagenność ani potencjał onkogenny albuminy ludzkiej, co jest istotne w kontekście stosowania preparatu u kobiet w ciąży oraz różnych grup pacjentów.
albumina endogenna, albumina ludzka, badanie przedkliniczne, białko całkowite, dawka letalna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, model zwierzęcy, mutagenność, osocze ludzkie, ostra toksyczność, potencjał onkogenny, proces nowotworowy, przeciwciała przeciwko białkom heterologicznym, reakcja immunologiczna, toksyczność dawki, toksyczność dawki powtarzanej, toksyczność embrionalno-płodowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Transtec 35 mcg/h 35 mcg/h (20 mg)
Dane przedkliniczne dotyczące buprenorfiny w systemie transdermalnym Transtec wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa. Standardowe badania toksykologiczne nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi, choć długotrwałe podawanie u szczurów skutkowało zmniejszeniem przyrostu masy ciała, co może sugerować efekty metaboliczne. W zakresie reprodukcji, buprenorfina nie wpływała negatywnie na płodność i zdolności reprodukcyjne szczurów. Toksyczność dla płodu oraz zwiększona częstość wczesnych poronień obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla matki. Nie stwierdzono działania teratogennego w badaniach na szczurach i królikach. Ponadto, badania mutagenności i kancerogenności nie wykazały żadnych klinicznie istotnych efektów genotoksycznych ani rakotwórczych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w długim terminie.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, buprenorfina, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt mutagenny, margines bezpieczeństwa, płodność, potencjał alergizujący, profil bezpieczeństwa, rozwój prenatalny i postnatalny, śmiertelność okołoporodowa, system transdermalny, toksyczność ogólna, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, wczesne poronienie, właściwości uczulające - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aesculan (62,5 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Aesculan w postaci maści doodbytniczej zawiera wyciąg suchy z kory kasztanowca (62,5 mg/g) oraz chlorowodorek lidokainy jednowodny (5 mg/g). Pomimo braku kompleksowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa całego preparatu, jego stosowanie w praktyce klinicznej od 1965 roku dostarcza ponad 55 lat doświadczenia klinicznego. Nie są dostępne badania oceniające toksyczność reprodukcyjną, genotoksyczność ani karcynogenność wyciągu z kory kasztanowca. W przypadku lidokainy, choć sam lek nie wykazuje działania mutagennego, metabolit 2,6-ksylidyna wykazał mutagenność in vitro w wysokich, toksycznych stężeniach oraz indukował nowotwory w modelu szczurzym przy długotrwałej, prenatalnej i postnatalnej ekspozycji na bardzo wysokie dawki.
6-ksylidyna, badanie in vitro, chlorowodorek lidokainy, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja przezłożyskowa, ekspozycja systemowa, kora kasztanowca, małżowina nosowa sitowa, maść doodbytnicza, nowotwór jamy nosowej, środek miejscowo znieczulający, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z kory kasztanowca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Valsacor 320 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności skojarzenia walsartanu i hydrochlorotiazydu, prowadzone na szczurach i małpach szerokonosych przez okres do 6 miesięcy, nie wykazały przeciwwskazań do stosowania terapeutycznego u ludzi. Głównym narządem docelowym toksyczności były nerki, gdzie obserwowano nefropatię z bazofilią kanalikową, wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu oraz hiperkaliemię, przy dawkach 30 mg/kg/dobę walsartanu + 9 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów (odpowiednio 0,9x i 3,5x MRHD) oraz 10 mg/kg/dobę + 3 mg/kg/dobę u małp (0,3x i 1,2x MRHD). Wysokie dawki (100 mg/kg/dobę walsartanu + 31 mg/kg/dobę hydrochlorotiazydu u szczurów oraz 30 mg/kg/dobę + 9 mg/kg/dobę u małp) powodowały zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, a u małp dodatkowo uszkodzenie błony śluzowej żołądka i hiperplazję tętniczek doprowadzających w nerkach. Zmiany te wiązano z hemodynamicznymi efektami działania walsartanu, podobnymi do inhibitorów ACE, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych u ludzi.
angiotensyna II, błona śluzowa żołądka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w moczu, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperplazja tętniczek doprowadzających, inhibitor konwertazy angiotensyny, małpa szerokonosa, mocznik i kreatynina, nefropatia z bazofilią kanalikowa, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, rozwój embrionalno-płodowy, toksyczność płodowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, uwalnianie reniny, walsartan z hydrochlorotiazydem - Leksykon substancji czynnych
Suksametonium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania suksametoniowego chlorku, aktywnego składnika leku Chlorsuccillin, obejmowały krótkotrwałe testy na modelach zwierzęcych mające na celu ocenę potencjalnej mutagenności, kancerogenności oraz wpływu na funkcje reprodukcyjne. Badania te wykluczyły możliwość indukcji zmian genetycznych prowadzących do mutacji komórkowych oraz działania rakotwórczego, co jest kluczowe dla oceny bezpieczeństwa substancji przed jej zastosowaniem klinicznym. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej oceniono wpływ suksametonium na płodność, rozwój płodu oraz ogólne procesy reprodukcyjne, potwierdzając brak istotnych zagrożeń w tych obszarach.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Formetic SR 1000 mg
Metforminy chlorowodorek, aktywny składnik Formetic SR w dawce 1000 mg, przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych oceniających jego bezpieczeństwo. Standardowe badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. Długotrwałe podawanie metforminy zwierzętom laboratoryjnym nie ujawniło efektów toksycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego ani uszkadzającego DNA, a badania karcynogenności nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, funkcja rozrodcza, karcynogenność, metformina chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betaxolol Medreg 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa betaksololu wykazały brak potencjału mutagennego oraz rakotwórczego, co potwierdzono w testach genotoksyczności i długoterminowych eksperymentach na różnych gatunkach zwierząt. Substancja nie indukowała mutacji genetycznych ani nie wykazywała działania kancerogennego, co jest kluczowe dla oceny ryzyka przed wprowadzeniem leku do badań klinicznych. Ponadto, badania teratogenności nie wykazały efektów teratogennych u zwierząt, choć dane kliniczne dotyczące tego aspektu u ludzi pozostają ograniczone, nie wskazując jednak na potencjalne ryzyko teratogenne.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxynador 40 mg + 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Oxynador, zawierającego oksykodon i nalokson, wskazują na brak istotnych działań teratogennych, rakotwórczych oraz genotoksycznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Oksykodon nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowy szczurów i królików przy dawkach do 8 mg/kg m.c. i 125 mg/kg m.c. odpowiednio, choć przy najwyższej dawce u królików zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg m.c., a wyższe dawki (6 mg/kg/dobę) wiązały się z mniejszą masą ciała potomstwa, co było powiązane z ograniczonym spożyciem pokarmu przez ciężarne samice. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach do 800 mg/kg/dobę, nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek, choć przy tej dawce obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związana z toksycznością u matek. Nie stwierdzono zaburzeń rozwojowych u przeżywających noworodków.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, kręg podkrzyżowy, nalokson, NOAEL, oksykodon, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, szczur Sprague-Dawley, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Tyzanidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane niekliniczne dotyczące tyzanidyny wskazują na niewielką ostrą toksyczność oraz brak mutagennego i rakotwórczego działania w badaniach in vitro i in vivo. W 13-tygodniowych badaniach toksyczności u szczurów podawano dawki dobowo 1,7, 8 oraz 40 mg/kg mc., obserwując głównie objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (CNS), takie jak pobudzenie ruchowe, agresja, drżenie i drgawki, zwłaszcza przy najwyższych dawkach. U psów dawki ≥1 mg/kg mc. powodowały zmiany w EKG oraz wpływ na CNS, a także przemijające zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), co sugeruje potencjalne ryzyko hepatotoksyczności. W badaniach długoterminowych (52 tygodnie) dawki 0,15-1,5 mg/kg mc. potwierdziły te obserwacje, wskazując na nadmierne działanie farmakologiczne tyzanidyny przy wyższych dawkach.
aminotransferaza alaninowa, badanie cytogenetyczne, badanie histopatologiczne, drgawki, drżenie, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, genotoksyczność, miorelaksacja, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie ruchowe, sedacja, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, tyzanidyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Genoptim 40 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne przy dawkach terapeutycznych, w tym zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy u zwierząt z prawidłowym ciśnieniem tętniczym. Morfologiczne zmiany nerek u psów obejmowały poszerzenie kanalików nerkowych z zanikiem, co wskazuje na potencjalny nefrotoksyczny wpływ telmisartanu. Dodatkowo, u szczurów i psów stwierdzono uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne. Te działania niepożądane wynikają z mechanizmu farmakologicznego telmisartanu i są analogiczne do efektów innych leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II oraz inhibitorów ACE, a ich wystąpieniu można zapobiec poprzez doustne uzupełnienie sodu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyty, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, inhibitory konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadżerka błony śluzowej, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry hematologiczne, potas w surowicy, telmisartan, układ renina-angiotensyna, zapalenie błony śluzowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabapentin Teva 800 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gabapentyny wykazały, że dwuletnie badanie rakotwórczości na myszach i szczurach, przy dawkach do 2000 mg/kg mc./dobę, ujawniło statystycznie istotny wzrost nowotworów z komórek zrazikowych trzustki jedynie u samców szczurów przy najwyższej dawce. Maksymalne stężenie leku w osoczu szczurów było 10-krotnie wyższe niż u ludzi przy dawce 3600 mg/dobę. Nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości i nie wpływały na przeżywalność zwierząt. Gabapentyna nie wykazała potencjału genotoksycznego w standardowych testach mutagenności in vitro i in vivo. W badaniach na szczurach, przy dawkach do 2000 mg/kg mc./dobę (około 5-krotność dawki ludzkiej w mg/m²), nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność i rozrodczość.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie perinatalne, badanie postnatalne, badanie przedkliniczne, badanie teratologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gabapentyna, margines bezpieczeństwa, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy, szpik kostny, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Detimedac 500 mg 500 mg
Dakarbazyna (Detimedac) wykazuje udowodnione działanie mutagenne, teratogenne oraz rakotwórcze, co czyni ją bezwzględnie przeciwwskazaną w okresie ciąży i laktacji. Badania na zwierzętach potwierdzają wysokie ryzyko powstawania wad wrodzonych u płodu, a brak danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego oraz cytotoksyczny charakter substancji wykluczają stosowanie leku podczas karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a lekarz powinien przeprowadzić test ciążowy przed rozpoczęciem leczenia oraz szczegółowo omówić z pacjentką konieczność zapobiegania ciąży w trakcie terapii.
Podczas leczenia dakarbazyną należy monitorować parametry hematologiczne, nerkowe i wątrobowe ze względu na ryzyko wystąpienia niedokrwistości, leukopenii, małopłytkowości, a także rzadkich, ale poważnych powikłań takich jak pancytopenia, agranulocytoza, martwica wątroby (choroba wenookluzyjna, zespół Budda-Chiariego) oraz zaburzenia czynności nerek. W przypadku przedawkowania istnieje ryzyko aplazji szpiku kostnego z opóźnionym wystąpieniem nadiru leukocytów i płytek krwi (do 4 tygodni). Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący statusu rozrodczego pacjentki oraz rozważyć konsultację z lekarzem medycyny rozrodu u kobiet planujących ciążę w przyszłości.
agranulocytoza, anoreksja, aplazja szpiku, choroba wenookluzyjna, dakarbazyna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, leczenie cytotoksyczne, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, medycyna rozrodu, nadir leukocytów, nadir płytek krwi, niedokrwistość, pancytopenia, parametry hematologiczne, powikłania hematologiczne, przenikanie do mleka kobiecego, wady wrodzone płodu, zaburzenia czynności nerek, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica żył wątrobowych, zespół Budda-Chiariego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 500 mg
Dane przedkliniczne azytromycyny, substancji czynnej Sumamedu, wskazują na wystąpienie przemijającej fosfolipidozy u zwierząt poddanych dawkom 40-krotnie wyższym niż kliniczne, bez objawów toksyczności. Badania elektrofizjologiczne wykazały zdolność azytromycyny do wydłużania odstępu QT, co ma istotne implikacje dla bezpieczeństwa kardiologicznego, zwiększając ryzyko arytmii komorowych. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, jednak brak jest dowodów na działanie karcinogenne w krótkotrwałych terapiach. Testy mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego azytromycyny.
antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfolipidoza, odstęp QT, opóźnienie kostnienia, potencjał genotoksyczny, Sumamed, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levoxa 500 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewofloksacyny obejmowały ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W modelach zwierzęcych lek nie wpływał negatywnie na płodność szczurów, a opóźnienie dojrzewania płodu było wynikiem toksyczności matczynej, a nie bezpośredniego działania na płód. Badania genotoksyczności in vitro wykazały aberracje chromosomalne w komórkach płucnych chomika chińskiego, związane z hamowaniem topoizomerazy II, jednak testy genotoksyczności in vivo (test mikrojąderkowy, wymiana siostrzanych chromatyd, synteza nieprogramowanego DNA, test dominacji letalnej) nie potwierdziły potencjału mutagennego lewofloksacyny. W badaniach fototoksyczności na modelach mysich działanie fototoksyczne występowało jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, a testy fotomutagenności i fotokarcynogenności nie wykazały ryzyka genotoksycznego, a wręcz sugerowały hamowanie rozwoju komórek nowotworowych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anagrelide Glenmark 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa anagrelidu wykazały istotne działania niepożądane przy wielokrotnym podaniu w modelach zwierzęcych, zwłaszcza na układ sercowo-naczyniowy u psów, gdzie dawka NOEL dla samców wynosiła 0,3 mg/kg mc./dobę (0,1-krotność AUC u ludzi). U samic szczurów stwierdzono wpływ na płodność przy dawce NOEL 10 mg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji 143-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego dawka NOEL wynosiła 3 mg/kg mc./dobę u szczurów (14-krotność AUC u ludzi), a u suk 30 mg/kg mc./dobę (425-krotność AUC u ludzi) wiązała się z wydłużeniem porodu i zwiększoną śmiertelnością płodów. Brak działania mutagennego potwierdzono w testach genotoksyczności, co jest korzystnym aspektem profilu bezpieczeństwa leku.
anagrelid, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym CYP1, genotoksyczność, gruczolakorak macicy, guz chromochłonny nadnerczy, kardiotoksyczność, krwotok podwsierdziowy, martwica mięśnia sercowego, obumarcie płodu, poziom NOEL, resorpcja zarodka, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność płodowa, toksyczność wielokrotnych dawek, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na płodność - Leksykon substancji czynnych
Aminofluorki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Aminofluorki, będące aktywną substancją w preparatach stomatologicznych takich jak Fluormex, zostały poddane szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym ich bezpieczeństwo. Badania niekliniczne na modelach zwierzęcych wykazały brak działania mutagennego fluoru w dawkach od 2 do 4 mg fluoru/kg masy ciała, co odpowiada ekspozycji terapeutycznej u pacjentów. Cytogenetyczne testy na myszach wskazały, że aberracje chromosomowe pojawiały się jedynie przy bardzo wysokich stężeniach fluoru, znacznie przekraczających poziomy stosowane klinicznie. Analiza danych nie potwierdziła genotoksycznego, rakotwórczego ani negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze czy układ immunologiczny przy standardowej terapii aminofluorkami.
aberracja chromosomowa, aminofluorek, badanie cytogenetyczne, badanie laboratoryjne, badanie niekliniczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, fluorek sodu, model zwierzęcy, praktyka kliniczna, preparat stomatologiczny, preparat z aminofluorkiem, proces immunologiczny, zaburzenie funkcji rozrodczych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan + HCT Genoptim 80 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Telmisartan + HCT Genoptim, przeprowadzone na szczurach i psach, wykazały brak dodatkowych zmian patologicznych przy jednoczesnym podawaniu telmisartanu i hydrochlorotiazydu w dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej u ludzi. Obserwowane zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu), nerkowe (wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny), hormonalne (wzrost aktywności reniny) oraz strukturalne (przerost komórek aparatu przykłębuszkowego) są charakterystyczne dla antagonistów receptora angiotensyny II i inhibitorów ACE. Uszkodzenia śluzówki żołądka można było zapobiegać poprzez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt, co wskazuje na mechanistyczne podłoże tych zmian. U psów zaobserwowano także rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, związane z farmakologiczną aktywnością telmisartanu na układ renina-angiotensyna-aldosteron.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, hematokryt, hemoglobina, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanalik nerkowy, kreatynina, parametr czerwonokrwinkowy, potencjał genotoksyczny, renina, śluzówka żołądka, telmisartan i hydrochlorotiazyd, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Viatris 50 mg
Przedkliniczne badania mykafunginy wykazały dawko- i czasozależne efekty hepatotoksyczne u szczurów, w tym rozwój ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, utrzymujących się i rozwijających się nawet po 13 tygodniach od odstawienia leku. Dawka progowa związana z rozwojem nowotworów wynosiła 32 mg/kg m.c./dobę, a stężenia w osoczu przy tej dawce mieściły się w zakresie stosowanym klinicznie u ludzi, co rodzi pytania o potencjalne ryzyko kancerogenności u pacjentów. Dodatkowo, toksyczność wielonarządowa obejmowała zmiany w wątrobie (zwiększenie enzymów wątrobowych, przerost zrazików), drogi moczowe (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego), układ krwiotwórczy (hemoliza i niedokrwistość hemolityczna u szczurów) oraz męski układ rozrodczy (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników). Warto podkreślić, że NOAEL mieścił się w zakresie stężeń klinicznych lub był niższy, co wskazuje na możliwość wystąpienia podobnych działań niepożądanych u ludzi.
badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, efekt hepatotoksyczny, enzym wątrobowy, genotoksyczność, hemoliza krwi, hepatocyt szczura, hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego, męski narząd płciowy, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienionych hepatocytów, stężenie kliniczne, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie histaminy, wakuolizacja komórek nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zanik kanalików nasiennych, zmiana zwyrodnieniowa hepatocytów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bendamustine Kabi
Bendamustyna chlorowodorek, jako lek cytostatyczny, wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem liczby leukocytów (>4000/μL), płytek krwi (>100 000/μL), hemoglobiny oraz neutrofili, wykonywanych co najmniej raz w tygodniu. Leczenie wiąże się z ryzykiem mielosupresji, długotrwałej limfocytopenii (<600/μL) i obniżenia liczby limfocytów T CD4+ (<200/μL), co predysponuje do ciężkich zakażeń oportunistycznych, takich jak Pneumocystis jirovecii, VZV, CMV oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML), zwłaszcza w terapii skojarzonej z rytuksymabem lub obinutuzumabem. Konieczne jest rozważenie profilaktyki PJP u pacjentów z limfocytopenią CD4+ <200/μL oraz monitorowanie objawów infekcji. Ponadto, u nosicieli HBV istnieje ryzyko reaktywacji wirusa, co wymaga wstępnego badania serologicznego i konsultacji hepatologicznej oraz ścisłego monitorowania w trakcie i po terapii.
bendamustyna chlorowodorek, działanie mutagenne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, hemoglobina, lek cytostatyczny, lek przeciwhistaminowy, leukocyt, limfocyt T pomocniczy CD4+, limfocytopenia, mielosupresja, neutrofil, nieczerniakowy rak skóry, niewydolność serca, obinutuzumab, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, płytki krwi, Pneumocystis jirovecii, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rytuksymab, sepsa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wirus cytomegalii, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wynaczynienie, zakażenie bakteryjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ultrapiryna 325 mg
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu acetylosalicylowego, substancji czynnej preparatu Ultrapiryna (dawka 325 mg, tabletki dojelitowe), wskazują na dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa w badaniach na modelach zwierzęcych. Wykazano działanie teratogenne, embriotoksyczne oraz fetotoksyczne, co sugeruje ryzyko wad rozwojowych oraz zaburzeń zagnieżdżania zarodka w macicy. Ponadto, obserwowano negatywny wpływ na rozwój neurobehawioralny potomstwa, w tym trudności w uczeniu się po ekspozycji prenatalnej. Dane te mają istotne implikacje kliniczne, zwłaszcza w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
badanie niekliniczne, dane przedkliniczne, działanie embriotoksyczne i fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja poznawcza, kwas acetylosalicylowy, model zwierzęcy, profil bezpieczeństwa, rozwój neurobehawioralny, tabletka dojelitowa, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, wada rozwojowa, właściwości rakotwórcze, zagnieżdżanie się zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabapentin Teva 300 mg
Badania przedkliniczne gabapentyny wykazały, że podawanie leku w dawkach do 2000 mg/kg mc./dobę u szczurów i myszy (odpowiadających do 5-krotności dawki ludzkiej 3600 mg w przeliczeniu na mg/m²) nie powodowało istotnych efektów mutagennych ani negatywnego wpływu na płodność. W dwuletnich badaniach na szczurach zaobserwowano statystycznie znamienny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki jedynie u samców przy najwyższej dawce 2000 mg/kg mc./dobę, przy czym nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości i nie wpływały na przeżywalność zwierząt. Gabapentyna nie wykazywała działania mutagennego ani genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, a także nie wpływała negatywnie na płodność szczurów nawet przy dawkach około 5-krotnie przekraczających maksymalną dawkę stosowaną u ludzi.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, badanie teratologiczne, dawka dobowa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gabapentyna, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, rozwój płodowy, szpik kostny, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Kalceks 2 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania cisatrakurium zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych obejmujących ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału mutagennego, wpływu na reprodukcję oraz tolerancji miejscowej. W badaniach toksyczności ostrej objawy niepożądane wiązały się głównie z farmakologicznym działaniem leku jako środka zwiotczającego mięśnie szkieletowe. Trzytygodniowe badania wielokrotnego podawania na psach i małpach nie wykazały toksyczności specyficznej dla cisatrakurium, co wskazuje na dobrą tolerancję przewlekłą. Potencjał mutagenny oceniano testami in vitro i in vivo; cisatrakurium nie wykazywało działania mutagennego do stężenia 5000 µg/płytkę w testach mikrobiologicznych oraz przy dawkach do 4 mg/kg s.c. u szczurów, jednak w badaniu in vitro na mysich komórkach chłoniaka wykazano mutagenność przy stężeniu ≥40 µg/ml, co jednak ma ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na krótkotrwałe i rzadkie stosowanie leku w anestezjologii.
badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, cisatrakurium, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki chłoniaka, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, potencjał mutagenny, przedawkowanie, środek zwiotczający, test mikrobiologiczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, tolerancja miejscowa, zwiotczenie mięśni szkieletowych