działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Normodipine 5 mg
Przedkliniczne badania amlodypiny wykazały, że lek nie wywiera istotnego negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 10 mg/kg/dobę u szczurów, co odpowiada 8-krotności maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (10 mg, przeliczonej na mg/m² powierzchni ciała). Jednakże w drugim badaniu, przy dawce porównywalnej do ludzkiej (mg/kg), zaobserwowano obniżenie stężenia FSH i testosteronu, a także zmniejszenie gęstości nasienia i liczby dojrzałych spermatyd oraz komórek Sertoliego. W zakresie wpływu na rozród, dawki około 50-krotnie przekraczające maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (mg/kg) powodowały opóźnienie i wydłużenie porodu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa u szczurów i myszy.
amlodypina, badanie mutagenności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, Normodipine, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność potomstwa, spermatydy, testosteron, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Human Albumin 50 g/l Takeda 50 g/l
Albumina ludzka, będąca głównym składnikiem preparatu Human Albumin 50 g/l Takeda, jest naturalnym białkiem osocza odpowiedzialnym za utrzymanie ciśnienia onkotycznego oraz transport substancji w krwiobiegu. Badania przedkliniczne wykazały brak objawów ostrej toksyczności po podaniu albuminy w modelach zwierzęcych, jednak ze względu na jej fizjologiczną naturę oraz immunogenność białek heterologicznych u zwierząt, nie jest możliwe precyzyjne określenie dawek toksycznych ani ocena toksyczności po podaniu wielokrotnym. Nie stwierdzono również działania mutagennego, onkogennego ani teratogennego albuminy ludzkiej, co potwierdza jej bezpieczeństwo w kontekście genetycznym i rozwojowym.
albumina ludzka, ciśnienie onkotyczne, działanie mutagenne, działanie onkogenne, materiał genetyczny, osocze ludzkie, potencjał mutagenny, proces nowotworowy, przeciwciało, reakcja immunologiczna, stosowanie kliniczne, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, właściwość fizykochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib, substancja czynna leku Dasatinib Sandoz, wykazuje toksyczność głównie w obrębie przewodu pokarmowego, układu krwiotwórczego oraz limfatycznego, co stanowiło podstawę do ustalenia ograniczeń dawkowania w badaniach przedklinicznych. W modelach zwierzęcych (szczury, małpy) obserwowano odwracalne zmiany, takie jak uszkodzenia jelita, zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych i zmiany w szpiku kostnym oraz redukcję liczby limfocytów i masy narządów limfoidalnych. U małp stwierdzono także zwiększoną śródmiąższową mineralizację nerek po podaniu dazatynibu przez okres do 9 miesięcy. Dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Badania kardiotoksyczności wykazały potencjał do wydłużania odstępu QT in vitro, lecz nie potwierdzono tego efektu w badaniach in vivo u małp. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, choć zaobserwowano efekt klastogenny in vitro na komórkach jajnika chomika chińskiego.
agregacja płytek krwi, badanie płodności, brodawczak, czas krwawienia, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja nerek, odstęp QT, parametry czerwonokrwinkowe, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność dazatynibu, układ krwiotwórczy, układ krzepnięcia, układ limfatyczny, węzły chłonne, włókna Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alexan 20 mg/ml
Produkt leczniczy Alexan (cytarabina) 20 mg/ml, stosowany w formie roztworu do wstrzykiwań, wykazuje silne właściwości cytotoksyczne, co wymaga szczególnej ostrożności w kontekście płodności, ciąży i laktacji. U kobiet ciężarnych lub potencjalnie ciężarnych stosowanie cytarabiny jest dopuszczalne wyłącznie, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu. Największe ryzyko teratogenne występuje w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast w drugim i trzecim trymestrze ryzyko uszkodzeń płodu jest mniejsze, choć nadal obecne. Zaleca się indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka oraz wnikliwą obserwację pediatryczną noworodków matek leczonych cytarabiną. Ze względu na brak jednoznacznych danych dotyczących przenikania cytarabiny do mleka kobiecego, karmienie piersią powinno być przerwane podczas terapii, a stosowanie leku u kobiet karmiących jest z zasady przeciwwskazane.
amenorrhea, antykoncepcja, azoospermia, cytarabina, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, karmienie piersią, kobieta ciężarna, lek alkilujący, materiał genetyczny, pierwszy trymestr ciąży, roztwór do wstrzykiwań, supresja gonad, trymestr ciąży, uszkodzenie chromosomu, uszkodzenie płodu, wada rozwojowa, właściwości cytotoksyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Owoc Kopru włoskiego –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego OWOC KOPRU WŁOSKIEGO obejmowały ocenę genotoksyczności i mutagenności głównych składników owoców Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare. Test Amesa przeprowadzony na szczepach TA98 i TA100 Salmonella typhimurium wykazał brak potencjału mutagennego wodnego wyciągu z owoców kopru włoskiego. Badania na zwierzętach laboratoryjnych wskazały, że anetol, jeden z głównych składników, wykazuje słabe działanie mutagenne, jednak ryzyko kliniczne związane z tym efektem jest oceniane jako niewielkie.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 20 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków działania toksyczne, obejmujące objawy neurologiczne (sedacja, drżenia, drgawki) oraz hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość) u zwierząt laboratoryjnych. Dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Długoterminowe podawanie (do 1 roku) powodowało odwracalne zmiany hormonalne (wzrost prolaktyny) i zaburzenia rozrodcze u szczurów przy dawkach 1,1–3 mg/kg, co odpowiada 3-9-krotności maksymalnej dawki u ludzi (12 mg). Występowały także odwracalne zmiany hematologiczne przy dawkach 8–10 mg/kg u psów, przy ekspozycji AUC 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cykl płciowy, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie teratogenne, leukocyty, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, toksyczność ostra, zaburzenia hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Lowastatyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa lowastatyny, substancji czynnej preparatu LOVASTIN 20 mg, wykazały potencjalne działanie rakotwórcze przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane klinicznie u ludzi. W długoterminowych badaniach na myszach (dawka 500 mg/kg mc./dobę) zaobserwowano zwiększoną częstość nowotworów i włókniaków wątroby u obu płci oraz włókniaków płuc u samic przy dawkach czterokrotnie wyższych niż terapeutyczne. Dodatkowo, u myszy pojawiły się brodawczaki niegruczołowej części śluzówki żołądka przy dawkach równych lub dwukrotnie wyższych od stosowanych u ludzi. W badaniach na szczurach (dawki 2-7-krotnie wyższe niż maksymalne dawki ludzkie) odnotowano wzrost częstości nowotworów wątroby u samców. Testy mutagenności, w tym test Amesa na Salmonella typhimurium oraz badania in vitro i in vivo na hepatocytach i szpiku kostnym, nie wykazały działania mutagennego lowastatyny.
aberracja chromosomalna, badanie in vitro, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, hepatocyt, komórka olbrzymia, nowotwór wątroby, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, spermatocyt, spermatogeneza, substancja czynna, szpik kostny, test mikrobiologiczny, uszkodzenie materiału genetycznego, włókniak wątroby, wpływ na płodność, zanik jąder, zmiany morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kastel 10 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Kastel, zawierającego rozuwastatynę i ramipryl, nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. Rozuwastatyna nie wykazała działania genotoksycznego ani rakotwórczego, choć nie badano jej wpływu na kanał potasowy hERG. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano zmiany histopatologiczne w wątrobie (myszy, szczury, psy), zmiany w pęcherzyku żółciowym (psy) oraz toksyczność jąder (małpy, psy) przy dawkach wielokrotnie przekraczających ekspozycję kliniczną. U szczurów toksyczne dawki rozuwastatyny powodowały zmniejszenie wielkości, masy ciała i przeżycia noworodków, co wskazuje na potencjalne ryzyko reprodukcyjne przy wysokich dawkach.
aparat przykłębuszkowy, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gen HERG, genotoksyczność, kanał potasowy hERG, morfologia krwi, poszerzenie miedniczki nerkowej, ramipryl, rozuwastatyna, toksyczność jąder, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zmiana histopatologiczna wątroby, zmiana pęcherzyka żółciowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Prestarium Initio 7 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Co-Prestarium Initio, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wykazały dobrą tolerancję u szczurów podczas 13-tygodniowego podawania doustnego, bez nowych lub nasilonych efektów toksycznych w porównaniu do poszczególnych składników. Peryndopryl wykazywał odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp, bez działania mutagennego ani teratogennego, choć inhibitory ACE mogą powodować opóźnienie rozwoju płodu i wady wrodzone u gryzoni i królików. Badania długoterminowe nie wykazały działania rakotwórczego peryndoprylu, a płodność szczurów pozostawała niezmieniona. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg) powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego trwania oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa.
działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, mutagenność, peryndopryl i amlodypina, potencjał rakotwórczy, śmiertelność okołoporodowa, spermatyda, testosteron, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polsart 40 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa telmisartanu wykazały, że stosowanie dawek odpowiadających terapeutycznym u ludzi powoduje istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu. Zaobserwowano również hemodynamiczne zaburzenia funkcji nerek, manifestujące się wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny oraz hiperkaliemią. U psów stwierdzono morfologiczne zmiany nerek, w tym poszerzenie i zanik kanalików nerkowych, typowe dla antagonistów receptora angiotensyny II. Dodatkowo, u szczurów i psów odnotowano uszkodzenia błony śluzowej żołądka, takie jak nadżerki i owrzodzenia, które można było zapobiec poprzez doustne uzupełnienie soli. Zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost aparatu przykłębuszkowego były obserwowane, jednak oceniono je jako nieistotne klinicznie.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, badanie in vitro, błona śluzowa żołądka, ciśnienie tętnicze, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt klastogenny, erytrocyt, hematokryt, hemodynamiczna czynność nerek, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, potas, telmisartan, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna, zanik kanalików nerkowych, zmiana zapalna - Leksykon substancji czynnych
Flutamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności flutamidu wykazały zróżnicowaną ostrość działania w zależności od gatunku, z wartościami LD50 wynoszącymi od 218 mg/kg u świnek morskich do ponad 1000 mg/kg u psów i kotów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały spowolnienie czynności życiowych, jeżenie się sierści, spowolnione oddychanie, niezborność ruchów oraz łzawienie u gryzoni, natomiast u psów i kotów dominowały zmniejszone łaknienie, uspokojenie i wymioty. W badaniach przewlekłych, trwających od 6 tygodni do 78 tygodni i stosujących dawki od 1,5 do 18-krotności dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi, zaobserwowano utratę masy ciała, jadłowstręt, wymioty oraz zmiany narządowe, takie jak zmniejszenie wielkości narządów rozrodczych (stercza, jąder, pęcherzyków nasiennych), powiększenie wątroby oraz zmniejszona spermatogeneza. U samców szczurów stwierdzono dodatkowo rozrost i gruczolaki komórek śródmiąższowych jąder, zanik prostaty i pęcherzyków nasiennych oraz rak sutków, co wskazuje na silne działanie antyandrogenne i potencjał rakotwórczy flutamidu, szczególnie przy dawkach 3-17 razy wyższych niż terapeutyczne u ludzi.
badanie rakotwórczości, cykl estrogenowy, działanie antyandrogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, feminizacja, flutamid, gruczoł krokowy, guz, jadłowstręt, LD50, modyfikacja DNA, pęcherzyk nasienny, płód, potencjał mutagenny, powiększenie wątroby, przeżywalność potomstwa, rak sutka, spermatogeneza, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, wpływ na rozrodczość, zmiany histologiczne, zmiany morfologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Casaro 8 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu (substancji czynnej leku Casaro) wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej przy dawkach terapeutycznych, jednak przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne obserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt). W nerkach stwierdzono zmiany takie jak śródmiąższowe zapalenie, poszerzenie kanalików, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, co wiąże się z hipotensyjnym działaniem kandesartanu i zmianami przepływu nerkowego typowymi dla antagonistów receptora angiotensyny II. Ponadto zaobserwowano rozrost/przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny bez znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych. U młodych szczurów odnotowano zmniejszenie masy ciała i serca, przy czym ekspozycja na kandesartan przy dawce 10 mg/kg była 12-78 razy wyższa niż u dzieci 1-<6 lat (0,2 mg/kg) oraz 7-54 razy wyższa niż u dzieci 6-<17 lat (16 mg). Brak określenia NOEL ogranicza ocenę marginesu bezpieczeństwa dla tych efektów.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębkowy, działanie mutagenne, hematokryt, hemoglobina, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetylu, mocznik i kreatynina, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, przeciwwskazanie, przerost komórek, rozwój nerek, ryzyko karcinogenne, śródmiąższowe zapalenie nerek, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Prestarium 10 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Co-Prestarium, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wskazują na odwracalne uszkodzenia nerek jako główny efekt toksyczności przewlekłej peryndoprylu u szczurów i małp. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego dla obu substancji. Peryndopryl nie wykazał działania embriotoksycznego ani teratogennego, choć jako inhibitor ACE może powodować opóźnienie rozwoju płodu, wady wrodzone i uszkodzenia nerek płodu, co jest zgodne z profilem tej grupy leków. Płodność u szczurów nie była zaburzona. Amlodypina, podawana w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, jednak przy dawkach terapeutycznych margines bezpieczeństwa jest szeroki.
aberracja chromosomowa, amlodypina, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, bezylan amlodypiny, Co-Prestarium, dojrzała spermatyda, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórki Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, opóźnienie rozwoju płodu, peryndopryl, śmiertelność okołoporodowa, spermatogeneza, stężenie testosteronu, teratogenność, układ renina-angiotensyna, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramadol Aurobindo 50 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa tramadolu chlorowodorku obejmują szeroki zakres badań toksykologicznych, reprodukcyjnych, mutagennych oraz rakotwórczych. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu doustnym i pozajelitowym u szczurów i psów (od 6 do 26 tygodni oraz 12 miesięcy) nie stwierdzono istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych ani histologicznych związanych z tramadolem. Objawy niepożądane, takie jak niepokój ruchowy, ślinotok, drgawki oraz spowolnienie przybierania na wadze, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. Zwierzęta tolerowały tramadol w dawkach do 20 mg/kg doustnie u szczurów oraz do 10 mg/kg doustnie i 20 mg/kg doodbytniczo u psów bez reakcji niepożądanych.
badanie biochemiczne, badanie hematologiczne, badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, drgawka, działanie mutagenne, efekt neuropsychiatryczny, gruczolak wątrobowokomórkowy, niepokój ruchowy, nowotwór płuca, płodność samca, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, tramadolu chlorowodorek, zaburzenie kostnienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Owoc Anyżu –
Przeprowadzono ocenę bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego OWOC ANYŻU, 2,0 g/saszetkę, zgodnie z wymogami Dyrektywy 2001/83/EC. Test Ames’a wykonany na wodnym wyciągu z owocu anyżu z użyciem szczepów Salmonella typhimurium (TA98, TA100, TA102) wykazał brak potencjału mutagennego. Analiza anetolu, głównego składnika olejku eterycznego, ujawniła słabe działanie mutagenne in vitro, jednak dane in vivo wskazują na niskie prawdopodobieństwo genotoksyczności, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa stosowania produktu. Estragol, obecny w owocach anyżu, również nie wykazuje istotnego klinicznie ryzyka genotoksycznego przy krótkoterminowym stosowaniu u młodzieży, dorosłych i osób starszych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Ranbaxy 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały istotne ryzyko toksyczności rozwojowej, szczególnie u małp, gdzie dawki 0,5-4 mg/kg/dobę indukowały poważne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (zgięte, skrócone, wadliwie rozwinięte), oligodaktylia i polidaktylia. U królików podawanie leku w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę skutkowało anomaliami narządów wewnętrznych, w tym brakiem płata środkowego płuc i przemieszczeniem nerek. Ostra toksyczność lenalidomidu u gryzoni ujawniła dawki letalne powyżej 2000 mg/kg/dobę. W badaniach przewlekłych u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) obserwowano odwracalną mineralizację miedniczek nerkowych, a u małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni powodowały śmiertelność i wielonarządową toksyczność, w tym znaczną utratę masy ciała, krwotoki i atrofie układu chłonnego oraz szpiku kostnego.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, badanie mutagenności, działanie mutagenne, ekspozycja u ludzi, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe, krwinki czerwone, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, oligodaktylia, pęcherzyk żółciowy, płytki krwi, polidaktylia, stosunek mieloidalno-erytroidalny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność rozwojowa, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Tietyloperazyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa tietyloperazyny wykazała, że substancja ta posiada akceptowalny profil toksykologiczny, z działaniami toksycznymi obserwowanymi jedynie przy ekspozycji przekraczającej maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi. Badania genotoksyczności, przeprowadzone na modelach bakteryjnych Salmonella typhimurium oraz Escherichia coli, nie wykazały działania mutagennego, co wskazuje na niskie ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego. W badaniach na zwierzętach (szczury, króliki) nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, choć przy bardzo wysokich dawkach (50 mg/kg/dobę u myszy, 200 mg/kg/dobę u szczurów) zaobserwowano zwiększoną częstość rozszczepu wargi, co jednak nie ma bezpośredniego przełożenia na dawki kliniczne stosowane u ludzi.
badanie niekliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt kancerogenny, Escherichia coli, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozszczep wargi, Salmonella typhimurium, teratogenność, test mutagenności, tietyloperazyna, toksyczność matczyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paclitaxel Kabi 6 mg/ml
Przedkliniczne badania paklitakselu wykazały jego mutagenne działanie zarówno in vitro, jak i in vivo u ssaków, manifestujące się aberracjami chromosomowymi, co wskazuje na potencjał genotoksyczny tej substancji. Brak jest jednak specyficznych badań dotyczących karcinogenności, choć mechanizm farmakodynamiczny sugeruje możliwe działanie rakotwórcze przy dawkach klinicznych. W zakresie wpływu na rozrodczość, paklitaksel wykazuje toksyczność płciową u szczurów, z zaburzeniami płodności u obu płci, a także embriotoksyczność i fetotoksyczność u królików, objawiające się zwiększoną śmiertelnością wewnątrzmaciczną, resorpcją oraz obumarciem płodów, nawet przy dawkach niższych niż toksyczne dla samic. Ponadto, ograniczone wydzielanie paklitakselu do mleka u karmiących szczurów podkreśla potencjalne ryzyko dla noworodków.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, mechanizm farmakodynamiczny, neurotoksyczność, paklitaksel, resorpcja płodu, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa płodu, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie płodności, zaburzenie rozrodczości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toctino 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne alitretynoiny wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 powyżej 4000 mg/kg masy ciała po podaniu dootrzewnowym u myszy i szczurów oraz około 3000 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym u szczurów. Badania podprzewlekłe i przewlekłe na psach (do 9 miesięcy) i szczurach (do 6 miesięcy) potwierdziły toksyczność zależną od dawki, z objawami typowymi dla nadmiaru witaminy A, które były na ogół odwracalne po zaprzestaniu leczenia. Alitretynoina wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga rygorystycznego stosowania środków antykoncepcyjnych u kobiet w wieku rozrodczym podczas terapii i przez co najmniej 1 miesiąc po jej zakończeniu. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, jednak odnotowano odwracalne zaburzenia spermatogenezy i zmiany zwyrodnieniowe jąder, z marginesem bezpieczeństwa dla męskich narządów rozrodczych u psów wynoszącym 1-6 w stosunku do dawki terapeutycznej 30 mg u ludzi.
alitretynoina, AUC, charakterystyka produktu leczniczego, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, ekspozycja terapeutyczna, fototoksyczność, LD50, margines bezpieczeństwa, nadmiar witaminy A, parametr reprodukcyjny, płodność, pole pod krzywą stężenia, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil toksykologiczny, promieniowanie UV, retynoid, substancja teratogenna, Toctino, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie spermatogenezy, zapobieganie ciąży, zmiany zwyrodnieniowe jąder - Leksykon substancji czynnych
Cetylopirydyniowy chlorek – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cetylopirydyniowy chlorek (CPC) wykazuje umiarkowaną toksyczność po podaniu doustnym, z wartościami LD50 wynoszącymi 192-538 mg/kg u szczurów oraz 108-195 mg/kg u myszy. Parenteralne podanie może prowadzić do przemijającego paraliżu kończyn i porażenia mięśni oddechowych, co w niektórych przypadkach skutkuje śmiercią. Nie stwierdzono ostrej toksyczności po inhalacji. W badaniach długoterminowych na królikach nie zaobserwowano makropatologicznych zmian związanych z CPC, a działania toksyczne pojawiały się jedynie przy ekspozycji przekraczającej maksymalne narażenie u ludzi. Roztwory wodne CPC w stężeniach 0,1-1% mogą powodować podrażnienia oczu u królików, jednak w typowych stężeniach stosowanych do działania odkażającego nie wykazuje toksyczności ani drażniącego wpływu na skórę i błony śluzowe.
badanie in vitro, badanie in vivo, bakteryjna flora jelitowa, benzydaminy chlorowodorek, cetylopirydyniowy chlorek, chlorowodorek lidokainy, czwartorzędowa sól amoniowa, działanie mutagenne, działanie odkażające, działanie toksyczne, genotoksyczność, LD50, paraliż kończyn, porażenie mięśni oddechowych, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenia okołoporodowe, zaburzenia płodności, zaćma, zniekształcenie szkieletu - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum) wskazują na niski profil toksyczności w badaniach na gryzoniach, zarówno w testach toksyczności ostrej, jak i przewlekłej (4-8 tygodni). Stosowany ekstrakt płynny (100% wyciąg natywny DER 1:1; ekstrahent: 40% m/m etanol) w dawce 100 mg na 20 ml płynu wykazuje wysoki margines bezpieczeństwa. Brak jest jednak szczegółowych danych dotyczących potencjalnego działania genotoksycznego, kancerogennego oraz teratogennego tej substancji, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. W porównaniu do innych składników roślinnych, takich jak nalewka z liści melisy (1:5, etanol 70%) czy ekstrakt z liści rozmarynu (15% etanolu, dawka 2 g/kg m.c.), które wykazują brak mutagenności i genotoksyczności, wyciąg z kozłka wymaga dalszych badań uzupełniających.
Analiza bezpieczeństwa innych składników preparatów wieloskładnikowych, takich jak Doppelherz Energovital Tonik K, potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa liści melisy i rozmarynu, przy czym ekstrakt z rozmarynu wykazuje także właściwości przeciwmutagenne. Ekstrakty z kwiatostanów głogu, podawane w dawkach do 3 g/kg m.c., nie wykazują toksyczności ostrej ani przewlekłej, a LD50 po podaniu śródnaskórkowym wynosi 1170 mg/kg u myszy i 750 mg/kg u szczurów. Brak efektów teratogennych i mutagennych podkreśla ich bezpieczeństwo. Podsumowując, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego, mimo niskiej toksyczności, wymaga uzupełnienia danych dotyczących genotoksyczności i kancerogenności, aby w pełni ocenić jego profil bezpieczeństwa w zastosowaniach klinicznych.
Aspergillus nidulans, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie poronne, działanie teratogenne, efekt teratogenny, ekstrakt etanolowy, ekstrakt wodno-etanolowy, ekstrakt z liści rozmarynu, LD50, nalewka z liści melisy, olejek eteryczny, owoc głogu, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, test Amesa, test segregacji somatycznej, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, Valerianae radicis extractum fluidum, wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego - Leksykon substancji czynnych
Oktenidyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Oktenidyna dichlorowodorek, stosowana jako substancja czynna w lekach antyseptycznych, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą. LD50 dla oktenidyny wynosi 800 mg/kg mc. po podaniu doustnym oraz 10 mg/kg mc. po podaniu dożylnym u szczurów. Preparaty zawierające oktenidynę i fenoksyetanol charakteryzują się LD50 na poziomie 45-50 ml/kg mc. (doustnie) oraz 10-12 ml/kg mc. (dootrzewnowo) u szczurów. Fenoksyetanol wykazuje niską toksyczność ostrą, z LD50 doustnym w zakresie 1,3-3,4 g/kg mc. u szczurów i 933 mg/kg mc. u myszy. W badaniach wielokrotnych dawkach od 2 mg/kg mc. u myszy i psów oraz 8 mg/kg mc. u szczurów obserwowano zwiększoną śmiertelność z powodu zapalnych i krwotocznych uszkodzeń płuc, jednak przy miejscowym stosowaniu na błony śluzowe jamy ustnej nie stwierdzono toksyczności. Fenoksyetanol w dawce 400 mg/kg mc./dobę przez 90 dni wywoływał nefrotoksyczność i zmiany behawioralne u szczurów, a u królików dawki >100 mg/kg mc./dobę powodowały hemolizę.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna, działanie fotoalergizujące, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenoksyetanol, genotoksyczność, lek antyseptyczny, nowotwór komórek wyspowych trzustki, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, przenikanie przez łożysko, ryzyko środowiskowe, test Amesa, test Bühlera, test Magnussona i Kligmana, test mikrojądrowy, test płatkowy, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, worek spojówkowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polsart Plus 40 mg + 12,5 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Polsart Plus, zawierającego telmisartan i hydrochlorotiazyd, przeprowadzone na szczurach i psach wykazały, że przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej nie zaobserwowano istotnych zmian toksykologicznych wykraczających poza te znane z monoterapii poszczególnymi substancjami. Wśród obserwowanych efektów telmisartanu odnotowano zmniejszenie parametrów hematologicznych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek skutkujące wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, zwiększoną aktywność reniny w osoczu, hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego oraz uszkodzenia śluzówki żołądka, które można było ograniczyć poprzez doustne podawanie roztworów soli i izolację zwierząt. U psów dodatkowo obserwowano rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co wiązano z farmakologiczną aktywnością telmisartanu.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, azot mocznikowy, czerwone krwinki, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyty, fetotoksyczność, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hipertrofia, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, kanaliki nerkowe, kreatynina, rakotwórczość, renina w osoczu, śluzówka żołądka, telmisartan, teratogenność, układ renina-angiotensyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumamed 100 mg/5 ml
Azytromycyna, będąca składnikiem aktywnym Sumamedu, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej bezpieczeństwo. W modelach zwierzęcych stosowano dawki do 40-krotności standardowych dawek terapeutycznych u ludzi, co wywołało przemijającą fosfolipidozę bez objawów toksyczności. Nie stwierdzono działania mutagennego ani teratogennego w badaniach in vitro i in vivo na myszach i szczurach. Brak długoterminowych badań rakotwórczości uzasadniono krótkotrwałym zastosowaniem leku w terapii ostrych infekcji bakteryjnych, co minimalizuje ryzyko karcinogenne.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, infekcja bakteryjna, mutacja chromosomowa, mutacja genowa, okres okołoporodowy, okres pourodzeniowy, opóźnienie kostnienia, przemijająca fosfolipidoza, toksyczność, toksyczność ogólna - Leksykon substancji czynnych
Czynnik IX – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ludzkiego czynnika IX, będącego kluczowym elementem układu krzepnięcia, wykazały, że preparat IMMUNINE, zawierający wysoko oczyszczony czynnik IX z minimalnymi ilościami innych czynników krzepnięcia (II, VII, X), jest dobrze tolerowany po podaniu dożylnym, dotętniczym oraz w przypadku podania poza światło żyły. Nie stwierdzono toksyczności ani zwiększonej skłonności do zakrzepów po podaniu pojedynczych dawek zwierzętom laboratoryjnym. Test Amesa potwierdził brak działania mutagennego, a brak danych o karcynogenności jest uzasadniony naturalnym pochodzeniem białka, co eliminuje konieczność szczegółowych badań karcynogennych. Brak jest również danych dotyczących wpływu na reprodukcję, co jest zgodne z fizjologicznym charakterem czynnika IX jako naturalnego składnika osocza.
czynnik IX, czynnik krzepnięcia, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, hemofilia, koncentrat czynnika IX, krzepnięcie krwi, ludzki czynnik krzepnięcia IX, nadkrzepliwość, osocze ludzkie, podanie dotętnicze, podanie dożylne, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, przeciwciało, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ krzepnięcia, właściwość farmakologiczna, zakrzep - Leksykon substancji czynnych
Nebiwolol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Nebiwolol, selektywny beta-adrenolityk stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w licznych badaniach przedklinicznych. Standardowe testy genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego w dawkach terapeutycznych, a długoterminowe badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie potwierdziły zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów. Warto podkreślić, że badania te obejmowały dawki odpowiadające lub przekraczające maksymalną zalecaną dawkę dobową u ludzi, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania nebiwololu w praktyce klinicznej. Ocena wpływu nebiwololu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa wykazała działania niepożądane jedynie przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną stosowaną u pacjentów (w preparatach Nebivolol Aurovitas oraz Nebivolol Genoptim). W warunkach klinicznych ryzyko toksycznego wpływu na układ rozrodczy jest zatem minimalne. Kompleksowe dane przedkliniczne potwierdzają, że nebiwolol jest bezpieczny w dawkach terapeutycznych, co wspiera jego stosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz innych wskazań kardiologicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metronidazol 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne metronidazolu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą przy podaniu parenteralnym, z wartością LD50 u szczurów wynoszącą 2,6 g/kg (i.p.) oraz brakiem toksyczności przy dawce dożylnej 250 mg/kg. Wyniki badań mutagenności były niejednoznaczne: metronidazol wykazywał działanie mutagenne in vitro na bakteriach, natomiast badania na komórkach ssaków in vitro oraz in vivo u gryzoni i ludzi nie potwierdziły jednoznacznie tego efektu. W kontekście rakotwórczości, długotrwałe doustne podawanie metronidazolu wywołało nowotwory u myszy i szczurów, podczas gdy chomiki nie wykazały takiego działania, a badania epidemiologiczne u ludzi nie potwierdziły zwiększonego ryzyka nowotworowego.
badanie epidemiologiczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna 50, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, metronidazol, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Medical Valley 20 mg
Przedkliniczne badania telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak obniżenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz wartości hematokrytu u szczurów i psów, co wymaga monitorowania podczas terapii. W zakresie funkcji nerek zaobserwowano zwiększenie stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny oraz potasu w surowicy, a u psów dodatkowo poszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co podkreśla konieczność ścisłej kontroli nerkowej. W przewodzie pokarmowym stwierdzono nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne, które można potencjalnie zapobiegać poprzez doustną suplementację soli. Charakterystyczne dla antagonistów receptora angiotensyny II były także zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost i rozrost aparatu przykłębuszkowego nerek, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego u ludzi.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, dawka toksyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyty, funkcja nerek, genotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerkowa, hemoglobina, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanaliki nerkowe, kreatynina, nadżerki błony śluzowej, owrzodzenie żołądka, parametry czerwonokrwinkowe, potas w surowicy, teratogenność, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy 0,133 % (W/V)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa bromowodorku dekstrometorfanu, aktywnego składnika syropu Vicks MedDex na kaszel suchy, obejmowały toksykologię podprzewlekłą i przewlekłą na psach i szczurach, które nie wykazały działania toksycznego nawet przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności, w tym testy bakteryjne oraz badania in vitro i in vivo na substancjach o strukturze analogicznej, dały wyniki negatywne, co wskazuje na brak mutagenności. W zakresie wpływu na rozrodczość, badania na szczurach wykazały brak embriotoksyczności, toksyczności przed- i poporodowej oraz negatywny wpływ na płodność przy dawkach do 50 mg/kg mc./dobę, co stanowi wysoki margines bezpieczeństwa względem dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, bromowodorek dekstrometorfanu, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, embriotoksyczność, kaszel suchy, margines bezpieczeństwa, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, syrop przeciwkaszlowy, test bakteryjny, test genotoksyczny, toksyczność podprzewlekła, toksyczność poporodowa, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metafen Ibuprofen 200 mg
Przedkliniczne badania ibuprofenu w dawce 200 mg, stosowanego w preparacie Metafen Ibuprofen, wykazały korzystny profil bezpieczeństwa. Ocena farmakologiczna nie ujawniła istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy. Długotrwałe podawanie dawki terapeutycznej nie powodowało patologicznych zmian narządowych ani systemowych efektów toksycznych. Testy genotoksyczności, w tym mutacje genowe in vitro oraz aberracje chromosomowe in vivo i in vitro, nie wykazały działania mutagennego. Ponadto, badania karcynogenności na modelach zwierzęcych nie wskazały na zwiększone ryzyko nowotworów związane z ibuprofenem.
aberracje chromosomowe, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ibuprofen, karcynogenność, lek przeciwzapalny, mutacje genowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność przewlekła, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wpływ na reprodukcję, zmiany narządowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telam 40 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Telam, zawierającego telmisartan (40 mg) i amlodypinę (10 mg), wykazały, że profile toksyczności obu substancji nie nakładają się, co zmniejsza ryzyko nasilenia działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej. W badaniu toksyczności podprzewlekłej na szczurach (dawki 3,2/0,8; 10/2,5; 40/10 mg/kg) nie stwierdzono nasilenia toksyczności. Telmisartan w dawkach terapeutycznych powodował obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz zmiany hemodynamiczne nerek (wzrost stężenia azotu mocznikowego, kreatyniny i potasu w surowicy). U zwierząt obserwowano także uszkodzenia błony śluzowej żołądka (nadżerki, owrzodzenia, zmiany zapalne), które można było zapobiec przez doustne uzupełnienie soli. Zwiększona aktywność reninowa osocza i przerost aparatu przykłębuszkowego były charakterystyczne dla leków z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Nie wykazano działania teratogennego telmisartanu, choć dawki toksyczne wpływały na rozwój noworodków (mniejsza masa ciała, opóźnione otwieranie oczu). Badania mutagenności i rakotwórczości telmisartanu były negatywne.
aktywność reninowa osocza, amlodypina bezylan, amlodypina maleinian, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerki, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanalik nerkowy, komórka Sertoliego, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, parametr czerwonokrwinkowy, potas, przerost aparatu przykłębuszkowego, spermatyda, Telam, telmisartan i amlodypina, testosteron, zmiana zapalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ceurolex SR 4 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu (substancji czynnej Ceurolex SR) wykazały wpływ na rozrodczość u zwierząt, w tym obniżenie implantacji zarodków u samic szczurów związane z redukcją prolaktyny, jednakże różnice gatunkowe ograniczają przenoszalność tych wyników na ludzi. W dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg/dobę, co odpowiada 2-5-krotności maksymalnej zalecanej dawki dla człowieka – MRHD, mierzonej jako AUC) obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększoną śmiertelność płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg/dobę (4-krotność MRHD). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (60-krotność średniego Cmax u ludzi), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców, wskazując na potencjalne interakcje farmakologiczne w układzie dopaminergicznym.
agonista receptorów dopaminowych, autonomiczny układ nerwowy, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, kanał hERG, kanały potasowe, komórki Leydiga, L-DOPA, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, repolaryzacja serca, ropinirol, układ dopaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia przewodzenia sercowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACEBIS 2,5 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy ACEBIS zawiera bisoprolol (fumaranu) oraz ramipryl, których dane przedkliniczne nie wskazują na istotne ryzyko toksyczne dla człowieka. Bisoprolol nie wykazał działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak w wysokich dawkach u ciężarnych zwierząt laboratoryjnych obserwowano toksyczne efekty, takie jak zmniejszone przyjmowanie pokarmu, obniżenie masy ciała, zwiększona resorpcja płodów, zmniejszona masa urodzeniowa potomstwa oraz opóźniony rozwój fizyczny. Ramipryl, podawany doustnie w badaniach na szczurach, psach i małpach, wykazywał zmiany w stężeniach elektrolitów i morfologii krwi, a w dawce 250 mg/kg/dobę u psów i małp powodował powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co jest charakterystyczne dla inhibitorów ACE. Tolerowane dawki dobowe ramiprylu wynosiły odpowiednio: 2 mg/kg u szczurów, 2,5 mg/kg u psów oraz 8 mg/kg u małp, bez obserwacji szkodliwych efektów przy tych dawkach.
aparat przykłębuszkowy, badanie farmakologiczne, badanie mutagenności, beta-adrenolityk, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, miedniczka nerkowa, morfologia krwi, resorpcja płodu, stężenie elektrolitów, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon substancji czynnych
Salicylamid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Salicylamid, będący składnikiem aktywnym preparatów Scorbolamid (300 mg na jednostkę dawkowania), nie wykazuje działania mutagennego ani karcynogennego, co potwierdzają standardowe testy genotoksyczności oraz badania przedkliniczne. Brak potencjału mutagennego i rakotwórczego stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania tych produktów. W przeciwieństwie do tego, badania teratogenności na modelach zwierzęcych (chomiki, szczury) wykazały, że salicylamid może indukować liczne zmiany rozwojowe, takie jak niepełne wykształcenie czaszki, krwiaki podskórne, obrzęki, przepuklinę pępkową, bielactwo uogólnione, deformacje kończyn, lordozę, zniekształcenia kręgosłupa i zrośnięcia jelit, co wskazuje na konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
badanie farmakologiczne, badanie teratogenności, bielactwo uogólnione, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwnowotworowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glukonian cynku, kwas askorbowy, lordoza, pochodna kwasu salicylowego, przepuklina pępkowa, rutozyd, salicylamid, test genotoksyczności, toksyczność po podaniu, toksyczny wpływ na reprodukcję, witamina C, zmiana teratogenna, zniekształcenie płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gemcitabinum Accord 100 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne gemcytabiny na modelach myszy i psów wykazały, że głównym działaniem niepożądanym jest mielosupresja, której nasilenie zależy od schematu dawkowania i wielkości dawek, a zmiany hematologiczne mają charakter odwracalny po przerwaniu terapii. Badania genotoksyczności potwierdziły mutagenne właściwości gemcytabiny zarówno in vitro, jak i in vivo (test mikrojąderkowy na komórkach szpiku kostnego), co wskazuje na potencjalne ryzyko mutagenności. Brak jest jednak długoterminowych badań na zwierzętach oceniających karcinogenność, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa leku przy długotrwałym stosowaniu. W zakresie wpływu na płodność, gemcytabina indukowała odwracalne zaburzenia spermatogenezy u samców myszy, podczas gdy u samic nie zaobserwowano podobnych efektów.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gemcytabina, genotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, mielosupresja, mutacja genów, roztwór do infuzji, rozwój zarodkowo-płodowy, szpik kostny, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnych dawek, wady wrodzone, zaburzenia krwiotwórcze, zaburzenia pourodzeniowe, zaburzenia spermatogenezy, zdolności reprodukcyjne - Leksykon substancji czynnych
Ketotyfen – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ketotifen wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących różne formy podania (tabletki, syrop, krople do oczu). W badaniach toksyczności ostrej LD50 po podaniu doustnym wynosiła powyżej 300 mg/kg masy ciała (w niektórych badaniach 161 mg/kg u szczurów), natomiast po podaniu dożylnym mieściła się w zakresie 5-20 mg/kg. Objawy przedawkowania, takie jak duszność, pobudzenie ruchowe, skurcze i senność, były przejściowe i ustępowały w ciągu kilku godzin bez efektów kumulacji. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo, w tym testy mutacji punktowych, aberracji chromosomowych oraz testy cytogenetyczne, nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego ketotyfenu i jego metabolitów. Długoterminowe badania na szczurach (71 mg/kg/dobę przez 24 miesiące) i myszach (do 88 mg/kg przez 74 tygodnie) nie potwierdziły działania rakotwórczego.
aberracja chromosomowa, aktywność klastogenna, analiza cytogenetyczna, duszność, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie nowotworowe, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, LD50, mutacja punktowa, nadwrażliwość skórna, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie leku, rozwój prenatalny, skurcz mięśni, spermatogeneza, szpik kostny, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lignocainum Jelfa 20 mg/g
Produkt leczniczy Lignocainum Jelfa w postaci żelu zawiera lidokainę chlorowodorek w stężeniu 20 mg/g. Dokumentacja przedkliniczna dotycząca bezpieczeństwa stosowania tego preparatu jest ograniczona i nie obejmuje badań oceniających potencjał rakotwórczy, mutagenny ani wpływ na płodność. Brak danych w tych obszarach stanowi istotne ograniczenie, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka. W materiałach źródłowych nie przedstawiono wyników standardowych testów genotoksyczności ani badań na zwierzętach dotyczących wpływu na płodność.
- Leksykon substancji czynnych
Benzoes – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Benzoes (Benzoe TM) jest składnikiem aktywnym maści Homeoplasmine, występującym w stężeniu 0,1 g na 100 g maści. W dokumentacji rejestracyjnej produktu nie przedstawiono szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Benzoe TM, w tym brakuje informacji o potencjalnej toksyczności, mutagenności, kancerogenności oraz wpływie na reprodukcję. Homeoplasmine zawiera również inne substancje czynne, takie jak Calendula officinalis TM (0,1 g), Phytolacca decandra TM (0,3 g), Bryonia TM (0,1 g) oraz kwas borowy (4,0 g).
benzoe TM, Bryonia, calendula officinalis, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie toksyczne, Homeoplasmine, kwas borowy, Phytolacca decandra, pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, profil bezpieczeństwa, właściwość mutagenna, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Kandesartan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kandesartan cyleksetyl, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), wykazuje w badaniach przedklinicznych działanie obniżające parametry erytrocytarne (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt) oraz wywołuje zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych i podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te są wtórne do obniżenia ciśnienia tętniczego i zaburzenia przepływu nerkowego, nie mając istotnego znaczenia klinicznego przy dawkach terapeutycznych. Kandesartan indukuje także rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest efektem farmakologicznym, bez klinicznej istotności w dawkach stosowanych u ludzi. W badaniach na młodych szczurach obserwowano zmniejszenie masy ciała i masy serca przy dawce 10 mg/kg, co odpowiada ekspozycji 7-78-krotnie wyższej niż u dzieci (0,2 mg/kg dla 1-6 lat i 16 mg dla 6-17 lat), jednak brak jest określonego NOEL i marginesu bezpieczeństwa dla tych efektów.
amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy, dysfagia, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, działanie rakotwórcze, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kandesartan cyleksetyl, kreatynina, krwinki czerwone, mocznik, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obniżenie ciśnienia tętniczego, przepływ nerkowy, rozstrzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność kandesartanu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aspirin Complex Zatoki 500 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Aspirin Complex Zatoki zawiera kwas acetylosalicylowy (500 mg) oraz chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg). Kwas acetylosalicylowy wykazuje dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, jednak u zwierząt obserwowano nefrotoksyczność oraz owrzodzenia przewodu pokarmowego. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej kwas acetylosalicylowy wykazywał działanie teratogenne, w tym zaburzenia implantacji, toksyczność na zarodek i płód oraz upośledzenie zdolności uczenia się potomstwa po ekspozycji wewnątrzmacicznej.
chlorowodorek pseudoefedryny, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, implantacja jaja płodowego, kwas acetylosalicylowy, obrzęk błony śluzowej nosa, opóźnienie kostnienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przekrwienie błony śluzowej nosa, pseudoefedryna, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, salicylany, toksyczność płodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie nerek, zaburzenia uczenia się, zmniejszenie masy płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atussan 1,5 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa butamiratu cytrynianu, substancji czynnej syropu Atussan (1,5 mg/ml), opiera się na szerokim spektrum badań toksykologicznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych oraz in vitro. Badania toksyczności ostrej i przewlekłej nie wykazały istotnych zagrożeń, które mogłyby przekładać się na ryzyko kliniczne przy stosowaniu terapeutycznym. Dodatkowo, analiza parametrów toksykologicznych nie ujawniła sygnałów wskazujących na potencjalne niebezpieczeństwo dla pacjentów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa substancji w dawkach zalecanych do stosowania.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, butamiratu cytrynian, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, embriotoksyczność, model zwierzęcy, parametr toksykologiczny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, syrop Atussan, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, upośledzenie płodności