działanie mutagenne
Działanie mutagenne to zdolność czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym organizmu. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu komórek i całego organizmu.
Mutageny mogą powodować różne typy uszkodzeń DNA, w tym substytucje par zasad, delecje, insercje czy rearanżacje chromosomowe. Działanie mutagenne jest szczególnie niebezpieczne, gdy dotyczy komórek rozrodczych, ponieważ zmiany te mogą być przekazywane potomstwu. W komórkach somatycznych mutacje mogą prowadzić do zaburzenia funkcji komórek, a w konsekwencji do rozwoju chorób, w tym nowotworów.
Wśród czynników o działaniu mutagennym wyróżnia się promieniowanie jonizujące i ultrafioletowe, niektóre wirusy, a także liczne związki chemiczne. W praktyce klinicznej istotna jest świadomość potencjalnego działania mutagennego niektórych leków, szczególnie w kontekście ich stosowania u kobiet w ciąży. Badanie potencjału mutagennego substancji stanowi ważny element oceny bezpieczeństwa leków, kosmetyków i dodatków do żywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lit – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa węglanu litu (Lithium Carbonicum GSK) wykazały, że toksyczność ostrej ekspozycji jest obserwowana jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. Wartość LD50 dla myszy po dootrzewnowym podaniu chlorku litu wynosi 17 mmol/kg masy ciała, a śmiertelność wzrasta u zwierząt na diecie z obniżoną zawartością sodu, co podkreśla kluczową rolę homeostazy sodowej w toksyczności litu. Przewlekłe podawanie dawki 12,5 mmol/kg masy ciała przez 21 dni również prowadziło do śmierci myszy, z nasileniem efektu przy niedoborze sodu. Badania teratogenności wskazały na liczne zaburzenia rozwojowe płodów, takie jak zmniejszona liczebność miotu, niższa masa ciała noworodków, resorpcje płodu, zniekształcenia żeber, zaburzenia kostnienia czaszki oraz rozszczep podniebienia.
badanie teratogenne, chlorek litu, cytrynian litu, dawka śmiertelna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, gospodarka sodowa, homeostaza sodowa, karcynogeneza, LD50, Lithium Carbonicum, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, toksyczność litu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, węglan litu, zaburzenie kostnienia czaszki, zaburzenie rozwojowe, zniekształcenie żebra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gensulin M30 (30/70) 100 j.m./1 ml
Gensulin M30 (30/70) to preparat insuliny ludzkiej, produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach E.coli, zawierający 30% insuliny rozpuszczalnej oraz 70% insuliny izofanowej. Skład aminokwasowy preparatu jest w 100% zgodny z naturalnie występującą insuliną ludzką, co odróżnia go od insulin zwierzęcych i niektórych analogów. W badaniach przedklinicznych, w tym toksyczności podostrej, nie zaobserwowano poważnych zdarzeń niepożądanych, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa stosowania tego leku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nomigren 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa almotryptanu, substancji czynnej leku Nomigren, wykazały, że działania niepożądane pojawiały się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną ekspozycję u ludzi stosujących dawki terapeutyczne. Oceny farmakologiczne, toksyczności po wielokrotnym podaniu oraz wpływu na reprodukcję potwierdziły szeroki margines bezpieczeństwa leku. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a badania kancerogenności na modelach zwierzęcych (myszy, szczury) nie potwierdziły działania rakotwórczego almotryptanu, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania u pacjentów z migreną.
almotryptan, badania in vitro, badania in vivo, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, kancerogeneza, kancerogenność, melanina, migrena, narząd wzroku, receptor 5-HT1B/1D, toksyczność dawki wielokrotnej, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elenium 25 mg
W dostępnej dokumentacji medycznej dotyczącej chlordiazepoksydu, substancji czynnej leku Elenium, brak jest szczegółowych danych z badań przedklinicznych oceniających mutagenność oraz rakotwórczość tej benzodiazepiny. Nie przeprowadzono długoterminowych badań na zwierzętach dotyczących potencjalnych właściwości mutagennych i karcinogennych, które standardowo są wykonywane dla leków z tej grupy. Ponadto, nie udokumentowano wyników badań toksyczności ostrej, toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na rozród i rozwój płodu, farmakologicznych badań bezpieczeństwa ani badań tolerancji miejscowej.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania karcinogenności, benzodiazepina, charakterystyka produktu leczniczego, chlordiazepoksyd, działanie mutagenne, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, stosunek korzyści do ryzyka, testy mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, właściwości rakotwórcze, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candepres 16 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej leku Candepres, wykazały brak toksyczności ogólnoustrojowej oraz narządowej przy dawkach terapeutycznych. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych (myszy, szczury, psy, małpy) zaobserwowano jednak zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu przy dużych dawkach. Ponadto, w wysokich dawkach kandesartan wykazywał nefrotoksyczność, objawiającą się śródmiąższowym zapaleniem nerek, poszerzeniem kanalików nerkowych, obecnością wałeczków zasadochłonnych oraz wzrostem stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy, co prawdopodobnie wynika z działania hipotensyjnego leku i zmian w przepływie nerkowym. Zaobserwowano także rozrost i przerost komórek aparatu przykłębkowego, uznawany za efekt farmakologiczny bez istotnego znaczenia klinicznego w dawkach terapeutycznych.
aparat przykłębkowy, badanie niekliniczne, działanie mutagenne, działanie nefrotoksyczne, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetyl, kreatynina, mocznik, NOEL, parametry krwinek czerwonych, poszerzenie kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, surowica krwi, toksyczność kandesartanu, toksyczność ogólnoustrojowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczki zasadochłonne - Leksykon substancji czynnych
Cholina alfosceran – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cholina alfosceranu, substancja czynna leków Gliatilin i Gliatilin 1000, wykazuje niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Wartości LD50 dla podania pozajelitowego u gryzoni przekraczają 1 g/kg masy ciała, a dla podania doustnego ponad 10 g/kg, co wskazuje na niską toksyczność ostrą. Wielokrotne podawanie wysokich dawek (300 mg/kg u szczurów i 150 mg/kg u psów) nie wywołało objawów toksyczności klinicznej ani zmian w parametrach hematologicznych, biochemicznych czy analizie moczu, potwierdzając brak negatywnego wpływu na funkcje nerek i ogólną tolerancję substancji.
badanie przedkliniczne, cholina alfosceranu, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja nerek, Gliatilin, krew obwodowa, mutacja genetyczna, parametr hematologiczny, parametr LD50, podanie doustne, podanie pozajelitowe, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podawania, wada rozwojowa, zaburzenie rozwojowe, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oftensin 2,5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tymololu maleinianu, substancji czynnej leku Oftensin, wykazały brak toksyczności miejscowej przy długotrwałym stosowaniu miejscowym u królików i psów (1-2 lata), co potwierdza bezpieczeństwo stosowania kropli do oczu. Toksyczność ostra po podaniu doustnym wykazała LD50 na poziomie 1190 mg/kg u myszy oraz 900 mg/kg u szczurów, wskazując na niską toksyczność ostrą. W badaniach karcinogenności u szczurów zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka nadnerczy u samców przy dawce 300 mg/kg/dobę (300-krotność dawki ludzkiej), natomiast u myszy dawka 500 mg/kg/dobę (500-krotność dawki ludzkiej) wiązała się ze wzrostem nowotworów płuc, polipów macicy oraz gruczolakoraków sutka u samic. Nie stwierdzono działania karcinogennego przy dawkach 5 i 50 mg/kg/dobę (5- i 50-krotność dawki ludzkiej). Zwiększona częstość gruczolakoraka sutka korelowała ze wzrostem stężenia prolaktyny w surowicy.
badanie cytogenetyczne, badanie reprodukcyjne, dawka śmiertelna, działanie karcinogenne, działanie mutagenne, gruczolak nadnerczy, gruczolakorak sutka, LD50, mutacja wsteczna, nowotwór płuc, polip macicy, prolaktyna, test Amesa, test mikrojądrowy, test transformacji komórek nowotworowych, toksyczność miejscowa, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, tymololu maleinian, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Equoral 100 mg/ml
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cyklosporyny (substancji czynnej preparatu Equoral) wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 17 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 30 mg/kg mc./dobę u królików podawanych doustnie. Przy dawkach toksycznych (30 mg/kg mc./dobę u szczurów i 100 mg/kg mc./dobę u królików) zaobserwowano zwiększoną śmiertelność potomstwa, zmniejszoną masę ciała płodów oraz opóźnienia w rozwoju kośćca. U królików poddanych ekspozycji in utero na dawkę 10 mg/kg mc./dobę podskórnie stwierdzono zmniejszoną liczbę nefronów, przerost nerek, układowe nadciśnienie tętnicze oraz postępującą niewydolność nerek do 35. tygodnia życia. U szczurów podawano dożylnie 12 mg/kg mc./dobę, co odpowiada dwukrotności zalecanej dawki u ludzi, i zaobserwowano zwiększoną częstość ubytku przegrody międzykomorowej, jednak bez potwierdzenia tych efektów u innych gatunków. Nie stwierdzono wpływu cyklosporyny na płodność samców i samic szczurów. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności cyklosporyny.
badanie teratogenności, chłoniak limfocytowy, cyklosporyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak z komórek wysepek trzustkowych, hipertrofia nerek, nadciśnienie tętnicze, nefron, niewydolność nerek, nowotwór z komórek wątrobowych, toksyczność reprodukcyjna, ubytek przegrody międzykomorowej, wysepki Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Axotret 10 mg
W badaniach przedklinicznych izotretynoina wykazała stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz powyżej 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie leku szczurzym w dawkach 2, 8 i 32 mg/kg mc./dobę ujawniło działania niepożądane takie jak częściowe wypadanie włosów oraz podwyższone stężenie trójglicerydów w osoczu, przypominające objawy hiperwitaminozy A, jednak bez masywnych zwapnień tkanek i zmian w komórkach wątrobowych typowych dla witaminy A. Działania te były odwracalne i ustępowały w ciągu 1-2 tygodni po odstawieniu substancji. Izotretynoina wykazuje silne działanie teratogenne i embriotoksyczne, co stanowi istotne ograniczenie w terapii, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym.
budowa plemników, dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hiperwitaminoza A, izotretynoina, komórki wątrobowe, osocze krwi, płodność, płodność męska, ruchliwość plemników, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, trójglicerydy, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symquel XR 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny wykazały brak potencjału genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co eliminuje ryzyko mutagenne i kancerogenne związane z jej stosowaniem. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zmiany narządowe, takie jak pigmentacja tarczycy u szczurów, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy oraz obniżenie stężenia T3, hemoglobiny i liczby krwinek u małp Cynomolgus, a także zmętnienie soczewki i zaćma u psów. Znaczenie tych zmian dla długotrwałego stosowania u ludzi pozostaje niejednoznaczne, jednak sugeruje konieczność monitorowania parametrów hematologicznych, tarczycowych oraz okulistycznych podczas terapii kwetiapiną.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża rzekoma, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, faza międzyrujowa, genotoksyczność, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, hormonalna kontrola rozrodu, krwinki białe, krwinki czerwone, kwetiapina, parametry hematologiczne, parametry tarczycowe, pigmentacja tarczycy, płodność samców, potencjał genotoksyczny, przykurcz stawów, stężenie hemoglobiny, stężenie prolaktyny, toksyczność, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lorabex 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lorazepamu obejmują szeroki zakres analiz toksykologicznych, w tym ocenę toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej, a także badania mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach ostrej toksyczności po podaniu doustnym u zwierząt laboratoryjnych nie stwierdzono szczególnej wrażliwości, co wskazuje na niski potencjał toksyczności przy pojedynczej dawce. Długoterminowe badania przewlekłej toksyczności na szczurach (80 tygodni) i psach (12 miesięcy) nie wykazały istotnych zmian biologicznych, poza rozszerzeniem przełyku u szczurów przy dawce 6 mg/kg mc./dobę, znacznie przekraczającej dawki terapeutyczne u ludzi. Testy mutagenności dały wyniki negatywne, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie wykazały działania rakotwórczego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa onkologicznego lorazepamu.
badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksykologiczne, benzodiazepina, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, ekspozycja prenatalna, lorazepam, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozszerzenie przełyku, test okulistyczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwość teratogenna, zaburzenie behawioralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diuver 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące torasemidu wskazują na niski potencjał toksyczności ostrej, bez istotnych klinicznie objawów po jednorazowym podaniu u zwierząt laboratoryjnych. W badaniach toksyczności przewlekłej na psach i szczurach obserwowano zmniejszenie masy ciała, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika oraz zmiany strukturalne nerek, takie jak rozszerzenie kanalików nerkowych i śródmiąższowe zapalenie nerek. Wszystkie te zmiany miały charakter przemijający i ustępowały po zakończeniu terapii, co sugeruje ich adaptacyjny, a nie toksyczny charakter. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów nie stwierdzono działania teratogennego, natomiast u królików poddanych dużym dawkom torasemidu zaobserwowano wady rozwojowe płodów. Nie odnotowano negatywnego wpływu na płodność zwierząt doświadczalnych.
diureza, działanie moczopędne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt moczopędny, funkcja nerek, genotoksyczność, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, płodność, potencjał karcynogenny, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność przewlekła, torasemid, utrata elektrolitów, wady rozwojowe, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Czynnik XIII – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Czynnik XIII, obecny w klejach fibrynowych takich jak ARTISS i TISSEEL w stężeniach od 0,6 do 5 j.m./ml, pełni kluczową rolę w stabilizacji skrzepu fibrynowego. Badania przedkliniczne wykazały brak toksyczności ostrej w modelach zwierzęcych (szczury, króliki) dla klejów zawierających nawet 500 j.m./ml trombiny, co uznano za reprezentatywne dla niższych stężeń (4 j.m./ml). Ponadto, testy in vitro na ludzkich fibroblastach potwierdziły dobrą zgodność tkankową i brak cytotoksyczności, co jest istotne z klinicznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę rolę fibroblastów w procesie gojenia ran. W testach mutagenności preparatu TISSEEL nie wykazano działania mutagennego, a analiza literaturowa wykluczyła negatywny wpływ resztkowych odczynników S/D na bezpieczeństwo stosowania czynnika XIII.
Pomimo korzystnych wyników dotyczących toksyczności ostrej i zgodności komórkowej, istnieją ograniczenia w dostępnych danych przedklinicznych, zwłaszcza dotyczące toksyczności podostrej i przewlekłej, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wynika to ze specyficznego, miejscowego mechanizmu działania klejów fibrynowych oraz ich zwykle jednorazowego podania w niewielkich objętościach. Podsumowując, czynnik XIII w klejach fibrynowych ARTISS i TISSEEL wykazuje dobrą tolerancję i bezpieczeństwo w badaniach przedklinicznych, jednak konieczne są dalsze badania w zakresie długoterminowego bezpieczeństwa i wpływu na układ immunologiczny.
białko krzepnięcia krwi, czynnik XIII, działanie miejscowe, działanie mutagenne, efekt cytotoksyczny, efekt ogólnoustrojowy, fibroblast, fibroblast ludzki, fibrynogen ludzki, gojenie ran, hodowla fibroblastów, klej fibrynowy, klej tkankowy, model zwierzęcy, roztwór białek klejących, skrzep fibrynowy, stymulacja układu immunologicznego, tkanka łączna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, trombina, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, zgodność tkankowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amisan 400 mg
Przegląd badań przedklinicznych amisulprydu wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa, bez istotnego ryzyka teratogennego, mutagennego czy rakotwórczego. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt wynosiły 200 mg/kg mc./dobę u szczurów (2-krotność AUC względem ludzi) oraz 120 mg/kg mc./dobę u psów (7-krotność AUC względem ludzi). Badania karcinogenności na myszach (do 120 mg/kg mc./dobę) i szczurach (do 240 mg/kg mc./dobę) nie wykazały zwiększonej częstości nowotworów, przy ekspozycji AUC 1,5-4,5-krotnie wyższej niż u ludzi. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach, królikach i myszach nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć amisulpryd wpływał na rozwój płodu przy dawkach ≥ 2000 mg/dobę (dla pacjenta 50 kg), znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
amisulpryd, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, maksymalna dawka tolerowana, model zwierzęcy, parametr AUC, pole pod krzywą stężenia, potencjał karcinogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, reprodukcja i rozwój, rozwój płodu, ryzyko toksykologiczne, szkodliwy wpływ na reprodukcję, toksyczność ogólna, wiek reprodukcyjny, zachowanie potomstwa, zwierzęta doświadczalne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Penicillinum Crystallisatum TZF 3000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa, będąca substancją czynną produktu Penicillinum Crystallisatum TZF, charakteryzuje się ograniczonymi danymi przedklinicznymi dotyczącymi bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście potencjalnego działania mutagennego i kancerogennego. W dokumentacji brak jest wyników standardowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych czy test mikrojądrowy, a także długoterminowych badań kancerogenności na modelach zwierzęcych, które zwykle trwają 18-24 miesiące. Brak tych danych uniemożliwia pełną ocenę genotoksycznego i kancerogennego potencjału benzylopenicyliny potasowej na etapie przedklinicznym.
aberracja chromosomowa, antybiotyk beta-laktamowy, badanie kancerogenności, badanie mutagenności, benzylopenicylina potasowa, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, model zwierzęcy, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, penicylina krystaliczna, potencjał genotoksyczny, test Amesa, test mikrojądrowy - Leksykon substancji czynnych
Joflupan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Jofluopan (123I), stosowany jako substancja czynna w diagnostyce obrazowej, przeszedł standardowe badania przedkliniczne oceniające jego profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz oddechowego. Ocena toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym potwierdziła brak istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego ani zdolności do uszkodzeń DNA. Produkt Ioflupane (123I) ROTOP zawiera jofluopan w stężeniu 74 MBq/ml (0,07–0,13 μg/ml) i jest dostępny w jednodawkowych fiolkach o objętości 2,5 ml (185 MBq) lub 5 ml (370 MBq).
aberracje chromosomowe, badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, diagnostyka obrazowa, działanie mutagenne, indukcja nowotworów, mutacje genowe, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, radiofarmaceutyk, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxycodone Vitabalans 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące oksykodonu, substancji czynnej preparatu Oxycodone Vitabalans, wskazują na brak negatywnego wpływu na płodność oraz wczesny rozwój zarodkowy u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała. U królików nie stwierdzono teratogenności przy dawkach do 125 mg/kg, choć najwyższa dawka wiązała się z ciężką farmakotoksycznością u ciężarnych samic oraz zwiększoną częstością występowania wad rozwojowych, takich jak 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowe pary żeber. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego szczurów dawka NOAEL ustalona została na poziomie 2 mg/kg/dobę, przy czym dawka 6 mg/kg/dobę powodowała zmniejszenie masy ciała potomstwa, korelujące z obniżoną masą ciała matek i zmniejszonym spożyciem pokarmu, bez wpływu na rozwój fizyczny, ruchowy, sensoryczny, behawioralny oraz parametry reprodukcyjne potomstwa.
działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, farmakotoksyczność, kręg przedkrzyżowy, NOAEL, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał klastogenny, rozwój embrionalny, rozwój przed- i poporodowy, stężenie terapeutyczne, teratogenność, uszkodzenie chromosomów, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Chinapryl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chinapryl, składnik leków takich jak Accupro i Acurenal, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające toksyczność ostrą, rakotwórczość, mutagenność oraz wpływ na płodność i rozwój płodu. W badaniach toksyczności ostrej LD50 po podaniu doustnym wynosiła u myszy 1840 mg/kg mc. (samice) i 1739 mg/kg mc. (samce), a u szczurów 3541 mg/kg mc. (samice) i 4280 mg/kg mc. (samce). Po podaniu dożylnym LD50 była niższa: u myszy 523 mg/kg mc. (samice) i 504 mg/kg mc. (samce), u szczurów 158 mg/kg mc. (samice) i 107 mg/kg mc. (samce). Chinapryl był dobrze tolerowany przy dawkach do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i 125 mg/kg mc./dobę u psów przez 2 tygodnie, natomiast wyższe dawki powodowały podrażnienie przewodu pokarmowego i umiarkowane zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi. Długoterminowe badania (104 tygodnie) nie wykazały działania rakotwórczego przy dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę, z wyjątkiem wzrostu częstości chłoniako-naczyniaków krezki i tłuszczaków u samic szczurów przy najwyższych dawkach. Kompleksowe testy mutagenności i genotoksyczności, w tym test Amesa, badania in vitro i in vivo, nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu.
aberracja chromosomalna, azot mocznikowy, badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, chinapryl, chinaprylat, chłoniako-naczyniaki krezki, droga doustna, działanie mutagenne, efekt fetotoksyczny, efekt teratogenny, embriotoksyczność, genotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, LD50, podanie dożylne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojąderek, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, tolerancja leku, wpływ na rozrodczość, wymiana siostrzanych chromatyd - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aspicam Bio 7,5 mg
Badania przedkliniczne meloksykamu wykazały profil bezpieczeństwa typowy dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Długotrwałe podawanie dużych dawek u zwierząt laboratoryjnych skutkowało owrzodzeniami i nadżerkami przewodu pokarmowego oraz martwicą brodawek nerkowych, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia tych narządów przy przewlekłym stosowaniu. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki toksyczne dla matek (≥1 mg/kg mc.) powodowały zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność manifestującą się nasilonym resorpcją zarodków. Nie stwierdzono jednak działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg mc. u szczurów i do 80 mg/kg mc. u królików. Toksyczność płodowa w końcowym okresie ciąży jest zgodna z mechanizmem działania inhibitorów syntezy prostaglandyn.
Aspicam Bio, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor syntezy prostaglandyn, kancerogenność, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenia i nadżerki, przewód pokarmowy, resorpcja zarodków, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Tioguanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne tioguaniny, substancji czynnej preparatu Lanvis, wskazują na istotny potencjał mutagenny i rakotwórczy związany z jej mechanizmem działania na poziomie molekularnym. Tioguanina inkorporuje się do DNA komórkowego, zaburzając jego replikację, co jest podstawą jej działania przeciwnowotworowego, ale jednocześnie stanowi ryzyko indukcji mutacji i inicjacji procesów nowotworowych. Dane te podkreślają konieczność szczegółowej oceny bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście długotrwałego stosowania leku Lanvis.
- Leksykon substancji czynnych
Fluoksetyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fluoksetyny, obejmujące metody in vitro oraz modele zwierzęce, nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, co potwierdza brak potencjału genotoksycznego i kancerogennego tej substancji. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach drugiego pokolenia, przy dawkach fluoksetyny wynoszących około 1,5, 3,9 i 9,7 mg/kg masy ciała, nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność, kojarzenie, teratogenność ani rozwój potomstwa. Jednak u samców myszy poddanych dawce około 31 mg/kg mc./dobę (przekraczającej MTD) zaobserwowano spadek masy jąder i hipospermatogenezę, co wskazuje na toksyczność przy wysokich dawkach. Szczególnie istotne są wyniki badań na młodych szczurach, gdzie dawka 30 mg/kg mc./dobę od 21 do 90 dnia życia powodowała nieodwracalne zmiany zwyrodnieniowe i martwicę jąder, zaburzenia rozwoju narządów rozrodczych oraz opóźnienie dojrzewania płciowego (u samców przy 10 i 30 mg/kg mc./dobę, u samic przy 30 mg/kg mc./dobę). Ponadto, obserwowano zmniejszenie długości kości udowej oraz zmiany degeneracyjne mięśni szkieletowych.
dojrzewanie płciowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, fluoksetyna, hipospermatogeneza, maksymalna dawka tolerowana, martwica jąder, norfluoksetyna, płodność, populacja pediatryczna, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, przyrost masy kostnej, stężenie osoczowe, transporter serotoniny, wakuolizacja komórek, zaburzenie spermatogenezy, zanik jąder, zmiany zwyrodnieniowe, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tadalafil Maxigra 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tadalafilu wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. W testach wielokrotnego podawania nie stwierdzono negatywnego wpływu na zdrowie, a badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego. W modelach zwierzęcych, w tym u szczurów i myszy, nie zaobserwowano działania teratogennego, embriotoksycznego ani fetotoksycznego nawet przy dawkach do 1000 mg/kg/dobę, co znacznie przekracza ekspozycję u ludzi. Dawkę 30 mg/kg/dobę u szczurów uznano za bezpieczną dla rozwoju przed- i pourodzeniowego, mimo że odpowiadała ona 18-krotnie wyższej wartości AUC niż u ludzi po dawce 20 mg. Ponadto, badania na szczurach nie wykazały zaburzeń płodności przy dawkach terapeutycznych.
badanie genotoksyczności, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja lekowa, kanaliki nasienne, nowotwór, profil toksykologiczny, rozwój pourodzeniowy, spermatogeneza, test genotoksyczności, toksyczność wielokrotna, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aknenormin 20 mg 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa izotretynoiny wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz ponad 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowa toksyczność przewlekła oceniana na szczurach przy dawkach 2, 8 i 32 mg/kg/dobę ujawniła odwracalne działania niepożądane, takie jak częściowe wypadanie włosów oraz podwyższone stężenie triglicerydów w osoczu, bez masywnych zwapnień tkanek czy zmian w komórkach wątrobowych typowych dla hiperwitaminozy A. Po zakończeniu terapii obserwowano pełną regenerację, co potwierdza odwracalność efektów toksycznych izotretynoiny.
ciężka postać trądziku, dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, hiperwitaminoza A, izotretynoina, liczba plemników, morfologia plemników, potencjał genotoksyczny, ruchliwość plemników, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, triglicerydy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ursoxyn 250 mg
Przeprowadzona kompleksowa ocena bezpieczeństwa kwasu ursodeoksycholowego (UDCA) wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych w standardowych badaniach przedklinicznych. Toksyczność ostra nie ujawniła działania toksycznego nawet przy wysokich dawkach, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach podprzewlekłych na małpach zaobserwowano hepatotoksyczność manifestującą się zmianami enzymatycznymi i morfologicznymi wątroby, jednak efekt ten jest przypisywany metabolitowi – kwasowi litocholowemu, który u ludzi ulega detoksykacji, co eliminuje ryzyko kliniczne. Długoterminowe badania na gryzoniach nie wykazały potencjału rakotwórczego, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego.
choroby dróg żółciowych, detoksykacja, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, enzym wątrobowy, farmakologia bezpieczeństwa, hepatotoksyczność, kwas litocholowy, kwas ursodeoksycholowy, martwica hepatocytów, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proliferacja przewodów żółciowych, toksyczność ostra, toksyczność płodowa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ranigast 0,5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne potwierdzają bezpieczeństwo stosowania ranitydyny w dawce 0,5 mg/ml w postaci roztworu do infuzji. Konwencjonalne testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcji życiowych, a wielokrotne podawanie leku nie spowodowało znaczących działań niepożądanych ani niekorzystnych zmian w parametrach biochemicznych, hematologicznych i histopatologicznych. Analizy genotoksyczności, obejmujące testy in vitro i in vivo, nie potwierdziły mutagennego ani genotoksycznego działania ranitydyny. Długoterminowe badania karcynogenności, przeprowadzone na modelach zwierzęcych z dawkami wielokrotnie przekraczającymi terapeutyczne, nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, potencjał karcynogenny, produkt leczniczy, ranitydyna, roztwór do infuzji, rozwój embrionalny, rozwój płodu, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zolaxa 15 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym oceniającym jej profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności ostrej u myszy i szczurów LD50 wynosiła odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, natomiast psy i małpy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez śmiertelnych efektów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ślinotok, zahamowanie przyrostu masy ciała oraz zaburzenia neurologiczne i oddechowe. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy, do 1 roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne, zaburzenia hematologiczne (w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg), a także zmiany hormonalne i morfologiczne w układzie rozrodczym szczurów. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna LD50, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie cytotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, jadłowstręt, komórki szpiku kostnego, lek neuroleptyczny, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pole pod krzywą AUC, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, prolaktyna, prostracja, ślinotok, szpik kostny, toksyczność ostra i przewlekła, układ krwiotwórczy, zaburzenia hematologiczne, zmniejszenie leukocytów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Telmisartan Medical Valley 80 mg
Badania przedkliniczne telmisartanu wykazały istotne zmiany hematologiczne, takie jak zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu u szczurów i psów, co wskazuje na potencjalne ryzyko niedokrwistości. Zaobserwowano również zaburzenia funkcji nerek, w tym wzrost stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny oraz poszerzenie z zanikiem kanalików nerkowych, co wymaga monitorowania funkcji nerek u pacjentów. Ponadto, podwyższone stężenie potasu w surowicy (hiperkaliemia) jest zgodne z mechanizmem działania antagonistów receptora angiotensyny II. W przewodzie pokarmowym stwierdzono nadżerki, owrzodzenia i zmiany zapalne błony śluzowej żołądka, co może przekładać się na działania niepożądane u ludzi. Zmiany w układzie renina-angiotensyna, takie jak zwiększona aktywność reninowa osocza oraz przerost aparatu przykłębuszkowego, prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, azot mocznikowy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytrocyt, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hiperkaliemia, in vitro, inhibitor konwertazy angiotensyny, kreatynina, nadżerka, owrzodzenie, potas w surowicy, potencjał kancerogenny, stan zapalny, telmisartan, teratogenność, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meropenem Kabi 1 g
Dane przedkliniczne dotyczące meropenemu, substancji czynnej Meropenem Kabi, wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa tego antybiotyku beta-laktamowego. Badania toksykologiczne na modelach zwierzęcych wykazały, że meropenem jest dobrze tolerowany przez nerki, z uszkodzeniami kanalików nerkowych obserwowanymi jedynie przy bardzo wysokich dawkach: ≥2000 mg/kg mc. u myszy i psów (jednorazowo) oraz 500 mg/kg mc. u małp podawanych przez 7 dni. OUN również wykazuje dobrą tolerancję na meropenem, z zaburzeniami funkcji obserwowanymi jedynie przy dawkach >1000 mg/kg mc. u gryzoni. Toksyczność ostra jest niska, z LD50 przekraczającą 2000 mg/kg mc. (dożylnie) u gryzoni. W badaniach długoterminowych (do 6 miesięcy) zaobserwowano jedynie niewielkie zmiany hematologiczne, głównie zmniejszenie parametrów czerwonych krwinek u psów.
antybiotyk beta-laktamowy, badanie toksyczności ostrej, ciężkie zakażenie, czerwona krwinka, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hematologiczny, podanie dożylne, praktyka kliniczna, substancja macierzysta, toksyczność nerkowa, toksyczność ostra, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie kanalików nerkowych, zaburzenie funkcji OUN - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gripblocker Express 300 mg + 30 mg + 12 mg
Produkt leczniczy Gripblocker Express zawiera paracetamol (300 mg), chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg) oraz bromowodorek dekstrometorfanu (12 mg). Dane przedkliniczne dotyczące paracetamolu wskazują na brak efektów teratogennych u myszy i szczurów nawet przy dawkach 4-20-krotnie przekraczających maksymalną dopuszczalną dawkę dobową dla ludzi. Paracetamol wykazuje hepatotoksyczność przy bardzo wysokich dawkach ostrych powyżej 10 g oraz potencjalne zaburzenia spermatogenezy u szczurów, jednak ogólne badania toksykologiczne nie potwierdzają istotnego wpływu na rozrodczość. Badania genotoksyczności paracetamolu nie wykazały działania mutagennego.
bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, działanie mutagenne, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, Gripblocker Express, hepatotoksyczność, mutagenność, paracetamol, preparat złożony, spermatogeneza, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, właściwości mutagenne, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxar 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa doksazosyny, substancji czynnej leku Doxar, obejmowały długotrwałe testy karcynogenności, mutagenności oraz wpływu na płodność. W badaniach karcynogenności, trwających do 24 miesięcy, stosowano maksymalne tolerowane dawki 40 mg/kg mc/dobę u szczurów oraz 120 mg/kg mc/dobę u myszy, co odpowiadało odpowiednio 8- i 4-krotnej ekspozycji AUC w porównaniu do dawki 16 mg/dobę u ludzi. Wyniki nie wykazały działania rakotwórczego. Testy mutagenności potwierdziły brak genotoksyczności, nie stwierdzając mutacji genowych ani aberracji chromosomowych po ekspozycji na doksazosynę i jej metabolity.
aberracja chromosomowa, AUC, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, doksazosyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, karcynogeneza, maksymalna tolerowana dawka, mutacja genowa, mutagenność, odwracalność, płodność męska, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, wpływ na płodność, zmiana genetyczna, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Alfakalcydol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alfakalcydolu wykazały istotne różnice w toksyczności ostrej w zależności od drogi podania. LD50 u myszy wynosi 440 μg/kg po podaniu doustnym oraz 52 μg/kg po podaniu dożylnym, co wskazuje na wyższą toksyczność przy podaniu pozajelitowym. Dla porównania, kalcytriol charakteryzuje się LD50 na poziomie 1350 μg/kg (doustnie u myszy) oraz 105 μg/kg (dożylnie u szczurów). Badania rozrodczości u szczurów i królików wykazały, że dawki alfakalcydolu w zakresie 0,3-0,9 μg/kg prowadziły do zmniejszenia liczebności miotów i masy urodzeniowej potomstwa, jednak bez obserwacji specyficznych wad rozwojowych. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania mutagennego i karcynogennego tej substancji, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie pełnego profilu bezpieczeństwa.
aktywna forma witaminy D, alfakalcydol, dawka śmiertelna LD50, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie mutagenne i karcynogenne, kalcytriol, masa urodzeniowa, mediana dawki letalnej, mutacje genetyczne, podanie doustne, podanie dożylne, procesy nowotworowe, rozwój płodowy, toksyczność ostra, zaburzenia rozwojowe, zmniejszenie liczebności miotu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Budesonide Easyhaler 200 mcg/dawkę
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania budezonidu nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu zalecanych dawek terapeutycznych. Farmakodynamiczne i toksykologiczne analizy potwierdziły brak negatywnego wpływu na podstawowe funkcje życiowe oraz zdrowie przy dawkach terapeutycznych, a efekty toksyczne pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne zalecane. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagennego ani klastogennego działania, a badania długoterminowe nie potwierdziły potencjału onkogennego budezonidu.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, budezonid, dawka terapeutyczna, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność budezonidu, glikokortykosteroid, kobieta w ciąży, pierwszy trymestr, potencjał onkogenny, rozszczep podniebienia, toksyczny wpływ na reprodukcję, wada rozwojowa, wada rozwojowa szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fampridine Teva 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne i farmakologiczne famprydyny, substancji czynnej Fampridine Teva 10 mg, wykazały charakterystyczne działania niepożądane pojawiające się do 2 godzin po podaniu doustnym, obejmujące objawy neurologiczne (drżenie, drgawki, ataksja), oddechowe (duszność, przyspieszone oddychanie) oraz inne symptomy, takie jak rozszerzenie źrenic, prostracja, zaburzenia chodu i nadpobudliwość. Objawy te są konsekwencją farmakodynamicznego działania famprydyny jako blokatora kanałów potasowych. W badaniach na szczurach odnotowano pojedyncze przypadki niedrożności układu moczowego prowadzące do zgonu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Ponadto, toksyczne dawki podawane samicom ciężarnym skutkowały obniżoną masą urodzeniową i zmniejszoną żywotnością potomstwa, jednak bez zwiększonego ryzyka wad rozwojowych czy wpływu na płodność.
ataksja, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, blokator kanałów potasowych, drgawki, drżenie, duszność, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, famprydyna, genotoksyczność, nadpobudliwość, niedrożność układu moczowego, prostracja, przyśpieszone oddychanie, rozszerzenie źrenic, ślinienie, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie chodu, zaburzenie wokalizacji - Leksykon substancji czynnych
Distygmina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Distygmina bromek, substancja czynna w produkcie Ubretid, została poddana badaniom przedklinicznym oceniającym toksyczność podostrą i przewlekłą, mutagenność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję. W modelach zwierzęcych (szczury, króliki) zaobserwowano rozwój tolerancji na lek podczas przewlekłego stosowania inhibitorów cholinesterazy, co wiąże się ze zmniejszeniem liczby receptorów acetylocholinowych. Badania mutagenności specyficznie dla distygminy są niewystarczające, jednak dane dotyczące neostygminy, związku o podobnym mechanizmie działania, nie wskazują na mutagenność. Brak jest również długotrwałych badań oceniających potencjalne właściwości rakotwórcze distygminy bromku, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa tej substancji.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Corneregel 50 mg/g
Preparat Corneregel, zawierający 50 mg/g dekspantenolu, wykazuje bardzo dobry profil bezpieczeństwa potwierdzony licznymi badaniami przedklinicznymi i klinicznymi. Dekspantenol, będący pochodną kwasu pantotenowego, charakteryzuje się minimalną toksycznością, co potwierdzają badania ostrej toksyczności u zwierząt, gdzie dawki toksyczne wynosiły kilka gramów po podaniu doustnym, znacznie przekraczając dawki terapeutyczne stosowane w Corneregel. Badania miejscowej tolerancji 5% kropli do oczu na królikach (n=40) oraz u 300 pacjentów wykazały brak istotnych działań niepożądanych, a jedynie 2 pacjentów zgłosiło złą tolerancję. Dodatkowo, przewlekłe podawanie dawki 2 mg/dobę u szczurów nie wywołało negatywnych skutków zdrowotnych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania preparatu w dłuższym okresie.
badanie przedkliniczne, Corneregel, dekspantenol, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, krople do oczu, kwas pantotenowy, model zwierzęcy, pantotenian wapnia, preparat oczny, przenikanie przez łożysko, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na płód, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mastodynon N –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Mastodynon N, zawierającego wyciągi roślinne z Vitex Agnus-castus TM=D1 jako główny składnik, nie obejmowały standardowych testów toksyczności ostrej ani przewlekłej, w tym określenia wartości LD50. Niemniej jednak, przeprowadzone testy genotoksyczności zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazały działania mutagennego, co wskazuje na brak wpływu preparatu na materiał genetyczny i niskie ryzyko indukcji mutacji prowadzących do nowotworów lub uszkodzeń płodu.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Caulophyllum thalictroides, Cyclamen purpurascens, dawka śmiertelna LD50, działanie mutagenne, genotoksyczność, indukcja mutacji, Iris versicolor, Lilium lancifolium, Mastodynon, materiał genetyczny, płodność, Strychnos ignatii, teratogenność, toksyczność rozrodcza, Vitex agnus-castus, wada rozwojowa płodu, właściwość teratogenna, wyciąg roślinny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zotral 50 mg
Przedkliniczne badania chlorowodorku sertraliny, substancji czynnej leku Zotral 50 mg, wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy dawkach terapeutycznych. Analizy farmakologiczne nie ujawniły negatywnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani funkcje metaboliczne. W badaniach wielokrotnego podawania nie stwierdzono istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego, a długoterminowe badania kancerogenności nie potwierdziły ryzyka nowotworowego. Ponadto, badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność samców.
badanie in vitro, badanie in vivo, chlorowodorek sertraliny, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, fetotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, płodność, potencjał genotoksyczny, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, umieralność okołoporodowa, zmiana histopatologiczna - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Doksorubicyna, jako cytotoksyczny lek przeciwnowotworowy, wykazuje silne działanie embriotoksyczne i teratogenne, potwierdzone badaniami in vitro i in vivo. Stosowanie leku u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko uszkodzeń płodu, a podanie jest dopuszczalne jedynie przy bezwzględnych wskazaniach klinicznych po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Lek przenika do mleka matki, co stanowi zagrożenie dla niemowląt karmionych piersią, dlatego karmienie należy przerwać podczas terapii oraz przez co najmniej 10 dni (Adriblastina PFS) lub dwa tygodnie (Doxorubicinum Accord) po ostatniej dawce. Ze względu na mutagenne właściwości doksorubicyny, konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet i mężczyzn podczas leczenia oraz przez określony czas po jego zakończeniu (kobiety: minimum 6 miesięcy i 10 dni, w przypadku Doxorubicinum Accord – 7 miesięcy; mężczyźni: 3 miesiące i 10 dni lub 4 miesiące w zależności od preparatu).
antykoncepcja, atrofia jąder, azoospermia, badanie in vitro, badanie in vivo, brak miesiączki, cytostatyk, doksorubicyna, działania niepożądane, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kriokonserwacja nasienia, lek cytotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niepłodność, oligospermia, owulacja, płodność, przedwczesna menopauza, przedwczesne klimakterium, przenikanie do mleka, uszkodzenie chromosomów - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine Chrono 300 200 mg + 87 mg
Dane przedkliniczne dotyczące walproinianu sodu, substancji czynnej preparatu Depakine Chrono, wskazują na zróżnicowany potencjał genotoksyczny zależny od modelu badawczego i drogi podania. W badaniach in vitro nie wykazano działania mutagennego ani indukcji naprawy DNA, natomiast in vivo po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani cech letalnych, co sugeruje niski potencjał genotoksyczny przy tej drodze podania. Jednakże dootrzewnowe podanie u gryzoni powodowało uszkodzenia DNA, a dane kliniczne dotyczące wymiany chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem są niejednoznaczne. Badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka. Istotne jest natomiast działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, z wadami rozwojowymi wielu narządów oraz zaburzeniami behawioralnymi utrzymującymi się do trzeciego pokolenia, choć mechanizmy tych efektów pozostają nieznane.
aberracja chromosomowa, dominująca cecha letalna, dysfagia, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja płodowa, hepatocyt pierwotny, maksymalna tolerowana dawka, naprawa DNA, niepłodność męska, nieprawidłowa spermatogeneza, NOAEL, pękanie nici DNA, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, toksyczność wielokrotnej dawki, układ słuchowy, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, walproinian sodu, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana histopatologiczna, zmiana morfologiczna, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azithromycin Krka 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne azytromycyny wykazały, że podawanie dawek do 40-krotnie wyższych niż stosowane klinicznie może indukować przemijającą fosfolipidozę bez istotnych objawów toksyczności klinicznej, co wskazuje na korzystny profil bezpieczeństwa leku. Elektrofizjologiczne analizy potwierdziły wpływ azytromycyny na wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi istotny czynnik ryzyka kardiotoksycznego, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca. Brak jest danych dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest uzasadnione krótkotrwałym stosowaniem azytromycyny w terapii ostrych zakażeń, a testy genotoksyczności jednoznacznie wykluczyły mutagenne działanie leku zarówno in vitro, jak i in vivo.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, badanie elektrofizjologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, embriotoksyczność, fosfolipidoza, genotoksyczność, kardiotoksyczność, kostnienie płodu, przewodnictwo elektryczne, rozwój fizyczny i ruchowy, teratogenność, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Zentiva 80 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych in vitro i in vivo na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Toksyczność pierwotna dotyczyła głównie układu pokarmowego (jelito), krwiotwórczego (zmiany parametrów czerwonych krwinek i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych), przy czym zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii. W badaniach długoterminowych u małp zaobserwowano śródmiąższową mineralizację nerek jako jedyny istotny objaw nefrotoksyczności. Dodatkowo, dazatynib hamował agregację płytek krwi in vitro i wydłużał czas krwawienia in vivo, jednak bez występowania samoistnych krwotoków. Pomimo działania na kanał potasowy hERG i włókna Purkinjego in vitro, nie stwierdzono wydłużenia odstępu QT w badaniach telemetrycznych u małp. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne – brak mutagenności w teście Amesa i mikrojądrowym, ale obecność efektu klastogennego w komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie płodności, czas krwawienia, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, efekt klastogenny, fototoksyczność, genotoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, odstęp QT, organogeneza, parametry czerwonokrwinkowe, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, rozwój embrionalno-płodowy, rozwój kośćca płodu, selektywna toksyczność, śródmiąższowa mineralizacja nerek, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność hematologiczna, toksyczność limfatyczna, toksyczność pierwotna, węzeł chłonny, włókna Purkinjego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Scorbolamid EXTRA 300 mg + 200 mg + 50 mg + 5 mg
Ocena bezpieczeństwa stosowania preparatu Scorbolamid EXTRA, zawierającego 300 mg salicylamidu, 200 mg kwasu askorbowego, 50 mg rutozydu oraz 5 mg cynku, opiera się na badaniach przedklinicznych poszczególnych składników. Salicylamid i kwas askorbowy nie wykazały działania mutagennego ani karcynogennego, natomiast rutozyd, mimo niejednoznacznych wyników, przeważnie wykazuje właściwości antymutagenne i przeciwnowotworowe. Kwas askorbowy i rutozyd również nie wykazują działania karcynogennego, a wręcz potwierdzono ich potencjał przeciwnowotworowy. Cynk w formie glukonianu nie wykazuje istotnych zagrożeń toksykologicznych, genotoksycznych ani rakotwórczych, co potwierdzają badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania i toksyczności po podaniu wielokrotnym.
badanie farmakologiczne, bielactwo uogólnione, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glukonian cynku, krwiak podskórny, kwas askorbowy, lordoza, niepełne wykształcenie czaszki, obrzęk ciała, pochodna kwasu salicylowego, przepuklina pępkowa, rutozyd, salicylamid, toksyczność po podaniu wielokrotnym, właściwości antymutagenne, właściwości przeciwnowotworowe, zmiana teratogenna, zniekształcenie płodu, zrośnięcie jelit