Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Etomidat

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etomidatu, substancji czynnej w preparatach Etomidate-Lipuro i Hypnomidate, wykazały zróżnicowane wartości LD50 i ED50 w zależności od gatunku zwierząt laboratoryjnych. LD50 dla myszy wynosi 29,5 mg/kg, szczurów 18,5 mg/kg, świnek morskich 7,1 mg/kg, królików 11,9 mg/kg, a psów 7,6 mg/kg, przy odpowiednich ED50 odpowiednio 29, 31, 50, 24 i 16 mg/kg. Indeks terapeutyczny (LD50/ED50) waha się od 0,14 u świnek morskich do 1,02 u myszy, co wskazuje na stosunkowo wąski margines bezpieczeństwa. Badania toksyczności podostrej u szczurów (dawka do 5,0 mg/kg/dobę) i psów (do 1,5 mg/kg/dobę) nie wykazały istotnych działań niepożądanych w zakresie parametrów kardiologicznych, hematologicznych, moczowych ani histopatologicznych. Ponadto, badania teratogenności u szczurów i królików przy dawkach 4,5–5 mg/kg/dobę nie wykazały toksyczności płodowej ani efektów teratogennych, choć brak jest danych dotyczących wpływu na rozwój płodu ludzkiego.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania etomidatu

Poniżej przedstawiono szczegółowe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania etomidatu – substancji czynnej zawartej w produktach leczniczych Etomidate-Lipuro oraz Hypnomidate. Informacje oparte są na wynikach badań na zwierzętach oraz ich potencjalnym znaczeniu klinicznym.1

Toksyczność ostra

Dostępne są wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) zarówno dla roztworu etomidatu, jak i produktu Etomidate-Lipuro. Należy zauważyć zróżnicowanie wartości LD50 i ED50 (dawka skuteczna dla 50% badanej populacji) w zależności od gatunku zwierząt laboratoryjnych.2

Gatunek LD50 (mg/kg masy ciała) ED50 Indeks terapeutyczny (LD50/ED50)
Mysz 29,5 29 1,02
Szczur 18,5 31 0,60
Świnka morska 7,1 50 0,14
Królik 11,9 24 0,50
Pies 7,6 16 0,48

3

Toksyczność podostra

W badaniach toksyczności podostrej, etomidat podawano codziennie przez trzy tygodnie szczurom (najwyższa dawka 5,0 mg/kg masy ciała) oraz przez dwa tygodnie psom (najwyższa dawka 1,5 mg/kg masy ciała). Przeprowadzona kompleksowa ocena obejmująca badania EKG, pomiary ciśnienia tętniczego krwi, badania hematologiczne, badania moczu oraz badania histopatologiczne narządów i tkanek nie wykazała żadnych działań niepożądanych związanych z podawaniem etomidatu.4

Wpływ na płodność i rozwój prenatalny

Badania na szczurach i królikach, którym podawano etomidat w dawkach 5 lub 4,5 mg/kg masy ciała na dobę w okresie organogenezy, nie wykazały działania teratogennego ani toksyczności w stosunku do płodu. Należy jednak podkreślić, że brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu etomidatu na rozwój płodu ludzkiego.5

Doświadczenia kliniczne z podawaniem etomidatu kobietom w ciąży ograniczają się głównie do okresu porodu. Stwierdzono, że etomidat przechodzi przez barierę łożyskową podczas stosowania w znieczuleniu położniczym. Wartości punktacji Apgar u noworodków po zastosowaniu etomidatu są porównywalne z wartościami uzyskiwanymi po zastosowaniu innych anestetyków. Jednakże, rozmiary i objawy kliniczne potencjalnej supresji kory nadnerczy u noworodków nie zostały w pełni określone.6

W badaniach na zwierzętach odnotowano również, że toksyczne dawki podawane samicom szczurów prowadziły do zmniejszenia przeżywalności potomstwa.7

Mutagenność i rakotwórczość

Etomidat nie został poddany kompleksowym badaniom pod kątem potencjalnego działania mutagennego. Z tego względu nie można całkowicie wykluczyć takiego efektu. Warto zaznaczyć, że nie są dostępne wyniki długoterminowych badań na zwierzętach dotyczących potencjalnej rakotwórczości etomidatu.8

Znaczenie kliniczne badań przedklinicznych

Standardowe badania na zwierzętach wskazują na obecność działań szkodliwych wynikających z aktywności farmakologicznej etomidatu, jednak występują one przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym maksymalną ekspozycję u człowieka. Z tego powodu wyniki te mają ograniczone znaczenie w praktyce klinicznej.9

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl