Dawkowanie i sposób podawania
Etomidat

Etomidat jest anestetykiem dożylnym dostępnym w formie emulsji Etomidate-Lipuro (2 mg/ml) oraz roztworu Hypnomidate (2 mg/ml). Dawkowanie u dorosłych wynosi 0,15-0,3 mg/kg mc. (0,075-0,15 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro) lub 0,3 mg/kg mc. Hypnomidate, co zwykle wywołuje sen trwający 4-5 minut. U dzieci powyżej 6 miesiąca życia i młodzieży do 15 lat dawka wynosi 0,15-0,2 mg/kg mc. (0,075-0,1 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro), z możliwością zwiększenia dawki Hypnomidate o około 30% dawki dorosłych. Osoby starsze oraz pacjenci z marskością wątroby lub leczeni neuroleptykami wymagają zmniejszenia dawki (0,15-0,2 mg/kg mc.). W stanach padaczkowych zaleca się szybkie wstrzyknięcie dawki 0,3 mg/kg mc. (0,15 ml/kg mc. Etomidate-Lipuro) w ciągu 10 sekund, z możliwością powtórzeń.

Dawkowanie i sposób podawania etomidatu

Etomidat jest środkiem anestetycznym podawanym dożylnie w celu wywołania snu farmakologicznego. Dostępny jest w formie emulsji do wstrzykiwań (Etomidate-Lipuro 2 mg/ml) lub roztworu do wstrzykiwań (Hypnomidate 2 mg/ml). Dawkowanie oraz sposób podania muszą być ściśle kontrolowane i dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.1 2

Wskazania ogólne dotyczące dawkowania

Dawkowanie etomidatu musi być dostosowane odpowiednio do indywidualnych reakcji pacjenta i oczekiwanego efektu klinicznego. Należy przestrzegać ustalonych schematów dawkowania, jednocześnie dostosowując je do stanu klinicznego pacjenta.3 4

Dawkowanie dla pacjentów dorosłych

Dla pacjentów dorosłych ogólnie bezpieczna dawka nasenna mieści się w zakresie od 0,15 do 0,3 mg etomidatu/kg masy ciała, co odpowiada 0,075 do 0,15 ml preparatu Etomidate-Lipuro/kg masy ciała.5 W przypadku Hypnomidate, skuteczna dawka wywołująca sen wynosi 0,3 mg/kg masy ciała. Jedna ampułka (10 ml zawierająca 20 mg etomidatu) zwykle wystarcza do wywołania snu trwającego 4-5 minut u dorosłego pacjenta.6

Dawkowanie dla grup szczególnych

Dzieci i młodzież

Dzieci powyżej 6 miesiąca życia i młodzież w wieku do 15 roku życia powinny otrzymać pojedynczą dawkę od 0,15 do 0,2 mg etomidatu/kg masy ciała, co odpowiada 0,075 do 0,1 ml Etomidate-Lipuro/kg masy ciała. U tych pacjentów dokładną dawkę należy dostosować do efektów klinicznych działania leku.7

W przypadku stosowania Hypnomidate u dzieci poniżej 15 roku życia może być konieczne zwiększenie dawki w celu uzyskania takiej samej głębokości i czasu snu jak u dorosłych. Niekiedy niezbędna jest dawka uzupełniająca, wynosząca około 30% zwykłej dawki dla dorosłych.8

Osoby starsze

Pacjenci w podeszłym wieku powinni otrzymać niższą dawkę etomidatu. W przypadku Etomidate-Lipuro zaleca się pojedynczą dawkę od 0,15 do 0,2 mg etomidatu/kg masy ciała.9

Dla Hypnomidate, pacjentom w podeszłym wieku należy podać dawkę pojedynczą 0,15-0,2 mg/kg masy ciała, którą następnie należy dostosować w zależności od indywidualnej reakcji pacjenta.10

Pacjenci ze schorzeniami wątroby

U pacjentów z marskością wątroby oraz leczonych wcześniej lekami neuroleptycznymi dawkę należy zmniejszyć.11

Pacjenci z padaczką

W przypadku pacjentów z jawną padaczką lub podwyższoną tendencją do drgawek, Etomidate-Lipuro należy wstrzykiwać szybko, tj. w przeciągu kilku sekund, aby uniknąć zbyt wolnej dyfuzji leku w mózgu. Dobra dostępność biologiczna i szybka dystrybucja etomidatu w mózgu zapobiegają występowaniu drgawek.12

Przy zastosowaniu produktu w celu przerwania stanu padaczkowego lub serii napadów padaczkowych należy szybko, tj. w ciągu 10 sekund, wstrzyknąć odpowiednią dawkę etomidatu (0,3 mg/kg masy ciała, odpowiadającą 0,15 ml produktu Etomidate-Lipuro). W razie potrzeby dawkę tą można podać kilka razy.13

Sposób podawania

Etomidat podaje się wyłącznie drogą dożylną. Technika podania różni się nieznacznie w zależności od preparatu i wskazania klinicznego.

Etomidate-Lipuro

Produkt Etomidate-Lipuro należy z zasady podawać powoli (pojedyncza dawka w ciągu ok. 30 sekund), w razie potrzeby dawkę można podzielić na kilka części.14

Jeśli uprzednio nie podano pacjentowi fentanylu, podczas wstrzykiwania nierozcieńczonego produktu Etomidate-Lipuro do małych żył pojawia się łagodny ból. Dlatego zaleca się podawanie produktu do większych żył.15

Hypnomidate

Produkt Hypnomidate należy podawać powoli drogą dożylną.16 Sen może być wydłużany przez podawanie dodatkowych dawek produktu Hypnomidate. Nie wolno jednak stosować więcej niż 3 ampułki (30 ml).17

Należy pamiętać, że Hypnomidate nie ma właściwości przeciwbólowych, dlatego zaleca się podawanie razem z odpowiednim opioidem, np. 1-2 ml fentanylu dożylnie na 1-2 minuty przed wstrzyknięciem produktu Hypnomidate.18

Ostrzeżenia dotyczące podawania

Podczas podawania etomidatu należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa:

  • Należy bezwzględnie unikać wstrzyknięć dotętniczych, gdyż istnieje ryzyko spowodowania martwicy przez etomidat podawany dotętniczo.19
  • Wstrzykiwanie poza żyłę może spowodować silny ból.20
  • Przed podaniem etomidatu zaleca się zastosowanie odpowiedniej premedykacji w celu uniknięcia mioklonii. Rekomendowane jest podanie benzodiazepiny, np. diazepamu domięśniowo na około 1 godzinę lub dożylnie na 10 minut przed podaniem produktu Etomidate-Lipuro.21

Tabela dawkowania etomidatu

Grupa pacjentów Etomidate-Lipuro (2 mg/ml) Hypnomidate (2 mg/ml) Uwagi dodatkowe
Dorośli – standardowo 0,15-0,3 mg/kg mc.
(0,075-0,15 ml/kg mc.)
0,3 mg/kg mc. Jedna ampułka zwykle wystarcza do wywołania snu trwającego 4-5 minut u dorosłego pacjenta
Dzieci powyżej 6 m.ż. i młodzież do 15 r.ż. 0,15-0,2 mg/kg mc.
(0,075-0,1 ml/kg mc.)
Może być wymagana zwiększona dawka, czasem z dawką uzupełniającą około 30% zwykłej dawki dla dorosłych Dawkę należy dostosować do efektów klinicznych działania leku
Osoby starsze 0,15-0,2 mg/kg mc.
(0,075-0,1 ml/kg mc.)
0,15-0,2 mg/kg mc. Dawkę należy dostosować do indywidualnej reakcji pacjenta
Pacjenci z marskością wątroby lub leczeni wcześniej lekami neuroleptycznymi Zmniejszona dawka Zmniejszona dawka Wymaga indywidualnego dostosowania dawki
Pacjenci z padaczką lub tendencją do drgawek 0,3 mg/kg mc.
(0,15 ml/kg mc.)
Standardowa dawka Należy wstrzykiwać szybko (w przeciągu kilku sekund)
Stan padaczkowy lub seria napadów padaczkowych 0,3 mg/kg mc.
(0,15 ml/kg mc.)
Brak specyficznych zaleceń Wstrzyknięcie szybkie (w ciągu 10 sekund), dawkę można podać kilkakrotnie w razie potrzeby
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl