Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Etomidat

Wpływ etomidatu na płodność, ciążę i laktację

Etomidat jest substancją czynną stosowaną w anestezjologii, dostępną w postaci emulsji do wstrzykiwań (Etomidate-Lipuro 2 mg/ml) oraz roztworu do wstrzykiwań (Hypnomidate 2 mg/ml). Jako lekarz anestezjolog należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu tego leku kobietom w ciąży lub karmiącym piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny być przekazane pacjentkom w okresie ciąży lub laktacji.^{1 2}

Wpływ na płodność

Dostępne dane dotyczące wpływu etomidatu na płodność pochodzą z badań na zwierzętach. Badania rozrodczości przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały, aby etomidat podawany w dawkach rekomendowanych klinicznie wpływał na płodność. Należy jednak pamiętać, że dane te nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na populację ludzką.³

Stosowanie w okresie ciąży

W przypadku preparatu Etomidate-Lipuro, brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących stosowania u kobiet w ciąży. Z tego względu preparat ten powinien być podawany kobietom ciężarnym wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach klinicznych, gdy brak jest innej alternatywy terapeutycznej.⁴

W odniesieniu do preparatu Hypnomidate, badania na zwierzętach nie wykazały pośredniego działania embriotoksycznego ani teratogennego etomidatu. Lek ten może być stosowany w okresie ciąży tylko w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko dla płodu.⁵

Przenikanie przez łożysko i wpływ na płód

Istotną informacją dla lekarza anestezjologa jest fakt, że etomidat przenika przez barierę łożyskową podczas znieczulenia kobiet ciężarnych. Należy jednak podkreślić, że ocena noworodków, których matki otrzymywały Hypnomidate, w skali Apgar była porównywalna z oceną noworodków, których matki otrzymywały inne leki nasenne.⁶

W pojedynczym przypadku klinicznym zaobserwowano, że u noworodka, którego matka otrzymywała Hypnomidate, wystąpiło przemijające zmniejszenie stężenia kortyzolu, które utrzymywało się przez około 6 godzin. Należy jednak zaznaczyć, że obniżone wartości kortyzolu pozostawały w granicach norm fizjologicznych.⁷

Stosowanie w okresie laktacji

Zarówno w przypadku preparatu Etomidate-Lipuro, jak i Hypnomidate, substancja czynna etomidat przenika do mleka matki. Wpływ etomidatu na organizm karmionego piersią noworodka nie został w pełni poznany, dlatego konieczne jest zachowanie odpowiednich środków ostrożności.^{8 9}

Jeżeli konieczne jest zastosowanie preparatu Etomidate-Lipuro u kobiety karmiącej piersią, należy przerwać karmienie piersią na okres co najmniej 24 godzin od podania leku. Mleko odciągnięte w tym czasie powinno zostać zniszczone, nie należy go podawać dziecku.¹⁰

Podobne zalecenia dotyczą preparatu Hypnomidate – podczas leczenia oraz przez 24 godziny od jego zastosowania karmienie piersią jest przeciwwskazane.¹¹

Zalecenia dla lekarzy

Przed zastosowaniem etomidatu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

• Stosowanie etomidatu w ciąży jest możliwe tylko w sytuacjach, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu¹²
• Lek przenika przez łożysko, jednak dotychczasowe obserwacje kliniczne nie wykazały istotnego negatywnego wpływu na stan noworodka (porównywalne wyniki w skali Apgar)¹³
• W pojedynczym przypadku zaobserwowano przemijające zmniejszenie stężenia kortyzolu u noworodka, jednak wartości pozostawały w granicach normy¹⁴
• W przypadku zastosowania leku u kobiety karmiącej piersią, konieczne jest przerwanie karmienia na okres co najmniej 24 godzin, a odciągnięte w tym czasie mleko nie powinno być podawane dziecku^{15 16}