Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Xanax SR 2 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu, substancji czynnej Xanax SR, wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa in vitro oraz braku aberracji chromosomowych w teście mikrojądrowym u szczurów przy dawkach do 100 mg/kg mc. (500-krotność MHDL 10 mg/dobę). Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg mc./dobę, 150x MHDL) i myszach (do 10 mg/kg mc./dobę, 50x MHDL) nie wykazały kancerogenności. Wpływ na płodność szczurów był negatywny przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (25x MHDL). Jednakże, w badaniach toksyczności przewlekłej u psów (3 mg/kg mc./dobę, 15x MHDL) odnotowano napady drgawek, niekiedy śmiertelne, z zależnością dawka-czas. W badaniach okulistycznych u szczurów poddanych leczeniu przez 2 lata dawkami 3-30 mg/kg mc./dobę (15-150x MHDL) zaobserwowano dawko-zależny wzrost częstości zaćmy u samic oraz wrastania naczyń w rogówkę u samców, pojawiający się po 11 miesiącach terapii.
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku
W badaniach przedklinicznych dotyczących alprazolamu (substancja czynna preparatu Xanax SR) zostały przeprowadzone kompleksowe analizy w zakresie potencjalnego działania mutagennego, rakotwórczego oraz wpływu na płodność i narządy zmysłów. Badania te dostarczają istotnych informacji na temat profilu bezpieczeństwa leku przed wprowadzeniem go do badań klinicznych z udziałem ludzi.1
Potencjał mutagenny
Alprazolam został poddany ocenie pod kątem potencjalnego działania mutagennego w standardowych testach laboratoryjnych. W teście Amesa przeprowadzonym w warunkach in vitro nie wykazano mutagenności badanej substancji. Dodatkowo alprazolam nie indukował aberracji chromosomowych w teście mikrojądrowym in vitro u szczurów, nawet przy zastosowaniu dawek sięgających 100 mg/kg masy ciała, co stanowi 500-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg na dobę).2
Badania rakotwórczości
Długoterminowe badania biologiczne trwające 2 lata nie dostarczyły dowodów na potencjalne działanie rakotwórcze alprazolamu. Badania przeprowadzone na szczurach obejmowały dawki do 30 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 150-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (10 mg na dobę). Analogiczne badania przeprowadzone na myszach z wykorzystaniem dawek do 10 mg/kg masy ciała na dobę (50-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi) również nie wykazały działania kancerogennego badanej substancji.3
Wpływ na płodność
W badaniach oceniających wpływ alprazolamu na płodność u szczurów nie zaobserwowano negatywnego działania substancji na zdolności rozrodcze. Badania prowadzono z wykorzystaniem dawek sięgających 5 mg/kg masy ciała na dobę, co odpowiada 25-krotności maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla człowieka (10 mg).4
Działanie na narząd wzroku i inne obserwacje toksykologiczne
Istotne dane przedkliniczne dotyczą również wpływu alprazolamu na narząd wzroku. W badaniach na szczurach, którym podawano alprazolam doustnie przez okres dwóch lat w dawkach 3, 10 i 30 mg/kg masy ciała na dobę (15 do 150 razy przewyższających maksymalne dawki zalecane u ludzi), zaobserwowano zależny od dawki wzrost częstości występowania:5
- Zaćmy – głównie u samic szczurów
- Wrastania naczyń w rogówkę – głównie u samców szczurów
Należy podkreślić, że powyższe zmiany w narządzie wzroku pojawiały się dopiero po 11 miesiącach leczenia, co wskazuje na konieczność długotrwałej ekspozycji na lek w wysokich dawkach dla wystąpienia tego typu efektów.6
Dodatkowo w badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych przez okres 12 miesięcy na psach odnotowano występowanie napadów drgawek (w niektórych przypadkach zakończonych zgonem) po zastosowaniu dawek wynoszących 3 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Obserwowano zależność między dawką a czasem trwania oraz częstością występowania napadów drgawkowych.7
Nie ustalono jednoznacznie, czy wyniki powyższych badań przedklinicznych można bezpośrednio odnosić do stosowania alprazolamu u ludzi. Należy jednak zachować ostrożność podczas interpretacji tych danych w kontekście klinicznym.8
Zestawienie przedklinicznych danych o bezpieczeństwie alprazolamu
| Rodzaj badania | Gatunek | Maksymalna dawka | Stosunek do MHDL* | Główne obserwacje |
|---|---|---|---|---|
| Test mutagenności (Ames) | In vitro | – | – | Brak mutagenności |
| Test mikrojądrowy | Szczury | 100 mg/kg mc. | 500x | Brak aberracji chromosomowych |
| Badanie rakotwórczości (2 lata) | Szczury | 30 mg/kg mc./dobę | 150x | Brak działania rakotwórczego |
| Badanie rakotwórczości (2 lata) | Myszy | 10 mg/kg mc./dobę | 50x | Brak działania rakotwórczego |
| Badanie płodności | Szczury | 5 mg/kg mc./dobę | 25x | Brak wpływu na płodność |
| Wpływ na narząd wzroku (2 lata) | Szczury | 3-30 mg/kg mc./dobę | 15-150x | Zaćma (samice), wrastanie naczyń w rogówkę (samce) |
| Toksyczność przewlekła (12 miesięcy) | Psy | 3 mg/kg mc./dobę | 15x | Napady drgawek (czasem śmiertelne) |
*MHDL – Maksymalna Dawka Zalecana u Ludzi (10 mg/dobę)9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania