Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Tobradex

Przedkliniczny profil bezpieczeństwa produktu leczniczego Tobradex, zawierającego tobramycynę (3 mg/ml) i deksametazon (1 mg/ml), został dobrze poznany dzięki licznym badaniom dotyczącym zarówno poszczególnych substancji czynnych, jak i ich połączenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku, oparte na badaniach przedklinicznych.¹

Profil toksyczności systemowej substancji czynnych

Ogólnoustrojowa ekspozycja na tobramycynę w dawkach toksycznych, znacznie przekraczających poziomy dostępne po miejscowym stosowaniu preparatów okulistycznych, może prowadzić do dwóch głównych działań niepożądanych: nefrotoksyczności (uszkodzenie nerek) oraz ototoksyczności (uszkodzenie narządu słuchu). Należy jednak podkreślić, że przy prawidłowym stosowaniu produktu Tobradex w postaci kropli do oczu, ekspozycja ogólnoustrojowa pozostaje znacznie poniżej poziomów toksycznych.²

W przypadku deksametazonu ogólnoustrojowa ekspozycja może powodować objawy zaburzenia równowagi glikokortykosteroidowej. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu zawiesiny deksametazonu w postaci kropli do oczu wykazały u królików działania systemowe charakterystyczne dla kortykosteroidów. Istotne jest jednak, że efekty te wywołane zostały dawkami wielokrotnie przewyższającymi ekspozycję uzyskiwaną u ludzi, co znacząco ogranicza ich znaczenie kliniczne przy prawidłowym stosowaniu produktu Tobradex.³

Potencjalne działanie mutagenne

Dla produktu Tobradex jako połączenia obu substancji czynnych nie przeprowadzono specyficznych badań mutagenności. Dostępne dane dla deksametazonu wskazują jednak na jego potencjalne działanie mutagenne, które zachodzi innymi mechanizmami niż poprzez indukowanie mutacji punktowych. Informacja ta powinna być brana pod uwagę przy długotrwałym stosowaniu preparatu.⁴

Dane dotyczące teratogenności

Tobramycyna wykazuje zdolność do przenikania przez barierę łożyskową, wnikając do krwiobiegu płodu oraz do płynu owodniowego. Badania na modelach zwierzęcych, w których ciężarnym samicom podawano wysokie dawki tobramycyny w kluczowym okresie organogenezy, ujawniły działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne u płodów. Należy jednak zaznaczyć, że w innych badaniach na szczurach i królikach, którym podawano tobramycynę drogą pozajelitową w dawkach aż do 100 mg/kg masy ciała na dobę (co stanowi dawkę ponad 400-krotnie większą od maksymalnej dawki klinicznej stosowanej u ludzi), nie zaobserwowano zaburzeń płodności ani szkodliwego wpływu na płód.⁶

Karcynogenność

Nie przeprowadzono dedykowanych badań mających na celu ocenę potencjalnego działania karcynogennego produktu Tobradex jako połączenia tobramycyny i deksametazonu. W związku z tym brak jest bezpośrednich danych przedklinicznych dotyczących ryzyka rozwoju nowotworów związanego ze stosowaniem tego produktu leczniczego.⁷