aktywacja metaboliczna
Aktywacja metaboliczna to proces biochemiczny, w którym substancje chemiczne (ksenobiotyki) przechodzą transformację enzymatyczną w organizmie, prowadzącą do powstania metabolitów o zwiększonej aktywności biologicznej. Jest to kluczowy mechanizm w toksykologii i farmakologii, odpowiedzialny za biotransformację związków obojętnych lub słabo aktywnych do form wykazujących działanie farmakologiczne lub toksyczne.
Główną rolę w aktywacji metabolicznej odgrywają enzymy cytochromu P450 zlokalizowane w retikulum endoplazmatycznym hepatocytów. Proces ten może prowadzić do powstania metabolitów reaktywnych, które wchodzą w interakcje z białkami, lipidami i kwasami nukleinowymi, potencjalnie powodując uszkodzenia komórkowe. Aktywacja metaboliczna jest szczególnie istotna w kontekście karcynogenezy, gdzie prokarcynogeny zostają przekształcone w karcynogeny zdolne do tworzenia adduktów DNA.
W praktyce klinicznej zrozumienie aktywacji metabolicznej ma znaczenie dla przewidywania interakcji lekowych, oceny potencjalnej toksyczności leków oraz indywidualizacji terapii. Warianty genetyczne enzymów metabolizujących mogą prowadzić do różnic w szybkości i zakresie aktywacji metabolicznej między pacjentami, co tłumaczy zmienność w odpowiedzi na leki i podatność na działania niepożądane.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sallevia 110 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa płynnego wyciągu z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.), substancji czynnej preparatu Sallevia 110 mg/ml w formie syropu, są ograniczone. Test Amesa wykazał brak działania mutagennego zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej, co wskazuje na niski potencjał mutagenny tej substancji. Jednakże brak jest systematycznych badań dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału rakotwórczego, co oznacza, że nie dysponujemy danymi na temat wpływu wyciągu na płodność, rozwój płodu, przebieg ciąży, laktację oraz długoterminowe ryzyko nowotworowe.
aktywacja metaboliczna, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, ciąża i laktacja, działanie mutagenne, płynny wyciąg z ziela tymianku, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, proces nowotworowy, profil bezpieczeństwa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój płodu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wyciąg z tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z ziela tymianku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bezpieczeństwo stosowania płynnego wyciągu z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) w stężeniu 110 mg/ml, będącego składnikiem aktywnym preparatu Sallevia, zostało ocenione w ograniczonych badaniach przedklinicznych. Test Amesa wykazał brak działania mutagennego zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej, co wskazuje na niski potencjał genotoksyczny. Niemniej jednak, brak jest danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz właściwości rakotwórczych, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. Wyciąg jest standaryzowany i otrzymywany w procesie ekstrakcji z użyciem mieszaniny rozpuszczalników: 10% wodorotlenku amonowego (m/m), 85% glicerolu (m/m), 90% etanolu (V/V) oraz wody oczyszczonej w proporcjach 1/20/70/109, przy stosunku surowca do ekstraktu 1:2-2,5.
aktywacja metaboliczna, badania przedkliniczne, badanie mutagenności, choroba wątroby, działanie mutagenne, epilepsja, nietolerancja fruktozy, płynny wyciąg z tymianku, potencjał genotoksyczny, test Amesa, Thymus vulgaris, Thymus zygis, toksyczność reprodukcyjna, uzależnienie od alkoholu, właściwości rakotwórcze, wodorotlenek amonowy, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Herbion na kaszel mokry 7 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.) koncentrowały się głównie na ocenie potencjału mutagennego. Testy mutagenności, w tym test Amesa przeprowadzony na szczepach Salmonella typhimurium TA 98, TA 97a, TA 100, TA 1535 i TA 102, wykazały brak działania mutagennego zarówno dla poszczególnych saponin triterpenowych (α-hederyna, β-hederyna, δ-hederyna), jak i dla całego suchego wyciągu, zarówno w warunkach z aktywacją metaboliczną S9, jak i bez niej. W badaniach tych wykorzystano wyciąg o stężeniu 7 mg/ml, otrzymany z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, przy współczynniku ekstraktu 5-7,5:1, co odpowiada preparatowi leczniczemu Herbion na kaszel mokry.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxycodone Molteni 10 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa oksykodonu chlorowodorku obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i rozwój. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na reprodukcję przy dawkach do 8 mg/kg mc., a także braku działania teratogennego przy dawkach do 8 mg/kg mc. u szczurów i do 125 mg/kg mc. u królików. Zaobserwowane zmiany rozwojowe u królików (np. dodatkowy kręg przedkrzyżowy) występowały jedynie przy dawce 125 mg/kg mc., która wywoływała ciężką toksyczność matczyną, co sugeruje, że zmiany te są wtórne. W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów odnotowano zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu przy dawkach ≥ 2 mg/kg mc./dobę, a w pokoleniu F1 masa ciała była obniżona przy dawce 6 mg/kg mc./dobę. Poziom NOAEL dla pokolenia F1 wynosił 2 mg/kg mc./dobę, natomiast dawka 6 mg/kg mc./dobę wiązała się z działaniami niepożądanymi. W pokoleniu F2 nie stwierdzono wpływu oksykodonu na rozwój przy żadnej z badanych dawek.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie mikrojąderkowe, chłoniak mysi, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, kręg przedkrzyżowy, limfocyt ludzki, NOAEL, oksykodonu chlorowodorek, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, stężenie ogólnoustrojowe, test mutagenności, toksyczność farmakologiczna, toksyczność matczyna, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rasagiline Accord 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa rasagiliny obejmowały szeroki zakres testów, w tym farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Dane nie wykazały istotnego ryzyka genotoksycznego przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym. W badaniach na szczurach nie stwierdzono działania rakotwórczego nawet przy stężeniach 84-339 razy wyższych niż u ludzi przyjmujących 1 mg/dobę. U myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolaka oskrzelikowego/pęcherzykowego oraz raka przy stężeniach 144-213 razy przekraczających kliniczną ekspozycję, co jednak nie przekłada się na ryzyko kliniczne ze względu na znacznie niższe dawki stosowane u pacjentów.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, ekspozycja terapeutyczna, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hepatocyt, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces rozrodczy, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, rasagilina, stężenie rasagiliny, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Olejek tymiankowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olejek tymiankowy (Thymus vulgaris L., Thymus zygis Loefl. ex L.; aetheroleum), stosowany m.in. w preparacie Salviasept w stężeniu 0,3 g/100 g, nie wykazuje działania mutagennego ani genotoksycznego w badaniach przedklinicznych, w tym w teście Amesa na szczepach Salmonella typhimurium (TA1535, TA1537, TA98, TA100) oraz w teście Bacillus subtilis rec. Wyniki te potwierdzają brak potencjału uszkadzania DNA i mutagenności olejku tymiankowego. Podobne obserwacje dotyczą olejku miętowego (Mentha x piperita L.), który w potwierdzonych testach genotoksyczności nie wykazał działania mutagennego, mimo niejednoznacznych wyników w innych badaniach. Olejek goździkowy (Syzygium aromaticum L.) i jego główny składnik eugenol wykazują natomiast niejednoznaczne wyniki w testach genotoksyczności i kancerogenności, co wymaga dalszej analizy.
aktywacja metaboliczna, badanie genotoksyczne, badanie kancerogenności, badanie toksykologiczne, chłoniak myszy, choroba nowotworowa, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, eugenol, kobieta w ciąży, Mentha piperita, mentol, olejek eteryczny, olejek goździkowy, olejek miętowy, olejek tymiankowy, produkt leczniczy, rozwój płodu, Salmonella typhimurium, Syzygium aromaticum, test Amesa, test Bacillus subtilis, test genotoksyczności, Thymus vulgaris, Thymus zygis, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie DNA, właściwości genotoksyczne, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Witamina C – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Witamina C (kwas askorbinowy) wykazuje niski potencjał toksyczności w badaniach przedklinicznych, co potwierdza jej wysoki profil bezpieczeństwa. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach nie stwierdzono działania toksycznego w dawkach terapeutycznych, a ostra toksyczność po podaniu dożołądkowym jest bardzo niska (LD50 > 15 g/kg masy ciała). Produkt Bioaron SYSTEM zawierający 51 mg witaminy C w 5 ml syropu klasyfikowany jest jako stosunkowo nieszkodliwy (6 stopień toksyczności wg Hodge’a i Sternera). Test Amesa oraz badania genotoksyczności i cytotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani cytotoksycznego witaminy C. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych i hodowlach komórkowych nie potwierdziły działania karcynogennego, a wręcz sugerują potencjalne właściwości chemoprewencyjne, w tym hamowanie angiogenezy nowotworowej.
aktywacja metaboliczna, aktywność immunotropowa, angiogeneza nowotworowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, Bioaron SYSTEM, dawka terapeutyczna, działanie chemoprewencyjne, działanie karcynogenne, efekt cytotoksyczny, kwas askorbowy, Multi-Sanostol, potencjał mutagenny, preparat multiwitaminowy, Salmonella typhimurium, sodu askorbinian, Soluvit N, test Amesa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Kwas alendronowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące kwasu alendronowego wskazują, że głównymi narządami docelowymi toksyczności są nerki oraz przewód pokarmowy, przy dawkach doustnych od 2 mg/kg mc./dobę (10-krotność dawki terapeutycznej) obserwowano ogniska zapalne w nerkach bez zaburzeń czynnościowych. Toksyczność przewodu pokarmowego ujawniała się przy dawkach >2,5 mg/kg mc./dobę, związana z bezpośrednim uszkodzeniem błony śluzowej. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały jednoznacznego działania mutagennego, choć test aberracji chromosomowej na komórkach jajników chomików chińskich dał niejednoznaczne wyniki. W badaniach kancerogenności u myszy i szczurów podawano dawki od 1 do 10 mg/kg mc./dobę (od 0,12 do 1,2-krotności maksymalnej dawki ludzkiej 40 mg w przeliczeniu na mg/m²), co wiązało się ze wzrostem częstości gruczolaków gruczołu Harderiana oraz komórek okołopęcherzykowych tarczycy. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 5 mg/kg mc./dobę (1,3-krotność dawki ludzkiej).
Podawanie kwasu alendronowego ciężarnym samicom szczurów wiązało się z hipokalcemią i powikłaniami porodowymi już przy dawkach 0,5 mg/kg mc./dobę, a dawki 15 mg/kg mc./dobę powodowały późną śmiertelność ciążową. Suplementacja wapnia dożylna zapobiegała śmierci samic, ale nie płodów. Duże dawki (>10 mg/kg mc./dobę) zwiększały częstość niepełnego kostnienia u płodów szczurów, zwłaszcza w odcinkach kręgosłupa, czaszce i mostku, efekt ten nie był obserwowany u królików. Pomimo wykazania efektów toksycznych w badaniach przedklinicznych, konwencjonalne testy farmakologiczne nie wskazują na istotne zagrożenie dla ludzi, jednak należy uwzględnić ograniczenia wynikające z różnic międzygatunkowych w interpretacji danych.
aktywacja metaboliczna, badanie toksykologiczne, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba Pageta, czynność nerki, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, gruczolak gruczołu Harderiana, gruczolak komórek okołopęcherzykowych tarczycy, hipokalcemia, kwas alendronowy, niepełne kostnienie, przewód pokarmowy, suplementacja wapnia, test aberracji chromosomowej, test mikrobiologiczny, toksyczność ostra, uszkodzenie nerki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Holoxan 1 g
Ifosfamid, będący prolekiem z grupy alkilujących cytostatyków (kod ATC: L01AA06), wymaga metabolicznej aktywacji w wątrobie do 4-hydroksy-ifosfamidu, który ulega tautomerii do aldoifosfamidu. Ten z kolei rozpada się do akroleiny (odpowiedzialnej za urotoksyczność) oraz iperytu izofosfamidu – głównego metabolitu alkilującego DNA nowotworowego. Mechanizm działania polega na alkilacji mostków fosfodiestrowych DNA, prowadząc do ich rozpadu i powstawania wiązań krzyżowych między nićmi DNA, co skutkuje opóźnieniem fazy G2 cyklu komórkowego. Mimo strukturalnego podobieństwa do cyklofosfamidu, ifosfamid wykazuje unikalny profil farmakodynamiczny i skuteczność w nowotworach opornych na cyklofosfamid, choć istnieje ryzyko oporności krzyżowej z innymi lekami alkilującymi.
W populacji pediatrycznej ifosfamid stosowany jest w dawkach od 0,8 do 3 g/m²/dobę przez 2-5 dni, z całkowitą dawką cyklu 4-12 g/m², podawany dożylnie w infuzjach trwających 30 minut do 2 godzin. W celu zapobiegania urotoksyczności stosuje się mesnę w dawce 80-120% dawki ifosfamidu, z bolusem 20% na początku i kontynuacją infuzji przez 12-48 godzin po zakończeniu podawania ifosfamidu. Konieczne jest intensywne nawodnienie (≥3000 ml/m²/dobę) oraz monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza u dzieci ≤5 lat, ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i zespołu Fanconiego. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność ifosfamidu w leczeniu mięsaka Ewinga i innych nowotworów pediatrycznych, choć dane z randomizowanych badań są ograniczone, co wskazuje na potrzebę dalszych badań nad bezpieczeństwem i efektywnością terapii.
4-hydroksy-ifosfamid, akroleina, aktywacja metaboliczna, aldoifosfamid, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, cyklofosfamid, dysfagia, działanie nefrotoksyczne, działanie urotoksyczne, enzymy mikrosomalne wątroby, guz Wilmsa, hipofosfatemia, ifosfamid, iperyt azotowy, iperyt izofosfamidu, kostniakomięsak, krzywica, lek cytostatyczny, mesna, mięsak Ewinga, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak nieprążkowanokomórkowy, mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy, nefrotoksyczność, nerwiak zarodkowy, neuroblastoma, nowotwór zarodkowy, nowotwór złośliwy OUN, oporność krzyżowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, substancja alkilująca, szpik kostny, wiązania krzyżowe DNA, zaburzenie kanalików nerkowych, zespół Fanconiego, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Detimedac 200 mg 200 mg
Dakarbazyna, lek przeciwnowotworowy z grupy alkilujących (kod ATC: L01AX04), wykazuje cytotoksyczne działanie na komórki nowotworowe poprzez hamowanie wzrostu niezależnie od fazy cyklu komórkowego oraz blokowanie syntezy DNA. Jej mechanizm opiera się na alkilacji DNA, gdzie aktywne metabolity, zwłaszcza kation metylowy, przyłączają grupy alkilowe do łańcuchów DNA, prowadząc do uszkodzeń struktury i zahamowania replikacji. Lek jest podawany w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, dostępny w dawkach 100 mg i 200 mg, z końcowym stężeniem 10 mg/ml dakarbazyny w postaci cytrynianu powstałego in situ, co zapewnia stabilność i biodostępność substancji aktywnej.
5-amino-imidazolo-4-karboksamid, aktywacja metaboliczna, aktywny metabolit, alkilacja DNA, biodostępność, cykl komórkowy, cytrynian dakarbazyny, dakarbazyna, demetylacja mikrosomalna, Detimedac, działanie cytostatyczne, działanie cytotoksyczne, hamowanie wzrostu komórek, kation metylowy, komórka nowotworowa, lek alkilujący, lek przeciwnowotworowy, nowotwór złośliwy, proszek do sporządzania roztworu, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, śmierć komórkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Theraflu ExtraGRIP 650 mg + 10 mg + 20 mg
Produkt leczniczy Theraflu ExtraGRIP zawiera paracetamol (650 mg), fenylefrynę chlorowodorek (10 mg) oraz feniraminę maleinian (20 mg) w formie proszku do sporządzania roztworu doustnego. Nie przeprowadzono specyficznych badań nieklinicznych dla tej kombinacji, jednak profile bezpieczeństwa poszczególnych składników są dobrze udokumentowane. Badania toksykologiczne wykazały, że w dawkach terapeutycznych składniki nie stanowią istotnego zagrożenia. Feniramina maleinian nie wykazuje potencjału mutagennego, co potwierdzono w testach in vitro, w tym testach mutacji odwrotnej na Salmonella typhimurium i Escherichia coli oraz testach aberracji chromosomowej na komórkach jajnika chomika chińskiego. Brak jest jednak specyficznych danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego feniraminy maleinianu.
aberracja chromosomowa, aktywacja metaboliczna, badanie toksykologiczne, biodostępność, działanie rakotwórcze, feniraminy maleinian, fenylefryny chlorowodorek, kancerogenność, mutagenność, paracetamol, podanie doustne, potencjał mutagenny, roztwór doustny, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, test odwrotnej mutacji, toksyczność reprodukcyjna, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon substancji czynnych
Kwiat nagietka – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwiatu nagietka (Calendula officinalis L., flos) obejmują badania genotoksyczności, kancerogenności oraz cytotoksyczności. Ekstrakt płynny przygotowany w 60% etanolu nie wykazał potencjału genotoksycznego, a test Amesa przeprowadzony na produkcie Krople złożone Solidaginis, zawierającym kwiat nagietka, potwierdził brak działania cytotoksycznego wobec szczepów Salmonella typhimurium (TA98, TA100, TA102, TA1535, TA1537) zarówno z, jak i bez systemu aktywacji metabolicznej. Ponadto, badania nad potencjałem rakotwórczym niezdefiniowanego wyciągu z kwiatu nagietka nie wykazały działania kancerogennego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji roślinnej pod względem ryzyka nowotworowego.
aktywacja metaboliczna, badanie bezpieczeństwa, badanie cytotoksyczności, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie przedkliniczne, calendula officinalis, działanie cytotoksyczne, działanie kancerogenne, ekstrakt płynny, Krople Solidaginis, kwiat nagietka, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, produkt roślinny tradycyjny, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, właściwość genotoksyczna, wpływ na reprodukcję, złożony produkt leczniczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ralago 1 mg
Rasagilina (Ralago 1 mg) przeszła kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ocenę farmakologiczną bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na rozród i rozwój. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego przy stężeniach klinicznych, choć przy bardzo wysokich, cytotoksycznych stężeniach obserwowano wzrost aberracji chromosomalnych, które jednak nie są osiągalne w warunkach terapeutycznych. Badania rakotwórczości na szczurach nie wykazały działania rakotwórczego nawet przy ekspozycji 84-339 razy wyższej niż u ludzi stosujących dawkę 1 mg/dobę, natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaka oskrzelikowego/pęcherzykowego i/lub raka przy ekspozycji 144-213 razy przekraczającej stężenia kliniczne.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie in vivo, choroba Parkinsona, cytotoksyczność, dawka terapeutyczna, ekspozycja systemowa, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hepatocyty, ocena farmakologiczna bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rasagilina, różnice międzygatunkowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym - Leksykon substancji czynnych
Kwiat rumianku – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwiat rumianku (Matricaria recutita L. flos) jest składnikiem wielu produktów leczniczych, jednak większość z nich nie była poddana kompleksowym badaniom toksykologicznym przedklinicznym. Wyjątkiem jest Iberogast Balance, w którym przeprowadzono szczegółowe badania farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz wpływu na rozrodczość i rozwój, nie wykazując istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. W Iberogast Balance zawartość wyciągu płynnego z kwiatu rumianku wynosi 0,30 mL na 1 mL produktu. Podobnie, w preparacie Imupret, zawierającym 6,00 mg sproszkowanego kwiatu rumianku na tabletkę, testy mutagenności (test Amesa na Salmonella typhimurium) nie wykazały działania mutagennego ani przy obecności, ani braku aktywacji metabolicznej. Dla obu preparatów nie stwierdzono potencjału genotoksycznego ani mutagennego w standardowych testach.
aktywacja metaboliczna, badanie genotoksyczności, badanie karcinogenności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo przedkliniczne, chamomilla recutita, działanie mutagenne, kwiat rumianku, Matricaria recutita, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojądrowy, test mutagenności, test rewersji mutacji, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg gęsty, wyciąg płynny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Canephron N
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Canephron N, będącego wyciągiem z ziela tysiącznika, korzenia lubczyku i liścia rozmarynu, są ograniczone i niepełne. Jedynym dostępnym badaniem jest test Amesa, przeprowadzony zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej, który wykazał brak potencjału mutagennego produktu oraz jego metabolitów. Brak jest natomiast danych dotyczących bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na reprodukcję i rozwój oraz potencjału kancerogennego, co ogranicza pełną ocenę ryzyka przedklinicznego tego preparatu.
aktywacja metaboliczna, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, korzeń lubczyku, liść rozmarynu, metabolit, mutacja genetyczna, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, ziele tysiącznika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solu-Medrol 125 mg
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa metyloprednizolonu (Solu-Medrol) wskazują, że działania toksyczne po wielokrotnym podaniu są zgodne z typowymi efektami długotrwałej ekspozycji na egzogenne steroidy nadnerczy, bez wykrycia nieoczekiwanych zagrożeń. Metyloprednizolon nie był bezpośrednio badany pod kątem rakotwórczości, jednak dane z badań innych glikokortykosteroidów (budezonid, prednizolon, acetonid triamcynolonu) wykazały zwiększoną częstość gruczolaków i nowotworów wątrobowokomórkowych u samców szczurów przy dawkach niższych niż kliniczne (mg/m²). Badania genotoksyczności metyloprednizolonu sulfonianu nie wykazały działania mutagennego w testach na Salmonella typhimurium (250-2000 µg/płytkę) oraz na komórkach jajnika chomika chińskiego (2000-10 000 µg/ml), a także nie indukowały nieplanowej syntezy DNA w hepatocytach szczura (5-10 000 µg/ml). Prednizolonu farnezylan wykazał brak mutagenności w testach bakteryjnych (312-5000 µg/płytkę), choć przy najwyższym stężeniu (1500 µg/ml) zaobserwowano wzrost aberracji chromosomowych w fibroblastach chomika chińskiego przy aktywacji metabolicznej.
aberracja chromosomowa, acetonid triamcynolonu, aktywacja metaboliczna, budezonid, czop kopulacyjny, Escherichia coli, glikokortykosteroid, gruczolak, kortykosteron, metyloprednizolon, metyloprednizolonu sulfonian, nieplanowa synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego, prednizolon, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, śmiertelność płodu, SOLU-MEDROL, steroid nadnerczy, wada rozwojowa, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mitomycin Accord 10 mg
Mitomycyna, klasyfikowana pod kodem ATC L01D C03, jest antybiotykiem cytostatycznym z grupy związków alkilujących, pozyskiwanym ze Streptomyces caespitosus. W organizmie występuje jako prolek, aktywowany metabolicznie zarówno zewnątrzkomórkowo (w obecności NADPH w surowicy przy fizjologicznym pH), jak i wewnątrzkomórkowo (z wyjątkiem tkanki mózgowej). Po aktywacji przekształca się w trójfunkcyjny związek alkilujący, działający głównie poprzez alkilowanie DNA, co prowadzi do zahamowania jego syntezy i cytotoksyczności. Mitomycyna wykazuje selektywność wobec komórek proliferujących, a jej działanie uzupełnia indukcja wolnych rodników nadtlenkowych, które nasilają uszkodzenia DNA i wpływają na profil toksyczności narządowej. Ograniczona penetracja przez barierę krew-mózg determinuje jej zastosowanie kliniczne.
aktywacja metaboliczna, alkilowanie DNA, antybiotyk cytostatyczny, bariera krew-mózg, cykl komórkowy, działanie cytotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, farmakodynamika, faza proliferacji, faza spoczynkowa, mitomycyna, NADPH, podanie dopęcherzowe, prolek, proszek do sporządzania roztworu, Streptomyces caespitosus, synteza DNA, wolne rodniki nadtlenkowe, związek alkilujący - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Versatis 700 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania plastrów Versatis zawierających 700 mg lidokainy wskazują, że działania toksyczne pojawiają się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki bezpieczne dla człowieka. Chlorowodorek lidokainy nie wykazuje właściwości genotoksycznych w badaniach in vitro i in vivo, jednak jej metabolit 2,6-ksylidyna oraz produkt hydrolizy wykazują mieszane działania genotoksyczne, zwłaszcza po aktywacji metabolicznej. Badania na szczurach z dodatkiem 2,6-ksylidyny w diecie ujawniły cytotoksyczność, rozrost nabłonka węchowego jamy nosowej oraz zmiany rakotwórcze w nosie, wątrobie i tkance podskórnej, co sugeruje potencjalne ryzyko przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek lidokainy u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pulsaren 20 20 mg
Przedkliniczne badania chlorowodorku chinaprylu, substancji czynnej leku Pulsaren 20, wykazały brak działania rakotwórczego u myszy i szczurów przy dawkach 75-100 mg/kg mc./dobę przez 104 tygodnie, co stanowi 50-60-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi. Testy mutagenności i genotoksyczności, w tym test Amesa, badania in vitro mutacji punktowych, wymiany siostrzanych chromatyd, test mikrojądrowy u myszy oraz badania cytogenetyczne in vivo i in vitro, nie wykazały właściwości mutagennych ani genotoksycznych chinaprylu i jego metabolitu chinaprylatu. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i rozmnażanie przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę (60-krotność dawki ludzkiej).
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie cytogenetyczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, chinaprylat, chlorowodorek chinaprylu, działanie fetotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, embriotoksyczność, inhibitor konwertazy angiotensyny, mutacja punktowa, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, wymiana chromatyd siostrzanych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prospan 20 mg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne suchego ekstraktu z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum), składnika aktywnego preparatu Prospan®, wykazały bardzo dobrą tolerancję w modelach zwierzęcych. Dawki doustne do 3 g/kg masy ciała oraz podskórne do 0,5 g/kg nie wywoływały efektów toksycznych. W badaniach przewlekłych na szczurach, przy dawkach od 30 do 750 mg/kg masy ciała podawanych przez 3 miesiące, nie zaobserwowano istotnych zmian w zachowaniu ani w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych. Odnotowano jedynie odwracalny wzrost hematokrytu oraz obniżenie wydzielania hormonu ICSH przy najwyższych dawkach, co wskazuje na minimalne i odwracalne efekty farmakologiczne.
aktywacja metaboliczna, alfa-hederyna, badanie toksykologiczne, benzo[a]piren, beta-hederyna, doksorubicyna, działanie antymutagenne, działanie mutagenne, hematokryt, hormon stymulujący komórki śródmiąższowe, ludzki limfocyt, mutacja genowa, objaw toksyczności, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, saponina triterpenowa, suchy ekstrakt z liści bluszczu, test Amesa, toksyczność ostra i podostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Krople złożone Solidaginis –
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania Kropli złożonych Solidaginis obejmowały standardowy test Amesa, wykorzystujący szczepy Salmonella typhimurium (TA98, TA100, TA102, TA1535, TA15370) w warunkach z i bez aktywacji metabolicznej. Wyniki jednoznacznie wykazały brak działania cytotoksycznego produktu oraz jego metabolitów na komórki bakteryjne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego w badanych warunkach. Zastosowanie różnych szczepów bakterii pozwoliło na wykrycie różnych typów mutacji, zwiększając czułość i kompletność oceny genotoksyczności. Produkt zawiera nalewkę z ziela nawłoci pospolitej, kwiatu nagietka, ziela drapacza lekarskiego, owocu jarzębiny oraz liścia pokrzywy, które nie wykazały działania genotoksycznego w testach in vitro.
aktywacja metaboliczna, cytotoksyczność, drapacz lekarski, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, genotoksyczność, karcynogenność, kwiat nagietka, liść pokrzywy, nalewka złożona, nawłoć pospolita, owoc jarzębiny, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, system aktywacji metabolicznej, test Amesa, test mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutynib przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, wpływ na rozród oraz fototoksyczność. W badaniach farmakologicznych nie stwierdzono wpływu na układ oddechowy, a w układzie sercowo-naczyniowym u psów nie zaobserwowano istotnych zmian w ciśnieniu tętniczym, rytmie serca ani parametrach EKG przy ekspozycjach do 3-krotnie wyższych (dla dawki 400 mg) i 2-krotnie wyższych (dla dawki 500 mg) niż kliniczne (Cmax niezwiązanej postaci leku). W ośrodkowym układzie nerwowym u szczurów odnotowano zmniejszenie rozmiaru źrenic oraz zaburzenia chodu, przy czym NOEL dla zaburzeń chodu wynosił około 11-krotności ekspozycji klinicznej dla dawki 400 mg i 8-krotności dla dawki 500 mg. Długoterminowe badania toksyczności wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest przewód pokarmowy, z objawami klinicznymi takimi jak zmiany w kale, spadek masy ciała i zmniejszone spożycie pokarmu, a także zmiany histopatologiczne w przewodzie pokarmowym i wątrobie. Poziomy ekspozycji bez działań niepożądanych były zbliżone do ekspozycji klinicznej (AUC niezwiązanej postaci leku) dla dawek 400 mg i 500 mg.
aktywacja metaboliczna, bariera łożyskowa, błona naczyniowa oka, ciśnienie tętnicze, cytotoksyczność hepatocytarna, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, erytrocytoza, fototoksyczność, genotoksyczność, hiperplazja komórek kubkowych, kanał hERG, nadżerki przewodu pokarmowego, odstępy EKG, ośrodkowy układ nerwowy, poziom NOEL, przerost hepatocytów, rakotwórczość, resorpcja płodu, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, węzły chłonne krezkowe, wydłużenie QTc, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Ziele dziurawca – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele dziurawca (Hypericum perforatum L.) wykazuje relatywnie niski profil toksyczności przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają badania toksyczności ostrej i przewlekłej, które nie wykazały istotnych efektów toksycznych. W teście Amesa odnotowano słabo pozytywne wyniki, przypisywane obecności kwercetyny, jednak dalsze badania in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego wyciągów z dziurawca. Preparat Neurapas, zawierający wyciąg z dziurawca, również nie wykazał potencjału genotoksycznego. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej wyniki badań są niejednoznaczne, co sugeruje konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży i w okresie laktacji. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego tej substancji, co wymaga monitorowania pacjentów podczas długotrwałej terapii.
aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, Hypericum perforatum, kwercetyna, pigmentacja skóry, potencjał genotoksyczny, promieniowanie UV, promieniowanie UVA, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z bluszczu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L.) jest szeroko stosowany w leczeniu kaszlu mokrego, a dostępne badania przedkliniczne koncentrują się głównie na ocenie mutagenności. Testy Amesa przeprowadzone na suchym wyciągu oraz na głównych saponinach triterpenowych (α-hederyna, ß-hederyna, δ-hederyna) wykazały brak działania mutagennego zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej, co potwierdzają badania na szczepach Salmonella typhimurium (TA 97a, TA 98, TA 100, TA 1535, TA 102). Podobne wyniki uzyskano dla preparatów takich jak Herbion na kaszel mokry oraz Strepsils Natur kaszel mokry, co wskazuje na niski potencjał mutagenny wyciągu z liścia bluszczu.
aktywacja metaboliczna, alfa-hederyna, badanie genotoksyczności, badanie kancerogenności, badanie mutagenności, beta-hederyna, bezpieczeństwo przedkliniczne, delta-hederyna, działanie rakotwórcze, Hedera helix, kaszel mokry, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, saponina triterpenowa, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z liścia bluszczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Krka 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wpływ leku na wiele układów i narządów przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmując zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce zewnątrzwydzielniczej (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zaprzestania leczenia. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani działania klastogennego in vivo, choć stwierdzono poliploidię in vitro. Potencjał rakotwórczy sunitynibu oceniano w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3× AUC u ludzi) obserwowano nowotwory żołądka, dwunastnicy i złośliwe śródbłoniaki, a przy dawce 3 mg/kg mc./dobę (≥ 7,8× AUC) u szczurów guzy chromochłonne i rozrost rdzenia nadnerczy. Znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejednoznaczne.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, atrezja pęcherzyka, badanie in vitro, badanie in vivo, biegunka, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory serca, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, kancerogenność, komórka mezangium, komórka pęcherzykowa, kostnienie kręgów, limfocyt krwi obwodowej, metabolit, nadnercze, odstęp QTc, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczny wpływ na rozród, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxycodone Polpharma 10 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne oceniające potencjał genotoksyczny oksykodonu chlorowodorku wykazały w większości testów brak działania mutagennego. Test Amesa z bakteriami Salmonella i E. coli, test aberracji chromosomowej w limfocytach ludzkich po 48 godzinach ekspozycji w dawkach do 1500 µg/ml oraz test mikrojąderkowy szpiku kostnego in vivo u myszy przy stężeniach w osoczu do 48 µg/ml nie wykazały mutagenności. Wyniki te sugerują, że oksykodon w standardowych warunkach stosowania klinicznego nie wykazuje istotnego potencjału genotoksycznego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności leku Succus Echinaceae Phytopharm, zawierającego sok ze świeżego ziela jeżówki purpurowej stabilizowany 20-30% etanolem, wykazały bardzo niski potencjał toksyczny. Dawki ostre doustne i dożylne nie wywoływały efektów toksycznych u szczurów i myszy, z wartościami LD50 powyżej 15 000 mg/kg (doustnie) i 5 000 mg/kg (dożylnie) u szczurów oraz powyżej 30 000 mg/kg (doustnie) i 10 000 mg/kg (dożylnie) u myszy. Polisacharydowa frakcja EPS wykazała LD50 na poziomie 2 500 mg/kg, natomiast oczyszczone frakcje polisacharydów z hodowli komórkowych (EN 1:1 DN, masa cząsteczkowa 25 000 D) charakteryzowały się LD50 > 5 000 mg/kg, klasyfikując je do kategorii substancji praktycznie nietoksycznych. W badaniach podprzewlekłych (4 tygodnie) doustne podawanie soku w dawkach do 8 000 mg/kg/dzień (60-krotność dawki terapeutycznej dla człowieka) nie wywołało istotnych zmian klinicznych ani patologicznych, potwierdzając szeroki margines bezpieczeństwa preparatu.
aktywacja metaboliczna, dawka śmiertelna LD50, działanie genotoksyczne, działanie klastogeniczne, działanie mutagenne, fukogalaktoksyloglukan, jeżówka purpurowa, polisacharydy EPS, potencjał mutagenny, potencjał toksyczny, test Amesa, test chłoniaka myszy, test mikrojądrowy, test transformacji komórkowej, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asikreba 37,5 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu (Asikreba) wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe i przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii, co sugeruje ich przejściowy charakter. Sunitynib nie wykazywał mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, atrezja pęcherzyków, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórki mezangium, kora nadnerczy, kostnienie kręgów, limfocyty krwi obwodowej, nadnercza, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płat przedni przysadki, poliplodia, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, śmiertelność zarodkowo-płodowa, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu płodu, węzeł chłonny, wydłużenie odstępu QTc, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Rasagilina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania przedkliniczne rasagiliny obejmowały szeroki zakres analiz farmakologicznych, toksykologicznych, genotoksycznych, karcynogennych oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa. W testach in vivo i in vitro nie wykazano potencjału genotoksycznego rasagiliny w warunkach naturalnych, choć przy bardzo wysokich stężeniach i aktywacji metabolicznej zaobserwowano zwiększenie aberracji chromosomalnych – stężenia te są jednak nieosiągalne klinicznie. Badania karcynogenności wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów przy stężeniach 84-339 razy wyższych niż u ludzi stosujących dawkę terapeutyczną 1 mg/dobę, natomiast u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaka oskrzelikowego/pęcherzykowego i/lub raka przy stężeniach 144-213 razy wyższych niż u ludzi.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie in vivo, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, gruczolak oskrzelikowo-pęcherzykowy, hepatocyt, karcynogenność, osocze, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Tiamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Tiamina (witamina B1) wykazuje niską toksyczność ostrą, szczególnie przy podawaniu doustnym, co jest związane z ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Dawki przekraczające 5-10 mg/dobę nie są wchłaniane i wydalane z kałem. Wartości LD50 wynoszą 3710 mg/kg mc dla szczurów oraz 8224 mg/kg mc dla myszy. Dane dotyczące toksyczności po podaniu wielokrotnym są ograniczone, jednak bardzo duże dawki mogą powodować bradykardię, blokadę zwojów autonomicznych oraz płytki nerwowo-mięśniowej. Test Amesa nie wykazał działania mutagennego chlorowodorku tiaminy w dawkach 0,1-10 mg/płytkę, a badania nie potwierdziły potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego witaminy B1.
aktywacja metaboliczna, blokada zwojów autonomicznych, bradykardia, chlorowodorek tiaminy, dawka śmiertelna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, funkcjonowanie komórki, guz nowotworowy, LD50, płytka nerwowo-mięśniowa, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, Salmonella typhimurium, stężenie tiaminy, test Amesa, tiamina, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, transport łożyskowy, zapotrzebowanie dobowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ticagrelor MSN 90 mg
Ticagrelor MSN to lek przeciwpłytkowy dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 60 mg (różowe, ok. 8 mm) i 90 mg (żółte, ok. 9 mm), stosowany wyłącznie w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA). Wskazany jest u dorosłych pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym (OZW) w celu redukcji ryzyka ponownych incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy zgon sercowo-naczyniowy, oraz u pacjentów po zawale mięśnia sercowego z wysokim ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, gdzie stosowany jest w długoterminowej profilaktyce wtórnej. Terapia rozpoczyna się zwykle od dawki 90 mg dwa razy na dobę, a następnie może być zmniejszona do 60 mg dwa razy na dobę w fazie podtrzymującej.
aktywacja metaboliczna, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor agregacji płytek krwi, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, ochrona przeciwzakrzepowa, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka wtórna, przezskórna interwencja wieńcowa, terapia podtrzymująca, tikagrelor, udar mózgu, zakrzepica w stencie, zawał mięśnia sercowego, zgon sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Holoxan 1 g
Ifosfamid, podawany dożylnie, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem i dystrybucją do tkanek, w tym do mózgu, z objętością dystrybucji wynoszącą 0,5-0,8 l/kg oraz wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 20%. Okres półtrwania leku w osoczu wynosi 4-7 godzin. Lek przenika przez barierę krew-mózg w formie niezmienionej, co potwierdzono zwłaszcza u pacjentów pediatrycznych. Metabolizm ifosfamidu odbywa się głównie w wątrobie, gdzie CYP3A4 katalizuje hydroksylację do aktywnego 4-hydroksy-ifosfamidu, a CYP2B6 odpowiada za dealkilację bocznych łańcuchów chloroetylowych (25-60% dawki). Istotna jest znaczna zmienność osobnicza metabolizmu, co wpływa na indywidualizację dawkowania. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, z klirensem nerkowym 6-22 ml/min; po dawce frakcjonowanej 1,6-2,4 g/m²/dobę wydalane jest 57% dawki (w tym 15% niezmienionego leku), natomiast po dużej dawce pojedynczej 3,8-5 g/m² – 80% dawki (53% niezmienionego ifosfamidu).
4-hydroksy-ifosfamid, ADME, akroleina, aktywacja metaboliczna, aldoifosfamid, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biotransformacja, chemioterapia przeciwnowotworowa, cyklofosfamid, CYP 2B6, CYP 3A4, cytochrom P450, dealkilacja, dystrybucja leku, hydroksylacja, ifosfamid, iperyt izofosfamidu, karboksyifosfamid, klirens nerkowy, metabolit alkilujący, metabolizm leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres połowicznej eliminacji, płyn mózgowo-rdzeniowy, teratogenność, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, wydalanie leku, zmienność osobnicza - Leksykon substancji czynnych
Czteroboran sodu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania czteroboranu sodu, substancji czynnej leku Aphtin (200 mg/g roztwór do stosowania w jamie ustnej), wykazały brak działania genotoksycznego i mutagennego. Testy mutagenności przeprowadzone na komórkach prokariotycznych i eukariotycznych, w tym na komórkach jajnika chińskich chomików, nie wykazały indukcji aberracji chromosomalnych ani zmian w siostrzanych chromatydach, zarówno z aktywacją metaboliczną, jak i bez niej. Ponadto, badania in vitro na bakteriach i komórkach ssaków potwierdziły brak potencjału mutagennego czteroboranu sodu. Długoterminowe badania kancerogenności na modelach mysich, przy dawkach 2500 oraz 5000 ppm, nie wykazały działania rakotwórczego po podaniu doustnym.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie kancerogenności, czteroboran sodu, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt reprodukcyjny, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, kancerogenność, komórki jajnika chińskiego chomika, kwas borowy, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, roztwór do stosowania w jamie ustnej, śluzówka jamy ustnej, substancja czynna, test mutagenności, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prospan 35 mg/5 ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne preparatu Prospan, zawierającego wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L.), wykazały wysoki profil bezpieczeństwa zarówno w warunkach narażenia ostrego, jak i przewlekłego. W badaniach toksyczności ostrej nie zaobserwowano efektów toksycznych przy dawkach doustnych do 3 g/kg masy ciała oraz podskórnych do 0,5 g/kg m.c. W badaniach przewlekłych na szczurach, którym podawano ekstrakt w dawkach od 30 do 750 mg/kg m.c. przez 3 miesiące, nie stwierdzono istotnych zmian w zachowaniu ani funkcjonowaniu narządów. Odnotowano jedynie odwracalny wzrost hematokrytu oraz obniżenie wydzielania ICSH przy najwyższych dawkach, co nie wskazuje na trwałe negatywne skutki.
aktywacja metaboliczna, alfa-hederyna, badania toksykologiczne, beta-hederyna, dawka na kg masy ciała, doksorubicyna, ekstrakt z bluszczu, hematokryt, mutacja genowa, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, saponiny bluszczu, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości antymutagenne, wyciąg z bluszczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bactroban 20 mg/g
Badania przedkliniczne mupirocyny w kremie Bactroban (20 mg/g) wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi obserwowanymi jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne dawki stosowane u ludzi. Kompleksowe testy mutagenności, w tym standardowa próba Amesa, próba Yahagiego, test mutacji genowych ssaków (MLA) oraz badania na komórkach drożdży i ludzkich limfocytach, nie wykazały istotnego potencjału mutagennego mupirocyny. Wyniki badań in vivo, takich jak test mikrojądrowy u myszy i badanie Comet u szczurów, również były negatywne, co potwierdza brak genotoksyczności w warunkach klinicznych. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego mupirocyny.
aktywacja metaboliczna, badanie genotoksyczności, działanie cytotoksyczne, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, genotoksyczność, krem Bactroban, mupirocyna, mutacja genowa, nieplanowana synteza DNA, próba Yahagiego, rozwój embrionalno-płodowy, Salmonella typhimurium, test kometowy, test mikrojądrowy, toksyczność macierzyńska, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, zrywanie nici DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna leku Doxorubicin-Ebewe, jest antybiotykiem cytotoksycznym z grupy antracyklin, klasyfikowanym w kodzie ATC jako L01DB01. Wykazuje działanie przeciwnowotworowe potwierdzone w badaniach na modelach zwierzęcych oraz u ludzi, choć mechanizm jej działania nie jest jednoznacznie ustalony. Proponowane mechanizmy obejmują wstawianie się między pary zasad DNA, interakcję z błonami komórkowymi oraz aktywację metaboliczną poprzez redukcję, co prowadzi do powstania cytotoksycznych metabolitów. Te mechanizmy mogą działać synergistycznie, przyczyniając się do efektu przeciwnowotworowego doksorubicyny.
aktywacja metaboliczna, antagonista wapnia, antracyklina, antybiotyk cytotoksyczny, błona komórkowa, doksorubicyna, doksorubicyna chlorowodorek, działanie cytotoksyczne, działanie toksyczne, kanał wapniowy, lek przeciwnowotworowy, metabolit aktywny, oporność komórek nowotworowych, rak trzustki, werapamil, wychwyt komórkowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Bupropion Neuraxpharm 150 mg
Bupropion Neuraxpharm (chlorowodorek bupropionu) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych; zalecany odstęp to minimum 14 dni po nieodwracalnych inhibitorach MAO i 24 godziny po odwracalnych. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują CYP2D6, co może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol, propafenon) nawet 2-5-krotnie, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek. Ponadto, bupropion może zwiększać Cmax i AUC cytalopramu o 30-40%, a także zmniejszać stężenie digoksyny w osoczu, co wymaga monitorowania. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niosą ryzyko zespołu serotoninowego, a hamowanie CYP2D6 może obniżać skuteczność tamoksyfenu u pacjentów onkologicznych.
aktywacja metaboliczna, amantadyna, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, bupropion, chlorowodorek bupropionu, CYP2B6, CYP2D6, cytalopram, dezypramina, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie uspokajające, hamowanie CYP2D6, hydroksybupropion, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klirens nerkowy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek serotoninergiczny, lewodopa, nieodwracalny inhibitor MAO, nikotynowy system terapeutyczny, odwracalny inhibitor MAO, SNRI, SSRI, szlak katecholaminergiczny, tamoksyfen, toksyczność digoksyny, wąski indeks terapeutyczny, zespół serotoninowy, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Orzech włoski – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Orzech włoski (Juglans regia L.) jest składnikiem kilku produktów leczniczych, takich jak Imupret N, który zawiera liść orzecha włoskiego (folium). Test Amesa przeprowadzony na Salmonella typhimurium wykazał brak działania mutagennego zarówno przy obecności, jak i braku aktywacji metabolicznej, co potwierdza bezpieczeństwo genotoksyczne tego preparatu. Jednakże, w dostępnych charakterystykach produktów leczniczych, w tym Imupret N i homeopatycznej Rexorubii (Juglans pulvis D6), brak jest danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjału rakotwórczego orzecha włoskiego. W przypadku Rexorubii nie przedstawiono szczegółowych danych przedklinicznych, co wskazuje na istotne luki w ocenie bezpieczeństwa tych preparatów.
aktywacja metaboliczna, badanie mutagenności, działanie mutagenne, liść orzecha włoskiego, orzech włoski, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozcieńczenie homeopatyczne, Salmonella typhimurium, test Amesa, test rewersji mutacji, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjny produkt leczniczy, wyciąg z orzecha włoskiego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solu-Medrol 40 mg
Badania farmakologiczne dotyczące bezpieczeństwa metyloprednizolonu po wielokrotnym podaniu nie wykazały nieoczekiwanych działań toksycznych, a obserwowane efekty były zgodne z mechanizmem działania egzogennych steroidów nadnerczowych. Nie przeprowadzono bezpośrednich badań rakotwórczości metyloprednizolonu, jednak dane dotyczące innych glikokortykosteroidów wskazują na możliwość zwiększenia częstości gruczolaków i nowotworów wątrobowokomórkowych u szczurów, nawet przy dawkach niższych niż kliniczne (mg/m²). Badania genotoksyczności metyloprednizolonu nie były prowadzone, ale podobny strukturalnie metyloprednizolonu sulfonian nie wykazał mutagenności w testach na Salmonella typhimurium (250-2000 µg/płytka), komórkach CHO (2000-10 000 µg/ml) oraz hepatocytach szczura (5-10 000 µg/ml). Prednizolonu farnezylan, również strukturalnie pokrewny, nie wykazał mutagenności w testach bakteryjnych (312-5000 µg/płytka), choć przy najwyższym stężeniu 1500 µg/ml zaobserwowano wzrost aberracji chromosomowych w fibroblastach chomika chińskiego.
aberracja chromosomowa, acetonid triamcynolonu, aktywacja metaboliczna, budezonid, czop kopulacyjny, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fibroblast chomika chińskiego, glikokortykosteroid, gruczolak, hepatocyt szczura, metyloprednizolonu sulfonian, mutacja genetyczna, nieplanowa synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, prednizolon, prednizolonu farnezylan, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozwój wewnątrzmaciczny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vitaminum A + D3 Medana (10000 j.m. + 20000 j.m.)/ml
Produkt leczniczy Vitaminum A+D3 Medana zawiera witaminę A (retynol palmitynian) w dawce 20 000 j.m./ml oraz witaminę D3 (cholekalcyferol) w dawce 10 000 j.m./ml, co odpowiada 588 j.m. witaminy A i 294 j.m. witaminy D3 w pojedynczej kropli. Wchłanianie witaminy A odbywa się głównie w jelicie cienkim z wydajnością 60-90%, a jej dystrybucja cechuje się długim okresem półtrwania i kumulacją w wątrobie, gdzie jest magazynowana w postaci estrów retynolu. Metabolizm witaminy A zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sprzęganie z kwasem glukuronowym i utlenianie do retinolu i kwasu retynowego, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki oraz częściowo z żółcią.
aktywacja metaboliczna, alkohol benzylowy, białko wiążące, cholekalcyferol, dyfuzja bierna, eliminacja witaminy D3, ester retynolu, farmakokinetyka, glikol propylenowy, hepatocyt, hydroksylacja, jelito cienkie, kwas glukuronowy, kwas kalcytriolowy, kwas żółciowy, lipocyt, metabolizm witaminy A, metabolizm witaminy D3, okres półtrwania biologiczny, retynolu palmitynian, sprzęganie z kwasem glukuronowym, wchłanianie witaminy A, wchłanianie witaminy D3 - Leksykon substancji czynnych
Hiperycyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Hiperyzyna, będąca głównym składnikiem aktywnym wyciągów z ziela dziurawca (Hypericum perforatum L.), stosowana jest w preparatach leczniczych takich jak Depremin 612 mg i Hyperis, zawierających 612 mg wyciągu standaryzowanego na 0,6–1,8 mg hiperycyny, 36,72–91,80 mg flawonoidów (w przeliczeniu na rutynę) oraz do 36,72 mg hyperforyny. Badania przedkliniczne nie wykazały toksyczności ostrej ani przewlekłej po podaniu wielokrotnym, a potencjalne działanie mutagenne jest minimalne i nieistotne klinicznie, co potwierdzają testy in vitro i in vivo. W zakresie toksyczności reprodukcyjnej wyniki są niejednoznaczne, co wymaga ostrożności u kobiet w ciąży i planujących ciążę. Brak jest natomiast danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego hiperyzyny, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa długoterminowego stosowania.
aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, flawonoidy, fototoksyczność, hyperforyna, Hypericum perforatum, kwercetyna, mutagenność, promieniowanie UVA, Salmonella typhimurium, test Ames, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Oksykodon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa oksykodonu wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój embrionalny u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg m.c. oraz brak wad rozwojowych w tych samych dawkach. U królików zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowych par żeber jedynie przy dawce 125 mg/kg m.c., która wywoływała ciężką toksyczność u matek, co sugeruje pośredni mechanizm działania. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego szczurów dawka NOAEL dla potomstwa F1 wyniosła 2 mg/kg m.c./dobę, natomiast dawka 6 mg/kg m.c./dobę powodowała zmniejszenie masy ciała potomstwa, bez wpływu na rozwój fizyczny, odruchowy, zmysłowy oraz wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne. Nie stwierdzono wpływu na pokolenie F2 przy żadnej z testowanych dawek.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, częstość występowania nowotworów, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, farmakologia oksykodonu, farmakotoksyczność, frakcja S9, genotoksyczność, lek opioidowy, mutagenność, nalokson, NOAEL, oksykodon, pokolenie F1, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodka, stężenie terapeutyczne, teratogenność, test mikrojądrowy, test mutagenności, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Mupirocyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne nad mupirocyną wykazały korzystny profil bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi pojawiającymi się jedynie przy stężeniach znacznie przekraczających poziomy kliniczne. Kompleksowe testy genotoksyczności, w tym test Amesa, próba Yahagiego, badania mutacji genowych ssaków (MLA), testy na ludzkich limfocytach, test UDS, mikrojądrowy in vivo u myszy oraz test Comet u szczurów, potwierdziły brak mutagenności mupirocyny. Niewielkie wzrosty mutacji in vitro obserwowane przy stężeniach cytotoksycznych nie przekładają się na ryzyko mutagenne in vivo. Brak jest również dowodów na działanie rakotwórcze, co sugeruje niskie ryzyko kancerogenności tej substancji.
aktywacja metaboliczna, ekspozycja terapeutyczna, Escherichia coli, margines bezpieczeństwa, nieplanowana synteza DNA, płodność, próba Yahagiego, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalno-płodowy, Salmonella typhimurium, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, toksyczność u matek, uszkodzenie chromosomów, zrywanie nici DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Accordeon 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne oksykodonu, substancji czynnej leku Accordeon, wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodka u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała oraz u królików przy dawkach do 125 mg/kg. Jednakże, w najwyższej dawce 125 mg/kg u królików zaobserwowano statystycznie istotne zwiększenie częstości występowania wad rozwojowych, takich jak 27 kręgów przedkrzyżowych i dodatkowe pary żeber. W badaniach nad rozwojem przed- i poporodowym szczurów stwierdzono zmniejszenie masy ciała potomstwa przy dawce 6 mg/kg/dobę, przy jednoczesnym braku wpływu na rozwój fizyczny, odruchowy, sensoryczny, behawioralny oraz reprodukcyjny. Poziom dawki bez obserwowanych działań niepożądanych (NOAEL) ustalono na 2 mg/kg/dobę. W badaniach wielopokoleniowych nie wykazano negatywnego wpływu na drugie pokolenie potomne (F2) przy żadnej z badanych dawek.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, badanie wielopokoleniowe, farmakotoksyczność, frakcja S9, genotoksyczność, limfocyt ludzki, NOAEL, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, płodność, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój zarodka, test mikrojądrowy, test mutagenności bakteryjnej, test mysiego chłoniaka, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu, obejmującą zmiany patologiczne w przewodzie pokarmowym, nadnerczach, układzie limfatycznym i krwiotwórczym, trzustce, śliniankach, stawach oraz układzie rozrodczym żeńskim. Dodatkowo obserwowano działania niepożądane w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie QTc, zmniejszenie LVEF), męskim układzie rozrodczym (zanik kanalików jądrowych), nerkach (rozrost komórek mezangium) oraz przysadce. Większość zmian miała charakter odwracalny, ustępując w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności sunitynibu in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro; potencjał genotoksyczny metabolitu aktywnego nie został oceniony. W badaniach rakotwórczości na modelach zwierzęcych (myszy transgeniczne rasH2, szczury) przy dawkach ≥ 0,33 mg/kg/dobę (ekspozycja ≥ 0,9x AUC u ludzi) odnotowano zwiększoną częstość nowotworów, w tym raka żołądka, dwunastnicy, złośliwego śródbłoniaka krwionośnego oraz guzów chromochłonnych i rozrostu rdzenia nadnerczy, jednak znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie toksyczności, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, limfocyty krwi obwodowej, martwica tkanek, nadnercza, nerki, odstęp QTc, organogeneza, pęcherzyki nasienne, poliplodia, potencjał rakotwórczy, przerost gronek, przewód pokarmowy, przysadka, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój pre- i postnatalny, ślinianki, śmiertelność zarodkowo-płodowa, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, tkanka limfoidalna, toksyczność wielokrotna, trzustka, układ limfatyczny, układ rozrodczy męski, układ rozrodczy żeński, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele krwawnika pospolitego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ziele krwawnika pospolitego (Achillea millefolium L., herba), będące składnikiem leku Imupret (4,00 mg substancji czynnej na tabletkę drażowaną), wykazuje odpowiedni profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Test Amesa przeprowadzony na Salmonella typhimurium wykazał brak działania mutagennego zarówno w warunkach obecności, jak i braku aktywacji metabolicznej, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego tej substancji. Dane te spełniają wymogi bezpieczeństwa stawiane lekom tradycyjnym, potwierdzając akceptowalność stosowania ziela krwawnika u ludzi w kontekście ryzyka mutagennego. Niemniej jednak, istnieją istotne ograniczenia w dostępnych danych przedklinicznych dotyczących ziela krwawnika pospolitego. Brak jest szczegółowych badań oceniających toksyczność reprodukcyjną, w tym wpływ na płodność, rozwój zarodka i płodu, przebieg ciąży oraz rozwój pourodzeniowy. Ponadto, nie przeprowadzono systematycznych, długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy tej substancji w modelach zwierzęcych. W związku z tym, mimo pozytywnego profilu bezpieczeństwa w zakresie genotoksyczności, konieczne jest zachowanie ostrożności i dalsze monitorowanie w kontekście toksyczności reprodukcyjnej oraz potencjalnego działania kancerogennego.
achillea millefolium, aktywacja metaboliczna, badanie bezpieczeństwa przedklinicznego, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, Imupret, lek tradycyjny, model zwierzęcy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, Salmonella typhimurium, substancja czynna, tabletka drażowana, test Amesa, test rewersji mutacji, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, ziele krwawnika pospolitego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depremin 612 mg 612 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z Hypericum perforatum L. (ziele dziurawca) stosowanego w produkcie leczniczym Depremin 612 mg wykazały brak istotnej toksyczności ostrej i przewlekłej, co potwierdza korzystny profil toksykologiczny substancji aktywnej. Testy mutagenności, w tym test AMES na szczepach Salmonella typhimurium TA 98 i TA 100, wykazały jedynie słaby pozytywny wynik dla wyciągu etanolowego, prawdopodobnie związany z obecnością kwercetyny, jednak dalsze badania in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego. Brak jest danych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego wyciągu, co stanowi lukę w ocenie bezpieczeństwa. Badania toksyczności reprodukcyjnej dostarczyły niejednoznacznych wyników, co sugeruje konieczność ostrożności przy stosowaniu u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
aktywacja metaboliczna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, fototoksyczność, kwercetyna, nadwrażliwość na promieniowanie UVA, potencjał mutagenny, test Ames, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, ziele dziurawca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bronchosol Solid 37,5 mg + 75 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Bronchosol Solid, zawierającego 75 mg wyciągu z ziela tymianku oraz 37,5 mg wyciągu z korzenia pierwiosnka w każdej tabletce, koncentrowały się głównie na ocenie potencjału genotoksycznego. Test Amesa przeprowadzono na pięciu szczepach Salmonella typhimurium (TA 98, TA 100, TA 102, TA 1535, TA 1537) z i bez aktywacji metabolicznej, nie wykazując żadnych oznak genotoksyczności dla obu ekstraktów. Stosunek surowiec:ekstrakt wynosił 6-10:1 dla ziela tymianku (ekstrakcja etanolem 70% V/V) oraz 3,5-4,5:1 dla korzenia pierwiosnka (ekstrakcja wodą).
aktywacja metaboliczna, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Bronchosol Solid, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, korzeń pierwiosnka, Primula elatior, Primula veris, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, Salmonella typhimurium, tabletka powlekana, test Amesa, Thymus vulgaris, Thymus zygis, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg suchy, ziele tymianku - Leksykon leków
Interakcje leku – Wellbutrin XR 300 mg
Bupropion, substancja czynna Wellbutrin XR, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, szczególnie poprzez hamowanie izoenzymu CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym (np. dezypramina, imipramina, rysperydon, metoprolol). Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się co najmniej 7 dni po odstawieniu bupropionu, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO (odstęp 14 dni po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych inhibitorach). Zgłaszano ryzyko zespołu serotoninowego przy łączeniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). Bupropion może także zmniejszać skuteczność tamoksyfenu (inhibicja aktywacji przez CYP2D6) oraz obniżać stężenie digoksyny poprzez zwiększenie jej klirensu nerkowego, co wymaga monitorowania stężeń digoksyny szczególnie przy rozpoczęciu i zakończeniu terapii bupropionem.
aktywacja metaboliczna, amantadyna, cyklofosfamid, CYP2D6, cytalopram, cytochrom P450 CYP2B6, dezypramina, diazepam, digoksyna, działanie farmakodynamiczne, działanie niepożądane, efawirenz, farmakokinetyka, fenytoina, flekainid, hydroksybupropion, ifosfamid, induktor enzymu metabolizującego, inhibitor enzymu metabolizującego, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, karbamazepina, klirens nerkowy, klopidogrel, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, metoprolol, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, orfenadryna, pole pod krzywą stężenia, propafenon, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie maksymalne, szlak katecholaminergiczny, szlak metaboliczny, tamoksyfen, tiorydazyna, tyklopidyna, walproinian, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Accordeon 5 mg
Badania przedkliniczne oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej leku Accordeon, wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i wczesny rozwój zarodków u szczurów przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała oraz u królików przy dawkach do 125 mg/kg. Wystąpił jednak statystycznie istotny, zależny od dawki wzrost częstości wad rozwojowych u królików, takich jak zwiększona liczba kręgów przedkrzyżowych (27) i dodatkowe pary żeber, przy najwyższej dawce 125 mg/kg, która jednocześnie wywoływała ciężką toksyczność u ciężarnych samic. W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów zaobserwowano istotne zmniejszenie masy ciała potomstwa F1 przy dawce 6 mg/kg/dobę, przy jednoczesnym spadku masy ciała matek i ograniczeniu spożycia karmy. Poziom NOAEL ustalono na 2 mg/kg masy ciała, przy czym nie stwierdzono wpływu na rozwój fizyczny, odruchowy, zmysłowy ani wskaźniki behawioralne i reprodukcyjne potomstwa F1 oraz brak wpływu na pokolenie F2 niezależnie od dawki.
aberracja chromosomalna, aktywacja metaboliczna, aktywator metaboliczny, badanie mikrojądrowe, działanie genotoksyczne, działanie niepożądane, frakcja S9 wątroby, kręg przedkrzyżowy, mutagenność, oksykodonu chlorowodorek, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, poziom niewywołujący obserwowanych działań niepożądanych, rozwój fizyczny, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, test mutagenności, wada rozwojowa, wskaźnik behawioralny, zagrożenie genotoksyczne