obrzęk tarczy nerwu wzrokowego
Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (OTNW), znany również jako tarcza zastoinowa, to stan patologiczny charakteryzujący się puchnięciem i uniesieniem głowy nerwu wzrokowego widocznym podczas badania dna oka. Jest to kluczowy objaw neurologiczny, który może wskazywać na poważne schorzenia.
Najczęstszą przyczyną obrzęku tarczy nerwu wzrokowego jest zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, które może wynikać z guzów mózgu, krwiaków, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, wodogłowia czy idiopatycznego nadciśnienia śródczaszkowego. OTNW może występować również w przebiegu chorób ogólnoustrojowych takich jak nadciśnienie tętnicze, choroby zapalne naczyń, choroby hematologiczne czy w przypadku zatruć.
Diagnostyka obrzęku tarczy nerwu wzrokowego obejmuje badanie oftalmoskopowe, obrazowanie radiologiczne głowy (TK, MRI), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego oraz pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego. W ocenie zaawansowania zmian pomocne są także badania czynnościowe, takie jak komputerowe badanie pola widzenia czy OCT (optyczna koherentna tomografia).
Leczenie obrzęku tarczy nerwu wzrokowego zależy od przyczyny wywołującej i ma na celu jej usunięcie. W przypadku nadciśnienia śródczaszkowego stosuje się diuretyki (np. acetazolamid), leki przeciwobrzękowe (kortykosteroidy), a w przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne – procedury neurochirurgiczne. Nieleczony obrzęk tarczy nerwu wzrokowego może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty widzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Działania niepożądane
Mesalazyna, stosowana w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit, takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, nudności, bóle brzucha (4,9%), bóle głowy (4,5%), wymioty oraz wysypka, a także nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (2,1%). Istotne są również zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza, pancytopenia, neutropenia, leukopenia i trombocytopenia, które występują często (≥1/100 do <1/10). Działania niepożądane ze strony układu immunologicznego obejmują reakcje nadwrażliwości, w tym wyprysk alergiczny, gorączkę polekową, toczeń rumieniowaty oraz pancolitis, a w cięższych przypadkach reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy. Rzadziej występują neuropatia obwodowa, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, a także alergiczne i zwłóknieniowe reakcje płucne.
agranulocytoza, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba Leśniowskiego-Crohna, DRESS, eozynofilia, eozynofilia płucna, guz rzekomy mózgu, kamica układu moczowego, kwas 5-aminosalicylowy, leukopenia, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość na światło, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherzyków płucnych, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitaminum A Hasco 2500 j.m.
Hiperwitaminoza A, wynikająca z ostrego lub przewlekłego przedawkowania witaminy A, manifestuje się szerokim spektrum objawów klinicznych zależnych od dawki i czasu ekspozycji. Ostre zatrucie obserwuje się po jednorazowym przyjęciu dawki powyżej 75 000 j.m. u dzieci oraz 1 000 000 j.m. u dorosłych, natomiast przewlekłe przedawkowanie wiąże się z długotrwałą suplementacją przekraczającą zalecane normy. Objawy obejmują m.in. bóle głowy, obrzęk tarcz nerwów wzrokowych, nudności, wymioty, zmiany skórne (suchość, rumieniowe zapalenie, złuszczanie), bóle mięśniowo-kostne, hiperkalcemię oraz zaburzenia hematologiczne takie jak wybroczyny, krwawienia i małopłytkowość. W przypadku długotrwałego przedawkowania mogą wystąpić poważne powikłania, w tym marskość wątroby, osteoporoza, osteoskleroza, anemia, neutropenia oraz trwałe uszkodzenia narządów.
anemia, ból mięśniowo-stawowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, diplopia, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, łysienie, małopłytkowość, marskość wątroby, neutropenia, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, obrzęk tkanki podskórnej, omam słuchowy, osteoporoza, osteoskleroza, retynol palmitynian, rumieniowe zapalenie skóry, rzekomy guz mózgu, świąd, uszkodzenie wątroby, włóknienie, wybroczyna, zaburzenie krążenia wrotnego, zaburzenie widzenia, zapalenie dziąseł, złuszczenie naskórka - Leksykon chorób i schorzeń
Wodogłowie – Diagnostyka i diagnoza
Wodogłowie charakteryzuje się patologicznym gromadzeniem płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w komorach mózgu, prowadząc do ich poszerzenia i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz obrazowaniu, z preferencją dla rezonansu magnetycznego (MRI), który umożliwia ocenę poszerzenia komór, przepływu PMR oraz identyfikację przyczyn wodogłowia. W diagnostyce stosuje się wskaźnik Evansa >0,3, ultrasonografię przezciemiączkową u niemowląt oraz tomografię komputerową (CT) w sytuacjach nagłych. Nakłucie lędźwiowe pozwala na pomiar ciśnienia PMR i test tap, szczególnie istotny w diagnostyce wodogłowia normotensyjnego (NPH). Zewnętrzny drenaż lędźwiowy (1-3 dni) oraz monitorowanie ciśnienia wewnątrzczaszkowego (ICP) dostarczają informacji prognostycznych i pomagają w kwalifikacji do leczenia chirurgicznego.
badanie dna oka, badanie fizykalne, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, ciemiączko, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, funkcja poznawcza, komora mózgowa, krwawienie dokomorowe, nakłucie lędźwiowe, napięcie mięśniowe, obrazowanie tensora dyfuzji, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, obwód głowy, otępienie naczyniowe, płyn mózgowo-rdzeniowy, przestrzeń podpajęczynówkowa, rezonans magnetyczny, test neuropsychologiczny, tkanka mózgowa, tomografia komputerowa, triada Hakima, wentrikulomegalia, wodogłowie normotensyjne, wodogłowie wrodzone, zakażenie OUN, zanik mózgu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Equoral 100 mg/ml
Cyklosporyna, składnik aktywny Equoral (100 mg/ml, roztwór doustny), jest silnym lekiem immunosupresyjnym stosowanym w transplantologii i chorobach autoimmunologicznych. Profil działań niepożądanych jest szeroki i zależny od dawki, z najczęstszymi objawami takimi jak zaburzenia czynności nerek, drżenie, nadciśnienie tętnicze, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie. Szczególnie u pacjentów po transplantacji, którzy otrzymują wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i są bardziej nasilone. Immunosupresja zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych (np. poliomawirus, wirus JC) oraz bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, które mogą mieć przebieg miejscowy lub uogólniony. Ponadto, terapia cyklosporyną wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, z ryzykiem śmiertelnego zakończenia.
chłoniak, cholestaza, choroba autoimmunologiczna, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, jadłowstręt, lek immunosupresyjny, leukoencefalopatia, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nadciśnienie, nefropatia, nefrotoksyczność, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osłabienie słuchu, polineuropatia ruchowa, poliomawirus, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, wirus JC, wrzód trawienny, zaburzenie czynności nerek, zakażenie wirusowe, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon chorób i schorzeń
Rzekomy guz mózgu (idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe) – Diagnostyka i diagnoza
Idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe (IIH), dawniej określane jako rzekomy guz mózgu, charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem wewnątrzczaszkowym bez widocznej przyczyny. Diagnostyka opiera się na kryteriach Friedmana (2013), które wymagają obecności objawów podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, braku zmian neurologicznych poza porażeniem nerwu VI i tarczą zastoinową, prawidłowych wyników badań neuroobrazowych (MRI z kontrastem, MRV), podwyższonego ciśnienia otwarcia płynu mózgowo-rdzeniowego (≥25 cm H₂O u dorosłych, ≥28 cm H₂O u dzieci w sedacji) oraz prawidłowego składu płynu. Kluczowe jest badanie okulistyczne, w tym ocena dna oka, pole widzenia, OCT i USG B, które pozwalają na wykrycie tarczy zastoinowej i monitorowanie zmian. Charakterystyczne zmiany w obrazowaniu to puste siodło tureckie, spłaszczenie tylnej części gałki ocznej, poszerzenie przestrzeni podpajęczynówkowej wokół nerwu wzrokowego oraz zwężenie zatok żylnych poprzecznych.
badanie dna oka, badanie okulistyczne, badanie pola widzenia, ciśnienie otwarcia płynu mózgowo-rdzeniowego, dysfagia, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, IIH bez tarczy zastoinowej, kryteria Dandy’ego, nadciśnienie śródczaszkowe, nakłucie lędźwiowe, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, optyczna koherentna tomografia, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, porażenie nerwu VI, punkcja lędźwiowa, puste siodło tureckie, rezonans magnetyczny mózgu, rzekomy guz mózgu, tarcza zastoinowa, tomografia komputerowa, ultrasonografia gałki ocznej, wenografia rezonansu magnetycznego, wodogłowie, wtórne nadciśnienie śródczaszkowe, zakrzepica zatok żylnych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne guzy mózgu – Diagnostyka i diagnoza
Łagodne guzy mózgu stanowią około 70-72% wszystkich nowotworów mózgu i mimo swojej nazwy mogą powodować poważne zaburzenia neurologiczne ze względu na lokalizację i ucisk na struktury mózgowe. Diagnostyka tych zmian opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz zaawansowanych technikach obrazowych, z których złotym standardem jest rezonans magnetyczny (MRI) z kontrastem gadolinowym. Dodatkowe metody MRI, takie jak spektroskopia, perfuzja i dyfuzja, dostarczają informacji o składzie chemicznym, przepływie krwi i mikrostrukturze tkanek guza. Tomografia komputerowa (TK) jest często stosowana jako badanie pierwszego rzutu, zwłaszcza w stanach nagłych. Biopsja, najczęściej stereotaktyczna, pozostaje kluczowa dla ostatecznej klasyfikacji histopatologicznej i stopnia złośliwości guza, co jest niezbędne do planowania leczenia. W diagnostyce uzupełniającej wykorzystuje się także badania molekularne, EEG, badania hormonalne, okulistyczne i audiometryczne, które pomagają w ocenie funkcji i wpływu guza na organizm.
angiografia mózgowa, badanie audiometryczne, badanie neurologiczne, badanie okulistyczne, biopsja otwarta, biopsja płynna, biopsja stereotaktyczna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, czaszkogardlak, funkcjonalny rezonans magnetyczny, gruczolak przysadki mózgowej, kraniotomia, łagodny guz mózgu, marker molekularny, MRI perfuzyjne, MRI spektroskopowe, MRI z kontrastem, naczyniak krwionośny, napad padaczkowy, nerwiak osłonkowy, neuroendoskopia, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oponiak, PET-CT, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, punkcja lędźwiowa, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, zaburzenie równowagi, zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budenofalk 2 mg/dawkę
Budenofalk w postaci pianki doodbytniczej zawiera 2 mg budezonidu na jedno rozpylenie i wykazuje przede wszystkim miejscowe działanie przeciwzapalne z ograniczonym ryzykiem działań ogólnoustrojowych w porównaniu do systemowych glikokortykosteroidów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwowane działania obejmują zespół Cushinga, niestrawność, zwiększone ryzyko infekcji, bóle mięśniowo-szkieletowe, bóle głowy, zaburzenia psychiczne (depresja, drażliwość, euforia) oraz miejscowe reakcje w odbytnicy (pieczenie, ból). Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak jaskra, zaćma, martwica kości czy zespół rzekomego guza mózgu u młodzieży.
astenia, brak miesiączki, budezonid, cholestaza, choroba wrzodowa, depresja, działanie ogólnoustrojowe, glikokortykosteroid ogólnoustrojowy, glikokortykosteroid systemowy, hirsutyzm, impotencja, infekcja, infekcja dróg moczowych, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, konwencja MedDRA, leukocytoza, martwica kości, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychomotoryczna, niedoczynność kory nadnerczy, nieostre widzenie, niestrawność, obniżona tolerancja glukozy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odczyn Biernackiego, osteoporoza, parestezje, pianka doodbytnicza, podbiegnięcie krwawe, szczelina odbytu, trądzik steroidowy, twarz księżycowata, wybroczyny, zaburzenie wydzielania hormonów płciowych, zaćma, zakrzepica, zanik kory nadnerczy, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół Cushinga, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon chorób i schorzeń
Guz mózgu – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka guzów mózgu wymaga wieloaspektowego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad, badanie neurologiczne oraz zaawansowane techniki obrazowe, przede wszystkim MRI z kontrastem, które umożliwia precyzyjną ocenę lokalizacji i charakterystyki guza. Specjalistyczne metody MRI, takie jak spektroskopia rezonansu magnetycznego (MRS), angiografia (MRA), obrazowanie tensora dyfuzji (DTI) oraz funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI), dostarczają dodatkowych informacji o metabolizmie, unaczynieniu i funkcjonalności mózgu. W diagnostyce uzupełniającej stosuje się tomografię komputerową (CT), pozytonową tomografię emisyjną (PET), SPECT oraz angiografię rentgenowską. Ostateczne rozpoznanie histopatologiczne uzyskuje się poprzez biopsję stereotaktyczną lub kraniotomię, a w niektórych przypadkach diagnoza opiera się na badaniach obrazowych ze względu na trudną lokalizację guza. Badania molekularne, takie jak profilowanie metylacji DNA, mutacje MGMT, IDH1 oraz ko-delecja 1p/19q, są kluczowe dla klasyfikacji nowotworów i prognozowania odpowiedzi na leczenie.
angiografia, angiografia rezonansu magnetycznego, audiometria, badanie neurologiczne, badanie pola widzenia, biopsja stereotaktyczna, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dysfagia, elektroencefalografia, funkcjonalny rezonans magnetyczny, glejak, glejak wielopostaciowy, guz mózgu, guz przysadki mózgowej, guz szyszynki, guz zarodkowy, gwiaździak, kraniotomia, mutacja IDH1, nakłucie lędźwiowe, nerwiak nerwu przedsionkowego, obrazowanie dyfuzyjne, obrazowanie perfuzyjne, obrazowanie tensora dyfuzji, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oponiak, płyn mózgowo-rdzeniowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profilowanie metylacji DNA, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, skąpodrzewiak, spektroskopia MR, spektroskopia rezonansu magnetycznego, środek kontrastowy, tomografia komputerowa, wyściółczak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nalgesin PRO 550 mg
Naproksen sodowy (Nalgesin PRO, 550 mg) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) o szerokim spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć wielu układów narządów. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha, a także poważniejsze powikłania, w tym owrzodzenia, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu terapii. Ponadto, stosowanie naproksenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz incydentów zakrzepowo-zatorowych tętnic, takich jak zawał serca czy udar mózgu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje pęcherzowe, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, stanowiące zagrożenie życia.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, choroba Crohna, eozynofilowe zapalenie płuc, fotoalergiczne zapalenie skóry, incydent zakrzepowo-zatorowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, pęcherzowe oddzielenie naskórka, reakcja pęcherzowa, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Ból głowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Ból głowy (cephalgia) dotyka około 40% populacji globalnej i stanowi istotne obciążenie zdrowotne, zajmując trzecie miejsce wśród chorób neurologicznych pod względem DALYs wg WHO (2019). Klasyfikacja bólów głowy dzieli je na pierwotne (np. napięciowe, migreny, klasterowe, z nadużywania leków) oraz wtórne, będące objawem innych schorzeń (infekcje, urazy, zaburzenia naczyniowe, nowotwory). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie (charakterystyka bólu, czynniki wyzwalające, objawy towarzyszące, historia medyczna, stosowane leki) oraz badaniu fizykalnym (parametry życiowe, badanie neurologiczne, ocena głowy, szyi i oczu). Szczególną uwagę zwraca się na „czerwone flagi” wskazujące na poważne przyczyny wymagające pilnej interwencji. W diagnostyce pomocne są dzienniki bólu, skale oceny (NRS, VAS) oraz kwestionariusze (MIDAS, HIT-6), a w podejrzeniu wtórnych przyczyn – badania obrazowe (TK, MRI) i nakłucie lędźwiowe.
akupunktura, aura migrenowa, beta-bloker, biofeedback, ból głowy klasterowy, ból głowy napięciowy, ból głowy pierwotny, ból głowy wtórny, ból głowy z nadużywania leków, ból ostry, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dziennik bólu głowy, fonofobia, fotofobia, inhibitor CGRP, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwymiotny, MIDAS, migrena, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór mózgu, numeryczna skala oceny bólu, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, skala oceny bólu, technika relaksacyjna, terapia poznawczo-behawioralna, tętniak mózgu, toksyna botulinowa, tryptany, udar mózgu, uraz głowy, wizualna skala analogowa, zapalenie opon mózgowych, zapalenie zatok - Leksykon chorób i schorzeń
Rdzeniak zarodkowy – Objawy
Rdzeniak zarodkowy (medulloblastoma) jest najczęstszym złośliwym nowotworem mózgu u dzieci, lokalizującym się w móżdżku i manifestującym się objawami wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego, takimi jak poranne bóle głowy, nudności, wymioty, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (papilledema) oraz zaburzenia widzenia. Charakterystyczne są również zaburzenia funkcji móżdżku, prowadzące do ataksji, niestabilności chodu, trudności z motoryką precyzyjną oraz zawrotów głowy. U niemowląt mogą wystąpić makrocefalia, objaw zachodzącego słońca oraz opóźnienia rozwojowe. Rdzeniak cechuje się szybkim wzrostem i możliwością rozsiewu przez płyn mózgowo-rdzeniowy, co może skutkować przerzutami do rdzenia kręgowego i objawami neurologicznymi, takimi jak ból pleców, osłabienie kończyn i zaburzenia funkcji pęcherza oraz jelit.
ataksja, ból głowy, ciśnienie śródczaszkowe, diplopia, drętwienie kończyn, makrocefalia, medulloblastoma, móżdżek, napad padaczkowy, objaw zachodzącego słońca, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oczopląs, płyn mózgowo-rdzeniowy, podtyp molekularny, przerzutowanie, radioterapia, rdzeniak zarodkowy, utrata słuchu, uwypuklenie ciemiączka, wodogłowie, wymioty, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie koncentracji, zaburzenie poznawcze - Leksykon substancji czynnych
Medroksyprogesteron – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Medroksyprogesteron, syntetyczny progestagen, stosowany jest w różnych formach farmaceutycznych, jednak wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne działania niepożądane i konieczność monitorowania pacjentek. U pacjentek z nadwrażliwością na steroidy lub substancje pomocnicze (np. metylu parahydroksybenzoesan E218, propylu parahydroksybenzoesan E216) istnieje ryzyko reakcji alergicznych. Należy zwracać uwagę na nieoczekiwane krwawienia z dróg rodnych, które mogą wymagać diagnostyki, w tym biopsji endometrium, zwłaszcza jeśli utrzymują się po odstawieniu leku. Medroksyprogesteron może powodować retencję płynów, co jest istotne u pacjentek z padaczką, migreną, astmą, zaburzeniami serca i nerek. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie stanu psychicznego, zwłaszcza u pacjentek z depresją w wywiadzie, oraz kontrola glikemii u chorych na cukrzycę. Lek może wpływać na obniżenie stężeń hormonów steroidowych i gonadotropin oraz wymaga oceny funkcji nadnerczy przed testem metyraponowym. W przypadku nagłych objawów okulistycznych (utrata wzroku, wytrzeszcz, podwójne widzenie) należy przerwać leczenie i wykonać badania okulistyczne.
astma, badanie histopatologiczne, biopsja endometrium, cukrzyca, depresja przedmiesiączkowa, endometrioza, estrogen, gęstość mineralna tkanki kostnej, globulina wiążąca hormony płciowe, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormonalna terapia zastępcza, kamica żółciowa, kontrola glikemii, kortyzol, krwawienie z dróg rodnych, medroksyprogesteron, metylu parahydroksybenzoesan, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na steroidy, nietolerancja laktozy, niewydolność nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, oś przysadkowo-nadnerczowa, osteoporoza, otoskleroza, padaczka, progestagen, progesteron, propylu parahydroksybenzoesan, rak endometrium, reakcja alergiczna, retencja płynów, rozrost błony śluzowej trzonu macicy, testosteron, toczeń rumieniowaty układowy, twarz księżycowata, wytrzeszcz, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie tolerancji glukozy, zespół Cushinga, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Isotretinoin Aristo
Izotretynoina jest silnie teratogennym retinoidem stosowanym w leczeniu ciężkich postaci trądziku opornych na standardowe terapie. Ze względu na wysokie ryzyko poważnych wad wrodzonych, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji zgodnie z Programem Zapobiegania Ciąży. Program ten wymaga stosowania co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji niezależnej od użytkownika lub dwóch uzupełniających się metod zależnych od użytkownika przez minimum miesiąc przed, w trakcie oraz miesiąc po zakończeniu terapii. Konieczne jest wykonywanie testów ciążowych o czułości co najmniej 25 mIU/ml przed rozpoczęciem leczenia, regularnie podczas terapii (optymalnie co miesiąc) oraz miesiąc po jej zakończeniu. Lekarz musi dokumentować wyniki testów i potwierdzać przestrzeganie zaleceń antykoncepcyjnych przez pacjentkę. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii izotretynoiną, leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty teratologa.
alergiczne zapalenie naczyń, choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężka postać trądziku, czerwień koszenilowa, działanie teratogenne, hipertrójglicerydemia, izotretynoina, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, lek przeciwbakteryjny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, ślepota zmierzchowa, suchość oczu, test ciążowy, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie psychiczne, zapalenie rogówki, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun Neoral 100 mg
Cyklosporyna w postaci kapsułek miękkich Sandimmun Neoral (dawki 10 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są w dużej mierze zależne od dawki i wskazań terapeutycznych. Szczególnie u pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałą terapię podtrzymującą, obserwuje się częstsze i bardziej nasilone działania niepożądane. Immunosupresyjne działanie cyklosporyny zwiększa ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, w tym infekcji oportunistycznych takich jak poliomawirusowe zapalenie nerek (PVAN) oraz postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia (PML) wywołana przez wirusa JC. Ponadto, stosowanie cyklosporyny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chorób limfoproliferacyjnych i nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania immunosupresji.
cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, drżenie, działanie immunosupresyjne, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, migrena, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nefropatia związana z poliomawirusem, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, profil bezpieczeństwa leku, przerost dziąseł, wątroba, wrzód trawienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna (Sandimmun, 50 mg/ml) jest lekiem immunosupresyjnym stosowanym głównie w transplantologii i terapii chorób autoimmunologicznych, charakteryzującym się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do najczęstszych należą nefrotoksyczność (w tym zaburzenia homeostazy jonowej: hiperkaliemia, hipomagnezemia, hiperurykemia), nadciśnienie tętnicze, drżenie, biegunka, nudności, wymioty oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Działania te są często zależne od dawki i mogą ustąpić po jej redukcji. U pacjentów po transplantacji, stosujących wyższe dawki i długotrwałe leczenie, działania niepożądane występują częściej i z większym nasileniem. Ponadto, po podaniu dożylnym obserwowano reakcje rzekomoanafilaktyczne. Istotnym ryzykiem jest zwiększona podatność na zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), w tym zakażenia poliomawirusem prowadzące do nefropatii (PVAN) oraz wirusem JC związanym z postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią (PML). Cyklosporyna zwiększa także ryzyko rozwoju chłoniaków, chorób limfoproliferacyjnych i innych nowotworów złośliwych, zwłaszcza skóry, co koreluje z intensywnością i czasem trwania terapii.
anoreksja, cholestaza, choroba limfoproliferacyjna, drżenie, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hirsutyzm, inhibitor kalcyneuryny, leukopenia, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, miopatia, nefropatia związana z poliomawirusem, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostra nefrotoksyczność, parestezja, polineuropatia ruchowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przerost dziąseł, reakcja rzekomoanafilaktyczna, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zanik kanalików, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół bólowy wywołany przez inhibitor kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zmiany morfologiczne, żółtaczka, zwłóknienie śródmiąższowe, zwyrodnienie szkliste tętniczek - Leksykon substancji czynnych
Naproksen – Działania niepożądane
Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych kwasu propionowego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, zgagę, ból brzucha oraz owrzodzenia (często ≥1/100 do <1/10), a także krwawienia i perforacje (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego, wzrasta wraz z dawką i czasem terapii, szczególnie u osób starszych. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują obrzęki obwodowe (często ≥1/100 do <1/10), nadciśnienie tętnicze (częstość nieznana), kołatanie serca oraz rzadko niewydolność serca (≥1/10 000 do <1/1 000). Długotrwałe stosowanie dużych dawek może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fotodermatoza, granulocytopenia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kwas propionowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, porfiria późna skórna, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aknenormin 10 mg 10 mg
Izotretynoina, substancja czynna Aknenorminu, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi wymagającymi ścisłego monitorowania. Najczęstsze efekty obejmują zespół suchego oka, zmętnienie rogówki, niedowidzenie w ciemnościach oraz zapalenie rogówki, z możliwością utrzymywania się suchości oka po zakończeniu terapii. W układzie mięśniowo-szkieletowym obserwuje się bóle mięśni i stawów, często związane ze wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CPK), co u osób intensywnie uprawiających sport może prowadzić do rabdomiolizy. Zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz kontrolę CPK, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków miotoksycznych (statyny, kortykosteroidy, kolchicyna, penicylamina) i u osób nadużywających alkoholu. W trakcie terapii należy monitorować enzymy wątrobowe i stężenia lipidów (triglicerydy >800 mg/dl lub >9 mmol/l stanowią wskazanie do przerwania leczenia), a także glukozę na czczo, szczególnie u pacjentów z cukrzycą, otyłością lub zaburzeniami lipidowymi. Izotretynoina jest przeciwwskazana w ciąży ze względu na wysokie ryzyko ciężkich wad rozwojowych płodu oraz w okresie karmienia piersią.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza, ból mięśni, ból stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna, hiperglikemia, hiperwitaminoza A, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izotretynoina, kinaza kreatynowa, kolchicyna, kortykosteroid, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, małogłowie, małoocze, niedowidzenie w ciemnościach, nieprawidłowość grasicy, niewydolność nerek, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre zapalenie trzustki, penicylamina, plamica, przełożenie dużych naczyń, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rozszczep podniebienia, rzekomy guz mózgu, statyny, tetralogia Fallota, triglicerydy, wada ośrodkowego układu nerwowego, wodogłowie, zapalenie rogówki, zapalna choroba jelit, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki, zmiana kostna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Naproxen Hasco
Stosowanie naproksenu wymaga zachowania szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z nadciśnieniem tętniczym, hiperlipidemią, cukrzycą, zaburzeniami krążenia obwodowego, astmą oskrzelową lub chorobami alergicznymi. Lek może wywoływać poważne działania niepożądane, takie jak krwotok z przewodu pokarmowego, owrzodzenia czy perforacje, które mogą mieć charakter śmiertelny. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas oraz regularne monitorowanie stanu zdrowia, zwłaszcza u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, niewydolnością wątroby i nerek (klirens kreatyniny >20 ml/min). Naproksen może również zwiększać ryzyko zatorów tętniczych (np. zawał serca, udar) przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach, co wymaga szczególnej kontroli u pacjentów z chorobami układu krążenia i czynnikami ryzyka (np. palenie tytoniu, cukrzyca).
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, ciężka reakcja skórna, krwotok z przewodu pokarmowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, maskowanie objawów choroby, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, reakcja nadwrażliwości, redukcja dawki steroidów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oka, zaburzenie płodności, zapalenie tarczy nerwu wzrokowego, zator tętnicy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Napritum
Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga stosowania w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia, astmą oskrzelową, nadwrażliwością na NLPZ oraz u osób z niewydolnością wątroby (zwłaszcza marskością) i nerek. Naproksen może powodować poważne powikłania, takie jak owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych, stosujących wysokie dawki NLPZ lub leki zwiększające ryzyko krwawień (kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI). Zaleca się monitorowanie czynności nerek i wątroby oraz unikanie jednoczesnego stosowania z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2. Dawka dobowa do 1000 mg wiąże się z niewielkim ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych, jednak u pacjentów z chorobami układu krążenia konieczna jest szczególna ostrożność.
agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, astma oskrzelowa, białkomocz, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba przewodu pokarmowego, choroba tętnic obwodowych, ciężka reakcja skórna, enzym wątrobowy, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, marskość wątroby, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, pochodna kumaryny, polip nosa, pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, pseudoporfira, reakcja anafilaktyczna, reakcja bronchospastyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie oka, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie brodawek, zapalenie jelita grubego, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexamethasone Krka 8 mg
Deksametazon, substancja czynna produktu leczniczego Dexamethasone Krka (tabletki 4 mg i 8 mg), jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu trwania terapii oraz pory podania. Krótkotrwałe stosowanie (dni/tygodnie) może powodować przyrost masy ciała, zaburzenia psychiczne (np. euforię, depresję, psychozy), nietolerancję glukozy oraz przejściową niedoczynność kory nadnerczy. Długotrwała terapia (miesiące/lata) wiąże się z poważniejszymi powikłaniami, takimi jak otyłość brzuszna, atrofia mięśni, osteoporoza, zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz długotrwała niewydolność nadnerczy, która może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko maskowania objawów zakażeń, co może prowadzić do poważnych infekcji, oraz na możliwość perforacji jelita, zwłaszcza u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. U pacjentów po niedawno przebytym zawale serca istnieje ryzyko pęknięcia mięśnia sercowego, a u osób starszych nasilone są powikłania związane z osteoporozą, nadciśnieniem, hipokaliemią i cukrzycą.
alkaloza hipokaliemiczna, aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, atrofia skóry, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drożdżyca przełyku, eozynopenia, epilepsja, glikokortykosteroid, guz rzekomy mózgu, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertrichoza, hipertrójglicerydemia, hipokaliemia, hirsutyzm, immunosupresja, jaskra, limfopenia, maskowanie zakażeń, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadkrwistość, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osteoporoza, ostra niedoczynność nadnerczy, otyłość brzuszna, pęknięcie serca, perforacja jelita, podrażnienie otrzewnej, pokrzywka, retinopatia surowicza, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twarz księżycowata, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wybroczyny, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie psychologiczne, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakrzepica, zamykanie nasad kości, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie uchyłków jelita, zawał serca, zespół Cushinga, zespół odstawienia steroidów, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół poems – Epidemiologia
Zespół POEMS to rzadkie paraneoplastyczne schorzenie związane z dyskrazją komórek plazmatycznych, charakteryzujące się polineuropatią, organomegalią, endokrynopatią, obecnością białka M oraz zmianami skórnymi. Częstość występowania szacowana jest na około 0,3 na 100 000 osób, z przewagą mężczyzn (stosunek 1,5-2,5:1) i średnim wiekiem zachorowania około 50 lat. Diagnostyka jest często opóźniona (mediana 13-18 miesięcy), co wynika z rzadkości i złożoności objawów, a błędne rozpoznania, zwłaszcza jako przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna (CIDP), są powszechne. Kluczowym biomarkerem jest podwyższony poziom VEGF w surowicy, który koreluje z aktywnością choroby i służy do monitorowania odpowiedzi na leczenie oraz przewidywania nawrotów (czułość 58%, swoistość 100%). Pacjenci z zespołem POEMS mają zwiększone ryzyko zakrzepicy (około 20%), a czynniki prognostyczne obejmują młodszy wiek, albuminę >3,2 g/dl oraz całkowitą odpowiedź hematologiczną.
ASCT, białko monoklonalne, bortezomib, choroba Castlemana, CIDP, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dyskrazja komórek plazmatycznych, EGFR, kortykosteroidy, leki alkilujące, monoklonalne komórki plazmatyczne, nadciśnienie płucne, niewydolność sercowo-oddechowa, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, polineuropatia, polineuropatia obwodowa, przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna, sekwencjonowanie genomu, szpiczak mnogi, trombocytoza, VEGF, wodobrzusze, zakrzepica tętnicza, zespół POEMS, zmiany osteosklerotyczne kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aknenormin 20 mg
Izotretynoina (Aknenormin 10 mg i 20 mg) jest silnie teratogenna i przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych wymogów Programu Zapobiegania Ciąży, obejmującego stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji przez 1 miesiąc przed, w trakcie i 1 miesiąc po terapii oraz regularne testy ciążowe o czułości ≥25 mIU/ml. Lekarz musi potwierdzić zrozumienie ryzyka przez pacjentkę i dokumentować wyniki testów. W przypadku ciąży terapia powinna być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty teratologa. U mężczyzn ekspozycja na izotretynoinę przez spermę nie stanowi istotnego ryzyka teratogennego, jednak nie powinni oni udostępniać leku innym osobom ani być dawcami krwi podczas i przez 1 miesiąc po leczeniu.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izotretynoina, kinaza kreatynowa, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśl samobójcza, niedowidzenie, objaw psychotyczny, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, plamica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, teratologia, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, wada wrodzona, zaburzenie psychiczne, zaostrzenie trądziku, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki