Działania niepożądane
Dexamethasone Krka 8 mg

Deksametazon, substancja czynna produktu leczniczego Dexamethasone Krka (tabletki 4 mg i 8 mg), jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu trwania terapii oraz pory podania. Krótkotrwałe stosowanie (dni/tygodnie) może powodować przyrost masy ciała, zaburzenia psychiczne (np. euforię, depresję, psychozy), nietolerancję glukozy oraz przejściową niedoczynność kory nadnerczy. Długotrwała terapia (miesiące/lata) wiąże się z poważniejszymi powikłaniami, takimi jak otyłość brzuszna, atrofia mięśni, osteoporoza, zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży oraz długotrwała niewydolność nadnerczy, która może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko maskowania objawów zakażeń, co może prowadzić do poważnych infekcji, oraz na możliwość perforacji jelita, zwłaszcza u pacjentów z chorobami zapalnymi jelit. U pacjentów po niedawno przebytym zawale serca istnieje ryzyko pęknięcia mięśnia sercowego, a u osób starszych nasilone są powikłania związane z osteoporozą, nadciśnieniem, hipokaliemią i cukrzycą.

Pobierz ChPL PDF Dexamethasone Krka – Tabletki – 8 mg
  1. Działania niepożądane deksametazonu
    1. Profil bezpieczeństwa w zależności od czasu trwania terapii
    2. Wybrane istotne działania niepożądane
    3. Grupy szczególnego ryzyka
  2. Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych deksametazonu
  3. Monitorowanie działań niepożądanych
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. chłoniak nieziarniczy
  2. choroba Hodgkina
  3. COVID-19
  4. erytrodermia
  5. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  6. guzkowe zapalenie tętnic
  7. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  8. krup
  9. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
  10. obrzęk mózgu
  11. opieka paliatywna w chorobie nowotworowej
  12. ostra białaczka limfoblastyczna
  13. pęcherzyca zwykła
  14. reumatoidalne zapalenie stawów
  15. rozległa ostra choroba skóry
  16. szpiczak mnogi
  17. układowe zapalenie naczyń
  18. układowy toczeń rumieniowaty
  19. wymioty pooperacyjne
  20. wymioty wywołane przez cytostatyki
  21. zaostrzenie objawów astmy
Substancja czynna
  1. deksametazon
Kategoria leku
  1. glikokortykosteroidy
  2. leki immunosupresyjne
  3. leki przeciwwymiotne (w skojarzeniu)
  4. leki przeciwzapalne
  5. leki stosowane w chorobach nowotworowych (w skojarzeniu)

Działania niepożądane deksametazonu

Produkt leczniczy Dexamethasone Krka (tabletki 4 mg i 8 mg) zawiera jako substancję czynną deksametazon, który należy do grupy glikokortykosteroidów. Podczas terapii tym lekiem mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane, których częstość i nasilenie są ściśle powiązane z mocą substancji, stosowaną dawką, porą podania oraz czasem trwania leczenia.1

Profil bezpieczeństwa w zależności od czasu trwania terapii

Podczas krótkotrwałej terapii deksametazonem zgodnej z zalecanym dawkowaniem i połączonej z dokładną obserwacją pacjentów, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest stosunkowo niskie. W przypadku krótkotrwałego stosowania (dni/tygodnie) najczęściej obserwuje się przyrost masy ciała, zaburzenia psychologiczne, nietolerancję glukozy oraz przejściową niedoczynność kory nadnerczy.2

Długotrwałe leczenie deksametazonem (miesiące/lata) zazwyczaj prowadzi do poważniejszych konsekwencji, takich jak otyłość brzuszna, wrażliwość skórna, atrofia mięśni, osteoporoza, zahamowanie wzrostu oraz długotrwała niewydolność nadnerczy.3

Wybrane istotne działania niepożądane

Niedoczynność kory nadnerczy spowodowana leczeniem glikokortykosteroidem może utrzymywać się przez wiele miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet ponad rok od zakończenia leczenia. Czas trwania tego działania niepożądanego zależy od dawki i czasu trwania terapii.4

Zaburzenia psychiczne mogą przyjmować różne formy, przy czym najczęściej występującą jest euforia. Obserwuje się również depresję, reakcje psychotyczne i skłonności samobójcze. Zaburzenia te mogą mieć poważny charakter i pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia terapii. Występują częściej po zastosowaniu wyższych dawek produktu. Większość tych zaburzeń ustępuje po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku.5

Maskowanie zakażeń jest istotnym ryzykiem związanym z leczeniem deksametazonem. Terapia może maskować objawy istniejącego lub rozwijającego się zakażenia, co utrudnia postawienie właściwej diagnozy i może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnych infekcji.6

Perforacja jelita jest poważnym powikłaniem, którego ryzyko wzrasta podczas stosowania kortykosteroidów, szczególnie u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego zagrożonym perforacją, zapaleniem uchyłków jelita lub po zespoleniu jelitowo-jelitowym. Należy zwrócić uwagę, że typowe objawy podrażnienia otrzewnej po perforacji żołądkowo-jelitowej mogą nie występować u pacjentów otrzymujących wysokie dawki glikokortykosteroidów.7

Powikłania kardiologiczne obejmują bradykardię oraz zaostrzenie poważnej niewydolności serca i nieuregulowanego nadciśnienia. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kortykosteroidów u pacjentów po niedawno przebytym zawale serca, ze względu na doniesienia o przypadkach pęknięcia serca.8

Grupy szczególnego ryzyka

Dzieci i młodzież są szczególnie narażeni na działanie kortykosteroidów, które powodują zależne od dawki zahamowanie wzrostu u niemowląt, dzieci oraz nastolatków. Mechanizm tego działania wiąże się z wcześniejszym zamykaniem nasad kości, które może mieć charakter nieodwracalny.9

Osoby w podeszłym wieku mogą doświadczać poważniejszych konsekwencji związanych z układowym stosowaniem kortykosteroidów. Szczególnie narażeni są pacjenci z osteoporozą, nadciśnieniem tętniczym, hipokaliemią, cukrzycą, podatni na infekcje oraz z atrofią skóry.10

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych deksametazonu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane deksametazonu wraz z ich charakterystyką i opisem. Wszystkie wymienione działania niepożądane występują z częstością nieznaną.11

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Opis i znaczenie kliniczne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zwiększona podatność na infekcje lub ich zaostrzenie Dotyczy zarówno jawnych, jak i latentnych infekcji, takich jak posocznica, gruźlica, infekcje oka, ospa wietrzna, odra, zakażenia grzybicze i wirusowe. Charakterystyczne jest maskowanie objawów klinicznych oraz występowanie infekcji oportunistycznych.12
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, nadkrwistość, zaburzenia krzepliwości Zmiany w obrazie morfologii krwi wpływające na układ odpornościowy oraz parametry krzepnięcia.13
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne, immunosupresja Możliwe wystąpienie reakcji alergicznych, włącznie z anafilaksją. Działanie immunosupresyjne zwiększa podatność na infekcje.14
Zaburzenia endokrynologiczne Hamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, zespół Cushinga, niewydolność nadnerczy i przysadki, zahamowanie wzrostu, zaburzenia miesiączkowania, hirsutyzm Typowe objawy zespołu Cushinga obejmują twarz księżycowatą, hiperwolemia, otyłość brzuszną. Niewydolność nadnerczy i przysadki może wystąpić szczególnie w sytuacjach stresu, takich jak uraz lub zabieg operacyjny. Możliwe jest zahamowanie wzrostu w okresie niemowlęcym, dzieciństwie i w okresie dojrzewania oraz nieregularne miesiączki lub ich brak.15
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Przyrost masy ciała, zaburzenia bilansu elektrolitowego, hiperglikemia, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia Obserwuje się ujemny bilans białkowy i wapniowy, zwiększony apetyt, zatrzymywanie sodu i wody, utratę potasu (ryzyko zaburzeń rytmu serca), alkalozy hipokaliemicznej. Możliwe są ujawnienie cukrzycy utajonej oraz upośledzenie tolerancji węglowodanów, wymagające zwiększenia dawki leków przeciwcukrzycowych.16
Zaburzenia psychiczne Uzależnienie psychiczne, zaburzenia nastroju, bezsenność, psychozy Spektrum zaburzeń od euforii do objawowej psychozy. Możliwe wystąpienie depresji, bezsenności oraz zaostrzenia schizofrenii.17
Zaburzenia układu nerwowego Zwiększone ciśnienie śródczaszkowe, napady padaczkowe, zawroty i bóle głowy U dzieci może wystąpić zwiększone ciśnienie śródczaszkowe z obrzękiem tarczy nerwu wzrokowego (guz rzekomy mózgu), zwykle po zakończeniu leczenia. Deksametazon może ujawnić objawy latentnej epilepsji lub zwiększyć liczbę napadów w aktywnej epilepsji.18
Zaburzenia oka Jaskra, zaćma, uszkodzenia rogówki, infekcje oka, zaburzenia widzenia Podwyższone ciśnienie śródgałkowe, rozwój jaskry, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, zaćma (głównie podtorebkowa tylna). Możliwe atrofia rogówki i twardówki, nasilenie infekcji oka (wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych), zaostrzenie objawów owrzodzenia rogówki. Opisywano centralną retinopatię surowiczą i nieostre widzenie.19
Zaburzenia serca Pęknięcie mięśnia sercowego, niewydolność serca Istnieje ryzyko pęknięcia mięśnia sercowego po niedawno przebytym zawale. U podatnych pacjentów może wystąpić zastoinowa niewydolność serca lub dekompensacja serca.20
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie, zapalenie naczyń, miażdżyca, zakrzepica Nasilona miażdżyca i zwiększone ryzyko zakrzepicy/choroby zakrzepowo-zatorowej związane ze zwiększoną krzepliwością krwi.21
Zaburzenia układu oddechowego Czkawka Czkawka jako objaw ze strony układu oddechowego.22
Zaburzenia żołądka i jelit Dyspepsja, wzdęcia, wrzody, zapalenie trzustki, zapalenie przełyku, drożdżyca, nudności, wymioty Wrzody żołądka mogą być powikłane perforacją i krwawieniem. Możliwe jest wystąpienie ostrego zapalenia trzustki, wrzodziejącego zapalenia błony śluzowej przełyku oraz drożdżycy przełyku.23
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Hipertrichoza, atrofia skóry, teleangiektazja, rozstępy, trądzik steroidowy, zaburzenia naczyniowe i barwnikowe skóry Możliwe są liczne zmiany skórne: rumień, wybroczyny, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, wypadanie włosów. Charakterystyczna jest zwiększona kruchość naczyń włosowatych, zapalenie skóry okolicy ust, nadmierna potliwość oraz skłonność do siniaków.24
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Zaburzenia kostnienia, osteoporoza, złamania, martwica kości, uszkodzenia mięśni Przedwczesne zamknięcie nasad kości, osteoporoza z ryzykiem złamań kręgosłupa i kości długich. Opisywano aseptyczną martwicę kości udowych i ramiennych, naderwania ścięgien, miopatię mięśni proksymalnych, osłabienie i utratę masy mięśniowej.25
Zaburzenia układu rozrodczego Impotencja Zaburzenia funkcji seksualnych u mężczyzn.26
Zaburzenia ogólne Osłabiona odporność, gorsze gojenie ran, zespół odstawienia steroidów Osłabiona reakcja na szczepienia i testy skórne, wolniejsze gojenie się ran, dyskomfort, złe samopoczucie. Zespół odstawienia steroidów może wystąpić przy zbyt szybkim zmniejszeniu dawki po długotrwałym leczeniu i prowadzić do ostrej niedoczynności nadnerczy, niedociśnienia, a nawet śmierci. Typowe objawy zespołu odstawienia to gorączka, bóle mięśni i stawów, nieżyt nosa, zapalenie spojówek, bolesne i swędzące guzki na skórze oraz utrata masy ciała.27

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania deksametazonu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.28

Dane kontaktowe:
Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt leczniczy Dexamethasone Krka.29

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl