Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dexamethasone Krka 8 mg

Wpływ deksametazonu na płodność, ciążę i laktację

Leki z grupy kortykosteroidów, w tym deksametazon, wymagają szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniższe informacje dotyczą produktu leczniczego Dexamethasone Krka (tabletki 4 mg i 8 mg), są jednak reprezentatywne dla deksametazonu jako substancji czynnej i powinny być uwzględniane podczas podejmowania decyzji terapeutycznych.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Deksametazon ma zdolność przenikania przez barierę łożyskową, co powoduje potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu. Dane eksperymentalne z badań na zwierzętach wskazują, że podawanie kortykosteroidów w okresie ciąży może prowadzić do nieprawidłowości w rozwoju płodu, takich jak rozszczep podniebienia, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niekorzystny wpływ na rozwój i wzrost mózgu.²

Należy zauważyć, że nie ma jednoznacznych dowodów na zwiększenie częstości występowania wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia czy wargi u ludzi w związku ze stosowaniem kortykosteroidów.³

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że długotrwała lub wielokrotna terapia kortykosteroidami zwiększa ryzyko zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego. U noworodków poddawanych działaniu kortykosteroidów w okresie prenatalnym istnieje podwyższone ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, która zwykle samoistnie ustępuje po porodzie i rzadko ma znaczenie kliniczne.⁴

Wskazania do stosowania deksametazonu w ciąży

Deksametazon może być przepisywany w okresie ciąży, w tym szczególnie w pierwszym trymestrze, jedynie w przypadku gdy potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają możliwe zagrożenia zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się dziecka. Decyzja ta wymaga indywidualnej oceny stanu klinicznego pacjentki oraz wskazań do leczenia.⁵

Stosowanie deksametazonu w okresie karmienia piersią

Glikokortykosteroidy, w tym deksametazon, przenikają do mleka matki. Aktualnie dostępne informacje na temat obecności deksametazonu w mleku matki są ograniczone i nie pozwalają na całkowite wykluczenie potencjalnego ryzyka dla karmionego dziecka.⁶

W przypadku stosowania wysokich dawek kortykosteroidów przez dłuższy czas, dzieci matek przyjmujących takie leczenie mogą wykazywać pewien stopień upośledzenia funkcji kory nadnerczy. Z tego względu, decyzja dotycząca kontynuacji lub zaprzestania karmienia piersią bądź kontynuacji lub zaprzestania leczenia deksametazonem powinna być podejmowana po dokładnym rozważeniu korzyści karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści terapeutycznych dla matki.⁷

Wpływ deksametazonu na płodność

Deksametazon może wywierać niekorzystny wpływ na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Mechanizm tego działania polega na osłabieniu biosyntezy testosteronu oraz wpływie na wydzielanie endogennego ACTH (adrenokortykotropiny), co z kolei może zaburzać spermatogenezę u mężczyzn oraz cykl jajnikowy u kobiet.⁸

Zalecenia dla lekarzy prowadzących leczenie

• Przed rozpoczęciem terapii deksametazonem u kobiet w wieku rozrodczym należy rozważyć wykluczenie ciąży oraz poinformować pacjentkę o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji
• W przypadku kobiet ciężarnych stosowanie deksametazonu powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu
• U kobiet karmiących piersią należy rozważyć czasowe wstrzymanie karmienia w okresie leczenia, szczególnie przy stosowaniu wysokich dawek deksametazonu
• Pacjentów planujących potomstwo należy poinformować o potencjalnym wpływie deksametazonu na płodność
• W przypadku długotrwałego leczenia w okresie ciąży zaleca się monitorowanie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu oraz funkcji nadnerczy u noworodka po porodzie

Przekazując powyższe informacje pacjentkom, lekarz powinien uwzględnić dawkę preparatu Dexamethasone Krka (4 mg lub 8 mg), planowaną długość terapii oraz indywidualną sytuację kliniczną pacjentki, aby umożliwić jej podjęcie świadomej decyzji dotyczącej leczenia.⁹