Specjalne ostrzeżenia
Lotriderm

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lotriderm

Produkt leczniczy Lotriderm, zawierający betametazonu dipropionian (0,64 mg/g) oraz klotrymazol (10 mg/g) w postaci kremu, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na potencjalne działania niepożądane związane z kortykosteroidami oraz przeciwgrzybiczymi składnikami preparatu.¹

Ogólne zasady stosowania

Należy bezwzględnie unikać stosowania produktu Lotriderm pod opatrunkiem okluzyjnym lub pieluchą, gdyż może to znacząco zwiększyć wchłanianie substancji czynnych przez skórę i nasilić ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.² W przypadku wystąpienia objawów uczulenia lub podrażnienia skóry podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie.³

Monitorowanie skuteczności leczenia

Jeżeli obserwuje się brak odpowiedzi na leczenie produktem Lotriderm, przed rozpoczęciem kolejnego cyklu terapii przeciwgrzybiczej niezbędne jest wykonanie powtórnych badań mikrobiologicznych. Pozwala to zweryfikować pierwotne rozpoznanie oraz wykluczyć obecność innych patogenów, które mogą być przyczyną utrzymujących się objawów.⁴

Działania ogólnoustrojowe związane z kortykosteroidami

Należy pamiętać, że kortykosteroidy, w tym betametazonu dipropionian, wchłaniają się przez skórę i mogą powodować ogólnoustrojowe działania niepożądane. Do najpoważniejszych należą:⁵

• Zahamowanie czynności kory nadnerczy – prowadzące do obniżenia produkcji endogennych kortykosteroidów
• Zespół Cushinga – charakteryzujący się typowymi zmianami w wyglądzie pacjenta oraz zaburzeniami metabolicznymi
• Hiperglikemia – podwyższony poziom glukozy we krwi
• Glikozuria – obecność cukru w moczu

Ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego kortykosteroidów znacząco wzrasta w następujących sytuacjach:⁶

• Przedłużony czas leczenia
• Aplikacja na rozległe powierzchnie ciała
• Stosowanie na uszkodzoną skórę
• Aplikacja w dużych dawkach

Należy zatem unikać powyższych sytuacji, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.⁷

Monitorowanie pacjentów wysokiego ryzyka

Ze względu na zawartość silnie działającego kortykosteroidu (betametazonu dipropionianu), pacjenci stosujący Lotriderm na duże powierzchnie ciała powinni być regularnie badani w celu wykrycia ewentualnej supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.⁸ W przypadku wykrycia objawów zahamowania czynności nadnerczy, należy zastosować jedną z poniższych strategii:⁹

• Całkowite zaprzestanie leczenia produktem Lotriderm
• Zmniejszenie dawki produktu
• Zamiana na preparat zawierający kortykosteroid o słabszym działaniu

Po odstawieniu leku zazwyczaj następuje szybkie przywrócenie prawidłowej czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. W rzadkich przypadkach mogą jednak wystąpić objawy odstawienne kortykosteroidów, które wymagają systemowego podawania kortykosteroidów.¹⁰

Przeciwwskazania okulistyczne

Produktu leczniczego Lotriderm nie należy stosować w okulistyce.¹¹ Zaburzenia widzenia mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów (również podania donosowego, wziewnego i do oka).¹²

W przypadku wystąpienia u pacjenta objawów takich jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn. Potencjalne powikłania okulistyczne związane ze stosowaniem kortykosteroidów obejmują:¹³

• Zaćmę – zmętnienie soczewki oka
• Jaskrę – zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe
• Centralną chorioretinopatię surowiczą (CSCR) – rzadkie schorzenie obserwowane po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Dzieci mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na hamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza po miejscowym podaniu kortykosteroidów. Wynika to z większej absorpcji substancji czynnej przez skórę, co jest związane z większym współczynnikiem powierzchni skóry do masy ciała u dzieci w porównaniu z osobami dorosłymi.¹⁴

U dzieci leczonych miejscowo kortykosteroidami zaobserwowano następujące działania niepożądane:¹⁵

• Zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza – manifestujące się m.in. małym stężeniem kortyzolu w osoczu krwi i brakiem odpowiedzi na stymulację ACTH
• Zespół Cushinga – zespół objawów związanych z nadmiarem kortyzolu
• Spowolnienie wzrostu – zahamowanie prawidłowego tempa rozwoju fizycznego
• Opóźnienie przyrostu masy ciała – nieprawidłowa dynamika zwiększania masy ciała
• Wzrost ciśnienia śródczaszkowego – którego objawami mogą być: wypukłe ciemiączko, bóle głowy i obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego

Objawy niedoczynności nadnerczy u dzieci to przede wszystkim małe stężenie kortyzolu w osoczu krwi oraz brak odpowiedzi na stymulację ACTH.¹⁶ Natomiast do typowych objawów zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego należą:¹⁷

• Wypukłe ciemiączko (u niemowląt)
• Bóle głowy
• Obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt Lotriderm zawiera substancje pomocnicze, które mogą powodować dodatkowe działania niepożądane:

Ze względu na zawartość alkoholu cetostearylowego, produkt leczniczy może wywoływać miejscową reakcję skórną, najczęściej w postaci kontaktowego zapalenia skóry.¹⁸

Produkt zawiera 100 mg glikolu propylenowego w każdym gramie kremu, który może powodować podrażnienie skóry. Z tego względu nie należy stosować Lotriderm na otwarte rany lub duże powierzchnie uszkodzonej skóry (np. oparzonej).¹⁹

Lotriderm zawiera również 10 mg alkoholu benzylowego w każdym gramie kremu. Alkohol benzylowy może wywoływać reakcje alergiczne lub łagodne miejscowe podrażnienie skóry.²⁰