Leki w grupie
„kortykosteroidy miejscowe”
Kortykosteroidy miejscowe to grupa leków stosowanych zewnętrznie w leczeniu różnych chorób skóry o podłożu zapalnym i alergicznym. Działają przeciwzapalnie, przeciwświądowo, przeciwalergicznie oraz immunosupresyjnie poprzez hamowanie aktywności komórek biorących udział w procesie zapalnym oraz blokowanie uwalniania mediatorów zapalenia.
Kortykosteroidy miejscowe klasyfikuje się według siły działania od bardzo słabych (klasa IV) do bardzo silnych (klasa I). Do najczęściej stosowanych substancji czynnych należą: hydrokortyzon (Hydrocortisonum, Laticort), prednizolon (Mecortolon), flumetazon (Lorinden), fluocynolon (Flucinar), betametazon (Beloderm, Diprosone), mometazon (Elocom, Elosone), klobetazol (Dermovate, Clobederm) oraz deksametazon (Dexapolcort).
Główną zaletą kortykosteroidów miejscowych jest szybkie i skuteczne działanie przeciwzapalne przy ograniczonym ryzyku działań ogólnoustrojowych w porównaniu do kortykosteroidów podawanych doustnie. Są skuteczne w leczeniu wielu dermatoz, takich jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca, wyprysk kontaktowy, liszaj płaski czy toczeń rumieniowaty.
Najpoważniejsze ryzyko związane z ich stosowaniem obejmuje miejscowe działania niepożądane: ścieńczenie naskórka i skóry właściwej, rozstępy, teleangiektazje, odbarwienia, trądzik posteroidowy oraz nadkażenia bakteryjne i grzybicze. Przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym może dojść do znacznego wchłaniania i wystąpienia działań ogólnoustrojowych, takich jak supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Ze względu na siłę działania kortykosteroidy miejscowe dzielą się na cztery klasy: klasę I (bardzo silne) – np. klobetazol, klasę II (silne) – np. betametazon, mometazon, klasę III (średnio silne) – np. fluokortylon, triamcynolon oraz klasę IV (słabe) – np. hydrokortyzon. Wybór odpowiedniego preparatu zależy od nasilenia zmian chorobowych, lokalizacji zmian oraz wieku pacjenta.
Dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych: maści (zalecane przy zmianach suchych, łuszczących), kremy (na zmiany sączące, okolice wyprzeniowe), lotiony, płyny i aerozole (okolice owłosione), żele (zmiany ostre, sączące). Dobór odpowiedniej postaci leku ma istotne znaczenie dla skuteczności terapii i minimalizacji działań niepożądanych.
Lista leków w tej grupie
-
Dermovate – Krem – 0,5 mg/g
Jest to krem zawierający klobetazol propionian, bardzo silny kortykosteroid do stosowania miejscowego. W jego skład wchodzą także substancje pomocnicze, takie jak chlorokrezol, alkohol cetostearylowy oraz glikol propylenowy. Preparat przeznaczony jest do leczenia objawów stanów zapalnych i świądu skóry, które odpowiadają na terapię kortykosteroidami. Stosuje się go m.in. w łuszczycy, liszaju płaskim, toczniu rumieniowatym krążkowym oraz trudnych, opornych na inne leczenie wypryskach.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Clobex – Szampon leczniczy – 500 mcg/g
Produkt leczniczy zawiera 500 mikrogramów propionianu klobetazolu w 1 gramie szamponu oraz 100 mg etanolu jako substancję pomocniczą. Jest to szampon leczniczy o gęstej, półprzezroczystej konsystencji i alkoholowym zapachu. Stosuje się go miejscowo w leczeniu umiarkowanej łuszczycy owłosionej skóry głowy u dorosłych. Preparat pomaga złagodzić objawy choroby dzięki działaniu przeciwzapalnemu i immunosupresyjnemu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Infilea – Krem – 0,5 mg/g
Produkt leczniczy to krem zawierający 0,5 mg klobetazolu propionianu w gramie, który jest bardzo silnym miejscowym kortykosteroidem. Zawiera również substancje pomocnicze, takie jak chlorokrezol, alkohol cetostearylowy oraz glikol propylenowy. Preparat stosuje się u osób dorosłych w celu łagodzenia stanów zapalnych i świądu skóry związanych z chorobami reagującymi na leczenie kortykosteroidami, jak łuszczyca czy pemfigoid pęcherzowy. Produkt jest przeznaczony do stosowania miejscowego, szczególnie w przypadkach problemów skórnych wymagających silnego działania przeciwzapalnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Novate – Krem – 0,5 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 0,5 mg/g klobetazolu propionianu, kortykosteroidu o bardzo silnym działaniu, w postaci kremu. W skład kremu wchodzą także substancje pomocnicze takie jak propylu i metylu parahydroksybenzoesan oraz glikol propylenowy. Preparat stosuje się krótkotrwale w leczeniu opornych dermatoz, takich jak łuszczyca, liszaj płaski czy liszaj rumieniowaty przewlekły. Jest przeznaczony dla przypadków, w których leczenie kortykosteroidami o słabszym działaniu okazało się nieskuteczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Dermovate – Roztwór na skórę – 0,5 mg/ml
Produkt stanowi roztwór na skórę zawierający 0,5 mg klobetazolu propionianu w 1 ml. Preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu zapalnych chorób owłosionej skóry głowy, takich jak łuszczyca, które reagują na leczenie steroidami. Wskazany jest również do leczenia trudnych postaci wyprysku, opornych na działanie słabszych steroidów. Działa przeciwzapalnie, pomagając łagodzić objawy tych schorzeń.
Substancja czynnaKategoria leku -
Dermovate – Maść – 0,5 mg/g
Produkt leczniczy zawiera klobetazolu propionian, silny kortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, w stężeniu 0,5 mg na gram maści. W skład maści wchodzi także glikol propylenowy oraz parafina, które wspomagają aplikację i działanie leku. Preparat stosuje się miejscowo u dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia w leczeniu stanów zapalnych i świądu skóry, takich jak łuszczyca, liszaj płaski czy toczeń rumieniowaty krążkowy. Lek jest przeznaczony zwłaszcza w przypadkach, gdy wcześniejsze terapie słabszymi kortykosteroidami nie przyniosły efektów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku